Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Σιαμάκης. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Σιαμάκης. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τετάρτη 18 Μαρτίου 2026

 ΑΠΟ ΠΟΤΕ ΥΠΑΡΧΕΙ ΨΥΧΗ;



Δρ. Κων. Σιαμακη Θεολογου Φιλολογου


Πολλοὶ ῥωτοῦν˙ Ἡ ψυχὴ τοῦ ἀνθρώπου ἀπὸ πότε ὑπάρχει; ἀπὸ πότε ὁ ἄνθρωπος ἔχει ψυχή; δίνονται πολλὲς φιλοσοφικὲς ἀπαντήσεις, οἱ ὁποῖες συνοψίζονται σὲ τέσσερες.
1. Οἱ ψυχὲς ὅλες ὑπάρχουν πρὶν ἀπὸ πολλοὺς αἰῶνες, κι ὅταν γεννιέται ἕνα σῶμα, κατεβαίνει καὶ μπαίνει σ̉ αὐτὸ καὶ μιὰ ψυχὴ τιμωρημένη. πλατωνικὴ κι ὠριγενικὴ θεωρία.
2. Ἡ ψυχὴ τοῦ ἀνθρώπου, προερχόμενη ἀπὸ ἄλλον ἄνθρωπο, ποὺ ἔχει πεθάνει —κατὰ μία παραλλαγὴ τῆς θεωρίας ἔχει πεθάνει τὴ στιγμὴ ποὺ γεννιέται κάποιος ἄλλος—, μπαίνει στὸ σῶμα αὐτοῦ ποὺ γεννιέται. φιλοσοφικὴ θεωρία προερχόμενη ἀπὸ τὴν ἀρχαία αἰγυπτιακὴ εἰδωλο- λατρικὴ μυθολογία κι ἀπὸ ἄλλες ἀφρικανικές, εἰσηγμένη κι αὐτὴ ἀπὸ τὸν ἀντιφατικὸ Πλάτωνα.
3. Ἡ ψυχὴ τοῦ ἀνθρώπου ἀρχίζει, ἀφ̉ ὅτου ὁ ἄνθρωπος ὡς ἔμβρυο συμπληρώσῃ τρεῖς μῆνες˙ ὅταν δηλαδὴ ἡ μητέρα του εἶναι τριῶν μηνῶν ἔγκυος σ̉ αὐτόν. ἡ θεωρία αὐτὴ προῆλθε ἀπὸ μιὰ παρερμηνεία τῆς Βίβλου. ὁ Μωϋσῆς στὸ Νόμο του λέει ὅτι, ἂν ἕνας, ποὺ ἀμύνεται ἐναντίον ἑνὸς ἀντρὸς καὶ τῆς γυναικός του, οἱ ὁποῖοι τοῦ ἐπιτέθηκαν μαζί, ἐπάνω στὴν ἄμυνά του χτυπήσῃ τὴν ἔγκυο γυναῖκα στὴν κοιλιά, κι ἐκείνη ἀποβάλλῃ, τότε ὁ πλήκτης τῆς γυναικὸς ἀντιμετωπίζεται ἀπὸ τὸ νόμο διττῶς. ἂν τὸ ἀποβεβλημένο ἔμβρυο εἶναι ἐξεικονισμένον, φαίνεται δηλαδὴ σὰν ἀνθρωπάκι, ὁ πλήκτης τιμωρεῖται μὲ θάνατο ὡς ἀνθρωποκτόνος˙ ἂν ὅμως τὸ ἔμβρυο δὲν εἶναι ἐξεικονισμένον, τότε πληρώνει μόνο τὰ νοσήλεια τῆς γυναικός (Ἔξ 21, 22-23). εἶναι δὲ τὸ ἔμβρυο ἐξεικονισμένον, ὥστε νὰ φαίνεται ὅτι εἶναι ἄνθρωπος, ὅταν συμπληρώνεται ὁ τρίτος μήνας τῆς ἐγκυμοσύνης.
4. Ἡ ψυχὴ σχηματίζεται καὶ μπαίνει στὸν ἄνθρωπο τὴ στιγμὴ ποὺ αὐτὸς γεννιέται. ἡ πιὸ χοντροκομμένη λαϊκὴ θεωρία.
Φιλοσοφικὲς θεωρίες αὐθαίρετες καὶ ἀναπόδεικτες, σκέτοι στοχασμοὶ καὶ φαντασιοκοπίες ἀστήρικτες. τὸ μόνο αἰτιολογικό τους εἶναι˙ ‘’Λέω ἔτσι, διότι ἔτσι μοῦ ἀρέσει’’. ἀπαντῶ στὴν κάθε μία.
1. Τότε συμβαίνει νὰ τιμωρηθῇ μιὰ προϋπάρχουσα ψυχή, ὅταν γεννιέται ἕνα μέχρι τότε ἄσχετο σῶμα; ἢ τότε βρίσκει νὰ γεννηθῇ ἕνα ἀνθρώπινο σῶμα, ὅταν τιμωρῆται μιὰ μέχρι τότε ἄσχετη ψυχή; καὶ πῶς ἐννέα μῆνες πρὶν ἁμαρτήσῃ καὶ τιμωρηθῇ μιὰ ψυχή, ἕνας ἄντρας προβλέπει καὶ σπέρνει ἕνα ἀνθρώπινο σῶμα; ποὺ ὅλοι ξέρουν πώς, ὅταν ἕνας ἄντρας ἐπιθυμῇ ν̉ ἀπολαύσῃ μιὰ γυναῖκα νομίμως ἢ παρανόμως, μόνο τέτοια πρόβλεψι δὲν κάνει. καὶ πῶς ξέρει —ποὺ δὲν ξέρει βέβαια— ἂν πρέπει νὰ σπείρῃ σῶμα ἀντρικὸ ἢ γυναικεῖο; κι ὅσο περισσότερο πληθαίνουν οἱ ἄνθρωποι, τόσο περισσότερες ψυχὲς στὸ ὑπερπέραν τρελλαίνονται ἁμαρτάνουν καὶ τιμωροῦνται; κι ἀφοῦ ἡ ψυχὴ εἶναι ποὺ σκέφτεται καὶ θυμᾶται, καὶ ὄχι τὸ σῶμα, ἂν ἡ ψυχὴ προϋπῆρχε, θὰ θυμόταν μὲ πληρότητα καὶ διαυγῆ ἀκρίβεια ὄχι μόνο τί διέπραξε, καὶ τιμωρήθηκε, ἀλλὰ καὶ ὅλα ὅσα ἔζησε στὴν προηγούμενη ζωή της, πρὶν μπῇ στὸ σῶμα˙ κι αὐτὸ θὰ συνέβαινε βέβαια σ̉ ὅλους ἀνεξαιρέτως τοὺς ἀνθρώπους, πρᾶγμα ποὺ δὲν συμβαίνει.

Σάββατο 14 Μαρτίου 2026

Ὁ Νῶε καὶ ὁ κατακλυσμός. Ἱστορία τοῦ κατακλυσμοῦ καὶ τῆς κιβωτοῦ τοῦ Νῶε.(ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ)

 


Δρ. Κ.Σιαμάκη (θεολόγου-φιλολόγου)

 Βασικά σημεία της δημοσιευμένης μελέτης.

Α. Σύμφωνα με τον συγγραφέα, η διαστρεβλωμένη εκδοχή δημιουργήθηκε ~180-145 π.Χ. στην Αλεξάνδρεια από ραββίνο. Ενσωματώθηκε στο ελληνόγλωσσο χειρόγραφο των Ο' (Εβδομήκοντα) Υιοθετήθηκε από τον Ακιβά και τους Μασορίτες (100-128 μ.Χ.) Διαδόθηκε μέσω Ωριγένη (232 μ.Χ.) και των Καππαδοκών Πατέρων (~370 μ.Χ.) σε όλη τη χριστιανική παράδοση. Ο Ραββίνος Ακιβά  (Rabbi Akiva ben Joseph, περ. 50–135 μ.Χ.) ήταν μία από τις κεντρικότερες και πιο επιδραστικές προσωπικότητες του Ιουδαϊσμού. Θεωρείται ο «πατέρας» του λόγιμου Ιουδαϊσμού και ο άνθρωπος που έθεσε τα θεμέλια για τη σύνταξη της Μισνά (του γραπτού κώδικα των προφορικών παραδόσεων).

Στο πλαίσιο του κειμένου που μελετάμε, ο Ακιβά αναφέρεται ως ένας από τους «αναμεταδότες» ή «επικυρωτές» της διευρυμένης εκδοχής του κατακλυσμού.

Γιατί ένας Ραββίνος να αλλάξει την ιστορία τον 2ο αι. π.Χ.; Ο συγγραφέας υποστηρίζει τα εξής: Η μεγέθυνση του γεγονότος έκανε τον Θεό του Ισραήλ να φαίνεται ως ο απόλυτος κυρίαρχος όλου του πλανήτη και όχι απλώς μιας περιοχής. Στην Αλεξάνδρεια, οι Ιουδαίοι λόγιοι ήθελαν να δείξουν ότι η δική τους παράδοση ήταν αρχαιότερη και πιο επιβλητική από τους ελληνικούς μύθους (π.χ. του Δευκαλίωνα).

Β.Ο Δρ. Κ.Σ.  εστιάζει στο μέγεθος της Κιβωτού (157 μέτρα μήκος), το οποίο θεωρεί προϊόν φαντασίας για την αρχαιότητα  για τους εξής λόγους:

Το μεγαλύτερο ξύλινο πλοίο που κατασκευάστηκε ποτέ (το 1909) είχε μήκος 137  μέτρα. Απαιτούσε σιδερένιες ενισχύσεις για να μην λυγίζει από τους κυματισμούς και τελικά βυθίστηκε λόγω διαρροών. Ένας άνθρωπος (ο Νώε) με χάλκινα ή λίθινα εργαλεία δεν θα μπορούσε να στεγανοποιήσει ένα σκάφος τέτοιου μεγέθους, ούτε να βρει την απαραίτητη ξυλεία (περίπου 3.000 τόνους ξύλου. Αντιθέτως, το σκάφος που προτείνει ο συγγραφέας είναι συμβατό με τα σουμεριακά και βαβυλωνιακά πρότυπα (όπως στο Έπος του Γκιλγκαμές), που περιγράφουν ποτάμια σκάφη για μεταφορά κτηνών.

Γ. Εστιάζει στην πρακτική αδυναμία φιλοξενίας της παγκόσμιας πανίδας σε ένα σκάφος περιορισμένων διαστάσεων. Με ωφέλιμο χώρο μόλις 30.000 κ.μ., είναι μαθηματικά αδύνατο να στεγαστούν περισσότερα από 12.000.000 ζώα (υπολογίζοντας 2 άτομα από τα 6.000.000 γνωστά είδη). Για τη διατροφή αυτού του πληθυσμού επί ένα έτος, θα απαιτούνταν 37.000 τόνοι τροφής και νερού. Ο όγκος αυτός θα χρειαζόταν επιπλέον 4 έως 5 «κιβωτούς» αποκλειστικά για αποθήκευση εφοδίων.  Είναι ανθρωπίνως αδύνατο για 8 άτομα να φροντίζουν εκατομμύρια ζώα. Η εργασία θα απαιτούσε τη μεταφορά 101 τόνων τροφής/νερού καθημερινά, παράλληλα με τον καθαρισμό των περιτωμάτων. Η κατασκευή ενός ξύλινου πλοίου 157 μέτρων αποτελεί μηχανικό άθλο που δεν θα μπορούσε να επιτευχθεί από έναν άνθρωπο με τα εργαλεία της αρχαιότητας (προβλήματα στατικότητας και στεγανοποίησης).

Για να καλυφθούν τα Ιμαλάια (8.848 μ.), θα χρειαζόταν συνεχής βροχή για 9+ χρόνια και όχι για 40 ημέρες. Η ποσότητα νερού που απαιτείται είναι 4,37 φορές μεγαλύτερη από τη συνολική ποσότητα νερού στη Γη σήμερα. Αν το νερό αυτό προϋπήρχε ως ατμός, η πίεση θα έφτανε τις 858 ατμόσφαιρες, καθιστώντας τη ζωή αδύνατη πριν καν αρχίσει η βροχή. Σε μια ομοιόμορφη σφαιρική επιφάνεια καλυμμένη με νερό, δεν υπάρχει «κατηφόρα» για να απομακρυνθούν τα ύδατα.

