ΠΩΣ ΟΔΗΓΗΣΑΝ
ΟΙ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΣΤΕΣ ΕΠΙΣΚΟΠΟΙ
ΚΑΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ ΤΗΝ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ
ΣΤΗΝ ΑΙΡΕΤΙΚΗ ΣΥΝΟΔΟ ΤΗΣ
ΚΡΗΤΗΣ ΕΡΗΜΗΝ ΤΟΥ ΠΙΣΤΟΥ
ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΛΑΟΥ;
Πρωτοπρεσβύτερος Δημήτριος Αθανασίου
Η Σύνοδος της Ορθοδόξου Εκκλησίας (Κρήτη, 2016) δεν
υπήρξε απλώς μια γραφειοκρατική διαδικασία δεκαετιών, αλλά η συστηματική και
ασυγχώρητη προδοσία της Συνοδικής φύσεως της Ορθοδοξίας. Σημαντικό ρόλο στη
διαμόρφωση του προβληματισμού, των θεμάτων και της θεολογικής γλώσσας έπαιξαν
οι Γενικές Συνελεύσεις του Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών (ΠΣΕ).
Η Εκκλησιολογική Εκτροπή: Από το
ΠΣΕ στην Κρήτη
Οι συνελεύσεις
του λεγόμενου «Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών» (ΠΣΕ) δεν υπήρξαν αθώες ή απλές
ιστορικές συναντήσεις. Αποτέλεσαν το εργαστήριο όπου κυοφορήθηκε και
συστηματικά καλλιεργήθηκε μια νόθα, εκφυλισμένη και επικίνδυνη «νέα
εκκλησιολογία», η οποία τελικά διολισθύησε και επιβλήθηκε θεσμικά στη
λεγόμενη «Αγία και Μεγάλη Σύνοδο» της Κρήτης.
Αυτή η
αλλοτριωμένη εκκλησιολογία συνιστά ευθεία άρνηση της Παραδόσεως των Αγίων
Πατέρων, στηριζόμενη στους εξής πυλώνες:
- Αναγνώριση
«Εκκλησιαστικότητας» στην Αίρεση: Τολμά να αποδίδει «εκκλησιαστικά στοιχεία»,
«εκκλησιαστικότητα» ή ακόμα και τον τίτλο της «Εκκλησίας» σε κακόδοξες,
εκτός της Μίας Εκκλησίας, συσπειρώσεις, νοθεύοντας τα όρια της Σωτηρίας.
- Διφορούμενος και
Συμβιβαστικός Λόγος: Χρησιμοποιεί σκοπίμως μια ασαφή,
«διπλωματική» και διφορούμενη γλώσσα, η οποία σχεδιάστηκε για να
συγκαλύπτει τις δογματικές διαφορές, να εξισώνει την Αλήθεια με το ψεύδος
και να περιπαίζει το αισθητήριο του πιστού λαού.
- Θεσμοθέτηση της
«Ομοφωνίας» με τους Ετεροδόξους: Υποτάσσει την Ορθόδοξη μαρτυρία στις
διαδικασίες και τους συμβιβασμούς της «ομοφωνίας» με τους αιρετικούς, λες
και η Αλήθεια της Πίστεως είναι αντικείμενο διαπραγμάτευσης ή δημοκρατικής
ψηφοφορίας.
- Ένοχη Σιωπή προς τη
«Θεωρία των Κλάδων»: Αποφεύγει συστηματικά και με δειλία να
καταδικάσει απερίφραστα την κακόδοξη «Θεωρία των Κλάδων», ανεκτική στην
πλάνη ότι η Μία Εκκλησία έχει διασπαστεί σε ατελή κομμάτια.
- Διολίσθηση στον
Διαθρησκειακό Συγκρητισμό: Επεκτείνει τον οικουμενιστικό κατήφορο σε
«διαλόγους» με αλλόθρησκες παραδόσεις, απεμπολώντας το μοναδικό και
αποκλειστικό Σωτηριολογικό μήνυμα του Εσταυρωμένου και Αναστάντος Χριστού.