Δ. Υπογραμμίζει την ευθραυστότητα της ζωής και των οικοσυστημάτων: Χρησιμοποιεί το παράδειγμα της μέλισσας, η οποία χρειάζεται χιλιάδες άτομα ανά αποικία, φρέσκο βασιλικό πολτό και ανθοφορία—στοιχεία που θα απουσίαζαν κατά τον κατακλυσμό. Τα εκατομμύρια έντομα έχουν κύκλο ζωής μικρότερο του έτους. Χωρίς αυτά, η επικονίαση των φυτών μετά την αποβίβαση θα ήταν αδύνατη, οδηγώντας σε καθολικό αφανισμό της χλωρίδας. Η ανάμειξη των ωκεανών με τα γλυκά νερά της βροχής θα μετέβαλλε την αλατότητα σε επίπεδα θανατηφόρα για όλα τα υδρόβια είδη (ψάρια, κοράλλια κ.λπ.).

Ε. Πέρα από τον αριθμό των ζώων, ο συγγραφέας παραθέτει στοιχεία για την επιβίωση μετά την αποβίβαση: Αν υπήρχαν μόνο δύο άτομα από κάθε είδος, την επόμενη μέρα της αποβίβασης, ένα λιοντάρι τρώγοντας μια αντιλόπη θα οδηγούσε το είδος της αντιλόπης σε άμεση εξαφάνιση. Η επιβίωση ενός είδους από μόλις δύο άτομα  οδηγεί σε γενετικό εκφυλισμό και θάνατο της γραμμής μέσα σε λίγες γενιές. Υπάρχουν εκατομμύρια είδη εντόμων με εξειδικευμένες ανάγκες (π.χ. τερμίτες που τρώνε μόνο συγκεκριμένο ξύλο, παράσιτα που ζουν μόνο σε συγκεκριμένους ξενιστές). Η φιλοξενία τους στην Κιβωτό θα απαιτούσε ένα πλήρες εργαστήριο εντομολογίας.

ΣΤ. Επιλέγει αυτή την περιοχή για τον τοπικό κατακλυσμό λόγω των εξής στοιχείων: Η περιοχή γύρω από την Κασπία Θάλασσα βρίσκεται κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας .  Μια έντονη βροχόπτωση σε συνδυασμό με την υπερχείλιση των ποταμών (Βόλγας, Ουράλης) θα μπορούσε να εγκλωβίσει το νερό σε μια τεράστια λεκάνη, δίνοντας την ψευδαίσθηση στους κατοίκους ότι "πνίγηκε όλη η γη", αφού ο ορίζοντας θα ήταν παντού νερό.  Υπάρχουν στρώματα ιλύος (λάσπης) σε ανασκαφές της Μεσοποταμίας που μαρτυρούν μεγάλες τοπικές πλημμύρες, αλλά όχι μια ενιαία παγκόσμια στρώση.

ΣΤ.  Προτείνει ότι ο γνήσιος κατακλυσμός ήταν: Τοπικός, όχι παγκόσμιος — κάλυψε περιοχή όση τα Βαλκάνια (την πεδινή περιοχή Κασπίας-Αράλης).Διήρκησε  40 ημέρες, όχι 1 έτος. Πνίγηκαν ~50.000 άνθρωποι, όχι όλη η ανθρωπότητα.Η  κιβωτός ήταν μια «μαούνα» 50 τόνων, όχι υπερωκεάνειο 157 μέτρων. Διασώθηκε  μόνο η 8μελής οικογένεια του Νώε + ~100 ζώα ιδιοκτησίας του (κτήνη για επιβίωση), όχι όλα τα είδη της γης.

 

ΜΕΡΟΣ Δ

ΕΝΟΤΗΤΑ ΙΔ΄: Η ανασύσταση της γνήσιας ιστορίας – Το γεωγραφικό πλαίσιο

Ὁ κατακλυσμὸς ὅμως δὲν παύει νὰ εἶναι ἱστορικὸ γεγονὸς μαρτυρούμενο στὴ θεόπνευστη Βίβλο, ἀναφερόμενο ἢ συνοπτικῶς ἱστορούμενο ἀπὸ τοὺς προφῆτες Μωυσῆ, Ἠσαΐα, Ἰεζεκιήλ, κι ἀπὸ τοὺς ἀποστόλους Παῦλο καὶ Πέτρο, κι ἀπὸ τὸν ἴδιο τὸν Κύριο Ἰησοῦ Χριστὸ στὰ Εὐαγγέλια τοῦ Ματθαίου καὶ τοῦ Λουκᾶ· δέκα φορὲς σὲ ὀχτὼ βιβλία.

Τὸ πρόβλημα, ὅπως εἶπα, μ' ἀπασχόλησε ἀπὸ ἡλικία 16 ἐτῶν ποὺ ἄρχισα νὰ διαβάζω τὴν Π. Διαθήκη, καὶ μέχρι στιγμῆς δὲν ἔχω πῆ σὲ κανέναν τίποτε. Ἀμέσως κατάλαβα ὅτι ἡ ἱστορία τοῦ Νῶε καὶ τοῦ κατακλυσμοῦ στὴν ἀρχὴ ἦταν λιτὴ κι ἀλλιώτικη, ἀλλ' ἀργότερα φυσκαρίστηκε μὲ μύθους ἀπὸ παραχαράκτες. Στὰ 40 μου κατέληξα στὸ συμπέρασμα ὅτι ἡ ἱστορία διασώζεται ἀκέραιη κι ἀτροποποίητη μέσα σὲ σκουπίδια καὶ καθαρίζεται ἀπ' αὐτὰ μόνο μὲ ἀφαίρεσι προσθηκῶν καὶ χωρὶς καμμιὰ ἀποκατάστασι φθαρμένων, χωρὶς ν' ἀφήνῃ κενὰ ἢ νὰ χρειάζεται διορθώσεις.

Ἡ ἱστορία εἶναι ἡ ἀκόλουθη, καὶ τὴ λέω ἀρχίζοντας ἀπὸ τὴν προσάραξι τῆς κιβωτοῦ ἐπὶ τὰ ὄρη τὰ Ἀραράτ. Δὲν εἶναι κανένα ὄρος ποὺ νὰ λέγεται τὸ Ἀραράτ. Τὸ βαρβαρικὸ κι ἄκλιτο Ἀραράτ ἐννοεῖται ὡς ἐθνικὸ ὄνομα σὲ πτῶσι γενικὴ πληθυντικοῦ. Οἱ Ἀραρὰτ εἶναι οἱ Ἀρμένιοι, ποὺ ἐπὶ Μωυσέως κατοικοῦσαν στὴν Ἀνατολικὴ Ἀρμενία, καὶ τὰ ὄρη τὰ (τῶν) Ἀραράτ, σὰ νὰ λέμε μὲ κλιτὸ ὄνομα τὰ ὄρη τὰ Ἀρμενίων, εἶναι οἱ πρόποδες κάποιων ἀνατολικῶν ὀρέων τῆς χώρας ἐκείνης, ὅπου προσάραξε ἡ κιβωτὸς τοῦ Νῶε προερχόμενη ἀπὸ τ' ἀνατολικὰ καὶ κατευθυνόμενη πρὸς τὰ δυτικά, ἐπειδὴ τὴν ὠθοῦσαν ἁπαλοὶ ἀνατολικοί ἢ βορειοανατολικοὶ ἄνεμοι. Ἡ Βίβλος δὲν προσδιορίζει ἕνα συγκεκριμένο ὄρος τῶν Ἀραράτ.

Ἀνατολικῶς τῶν Ἀρμενίων καὶ γύρω ἀπὸ τὶς λίμνες Κασπία καὶ Ἀράλη ὑπάρχει μιὰ μεγάλη πεδινὴ χώρα, σὲ πολλὰ μέρη βαθύπεδο, ἔδαφος δηλαδὴ χαμηλότερο ἀπὸ τὴ θάλασσα τῆς ὑφηλίου, μὲ βαθύτερο μέρος τὴν Κασπία. Ἡ ἁρμυρὴ Κασπία καὶ ἡ Νεκρὰ Θάλασσα εἶναι οἱ μόνες θάλασσες τῆς γῆς οἱ ξεκομμένες ἀπὸ τὴν ἑνιαία θάλασσα τοῦ πλανήτου. Στὴ χώρα ἐκείνη, νομίζω, ζοῦσε ἡ ὀλιγομελὴς ἀρχικὴ ἀνθρωπότης ἀπὸ τὸν Ἀδὰμ μέχρι τὸ Νῶε. Κι ἐκεῖ πνίγηκε μὲ τὸν κατακλυσμό.

Κι ὁ Νῶε διασώθηκε μὲ τὴν κιβωτό, ἡ ὁποία, ὅταν τὸ πεδινὸ βαθύπεδο κατακλύστηκε ἀπὸ μιὰ θάλασσα θανασίμου βάθους, δηλαδὴ βάθους 2 μ. καὶ πάνω, ὅπου χύνονταν ὅλα τὰ νερὰ τῆς πρὸς βορρᾶν τεραστίας πεδινῆς Ῥωσίας καὶ Δυτικῆς Σιβηρίας, σὲ καιρὸ ποὺ οἱ ἄνθρωποι δὲν εἶχαν ἐφεύρει τὰ πλωτὰ μέσα μεταφορᾶς, ἔπλευσε ἀκυβέρνητη πρὸς τὰ δυτικά, ὅπου καὶ προσάραξε. Ἦταν τὸ πρῶτο πλωτὸ τοῦ ἀνθρώπου· χωρὶς πηδάλια, κουπιά, πανιά, κατάρτια.

Ὁ κατακλυσμὸς δὲν κάλυψε ὅλη τὴ γῆ· δὲν λέει κάτι τέτοιο τὸ καθαρισμένο γνήσιο κείμενο τῆς Γενέσεως. Κάλυψε μιὰ περιοχὴ ὅση περίπου εἶναι τὰ Βαλκάνια ἢ ἴσως λίγο μεγαλείτερη. Διήρκεσε δὲ σαράντα ἡμερόνυχτα. Καὶ τὸ νερὸ του δὲν προερχόταν μόνο ἀπὸ τὰ σύννεφα τὰ πάνω ἀπὸ τὴ χώρα ποὺ κατακλύστηκε, ἀλλὰ κι ἀπὸ τοὺς ποταμοὺς τῆς Ῥωσίας Βόλγα, Οὐράλη, καὶ ἄλλους, ποὺ κατευθύνονται πρὸς τὸ ἐν λόγω βαθύπεδο. Διότι ἔβρεχε πολὺ καὶ σ' ὅλη τὴν ἀκατοίκητη τότε Ῥωσία καὶ Σιβηρία. Ἴσως νὰ ἦταν καὶ ἰδιαίτερα θερμὸ καλοκαίρι, καὶ ἔλιωναν πολικοί πάγοι, καὶ τὸ νερό τους κυλοῦσε κι ἐκεῖνο πρὸς τὸ κατοικημένο βαθύπεδο.

Λαμβάνοντας δ' ὑπ' ὄψιν τὸ πόσο πλήθυνε ὁ Ἰσραὴλ στὴν Αἴγυπτο, ὑπολογίζω ἀναλόγως ὅτι ἡ ἀνθρωπότης ποὺ πνίγηκε στὸν κατακλυσμὸ δὲν ἔφτανε τὸ ἕνα ἑκατομμύριο· ἦταν δηλαδὴ ὅσο ὁ μισὸς πληθυσμὸς τῶν Σερρῶν· 50.000 ἄνθρωποι περίπου. Ἡ κιβωτὸς ἦταν μιὰ ἁπλὴ καὶ μεγάλη μαούνα περίπου 50 τόνων. Ὁ Νῶε ἔβαλε σ' αὐτὴ καὶ διέσωσε τὴν ὀκταμελῆ οἰκογένειά του καὶ τὰ περίπου 100 ζῶα τῆς ἰδιοκτησίας του, φαγώσιμα καὶ μεταφορικά, γιδοπρόβατα, ἄλογα, γαϊδούρια, καμῆλες, ἀγελάδες, μὲ τὰ ὁποῖα θὰ ἐπιβίωνε, ἐκεῖ ποὺ προσάραξε, κατὰ τὸν πρῶτο χρόνο, μέχρι νὰ ὀρθοποδήσῃ, νὰ συνέλθῃ καὶ νὰ τακτοποιηθῇ στὴν Ἀρμενία. Εἶχε μαζί του καὶ ἀνάλογες τροφὲς πρώτης ἀνάγκης γιὰ τὴν οἰκογένειά του καὶ γιὰ τὰ ζῶα του, κι ὅ,τι μποροῦσε νὰ πάρῃ ἀπὸ τὸ νοικοκυριό του. Ἡ δὲ κιβωτὸς μετὰ τὴν ἔξοδό τους ἔγινε καὶ τὸ πρῶτο σπίτι τους. Αὐτὸ ἦταν ὅλο.