- Άρνηση της Μοναδικότητας
της Ορθοδοξίας:
Αποτυγχάνει τραγικά να ομολογήσει με παρρησία, σαφήνεια και αγιοπατερικό
σθένος ότι η Ορθόδοξος Εκκλησία είναι η Μία, Αγία, Καθολική και
Αποστολική Εκκλησία του Χριστού, εκτός της οποίας δεν υπάρχει ούτε
πλήρης Χάρις ούτε Αλήθεια.
Συνοπτική
παρουσίαση της επίδρασης κάθε μιας συνέλευσης του Π.Σ.Ε στη Σύνοδο της Κρήτης.
1. Άμστερνταμ (1948): Η θεσμική εμπλοκή
Η Συνέλευση του Άμστερνταμ αποτέλεσε την απαρχή της
ορθόδοξης παρουσίας στο ΠΣΕ και έθεσε τα θεμέλια για την ανάγκη εσωτερικής
συνεννόησης μεταξύ των Ορθοδόξων Εκκλησιών. Σύμφωνα με το κείμενο, το
Άμστερνταμ (1948) εγκαινίασε τη θεσμική εμπλοκή στον διαχριστιανικό διάλογο,
ενώ η Κρήτη (2016) προσέφερε τη συνοδική «νομιμοποίηση» αυτής της
τακτικής. Με άλλα λόγια, ό,τι ξεκίνησε ως θεσμική συμμετοχή το 1948, η Σύνοδος
της Κρήτης το μετέτρεψε σε επίσημη συνοδική απόφαση.
2. Τορόντο (1950): Η «κεφαλαιώδους
σημασίας» Δήλωση
Η Συνέλευση του Τορόντο (1950) συντάχθηκε με τίτλο
«Η Εκκλησία, αι Εκκλησίαι και το Παγκόσμιον Συμβούλιον Εκκλησιών», προκειμένου
να λύσει τις παρεξηγήσεις που είχαν δημιουργηθεί μετά την ίδρυση του ΠΣΕ. Τα
βασικά σημεία της Δήλωσης του Τορόντο που θεωρούνται ότι προάγουν τον
Οικουμενισμό είναι:
- Η
αναγνώριση εκκλησιαστικότητας εκτός της Ορθοδοξίας.
- Η
σχετικοποίηση της «Μίας» Εκκλησίας.
- Η
υποστήριξη της βαπτισματικής θεολογίας, όπου τα όρια της Εκκλησίας
ταυτίζονται με τα όρια του βαπτίσματος.
- Η
εισαγωγή της έννοιας των «πνευματικών σχέσεων» για να «οικοδομηθεί το Σώμα
του Χριστού».
Το κείμενο σημειώνει ότι η Δήλωση του Τορόντο
χαρακτηρίστηκε ως «κεφαλαιώδους σημασίας» για την ορθόδοξη συμμετοχή στο ΠΣΕ,
και η Σύνοδος της Κρήτης (2016) την επικύρωσε συνοδικά, αναφερόμενη ρητά
στις εκκλησιολογικές προϋποθέσεις του εν λόγω κειμένου ως καθοριστικές για τη
στάση της Ορθοδοξίας απέναντι στον υπόλοιπο χριστιανικό κόσμο.
3. Έβανστον (1954): Η συνέχεια του
διαλόγου
Η Συνέλευση του Έβανστον ήταν η δεύτερη κατά σειρά,
με τη συμμετοχή 161 Εκκλησιών-μελών από 48 χώρες. Το γενικό θέμα ήταν «Ο
Χριστός, η Ελπίδα του Κόσμου». Οι Ορθόδοξοι, αρνούμενοι να υπερψηφίσουν το
κεντρικό κείμενο επειδή εξέφραζε κυρίως την προτεσταντική θεολογία, κατέθεσαν δική
τους «Ειδική Ορθόδοξη Δήλωση», τονίζοντας ότι η πλήρης ενότητα της Εκκλησίας
υπάρχει ήδη στην Ορθόδοξη Εκκλησία ως τη «Μία, Αγία, Καθολική και Αποστολική
Εκκλησία». Η Συνέλευση αυτή ανέδειξε την άμεση ανάγκη διαμόρφωσης κοινής
πανορθόδοξης στάσης, γεγονός που επέσπευσε τις διαδικασίες για τη σύγκληση των
Πανορθόδοξων Διασκέψεων της Ρόδου.
4. Νέο Δελχί (1961): Ο θεμέλιος λίθος
της Συνόδου της Κρήτης
Η Συνέλευση του Νέου Δελχί (1961) αποτελεί έναν
ιστορικό σταθμό, καθώς σηματοδότησε την επίσημη είσοδο του Πατριαρχείου της
Μόσχας και άλλων Εκκλησιών από το ανατολικό μπλοκ στο ΠΣΕ. Αυτή η εξέλιξη
κατέστησε επιτακτική την ανάγκη σύγκλησης Πανορθόδοξων Διασκέψεων.
Η
Συνέλευση του Νέου Δελχί (1961) υπήρξε ο θεμέλιος λίθος της Συνόδου της Κρήτης
(2016)». Έδωσε το έναυσμα για την έναρξη της προσυνοδικής πορείας,
διαμόρφωσε το θεολογικό πλαίσιο εκπροσώπησης στο ΠΣΕ και τροφοδότησε τη
διατύπωση των κρίσιμων άρθρων (16–21) που καθόρισαν τη στάση της σύγχρονης
Ορθοδοξίας. Όσα συμφωνήθηκαν σιωπηρά ή πρακτικά στο Νέο Δελχί το 1961, η
Σύνοδος της Κρήτης τα μετέτρεψε σε επίσημο συνοδικό κείμενο το 2016 (άρθρα
16–21), δίνοντας εκκλησιολογικό «άλλοθι» στη συμμετοχή της Ορθοδοξίας στο
ΠΣΕ.
5. Ουψάλα (1968): Η σφραγίδα της
νοοτροπίας
Η 4η Γενική Συνέλευση του ΠΣΕ στην Ουψάλα (1968)
θεωρείται μία από τις πιο καθοριστικές συνελεύσεις, καθώς σηματοδότησε τη
στροφή του ΠΣΕ προς τα κοινωνικοπολιτικά ζητήματα της εποχής. Το κείμενο της
Κρήτης «ΟΙ ΣΧΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ
ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟ ΚΟΣΜΟ» φέρει ακέραια τη σφραγίδα της
νοοτροπίας της Ουψάλας όπως φαίνεται
παρακάτω:
·
Στην Ουψάλα εμπεδώθηκε η ιδέα ότι οι
προτεσταντικές ομολογίες αποτελούν τμήματα της ίδιας Χριστιανοσύνης. Το κείμενο
των «Σχέσεων» στην Κρήτη (παράγραφοι 6 και 16) έκανε λόγο για «ετερόδοξες
Εκκλησίες» και «ιστορικές ονομασίες Εκκλησιών». Η Κρήτη υιοθέτησε τη γραμμή της
Ουψάλας, υποβιβάζοντας την Ορθοδοξία από Μία και Μοναδική Εκκλησία σε «μία
από τις πολλές Εκκλησίες».
·
Μετά το 1968, το ΠΣΕ κατέστη ο κεντρικός
μηχανισμός προώθησης του διαχριστιανικού συγκρητισμού. Στην παράγραφο 17, η
Σύνοδος της Κρήτης χαρακτήρισε τη συμμετοχή της Ορθοδοξίας στο ΠΣΕ ως
«ουσιαστική παράμετρο» των σχέσεών της με τον χριστιανικό κόσμο, δίνοντας
ουσιαστικά «συνοδική βούλα» σε έναν θεσμό που γεννήθηκε και διαμορφώθηκε στην
Ουψάλα από προτεσταντικές βάσεις.