ΕΝΟΤΗΤΑ ΙΕ΄: Βιβλικές μαρτυρίες για τον πραγματικό κατακλυσμό

Ὁ Νῶε, ὁ κατακλυσμὸς καὶ ἡ διὰ τῆς κιβωτοῦ σωτηρία, ἔξω ἀπ' αὐτὴ τὴν ἐξιστόρησι (Γε 6,30-9,16), ἀναφέρονται καὶ ἄλλες τρεῖς φορὲς στὴν Π. Διαθήκη (Ἡσ 60,13· Ἰζ 13,2· 7) καὶ ἕξ φορὲς στὴν Κ. Διαθήκη (Μθ 104,42-44· Λκ 87,7-8· Ἑβ 14,9-10· Α' Πε 10,16· Β' Πε 3,5· 4,6). Καὶ πουθενὰ δὲν λέγεται ὅτι ὁ Νῶε διέσωσε μὲ τὴν κιβωτό του κι ὅλα τὰ ζῶα τοῦ πλανήτου, ἀκόμη καὶ τὰ πούμα καὶ τὰ τζάγκουαρ καὶ τοὺς κροταλίες τῆς Ἀμερικῆς καὶ τοὺς πύθωνες καὶ τοὺς τερμίτες τῆς Ἀφρικῆς καὶ τὰ καγκουρὼ τῆς Αὐστραλίας νὰ ποῦμε.

Μόνο Ἀλεξανδρινοὶ ῥαββῖνοι πλαστογράφοι σκέφτηκαν καὶ πλαστούργησαν κάτι τέτοιο. Καὶ μόνο καλόγεροι τῆς Αἰγύπτου πάλι πρόσθεσαν κι ὅτι ὁ Νῶε τὰ ζῶα τῆς ὑφηλίου τὰ μάζεψε χτυπώντας τὸ προσκλητήριο ξύλινο σήμαντρό τους, τάλαντον (ποὺ μεταδιδόταν μὲ ἑρτζιανὰ ἠλεκτρομαγνητικὰ κύματα καὶ στὴ Σκανδιναβία καὶ στὴ Μογγολία καὶ στὴ Χαβάη καὶ στὴν Ἀμερικὴ καὶ στὴν Αὐστραλία καὶ στὴν Ταγκανίκα καὶ στὶς δυὸ πολικὲς περιοχὲς μὲ τὶς πολικὲς ἀρκοῦδες καὶ τοὺς πιγκουίνους)· παλαβοὶ καὶ βλάσφημοι πλαστογράφοι.

Αὐτὸ ποὺ λέω γιὰ τὸν κατακλυσμὸ καὶ τὴν κιβωτὸ τοῦ Νῶε, ὅπως εἶπα, ἐκτὸς ἀπὸ τὸ Μωυσῆ, τὸ μαρτυροῦν καὶ ἄλλοι δύο προφῆτες, Ἡσαΐας καὶ Ἰεζεκιήλ, καὶ τέσσερες ἀπόστολοι, Ματθαῖος, Λουκᾶς, Παῦλος καὶ Πέτρος. Εἰδικὰ δὲ οἱ ἀπόστολοι Παῦλος καὶ Πέτρος διευκρινίζουν ὅτι μὲ τὴν κιβωτὸ διασώθηκε μόνο ἡ ὀκταμελὴς οἰκογένεια τοῦ Νῶε. Τὰ λίγα ἰδιόκτητα ζῶα (κτήνη) τους, ποὺ κι αὐτὰ ἐπιβιβάστηκαν στὴν κιβωτὸ κατὰ τὶς λίγες ἡμέρες τῆς νεροποντῆς, ἐπειδὴ ἦταν ἁπλῶς τὰ τρέχοντα τρόφιμά τους, δὲν ἀναφέρονται ἀπὸ τοὺς προφῆτες καὶ τοὺς ἀποστόλους καθόλου.

Λέει ὁ Παῦλος στὴν Πρὸς Ἑβραίους: «Πίστει χρηματισθεὶς Νῶε... κατεσκεύασε κιβωτὸν εἰς σωτηρίαν τοῦ οἴκου αὐτοῦ»· πουθενὰ λόγος γιὰ ζῶα. Λέει κι ὁ Πέτρος στὴν Α' Ἐπιστολή του: «Ἐν ἡμέραις Νῶε κατασκευαζομένης κιβωτοῦ, εἰς ἣν ὀλίγαι, τοῦτ' ἔστιν ὀκτὼ ψυχαί, διεσώθησαν δι' ὕδατος»· καὶ στὴ Β' Ἐπιστολή του: «Ὁ Θεός... ὄγδοον Νῶε, δικαιοσύνης κήρυκα, ἐφύλαξε, κατακλυσμὸν κόσμῳ ἀσεβῶν ἐπάξας». Πουθενὰ λόος γιὰ ζῶα καὶ μάλιστα ὅλα τὰ ζῶα τῆς γῆς. Αὐτὸ εἶναι μεταβιβλικὴ φαντασίωσι παλαβῶν κι ἀθεόφοβων ῥαββίνων καὶ καλογέρων.

Παρασκευή 13 Μαρτίου 2026

Ὁ Νῶε καὶ ὁ κατακλυσμός. Ἱστορία τοῦ κατακλυσμοῦ καὶ τῆς κιβωτοῦ τοῦ Νῶε. [ Δρ. Κ.Σιαμάκη (θεολόγου-φιλολόγου)(Γ)


 


ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΗΓΟΥΜΕΝΟ Β ΜΕΡΟΣ 

ΜΕΡΟΣ Γ

- ΕΝΟΤΗΤΑ Η΄: Το φυσικό γεγονός του κατακλυσμού – Υδρολογικά και μετεωρολογικά προβλήματα

Εἶναι ὅμως καὶ τὸ φυσικὸ γεγονὸς τοῦ κατακλυσμοῦ, τὸ ὁποῖο δὲν ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸν ἄνθρωπο καὶ τὴν τεχνολογία του. Λέει ὁ πλαστογράφος ὅτι, καθὼς ἔβρεχε ἐπὶ 40 ἡμερόνυχτα συνεχῶς, κατακλύστηκε ὅλη ἡ γῆ μέχρι 15 πήχεις (≈ 7,88 μ.) ψηλότερα ἀπὸ τὸ ψηλότερο ὄρος τῆς γῆς, τὰ Ἱμαλάϊα ὕψους 8.848 μ..

Κατ' ἀρχήν, ἂν πάρουμε τὴ μεγαλύτερη γνωστὴ ἐτήσια βροχόπτωσι, ὕψους 2,65 μ. στὶς νότιες ὑπώρειες τῶν Ἱμαλαΐων, ὅπου ὁ ἀνάρρους τῶν ποταμῶν Γάγγη καὶ Βραχμαπούτρα καὶ τῶν ἐκεῖ παραποτάμων τους, καὶ ποῦμε ὅτι τότε ἔπεφτε ὅλη μόνο σ' ἕνα εἰκοσιτετράωρο, τότε σὲ 40 ἡμερόνυχτα τὸ νερὸ θὰ ὑψωνόταν 106 μέτρα. Γιὰ νὰ ὑψωθῇ 8.856 μ. (= 8.848 + 8), θὰ χρειαζόταν νὰ βρέχῃ ἔτσι ἐπὶ 3.342 ἡμερόνυχτα, δηλαδὴ ἐπὶ 9 ἔτη καὶ 2 μῆνες. Καὶ τόσον καιρὸ δὲν ἔβρεξε.

Γιὰ νὰ μὴν προσθέσω κι ὅτι, ὅσο θὰ ὑψωνόταν τὸ νερό, τόσο θὰ μεγάλωνε τὸ ἐμβαδὸν τῆς σφαιρικῆς ὑφηλίου καὶ τόσο περισσότερη θὰ χρειαζόταν νὰ εἶναι ἡ ἡμερήσια βροχόπτωσι, γιὰ ν' ἀνεβαίνῃ ἡ στάθμη τοῦ νεροῦ 2,65 μέτρα τὴν ἡμέρα καὶ νὰ μὴν τραβήξῃ ὁ κατακλυσμὸς 20 χρόνια. Σὲ 40 ἡμερόνυχτα, ἤτοι μὲ 106 μέτρα ὕψος - βάθος νεροῦ, θὰ ἦταν ἔξω ἀπὸ τὸ νερὸ τοῦ κατακλυσμοῦ οἱ περισσότερες χῶρες, ἀκόμη καὶ τὸ νότιο μέρος τοῦ χωριοῦ μου ποὺ ἔχει τόσο ὑψόμετρο. Θὰ βρέχονταν μόνο τὰ τακούνια τῶν ἀντρικῶν παπουτσιῶν.

Ἄν πράγματι ἔπεφτε ὅσο νερὸ λέει ὁ πλαστογράφος, ποὺ θὰ σκέπαζε καὶ τὴν κορυφὴ τῶν Ἱμαλαΐων καὶ θὰ εἶχε κι ἐκεῖ 8 μέτρα βάθος, ὅλη ἡ γῆ θὰ ἦταν μία θάλασσα ποὺ τὸ νερὸ της θὰ ἦταν 4,37 φορὲς τὸ νερὸ τῆς τωρινῆς θαλάσσης. Διότι τὸ νερὸ τοῦ κατακλυσμοῦ θὰ ἦταν 3,37 φορὲς περισσότερο ἀπὸ τὸ νερὸ τῆς θαλάσσης. Τόσο νερὸ δὲν ὑπάρχει στὸν πλανήτη μας. Οὔτε βρέθηκε μέχρι στιγμῆς πλανήτης ἢ δορυφόρος ποὺ νὰ ἔχῃ τόσο νερό. Οὔτε τὸ νερὸ ὅλων μαζὶ τῶν πλανητῶν καὶ δορυφόρων τοῦ πλανητικοῦ μας συστήματος, ὅσοι ἔχουν νερό, εἶναι τόσο. Υπάρχει τόσο καὶ περισσότερο ὑγρὸ ἄζωτο, ἀλλ' ὄχι νερὸ τόσο. Καὶ στὴ γῆ ἂν ἔπεφτε τὸ τόσο ἄζωτο, ἀπὸ πολλὰ ἑκατομμύρια χιλιόμετρα, πρὶν πέσῃ, θὰ ἦταν ἀέριο, ὄχι ὑγρό. Στὴν ἀτμόσφαιρα τῆς γῆς κανένα ἀέριο πλὴν τῶν ὑδρατμῶν δὲν μπορεῖ νὰ εἶναι ὑγρό.

ΕΝΟΤΗΤΑ Θ΄: Φυσικές αδυναμίες – Ατμοσφαιρική πίεση και θερμοκρασία

Ἀλλὰ κι ἂν δεχτοῦμε ὅτι ὑπάρχει στὸ πλανήτη μας αὐτὸ τὸ τόσο νερό, ἔξω ἀπὸ τὸ νερὸ τῆς θαλάσσης καὶ τὸ ὅλο λοιπὸ νερὸ τῆς γῆς, ὅταν αὐτό, μέχρι μιὰ ὥρα πρὶν ἀρχίσῃ ὁ κατακλυσμός, θὰ ἦταν ὑψωμένο στὰ σύννεφα γιὰ νὰ πέσῃ, ἐκτὸς τοῦ ὅτι ἐπὶ πολλὰ χρόνια πιὸ μπροστὰ ἡ γῆ ὁλόκληρη θὰ ἦταν κατασκότεινη, ὁ ἥλιος δὲν θὰ φαινόταν, καὶ οἱ ἄνθρωποι ὅλοι μαζί, κι ὁ Νῶε μὲ τὴν οἰκογένειά του, κι ὅλα τὰ ζῶα, καί γε τὰ φυτὰ τῆς γῆς ὅλα θὰ ἦταν νεκρὰ καὶ παγωμένα. Ζωὴ δὲν θὰ ὑπῆρχε· κι ὁ κατακλυσμὸς δὲν θὰ χρειαζόταν γιὰ νὰ τοὺς πνίξῃ. Καὶ νερὸ σὲ ἀτμὸ ἢ ῥευστὸ δὲν θὰ ὑπῆρχε· μόνο στερεὸς πάγος καὶ σκληρὸς σὰν ἀτσάλι· τέτοιος πάγος ποὺ χάραξε τὰ σιδερόφρακτα πλευρὰ τοῦ Τιτανικοῦ μὲ ἕνα γρατσούνισμα.

Κι ἂν δεχτοῦμε ὅτι ὁ ἥλιος θὰ φαινόταν, καὶ σκοτάδι δὲν θὰ ὑπῆρχε, καὶ τὸ νερὸ τοῦ κατακλυσμοῦ θὰ ἦταν ὅλο ἀτμὸς ἕτοιμος νὰ πέσῃ ὡς βροχή, καὶ ἦταν ἀκόμη ζωντανοί ὅλοι, τότε τὸ βάρος τῆς ἀτμόσφαιρας, ποὺ θὰ κρατοῦσε τόσο νερό, θὰ ἦταν τόσο ποὺ ἡ ἀτμοσφαιρικὴ πίεσι θὰ ἦταν 858 ἀτμόσφαιρες. Ὅπως εἶναι ἡ γῆ συνήθως, ἂν ἡ ἀτμοσφαιρικὴ πίεσι ἀνεβῇ μόνο μερικὰ ἑκατοστὰ τῆς μιᾶς ἀτμόσφαιρας παραπάνω ἀπὸ τὴ μιὰ ἀτμόσφαιρα (= 0,76 μ. τοῦ βαρομέτρου), οἱ μὲν ὑγιεῖς αἰσθάνονται δυσφορία, οἱ δὲ νευρασθενεῖς καὶ ἀγχωτικοὶ τρελλαίνονται· καὶ μερικοὶ καρδιακοὶ ἢ ὑπερτασικοὶ πεθαίνουν. Στὶς 2 ἀτμόσφαιρες πεθαίνουν ὅλοι, ἀφοῦ πρῶτα θὰ ἔχουν τρελλαθῇ ὅλοι.

Κι ὁ κατακλυσμὸς δὲν θὰ χρειαζόταν νὰ γίνῃ. Μὲ τίποτα δὲ δὲν κρατιέται ψηλὰ τόσο νερὸ σὲ κατάστασι ἀτμοῦ. Εἶναι τρελλὸ καὶ νὰ τὸ σκεφτῇ κανείς. Ἐπαναλαμβάνω· τόσο νερὸ δὲν ὑπάρχει στὸν πλανήτη· ὑπάρχει μόνο λιγώτερο ἀπὸ τὸ ἕνα τρίτο τῆς μονάδος (0,3) ὡς θάλασσα ὅλης τῆς γῆς. Ὡς ἀνακυκλούμενο δὲ νερό, ποὺ ἐξατμίζεται - ἀνυψώνεται στὰ σύννεφα κι ἔπειτα ὑγροποιεῖται καὶ πέφτει ὡς βροχὴ σ' ἕνα ἔτος, εἶναι μόνο 7,5 χιλιοστὰ τοῦ νεροῦ τῆς θαλάσσης.

ΕΝΟΤΗΤΑ Ι΄: Το πρόβλημα της αποχώρησης των υδάτων και της αλατότητας

Λέει ὁ πλαστογράφος ὅτι, ἀφοῦ τὸ νερὸ τοῦ κατακλυσμοῦ ἔπεσε ὅλο κι ἔγινε ξαστεριά, τὸ νερὸ ἄρχισε νὰ ὑποχωρῇ («ἐνεδίδου τὸ ὕδωρ πορευόμενον ἀπὸ τῆς γῆς καὶ ἠλαττονοῦτο τὸ ὕδωρ»). Καὶ πήγαινε ποῦ; Ἀφοῦ καὶ ἡ ψηλότερη κορυφὴ τῆς ξηρᾶς ἦταν 8 μέτρα κάτω ἀπὸ τὴν ἐπιφάνεια τοῦ νεροῦ, ἡ γῆ ἦταν πιὰ ἕνας ἑνιαῖος ὁλοσφαιρικὸς ὠκεανός, σὰν τὸ δορυφόρο Εὐρώπη ποὺ εἶναι μιὰ λεία καὶ στιλπνὴ γιάλινη σφαῖρα, ἐπειδὴ εἶναι ἕνας ὁλοσφαιρικὸς ὠκεανὸς παγωμένος.

Ὁ Νῶε καὶ ὁ κατακλυσμός. Ἱστορία τοῦ κατακλυσμοῦ καὶ τῆς κιβωτοῦ τοῦ Νῶε. [ Δρ. Κ.Σιαμάκη (θεολόγου-φιλολόγου)(Β)

 


ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟ Α ΜΕΡΟΣ 

ΜΕΡΟΣ -Β

 

ΕΝΟΤΗΤΑ Δ΄: Ειδικά προβλήματα βιολογίας και συμπεριφοράς ζώων

Προκύπτουν ὅμως μὲ τὰ ζῶα καὶ πολλὰ ἄλλα προβλήματα ἄλυτα. Θ' ἀναφέρω ἕνα. Δὲν μπορεῖς νὰ πάρῃς μόνο ἕνα ζεῦγος μελισσῶν, βασίλισσα θηλυκὴ κι ἀρσενικὸ κηφῆνα· Απὸ μέλισσες δὲν μπορεῖς κἂν νὰ πάρῃς κάτω ἀπὸ 10.000 ἄτομα, διότι τόσο μικρὸ σμῆνος δὲν ἐπιβιώνει. Καὶ οἱ μέλισσες τὸ καλοκαίρι ζοῦν μόνο 20 ἡμέρες, τὸ χειμῶνα μέχρι κι 60 μέρες. Πρέπει νὰ ὑπάρχουν συνεχεῖς γέννες. Η  βασίλισσα εἶναι ἡ μόνη ποὺ γεννάει, γιὰ νὰ ζῇ πρέπει νὰ τρώῃ φρέσκο βασιλικὸ πολτό, ποὺ μόνο οἱ μέλισσες τῆς μέλισσες κάνουν. Καὶ στὸν κατακλυσμὸ ποῦ θὰ ἔβρισκαν λουλούδια ν' ἀντλήσουν μέλι καὶ κηρὶ καὶ βασιλικὸ πολτὸ καὶ πρόπολι, ἀφοῦ τὰ λουλούδια ἦταν ὅλα σκεπασμένα ἀπὸ τὴν πρώτη μέρα κιόλας καὶ μέχρι τὴν τελευταία; Αφήνω πολλὰ ἄλλα προβλήματα σὰν τὸ ὅτι οἱ 2 κιβωτοὶ μὲ τὰ ζῶα καὶ μὲ τὴν τόση κλεισούρα θὰ ἦταν κολάσεις σκατωμένης μάζης, στάβλοι ποὺ θὰ ἔζεχναν σκατίλα τόσο, ποὺ νὰ μὴ δεχτῇ κανεῖς ἀπὸ τοὺς ἄλλους ἀνθρώπους νὰ μένῃ ἐκεῖ καὶ νὰ ἐργάζεται σκληρὰ ὅλη μέρα κάθε μέρα χωρὶς οὔτε μιὰ ἀργία ἐπὶ 1 ἔτος γιὰ τὴν καθαριότητα, χωρὶς μισθό, χωρὶς γυναῖκες καὶ παιδιά, γιὰ ἕνα σκοπὸ ποὺ δὲν τὸν πίστευαν, ἀφοῦ ἦταν ὅλοι ἄνθρωποι γιὰ πνίξιμο.

 

ΕΝΟΤΗΤΑ Ε΄: Η ταυτότητα του πλαστογράφου

Ὁ πλαστογράφος ποὺ ἔπλασε καὶ σφήνωσε στὴ Βίβλο αὐτὸ τὸ τερατῶδες παραμύθι πρέπει νὰ μὴν ἦταν χωρικός, ἀγρότης, γιατὶ οἱ ἀγρότες ξέρουν ἀπὸ τέτοια, τ' ἀντιλαμβάνονται αὐτομάτως κι ἀκαριαίως μόλις τ' ἀκούσουν, ἐπειδὴ ξέρουν τί θὰ πῇ ἐκτροφὴ ζώων, καὶ εἶναι ἀδύνατο νὰ ἔχουν ποτὲ τέτοιες φαντασιώσεις καὶ νὰ ξαμολᾶνε τέτοιες ἀρλοῦμπες. πρέπει νὰ ἦταν ἀστὸς μεγαλουπόλεως, λ.χ. τῆς Ἀλεξανδρείας, διότι μόνο ἀστὸς μπορεῖ νὰ εἶναι τόσο ἀνίδεος σ' αὐτὰ τὰ πράγματα. καὶ μεγαλούπολι μὲ τέτοια ἀστεία νοοτροπία ἀμφιβάλλω ἂν ὑπῆρχε στὴ γῆ ἐπὶ Νῶε. Εγὼ παρεκτὸς τοῦ ὅτι μέχρι τὰ 20 χρόνια μου ἤμουν χωρικὸς ἀγρότης καὶ ξέρω ἀπὸ ζῶα, ἐπὶ πλέον γιὰ τὸ σχετικὸ κι ἀπαραίτητο ἐργατικὸ δυναμικὸ συμβουλεύτηκα μὲ ἀλληλογραφία τοὺς τέσσερες μεγαλύτερους ζωολογικοὺς κήπους τῆς ὑφηλίου καὶ βάσει τῶν ἀπαντήσεών τους, ποὺ οἱ διευθυνταὶ ἀπόρησαν γιὰ τὶς ἐρωτήσεις μου, (διότι δὲν τοὺς ἄφησα νὰ καταλάβουν γιὰ ποιὸ λόγο τοὺς ἔκανα τὶς ἐρωτήσεις), ὑπολόγισα ἀναλόγως καὶ γιὰ τὴν κιβωτὸ τοῦ Νῶε μὲ τὶς 44.600 σπονδυλωτῶν ζώων καὶ τὰ 12.000.000 ἐντόμων. Η  ἀλληλογραφία μου ἔγινε τὸν Ἀπρίλιο τοῦ 2004 μὲ τοὺς ζωολογικοὺς κήπους

1) τοῦ Φὸρτ Γουὸρθ τῶν Η.Π.Α. ποὺ εἶχε τότε 6.000 ζῶα ἀνήκοντα σὲ 750 εἴδη,

2) τῆς Μόσχας μὲ 5.400 ζῶα - 950 εἴδη,

3) τοῦ Μονάχου μὲ 5.000 ζῶα - 480 εἴδη,

4) τοῦ Λονδίνου μὲ 5.000 ζῶα - 650 εἴδη,

καὶ 5) μὲ τὴν Ἀμερικανικὴ Ἕνωσι Ζωολογικῶν Κήπων. οἱ δὲ ὑπολογισμοί μου ἦταν πάρα πολὺ σφιχτοί· ὅσο συσσωρευμένα θὰ ἦταν τὰ ζῶα μέσα στὶς 2 ἀπὸ τὶς 6 «κιβωτοὺς τοῦ Νῶε».