·
Αντικαταστάθηκε το αγιοπατερικό αίτημα
για επιστροφή των αιρετικών μέσω μετανοίας στην Ορθοδοξία, με την έννοια της
«αμοιβαίας κατανοήσεως» και της «κοινής διακονίας». Το κείμενο της Κρήτης
εστιάζει στην «αποκατάσταση της ενότητας» μέσω διμερών διαλόγων, χωρίς να
αξιώνει ρητά την αποκήρυξη των πλανών, θυμίζοντας την οριζόντια τακτική της
Ουψάλας.
6. Ναϊρόμπι (1975): Η «συνοδική
κοινωνία» και η πολιτικοποίηση
Η Ε' Γενική Συνέλευση του ΠΣΕ (Ναϊρόμπι, 1975) με
θεματικό άξονα «Ο Χριστός ελευθερώνει και ενώνει» αποτέλεσε τη συνέχεια του
πνεύματος της Ουψάλας. Το κείμενο εντοπίζει σημαντικές ομοιότητες μεταξύ
Ναϊρόμπι και Κρήτης, ιδιαίτερα γύρω από τις έννοιες της συνοδικότητας, της
κοινωνίας, του διαλόγου και της χριστιανικής ενότητας.
Το πιο χαρακτηριστικό σημείο του Ναϊρόμπι είναι η
έννοια της «conciliar fellowship» (συνοδικής κοινωνίας), όπου «η μία
Εκκλησία πρέπει να νοείται ως μία συνοδική κοινωνία τοπικών Εκκλησιών». Αυτή η
λογική παρουσιάζει την ενότητα ως κοινωνία διαφόρων τοπικών Εκκλησιών που
καλούνται να ζουν και να μαρτυρούν από κοινού. Μια αντίληψη που απέχει πολύ από
την κλασική Ορθόδοξη θέση ότι η Εκκλησία είναι ήδη ΜΙΑ.
Στο Ναϊρόμπι η συνοδική κοινωνία παρουσιάζεται ως τρόπος
έκφρασης της ενότητας των χριστιανικών Εκκλησιών, ενώ στην Κρήτη η
συνοδικότητα παρουσιάζεται πρωτίστως ως στοιχείο της ζωής της ήδη υπάρχουσας
Ορθοδόξου Εκκλησίας. Ωστόσο, και στα δύο κείμενα η συνοδικότητα συνδέεται στενά
με την ενότητα και την εκκλησιαστική ζωή, μετατοπίζοντας την εκκλησιολογική
προτεραιότητα από την ενότητα της Μίας
Εκκλησίας σε μια διαδικαστική, διαλογική σύνθεση.
|
Πρώτα Συμπεράσματα: Η
Συνοδική Νομιμοποίηση της Αποστασίας Από
τη συνοπτική αυτή επισκόπηση απογυμνώνεται πλήρως η αλήθεια: η λεγόμενη
«Σύνοδος της Κρήτης» (2016) ουδόλως υπήρξε μια αυτόνομη ή θεόπνευστη
θεολογική πρωτοβουλία. Αντιθέτως, απετέλεσε τη θεσμική υποταγή, τη
συνοδική σφράγιση και την απροκάλυπτη ενσωμάτωση όλων των κακόδοξων
αποφάσεων που είχαν προηγηθεί στα «μαγειρεία» των Γενικών Συνελεύσεων του
αιρετίζοντος ΠΣΕ:
Κατά
συνέπεια: Η
«νέα εκκλησιολογία» της Συνόδου της Κρήτης δεν συνιστά σε καμία περίπτωση
οργανική συνέχεια της Ορθοδόξου Παραδόσεως, αλλά την επίσημη, θεσμική
εισαγωγή του οικουμενιστικού συγκρητισμού στο σώμα της Εκκλησίας.
Πρόκειται για μια πρωτοφανή απόπειρα νομιμοποίησης μιας πορείας εκτροπής, η
οποία διαμορφώθηκε πλήρως εκτός των Ιερών Κανόνων και των ορίων της
Ορθοδόξου Εκκλησιολογίας. |