 

ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΤ΄: Πρόσθετα τεχνικά και δημογραφικά προβλήματα

Καὶ φυσικὰ ὁ Νῶε στὴν ἐποχή του καὶ μὲ τὰ ὑλικά καὶ ἐργαλεῖα ποὺ διέθετε, δὲν θὰ μποροῦσε νὰ κατασκευάσῃ οὔτε ἕνα πλοῖο τῶν 157 μ. μήκους, ποὺ λέγεται ὅτι κατασκεύασε, αὐτὸς καὶ οἱ τρεῖς γιοί του ἐπὶ 100 χρόνια, κατὰ τὰ ὁποῖα δὲν ἔμεινε ἔγκυος οὔτε μιὰ ἀπὸ τὶς τρεῖς γυναῖκες τῶν γιῶν. Νὰ μὴν προσθέσω τώρα τίποτε καὶ γιὰ τὴν ὑλοτόμησι καὶ μεταφορὰ κι ἐπεξεργασία τόσης ξυλείας, ποὺ θὰ τοῦ χρειάζονταν χιλιάδες μεταφορικὰ μέσα, χιλιάδες πριονιστήρια, καὶ χιλιάδες ἐργάτες, καὶ γιὰ τὴν προμήθεια καὶ μεταφορὰ καὶ συσκευασία τόσων τροφῶν γιὰ ζῶα καὶ ἀνθρώπους ἐπαρκῶν γιὰ 1 ἔτος. Νὰ μὴν πῶ ἐπίσης καὶ πόσα πλοῖα - ψυγεῖα θὰ τοῦ χρειάζονταν τοῦ Νῶε, γιὰ νὰ διατηρήσῃ ἐπὶ 1 ἔτος τὰ κρέατα ψάρια αὐγὰ καὶ γαλακτοκομικά, ποὺ θἄτρωγαν τὰ σαρκοφάγα ζῶα ἐπὶ 1 ἔτος. διότι ἡ Βίβλος δὲν λέει γι' αὐτὰ ὅτι ἔτρωγαν σπόρια κι ἄχυρα. Κι ἐπειδὴ τὰ γυναικόπαιδα εἶναι πάντα τοὐλάχιστον τὰ 3/4 ἑνὸς πληθυσμοῦ, οἱ 300 ἄντρες τῶν ὑπηρεσιῶν, ποὺ δὲν θὰ δέχονταν ν' ἀφήσουν νὰ πνιγοῦν οἱ γυναῖκες των καὶ τὰ παιδιά τους, καὶ νὰ γίνουν ἔπειτα αὐτοὶ γιὰ ὅλη τὴ ζωή τους ἀναγκαστικοὶ κίναιδοι, ὅπως τὰ σημερινὰ 100.000.000 Κινέζων, ποὺ δὲν ἔχουν ἀντίστοιχες γυναῖκες, λόγω τοῦ «οἰκογενειακοῦ προγραμματισμοῦ» τοῦ ἑνὸς μόνο παιδιοῦ -πάντοτε ἀγοριοῦ- ποὺ ἐπέβαλε ὁ κομμουνιστὴς Μάο Τσὲ Τούγκ, θὰ συνωδεύονταν οἱ ἐπὶ Νῶε κι ἀπὸ 900 γυναικόπαιδά τους. Σύνολο διασωσμένου πληθυσμοῦ ἐπιβατῶν 1.200, πλὴν τῆς ὀκταμελοῦς οἰκογενείας τοῦ Νῶε. Άρα θὰ τοῦ χρειάζοταν ἄλλο ἕνα ὑπερωκεάνειο γι' αὐτὸν τὸν πληθυσμό, σύνολο 6 κιβωτοί, γεμάτοι ἀνθρώπους γιὰ πνίξιμο. Γιατί λοιπὸν νὰ φτιαχτοῦν 6 κιβωτοὶ στὸ βρόντο; Δὲν ἦταν πιὸ ἁπλὸ νὰ βρῇ ὁ θεὸς ἕναν ἄλλο τρόπο ἐξοντώσεως; Ποῦ νὰ πῶ καὶ ὅτι, ἐπειδὴ οἱ ἄντρες ὑπηρεσιῶν μὲ τὶς οἰκογένειές των ἀποτελοῦν τὸ 10% τοῦ πληθυσμοῦ, γιὰ νὰ ἐπιβιώσουν 1.200 ἄτομα ὑπηρεσιῶν, ἔχοντας νὰ φᾶν νὰ πιοῦν νὰ ντυθοῦν καὶ νὰ ἐνδιαιτῶνται, πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἐν ζωῇ 12.000 κόσμος. Καὶ ποῦ νὰ ἐπιβοῦν αὐτοί; σὲ ἄλλες 24 κιβωτούς; Καὶ ποῦ τὰ ἐφόδιά τους γιὰ ἕνα ἔτος; καὶ γενικῶς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ζήσουν ἕνα ἔτος συνεχῶς ἐν πλῷ 12.000 ἄνθρωποι χωρὶς χερσαίους ἀνθρώπους κατὰ τὸ ἴδιο ἔτος. Καὶ τί εἶναι πιθανώτερο; Ο  θεὸς νὰ κάνῃ μία τρύπα στὸ νερὸ ἢ κάποιος φρενοβλαβὴς Ἀλεξανδρινὸς νὰ λέῃ σαχλαμάρες; Ο  ἀστὸς μάγειρος αὐτοῦ τοῦ παραμυθιοῦ προφανῶς φανταζόταν ὅτι τὰ ζῶα τῆς κιβωτοῦ ἦταν περίπου 100, καὶ ὅλα τὰ εἴδη ζώων τῆς γῆς περίπου 35, 6 καθαρὰ κι 29 ἀκάθαρτα (6 x 7 = 42, 29 x 2 = 58, 42 + 58 = 100).

 

Πέμπτη 12 Μαρτίου 2026

Ὁ Νῶε καὶ ὁ κατακλυσμός. Ἱστορία τοῦ κατακλυσμοῦ καὶ τῆς κιβωτοῦ τοῦ Νῶε. [ Δρ. Κ.Σιαμάκη (θεολόγου-φιλολόγου)]

 



ΜΕΡΟΣ -Α

 

ΕΝΟΤΗΤΑ Α΄: Εισαγωγή – Η πίστη στη Βίβλο και η μέθοδος εξέτασης

Πιστεύω στὴ Βίβλο σὰ μικρὸ παιδί. πιστεύω στὰ ὑπερφυσικὰ σημεῖα ποὺ ἱστοροῦνται στὴ Βίβλο. Πιστεύω ἀσάλευτα κι ἀνεξέταστα σ' ὅ,τι κι ἂν γράφῃ ἡ Βίβλος. Αλλὰ νὰ τὰ γράφῃ ἡ Βίβλος, οἱ προφῆτες καὶ οἱ ἀπόστολοι ποὺ τὴ συνέταξαν, καὶ ὄχι κάποιος ἄλλος. Άν ἡ Βίβλος ἔγραφε ὅτι κατὰ τὸν κατακλυσμὸ ὅλα τὰ χερσαῖα ζῶα τῆς γῆς διατηρήθηκαν ζωντανὰ ἐπὶ 100 χρόνια μέσα στὸ νερὸ χωρὶς τροφὴ κι ἀναπνοὴ καὶ χωρὶς νὰ πνιγοῦν, διότι ἔτσι πρόσταξε ὁ Κύριος, κι ὅταν τὰ νερὰ ἀποσύρθηκαν, τὰ ζῶα βγῆκαν ζωντανὰ ὑγιῆ ζωηρὰ καὶ γόνιμα, θὰ τὸ πίστευα χωρὶς τὴν παραμικρὴ ἀμφιβολία. Όπως πιστεύω κι ὅτι ὁ Ἰωνᾶς ἔζησε τρεῖς μέρες μέσα στὸ κῆτος, χωρὶς νὰ πάθῃ ἀσφυξία καὶ χωρὶς νὰ λιώσῃ ἀπὸ τὰ γαστρικὰ ὑγρὰ τοῦ κήτους. Έτσι πιστεύω στὴ Βίβλο.

Ἐφ' ὅσον ὅμως ἡ Βίβλος γράφει ὅτι τὰ ζῶα, ποὺ ἔβαλε ὁ Νῶε στὴν κιβωτό, ἐπέζησαν μόνο μὲ τὴν ἐξ ὁλοκλήρου ἀνθρώπινη μέριμνα, χωρὶς καμμιὰ ἄλλη θεία ἐπέμβασι, φυσιολογικὰ καὶ ὄχι ὑπερφυσικά, κι ἔτρωγαν ἔπιναν ἀνέπνεαν φυσιολογικά, ἐξετάζω τὸ φαινόμενο ἀπολύτως φυσιολογικά, πιστεύοντας ὅτι τὸ μόνο ὑπερφυσικὸ στὴν ἱστορία αὐτὴ εἶναι ἡ προειδοποίησι καὶ ἡ σχετικὴ ἐντολὴ τοῦ Κυρίου στὸ Νῶε, τὰ δὲ ἄλλα ὅλα φυσικά. Τὸ ἐξετάζω μὲ ἀνθρώπινη λογική, αὐτὴ ποὺ ὁ Κύριος ἔδωσε στὸν ἄνθρωπο, αὐτὴ ποὺ προϋποθέτει στὴν ἀληθινὴ αὐτὴ ἱστορία καὶ ἡ Βίβλος.


ΕΝΟΤΗΤΑ Β΄: Τεχνικά προβλήματα – Οι διαστάσεις της κιβωτού και ο αριθμός των ζώων

Στὸ παραδιδόμενο κείμενο τῆς ἐξιστορήσεως λέγεται ὅτι ἡ κιβωτὸς εἶχε μῆκος 300 πήχεις, πλάτος 50, καὶ ὕψος 30, οἱ δὲ πλευρές της δεξιὰ κι ἀριστερή, ἔκλιναν ἡ μία πρὸς τὴν ἄλλη τόσο, ὥστε στὴν κορυφὴ τὸ πλάτος νὰ εἶναι 1 πῆχυς. Ο βιβλικὸς πῆχυς εἶναι 0,525 μέτρα, δηλαδὴ 52,5 ἑκατοστόμετρα. ἡ κιβωτὸς ἦταν ἕνα μακρόστενο ἐξάεδρο τραπεζοειδὲς πρῖσμα μήκους 157,5 μ., ὕψους 15,75 μ., μὲ τὴν κάτω βάσι 157,5 x 26,25 τ.μ., καὶ τὴν πάνω 157,5 x 0,525 τ.μ., καὶ εἶχε μὲν ὄγκο 33.209 κ.μ..Αν δὲ ἀφαιρεθοῦν τὰ πάχη τῶν τοιχωμάτων κι ἐσωτερικῶν ὁριζοντίων καὶ κατακορύφων δοκαριῶν καὶ ἄλλων κατασκευῶν, εἶχε ὠφέλιμο ἐσωτερικὸ κυβισμὸ περίπου 30.000 κ.μ.. μία τόσο μεγάλη κατασκευὴ καὶ μάλιστα μόνο ἀπὸ ξύλα τὰ χρόνια ἐκεῖνα δὲν μποροῦσε νὰ γίνῃ· ἀλλ' ἂς ποῦμε ὅτι μποροῦσε.

Δευτέρα 23 Φεβρουαρίου 2026

Ἡ καραμέλα τοῦ Λέοντος

 


Περίληψη.

Το κείμενο αφηγείται το πρώτο κήρυγμα του νεαρού τότε Κωνσταντίνου Καλλινίκου  στη Σμύρνη το 1895, όταν, μετά τον σεισμό που κατέστρεψε τη Θεολογική Σχολή του, αναγκάστηκε να αναζητήσει εργασία ως ιεροκήρυκας. Παρά την έλλειψη διπλώματος και τον χαμηλό μισθό, αποδέχεται δοκιμαστικά τη θέση σε εκκλησιαστική αδελφότητα.

Στο κήρυγμά του εξηγεί εγκύκλιο του μητροπολίτη Σμύρνης που προειδοποιεί για τις ενωτικές κινήσεις της Ρώμης. Με αλληγορία τον γηρασμένο λέοντα που παγιδεύει τα ζώα, στηλιτεύει τον πάπα ΛΕΟΝΤΑ  XIII και τις προσηλυτιστικές μεθόδους των Ουνιτών. Το κήρυγμα ενθουσιάζει το κοινό, και ο συγγραφέας κλείνει με συγκινημένη ανάμνηση των νεανικών, ιδεαλιστικών του χρόνων.

---------------------------------------------------------

Το κείμενο.

Ἡ καραμέλα τοῦ Λέοντος

 

ΤΟ ΠΡΩΤΟΝ ΜΟΥ ΚΗΡΥΓΜΑ· Τῷ 1895 σεισμὸς εἶχε μεταβάλει εἰς ἐρείπια τὴν Θεολογικὴν Σχολήν μας, οἱ δὲ ἄπτεροι ἀετιδεῖς της τῇδε κακεῖσε διεσκορπίσθησαν. Ἐγώ, ναυαγὸς τῆς τύχης, ἐξεβράσθην εἰς τὴν προκυμαίαν τῆς ὡραίας πρωτευούσης τῆς ἑλληνικωτάτης Ἰωνίας ζητῶν πόρον ζωῆς. Κατὰ συγκυρἰαν ἔμαθον ὅτι ἡ νεοσύστατος ἐν Σμύρνῃ ἀδελφότης «Εὐσέβεια» ἐζήτει ἱεροκήρυκα κατὰ τὰς ἡμέρας ἐκείνας. Παρὰ φίλου ἔμαθον τίνες οἱ συγκροτοῦντες τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιόν της καὶ μετ᾿ ὀλίγον εὑρισκόμην ἐνώπιον ἑνὸς τῶν ἀξιοτίμων μελῶν τοῦ προεδρείου της.

-Ἔμαθα, κύριε, εἶπον μὲ ἄκραν συστολήν, ὅτι ἡ ἀδελφότης σας θέλει ἱεροκήρυκα καὶ ἦλθα, ἂν μὲ θεωρῆτε κατάλληλον, νὰ ζητήσω τὴν θέσιν.

-Καὶ ποῦ εἶναι τὰ διπλώματά σου; μὲ ἠρώτησεν.

-Διπλώματα δὲν ἔχω. Δὲν ἐπρόφθασα νὰ δώσω ἐξετάσεις ἕνεκα τοῦ σεισμοῦ. Ἓν καὶ μόνον ἔτος μοὶ ὑπελείπετο.

-Τότε λοιπὸν δὲν ἔχεις καμμίαν ἀξίαν, μοὶ ἀπήντησεν ἐταστικῶς βλέπων με ὁ ἄνθρωπος, καὶ ἤρχισε νὰ τρίβῃ τὰς χεῖρας.

-Ὥστε, διέκοψα ἐγὼ μετά τινας στιγμὰς ῥίπτων ἐπ᾿ αὐτοῦ τὸ βλέμμα ἱκετευτικόν, δὲν ὑπάρχει ἐλπίς;

-Ξέρω κι ἐγώ; Ἐν τούτοις πέρασε αὔριο, νὰ τὸ πῶ στοὺς συναδέλφους μου.

Τὴν ἑπομένην ἤμην καὶ πάλιν εἰς τὸ κατάστημα τοῦ ἀνθρώπου, ὁ ὁποῖος μοῦ ἔδωκε καὶ καθέκλαν αὐτὴν τὴν φοράν.

-Τὰ συνεζητήσαμεν μὲ τοὺς ἄλλους, ἤρχισεν ὁ γοργόφθαλμος Λέσβιος, καὶ κατελήξαμεν εἰς τὴν ἀκόλουθον ἀπόφασιν. Ἐπειδὴ εἶσαι ἀκόμη χωρὶς δίπλωμα νὰ σὲ ὑποβάλωμεν εἰς δοκιμήν. Καὶ ἂν μᾶς ἀρέσῃς, καλά· εἰ δὲ μή, ὥρα σου καλή. Γνωρίζεις τί μισθὸν προσφέρομεν; Ὀκτὼ μετζιτιέδες τὸν μῆνα.

Ὀκτὼ μετζιτιέδες τὸν μῆνα, εἶπα κατ᾿ ἐμαυτόν. Ἓν φράγκον δηλαδὴ τὸ ἡμερονύκτιον. Δυστυχὴς  Θεολογία! Μὲ αὐτὸ νὰ φάγῃς, νὰ ἐνδυθῇς,νὰ κοιμηθῇς, ν᾿ ἀγοράσῃς γραφικὴν ὕλην ἢ βιβλία! Καὶ προηγουμένως νὰ δοκιμασθῶ, ὡσὰν νὰ ἤμην κανεὶς ψάλτης!

-Ἀλλά, ἐτόλμησα ὑποτραυλίζων νὰ ἐξωτερικεύσω τὰς σκέψεις μου, ἡ «Εὐσέβεια», ὡς μανθάνω, ἀριθμεῖ πολλὰς ἑκατοντάδας μελῶν, τῶν ὁποίων αἱ συνδρομαὶ ἀποφέρουν μηνιαίως τοὐλάχιστον 30 λίρας. Μὲ 8 μετζίκια πῶς νὰ ζήσω;

-Χά, χά,, ἐξερράγη μὲ ἠχηροὺς γέλωτας ὁ καταστηματάρχης. «Διδάσκαλε ποὺ δίδασκες καὶ νόμον δὲν ἐκράτεις»! Καὶ δὲν λέγει τὸ Εὐαγγέλιον «Μὴ μεριμνᾶτε τῇ «ψυχῇ ὑμῶν» καὶ «Ἐμβλέψατε εἰς τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ»; Καὶ πῶς θὰ μᾶς ἐξηγῇς σὺ αὐτὰ τὰ λόγια, ὅταν δεικνύεσαι δοῦλος τοῦ χρυσοῦ καὶ ὄχι τοῦ Χριστοῦ; Ἡμεῖς ἐννοοῦμεν νὰ κάμωμεν ἀποθεματικὸν κεφάλαιον διὰ νὰ μὴ ξεπέσωμεν, ὅπως ἡ προκάτοχος [ἀδελφότης] «Ὀρθοδοξία» μὲ τοὺς μεγάλους μισθούς της. Καὶ ἔπειτα Διατί νὰ μὴ κάμετε καὶ σεῖς  κάποιαν θυσίαν οἱ κληρικοί; Δὲν εἶναι αἶσχος ἡμεῖς οἱ μπακάληδες καὶ χασάπηδες νὰ ζητοῦμεν μὲ τὸν ὀβολόν μας νὰ φέρωμεν τὸ κήρυγμα εἰς τὴν ἐκκλησίαν, ἐνῷ ἡ ἐπίσημος ἐκκλησία, τῆς ὁποίας εἶναι καθῆκον νὰ κηρύττῃ, μᾶς ἀφῆκε νὰ λιμοκτονοῦμεν, καὶ ἀγρὸν ἠγόρασεν;

Σάββατο 19 Απριλίου 2025

Αναστάσιμα μηνύματα

 


«Θανάτου εορτάζομεν νέκρωσιν,

άδου την καθαίρεσιν,

άλλης βιοτής, της αιωνίου, απαρχήν»

(Κανών πάσχα, ωδή ζ΄)

 

Και οι πιο απλές εκδηλώσεις του ανθρώπου προδίδουν την ακατανίκητη επιθυμία του για ζωή. Ποιος μπορεί να τ᾿ αρνηθεί; Ο άνθρωπος κουράζεται για τον επιούσιο. Κτίζει σπίτι, για να ζήσει ανετότερα. Ξενιτεύεται, για ν᾿ αναβαθμίσει τη ζωή του. Αναζητεί γιατρό, για ν᾿ ασφαλίσει την υγεία του. Αποκτά παιδιά, για να ζει στο πρόσωπό τους στο παρον και στο μέλλον. Ζωήφιλος και ζωηχαρής ο άνθρωπος.

 

Ο γνωστός επώνυμος πλούσιος του ευαγγελίου ζήτησε από τον Αρχηγό της ζωής Κύριό μας Ιησού Χριστό απάντηση στο ερώτημά του· Τι ποιήσας ζωήν αιώνιον κληρονομήσω; (Μθ 10,17). Προφανώς αυτά που κατείχε (πλούτη, νιάτα, κοινωνική θέση) δεν του παρείχαν  εγγύηση για μακροζωΐα και καλοζωΐα. Και πως, βέβαια, όταν βλέπει το θάνατο ν᾿ απλώνει τα πλοκάμια του για να τον αγκαλιάσει; Θα ήταν πανευτυχής, μόνο αν δεν υπήρχε το μορμολύκειο αυτό.

 

Να όμως που ο τυφλός και ασυγκίνητος θάνατος εισόρμησε στη ζωή του ανθρώπου σαν το υγρό στοιχείο της θάλασσας από τα πλευρά του τσακισμένου στο βράχο της φθοράς καραβιού. Στ᾿ αλήθεια! Καθώς το πλοίο βυθίζεται, τι νόημα έχει να είσαι Κροίσος ή Σαρδανάπαλος ή πλανητάρχης ή καλλονή; Ο σκοτεινός βυθός του τάφου, στον οποίο σύντομα θα καταλήξεις, όπως όλοι, θ᾿ αποδείξει το ανίσχυρο και το μάταιο του πλούτου ή της εξουσίας ή της ομορφιάς.

Πως λοιπόν θ᾿ απαλλαγεί ο θνητός από το βρόχο του θανάτου και θα περάσει στην «άλλη βιοτή», όπως λέει ο αναστάσιμος ύμνος, η βιοτή, όπου η παγωμένη νύχτα της αμαρτίας και του θανάτου δεν υπάρχει; Όπου μνήματα, θρήνοι, ιοί (= μικρόβια), αδικία, πόνος, διάβολος, θα είναι άγνωστα; Πως θα μεταβληθεί η εδώ κόλαση της ζωής σε μια ατέλειωτη άνοιξη, σε μια απαλή αύρα, σ᾿ ένα γλυκό χαμόγελο; Νοσταλγεί ο ταλαίπωρος θνητός άνθρωπος τη μακαρία αιωνιότητα, αλλά αδυνατεί να την αποκτήσει, γιατί την ψάχνει σε λάθος δρόμο. Τι λοιπόν, ν᾿ απελπιστεί;

 

Όχι, χίλιες φορές όχι! Υπάρχει κάποιος που μερίμνησε για την αιώνια ευτυχία του. Και αυτός δεν είναι άλλος παρά ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός, που, όπως ψάλλουμε αυτές τις αναστάσιμες μέρες, με το θάνατό του πάτησε το θάνατο, και σ᾿ αυτούς που είναι στα μνήματα, δηλαδή σ᾿ όλους εμάς τους θνητούς ανθρώπους, χάρισε παντοτινή και αιώνια ζωή. Ο αναστάς Κύριος είναι ο μοναδικός που μπορούσε να το κάνει, και το έκανε, χωρίς να το αξίζουμε ή να μας το χρωστάει, αλλά το έκανε γιατί μας αγαπάει εις τέλος, δηλαδή με τέλεια αγάπη. Είναι αυτός που φροντίζει ακόμη και για τα εφήμερα λουλούδια. Είχε προειδοποιήσει τα λογικά πλάσματά του ότι ήρθε στον κόσμο ίνα ζωήν έχωσι και περισσόν έχωσι (= ζωή παραπανίσια, αθάνατη, ατελεύτητη, μακαρία) (Ιω 10,10). Ο άγιος λοιπόν και δίκαιος και αναμάρτητος, αυτός που, όπως λέει ο απόστολος Πέτρος, αμαρτίαν ουκ εποίησε, ουδέ ευρέθη δόλος εν τω στόματι αυτού (Α΄ 2,22), ή, όπως διαβεβαιώνει ο βαπτιστής Ιωάννης, ο αμνός του Θεού ο αίρων την αμαρτίαν του κόσμου (Ιω 1,36), έκλινε τους ουρανούς και ήρθε ανάμεσά μας σαν κοινός θνητός. Αποκάλυψε την αλήθεια, σφράγισε το κήρυγμά του με τα σημεία της θεϊκής του αγάπης, κι αφού τελείωσε το έργο του επί της γης, που παρέλαβε από τον Πατέρα του, παραδόθηκε οικειοθελώς στον επονείδιστο σταυρικό θάνατο, και την τρίτη ημέρα αναστήθηκε, για να δείξει ότι είναι ανώτερος από το θάνατο, είναι η ζωή, η πηγή της ζωής, ο χορηγός της αιωνίου και μακαρίας ζωής.

Δευτέρα 28 Δεκεμβρίου 2020


ΑΕΙΠΑΡΘΕΝΟΣ

του Δρ Κων. Σιαμακη

Τὸ ἐπίθετο ἀειπάρθενος, ποὺ σημαίνει «ὁ πάντοτε παρθένος» ἢ «ὁ ἰσοβίως παρθένος», καὶ ἀσφαλῶς ἄγαμος, ἀνευρίσκεται γιὰ πρώτη φορὰ στὸν θύραθεν ἱστορικὸ Δίωνα Κάσσιο (θ. 180 μ.Χ.), ποὺ λέει ἔτσι τρεῖς φορὲς στὸ ἔργο του (῾Ρωμ. ἀρχ. 56,5,7· 59,3,4) τὶς ἱέρειες τῆς ῾Εστίας στὴ ῾Ρώμη, τὶς γνωστὲς ἑστιάδες (vestales), οἱ ὁποῖες φρουροῦσαν τὴ φωτιὰ τῆς θεᾶς ἐκείνης ἄσβεστη. στὴ χριστιανικὴ ἐκκλησία ὁ ὅρος πέρασε μετὰ 150 περίπου χρόνια, καὶ γιὰ πρώτη φορὰ ἀνευρίσκεται σήμερα στὸν Εὐσέβιο Καισαρείας (Βίος Κωνστ. 4,28· Τριακοντ. Κωνστ., 17) ποὺ τὸν λέει γιὰ τὶς ἀειπάρθενες ἄγαμες ἀφιερωμένες Χριστιανὲς γυναῖκες. ἔτσι γιὰ τὶς γυναῖκες αὐτὲς καὶ γιὰ τὶς ἔνστολες μοναχὲς λένε τὴ λέξι ὁ ᾿Επιφάνιος Κύπρου (Πίστ., 21 PG 42,825a), ὁ ᾿Ιωάννης Χρυσόστομος (Εἰς ῾Εβρ., ὁμ. 4,5 PG 63,43), ὁ ἀσκητὴς Παχώμιος (᾿Εντολ., 49 PG 40,952d), καὶ ἄλλοι μέχρι τὸν Θ΄ αἰῶνα, ὅταν τελευταῖος τὴ λέῃ ὁ χρονογράφος Θεοφάνης (Χρον., 5853 PG 108,156b). γιὰ δὲ τὴ μητέρα τοῦ Κυρίου πρῶτοι λένε τὴ λέξη ἀειπάρθενος οἱ μαθηταὶ τοῦ Μ. ᾿Αθανασίου, ποὺ ἔγραψαν τὸ Κατ᾿ ἀρειανῶν ἔργο (Κατ᾿ ἀρειαν. 2,70 PG 26,296b), ἔπειτα ὁ Δίδυμος ᾿Αλεξανδρεύς (Τριάδ. 1,27 PG 39,404c), ὁ ᾿Επιφάνιος Κύπρου (Πανάρ. 39,9 PG 41,676c), καὶ μετὰ τὸ 400 πολλοὶ ἄλλοι μέχρι σήμερα. ἕνα ἀπόσπασμα μὲ χρῆσι αὐτῆς τῆς λέξεως γιὰ τὴ μητέρα τοῦ Κυρίου, τὸ ὁποῖο ἀποδίδεται στὸν Πέτρο Α΄ ᾿Αλεξανδρείας (᾿Αποσπ. 7 PG 18,517b), δὲν εἶναι γνήσιο. ἀπὸ τὸν Ι΄ αἰῶνα τὸ ἐπίθετο λέγεται μόνο γιὰ τὴ μητέρα τοῦ Κυρίου. στὴ λατινικὴ πέρασε ὡς semper virgo (= ἀεὶ παρθένος).

Συμβολὴ 5 (2004)




Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2020

 

 

    Β' Τι 3, 16· Πᾶσα γραφὴ θεόπνευστος καὶ ὠφέλιμος πρὸς διδασκαλίαν, πρὸς ἔλεγχον, πρὸς ἐπανόρθωσιν, πρὸς παιδείαν τὴν ἐν δικαιοσύνῃ,...
  Μεταφράζω· Κάθε θεόπνευστο βιβλίο εἶναι καὶ ὠφέλιμο γιὰ διδασκαλία, γιὰ ἔλεγχο πορείας, γιὰ ἐπανόρθωσι πορείας, γιὰ ἀγωγὴ ποὺ πρέπει σὲ δικαίους,...
   Αὐτὴ εἶναι ἡ σωστὴ μετάφρασι αὐτοῦ τοῦ χωρίου τοῦ Παύλου, ἡ δὲ ἑρμηνεία του ἄκρως εὐνόητη. οἱ μέχρι τοῦδε ὅμως Ἕλληνες μεταφρασταὶ (Μάξιμος, Βάμβας, Τρεμπέλας, Κολιτσάρας, Ψαρουδάκης, Ἀγουρίδης, Π. Βασιλειάδης, Γαλάνης, Γαλίτης, Καραβιδόπουλος, Στογιάννος, Φόρης, Χιωτέλλη, Σωτηρόπουλος, Καζανάκης, καὶ οἱ προτεστάντες Φίλος, Καραλῆς, Ἰωαννίδης, καὶ οἱ ἀνώνυμοι τῆς προτεσταντικῆς Ἑταιρίας Κοινωνικῆς καὶ Πνευματικῆς Ἀνάπτυξης, καὶ οἱ ἀνώνυμοι χιλιασταὶ) δὲν κατάλαβαν τὸ ἁπλούστατο αὐτὸ χωρίο. ἔχουν ὅλοι τους τὴ μετάφρασι τοῦ πρώτου, τοῦ Μαξίμου, ὁ καθένας μὲ δικά του λόγια, ὅτι “Ὅλη ἡ Γραφὴ εἶναι θεόπνευστος καὶ ὠφέλιμος εἰς διδασκαλίαν, εἰς ἔλεγχον, εἰς διόρθωσιν, εἰς παίδευσιν,...”·

Τρίτη 16 Απριλίου 2019


Ἡ διαθήκη 

τοῦ αἵματος τοῦ 

Χριστοῦ[1]

του Αρχιμ. Αθανασιου Σιαμακη


Στὴν Πρὸς Ἑβραίους  Ἐπιστολὴ ὁ ἀπόστολος Παῦλος τονίζοντας ὅτι ἡ παλαιὰ θρησκεία τοῦ Ἰσραὴλ καταργήθηκε, διότι ἦταν εἰκόνα τῆς εἰς Χριστὸν πίστεως, ἀναπτύσσσει τὰ ἐπιχειρήματά του.
Μὲ τὴ σύγκρισι ποὺ κάνει ἀνάμεσα στὸ αἷμα τοῦ Χριστοῦ καὶ στὸ αἷμα τῶν ζῴων τῆς παλιᾶς ἰουδαϊκῆς θρησκείας, ἀποδεικνύει τὸ ἀσύγκριτο τῶν συγκρινομένων, γιὰ νὰ τονώσῃ τὴν πίστι καὶ τὴν ἐλπίδα τῶν Χριστιανῶν Ἑβραίων τῶν ἡμερῶν του, ἀλλὰ καὶ νὰ παρακινήσῃ τοὺς ὑπόλοιπους ὁμοεθνεῖς του ποὺ δίσταζαν νὰ προσέλθουν στὴν πίστι. Εἶναι δὲ τὰ ἐπιχειρήματά του παρηγορία καὶ στήριγμα καὶ γιὰ τοὺς  Χριστιανοὺς τῶν μετέπειτα αἰώνων, διότι ἀποκαλύπτεται ὅτι ἡ σωτηρία τους στηρίζεται στὴν ἀκαταγώνιστη δύναμι τοῦ αἵματος τῆς σταυρικῆς θυσίας τοῦ Χριστοῦ, ὅπως αὐτὸ προσφέρεται στὸ χριστιανικὸ θυσιαστήριο σὲ κάθε λειτουργία.
Στὸ ἀποστολικὸ ἀνάγνωσμα ποὺ ἀκούστηκε τὸ πρωΐ τῆς Ε Κυριακῆς τῶν Νηστειῶν λάμπει ἡ ἀσύγκριτη ὑπεροχὴ τοῦ αἵματος τοῦ Χριστοῦ, καθὼς ζωντανεύουν οἱ ἔννοιες  σκηνή, δῶρα, θυσίες, συνείδησι, ἀρχιερεύς, αἷμα, ἅγια ἁγίων, διαθήκη, μεσίτης, ἄφεσις, λύτρωσις, θολὲς στοὺς πολλοὺς γιὰ τὴν πλημμελῆ γνῶσι τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης.  Κι ὅμως εἶναι ἀνάγκη νὰ τὶς γνωρίςῃ ὁ Χριστιανός, διότι προτυπώνουν κάτι πολὺ μεγάλο, ποὺ ἔχει σχέσι μὲ τὴ σωτηρία του, ὅπως θὰ δοῦμε στὴ συνέχεια.
 Ἐὰν οἱ Ἰουδαῖοι ἀποδέχονταν τὴν ὑπεροχὴ τῆς θυσίας τοῦ Χριστοῦ, αὐτομάτως γίνονταν καὶ αὐτοὶ μέτοχοι τῶν αἰωνίων ἀγαθῶν τῆς διαθήκης τοῦ Χριστοῦ. Ἂν ὄχι, ὄχι μόνο τὸν πόθο τους γιὰ λύτρωσι καὶ ἐσωτερικὴ εἰρήνη δὲν μποροῦσαν νὰ ἐπιτύχουν, ἀλλὰ καὶ καταντοῦσαν ἐχθροὶ τοῦ εὐεργέτου τῆς ἀνθρωπότητος  Χριστοῦ. Ἂς παρακολουθήσουμε τὸ ἀποδεικτικὸ σκεπτικὸ τοῦ ἀποστόλου Παύλου. Εἶναι βαθειὰ θεολογικὸ καὶ θέλει ἰδιαίτερη προσοχή. Καιρὸς νὰ φύγουμε λίγο ἀπὸ τὰ λαϊκίστικα καὶ συναισθηματικὰ ἀκούσματα.
Λέει ὁ Παῦλος·
Μὲ τὴν ἀπαγόρευσι νὰ μπαίνῃ ὁ Ἰουδαῖος στὰ Ἅγια τῶν Ἁγίων τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιο ἤθελε νὰ δηλώσῃ ὅτι δὲν εἶχε φανερωθῆ ἀκόμη ὁ δρόμος ποὺ θὰ ὡδηγοῦσε στὰ  Ἅγια τῶν Ἁγίων, ἐπειδὴ ἦταν ἀκόμη σὲ ἰσχὺ ἡ πρώτη σκηνή, ἡ μωσαϊκή.  Αὐτὴ ἡ σκηνή, συνεχίζει ὁ Παῦλος, ποὺ λειτουργεῑ ἀκόμη στὶς μέρες μας, (ἡμέρες τοῦ Χριστοῦ καὶ τῶν ἀποστόλων), στὴν ὁποία προσφέρονται δῶρα καὶ θυσίες, δὲν μπορεῖ νὰ καθαρίσῃ μὲ τὶς προσφορὲς ζῴων τὴ συνείδησι τοῦ προσφέροντος. Ἐπιβάλλεται ὅμως νὰ προσφέρωνται, ὅπως ἐπιβάλλεται νὰ γίνωνται καὶ ἡ διάκρισι τῶν φαγητῶν καὶ ποτῶν, καθὼς καὶ οἱ πλύσεις καὶ ἄλλες διατάξεις, γιὰ τὸν καθαρισμὸ μόνο τοῦ σώματος, τοῦ ἐξωτερικοῦ ἀνθρώπου, μέχρι νὰ γίνῃ ἡ ἀλλαγὴ τοῦ καθαρισμοῦ ἀπὸ τὸ Χριστό, κατὰ τὸν ὁποῖο θὰ γίνεται πλήρης ἐξαγνισμὸς καὶ τοῦ ἐσωτερικοῦ ἀνθρώπου (Ἑβ 9,8-10).
Ὑπενθυμίζεται ὅτι ἡ σκηνὴ τοῦ μαρτυρίου ἦταν ὁ φορητὸς ναὸς γιὰ νὰ χρησιμεύῃ ὡς ἱερὸ τῶν περιπλανωμένων στὴν ἔρημο Ἰσραηλιτῶν, ὅπως καὶ ὁ τόπος ὅπου ὁ Θεὸς ἀποκάλυπτε τὶς βουλές του. Ἀποτελοῦνταν ἀπὸ δύο μέρη, τὰ «Ἅγια», ὅπου μποροῦσαν νὰ μπαίνουν οἱ ἱερεῖς γιὰ νὰ προσφέρουν στὸ Θεὸ θυσίες, καὶ τὰ «Ἅγια Ἁγίων», ὅπου μιὰ φορὰ τὸ χρόνο ἔμπαινε μόνο ὁ ἀρχιερεὺς καὶ ῥάντιζε μὲ αἷμα δαμάλεως γιὰ τὶς ἁμαρτίες τὶς δικές του καὶ τὰ ἀγνοήματα τοῦ λαοῦ  (Ἀρ 19,1-20· Ἑβ 9, 6-7).

Τετάρτη 20 Φεβρουαρίου 2019


ΑΠΟΛΛΩΝΙΟΣ ΤΥΑΝΕΥΣ

του Αρχιμ. Αθανασιου Σιαμακη


Ὁ Ἀπολλώνιος ὁ Τυανεὺς εἶναι μυθιστορηματικὸ πρόσωπο τοῦ φερωνύμου μυθιστορήματος  Τὰ ἐς τὸν Τυανέα Ἀπολλώνιον τοῦ φανατικοῦ ἀντιχριστιανοῦ εἰδωλολάτρου, γόνου καὶ προγόνου  αὐλοκολάκων σοφιστῶν, Φλαβίου Φιλοστράτου, ὁ ὁποῖος ἔζησε τὸν Γ΄αἰῶνα. Ὁ Φιλόστρατος ἔπλασε τὸν σύγχρονο δῆθεν τοῦ Χριστοῦ Ἀπολλώνιο Τυανέα (Καππαδόκη) σὰν ἕναν καταπληκτικὸ θαυματοποιὸ κι ἐμφιλόσοφο διδάσκαλο, γιὰ νὰ χαρίσῃ στὸ φθονερὸ πλέον εἰδωλολατρικὸ ἀναγνωστικὸ κοινό του ἕνα πρόσωπο ἀνώτερο τοῦ Χριστοῦ, ὥστε νὰ ἐκτοπισθῇ καὶ λησμονηθῇ ὁ δεύτερος. Τὸ ἔργο του εἶναι ἀπομίμησι τῶν Εὐαγγελίων. Σῴζεται ἀκέραιο, καὶ τὸ ἔχω διαβάσει. Εἶναι πολὺ ἀνιαρό. Ἔχει ὅμως ἐμφανὲς τὸ δηλητηριῶδες κόμπλεξ ἔναντι τοῦ Χριστιανισμοῦ. Στὰ χρόνια μας μερικοὶ παγανισταὶ ἄγευστοι ἐπιστήμης προσπάθησαν μὲ δῆθεν «ἐπιστημονικὲς μελέτες» νὰ πείσουν τὸ δικό τους χαμηλῆς νοημοσύνης ἀναγνωστικὸ κοινὸ ὅτι ὁ Ἀπολλώνιος ἦταν πρόσωπο  ὑπαρκτό, χωρὶς νὰ τὸ κατορθώσουν βέβαια. Στὴν ἐπιστήμη τῶν ἀρχαίων ἑλληνικῶν κειμένων ἡ «ἄποψι» αὐτὴ δὲν περνάει οὔτε σὰν ὑποψία.
Τὸ μυθιστόρημα κατὰ τὴν ἀρχαιότητα δὲν εἶχε καμμιὰ ἀπήχησι οὔτε στὸν πληθυσμιακὰ καὶ μορφωτικὰ ξεπεσμένο πλέον κατὰ τὸν Γ΄αἰῶνα εἰδωλολατρικὸ κόσμο λόγῳ προφανῶς τόσο τοῦ ἄκρατου γλωσσικοῦ ἀττικισμοῦ του, ποὺ τὸ καθιστοῦσε δυσνόητο, ὅσο καὶ τῆς ἐμφανοῦς καὶ ἀχαλίνωτης ἀερολογίας του, ποὺ τὸ καθιστᾷ ἀναξιόπιστο ἀκόμη καὶ μεταξὺ τῶν εἰδωλολατρῶν. Οἱ δὲ Χριστιανοὶ τὸ γραπτὸ αὐτὸ τὸ περιφρόνησαν τελείως. Ὁ Φλάβιος Φιλόστρατος ἦταν ἐντελῶς ἀτάλαντος. Τὸ μυθιστόρημά του ὑπῆρξε, γιὰ νὰ μεταχειριστῶ ἕναν σημερινὸ ὅρο, μία «ἐκδοτικὴ ἀποτυχία». Εἶναι πολὺ πιθανὸ ὅτι μοναδικὸς σκοπὸς τοῦ ἀχυρανθρώπου Φιλοστράτου ἦταν ν’ ἀποσπάσῃ χρήματα ἀπὸ τὴν αὐτοκράτειρα Ἰουλία Δόμνα, σύζυγο τοῦ σημιτικῆς καταγωγῆς Ῥωμαίου αὐτοκράτορος Σεπτιμίου Σεβήρου, τῆς ὁποίας ἦταν εὐνοούμενος. Οἱ εἰδωλολάτρες  «Ἑλληναρᾶδες» τότε ἦταν φιλοσημῖτες ἢ καὶ Σημῖτες ὅπως ὁ Λουκιανός, ὁ ἴδιος ὁ Φιλόστρατος, ὁ Πλωτῖνος, ὁ Πορφύριος, καὶ πολλοὶ ἄλλοι, ἰδίως νεοπλατωνικοί.
Δρ Κωνσταντῖνος Σιαμάκης
Μελέτες 1,54
ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ
Νωρὶς προσκολλήθηκαν σ’ αὐτὸ τὸ πρόσωπο (τοῦ Ἀπολλωνίου Τυανέως) θαυματικὲς διηγήσεις, ποὺ ἔκαμναν τὸν Ἀπολλώνιο τρομερὸν μάγο. Ὁ Φιλόστρατος ὅμως θέλει νὰ τὸν ἀνεβάση ἀπό τὴν ἰδιότητα τοῦ γόητα κατώτερης σειρᾶς σὲ νεοπυθαγόρειον ἀσκητὴ καὶ θαυματοποιό, σὲ πραγματικὸν θεῖον ἄδρα. Καὶ καθὼς μὲ αὐτὴν τὴν «ἀρετολογία» συνδυάζει μοτίβα τοῦ παραμυθένιου ταξιδιωτικοῦ μυθιστορήματος, βρίσκει τὴν εὐκαιρία νὰ τονίσῃ μὲ ἀσιανὸν τρόπο ὁρισμένα μέρη, ὅπως τὴν παραμονὴ τοῦ σοφοῦ στὶς Ἰνδίες, ἱκανοποιώντας ἔτσι τὸ γοῦστο τῆς ὑψηλῆς προστάτιδάς του (συζύγου τοῦ αὐτοκράτορος Σεπτιμίου Σεβήρου).
 Ἄλβιν Λἐσκυ, καθηγητὴς τῆς ἀρχαίας ἑλληνικῆς φιλολογίας στὸ πανεπιστήμιο τῆς Βιέννης, Ἱστορία τῆς Ἀρχαίας ἑλληνικῆς Λογοτεχνίας (Μετάφραση Τσοπανάκη Ἀγαπ., καθηγητοῦ φιλολογίας στὸ Ἀριστοτέλειο Π.Θ. ), ἐκδ. Κυριακίδη,  σελ.1144.

Δευτέρα 4 Φεβρουαρίου 2019

Γιατί οι Ευρωπαίοι μισούν τους Ἐλληνες του αρχιμανδριτου Αθανασιου Σιαμακη


Γιατί οι Ευρωπαίοι 

μισούν τους Ἐλληνες

του αρχιμανδριτου 
Αθανασιου Σιαμακη

Σ΄ ένα βιβλίο με τίτλο «Σκυλάνθρωποι» είναι καταγεγραμμένη η ενδιαφέρουσα αφήγηση μιας Ελβετίδας, οι οποία εξηγεί γιατί οι Ευρωπαίοι, και γενικότερα οι ξένοι, συμπεριφέρονται με ελεεινό τρόπο κατά των Ελλήνων.
 «Τα ζώα» λέει «δεν συγχωρούν ποτέ στον άνθρωπο τη βελτίωση της συμπεριφοράς τους, γιατί νιώθουν ότι αυτή η βελτίωση τ΄ απομακρύνει από τη φύση τους… Και όποτε δίνεται η ευκαιρία το μίσος εκρήγνυται».
Για να κατανοήσει ο αναγνώστης τη δήλωση, η Ελβετίδα κάνει τον εξής εκπληκτικό παραλληλισμό.
«Είναι ακριβώς αυτό που συμβαίνει μ’ εμάς τους Ευρωπαίους και τους Ἐλληνες! Αν υπάρχει μια φυλή στον κόσμο, που κυριολεκτικά τη μισώ αφόρητα, αυτή η φυλή είναι οι Έλληνες»!
Και τεκμηριώνει την άποψή της λέγοντας ότι στα γυμνασιακά της χρόνια ένιωθε ‘ ψυχικά καταπιεσμένη’  γιατί
« οι Σοφοί μας Διδάσκαλοι δεν μας δίδαξαν τίποτα που να μην το είχαν ήδη ανακαλύψει, εξηγήσει, να μην το είχαν τεκμηριώσει, να μην το είχαν τελειοποιήσει οι Αρχαίοι Έλληνες»! Κι αν κάποτε ανέφεραν κανένα άλλον συγγενή της Γνώσης και της Σοφίας, που δεν ήταν Έλληνας, στο τέλος πάντα κατέληγαν ότι η γνώση του και η σοφία του ήταν βασισμένη επάνω στη σοφία κάποιου Έλληνα Φιλόσοφου! Σιγά σιγά ένιωθα πως οι γνώσεις μου, οι σκέψεις μου, τα αισθήματά μου, η προσωπικότητά μου, ο κόσμος μου, η ύπαρξή μου ως το πιο έσχατο κύτταρό μου ήταν όλα επηρεασμένα, ήταν ταγμένα σε αυτό που σήμερα ονομάζουμε «Φιλοσοφία των Αρχαίων Ελλήνων»!

Πέμπτη 17 Ιανουαρίου 2019


ΕΛΛΗΝΕΣ, 

ΠΑΛΙΑ ΑΓΑΠΗ ΤΟΥ ΘΕΟΥ


του αρχιμανδριτου Αθανασιου Σιαμακη



Οἱ Ἕλληνες  γιὰ τὸ Θεὸ ἀποτελοῦν ἐξαιρετικὰ ἐνδιαφέρουσα περίπτωσι, καθὼς  ἡ ἀγάπη του γι᾿ αὐτοὺς καὶ γιὰ τὸ ἔθνος τους ἐκδηλώνεται ζωηρὰ ἀπὸ τὴν ἀρχαϊκὴ ἱστορία τους (11 π.Χ. αἰ.), ὅπως θὰ δοῦμε. Ὁ ἐκλεγμένος περιούσιος λαός, ἀπὸ τὸν ὁποῖο ἔμελλε νὰ προέλθῃ τὸ κατὰ σάρκα ὁ Χριστός,  εἶναι βέβαια ὁ Ἰσραήλ, μὲ τὸν ὁποῖο ὁ Θεὸς ἔχει κάνει εἰδικὲς συμφωνίες (διαθῆκες), γιὰ τὸ πῶς πρέπει νὰ πορευθῇ, προκειμένου νὰ παραμείνῃ στὴν εὐαρέσκειά του αἰωνίως.  
Ἀλλ᾿ ἐπειδὴ ὁ Θεὸς ἤξερε τὴ δυστροπία καὶ ἀσυνέπεια ποὺ θὰ ἐκδηλώσῃ ὁ Ἰσραὴλ στὸ μέλλον, καθὼς καὶ τὴν ἀθέτησι τῶν συμφωνηθέντων, ἑτοιμάζει ἀπὸ νωρὶς τὴν ἐναλλακτικὴ συνέχισι τοῦ σχεδίου του μὲ τὸ ἔθνος τῶν Ἑλλήνων, παρ᾿ ὅλο ὅτι ἐκεῖνο δὲν τὸν γνωρίζει ἀκόμη, οὔτε κἂν ὑποπτεύεται μιὰ τέτοια τιμὴ ἐκ μέρους του, γι᾿ αὐτὸ καὶ συνεχίζει νὰ ζῇ στὸ βαθὺ σκοτάδι τῆς εἰδωλολατρίας. Ὁ Θεὸς ὅμως, θ᾿ ἀξιοποιήσῃ ἐν καιρῷ τὸ ἔθνος αὐτὸ σὰν νέο περιούσιο λαό. Στὶς περιπτώσεις ποὺ θ᾿ ἀναφερθοῦν στὴ συνέχεια φαίνεται σαφῶς ὅτι δείχνει πρὸς τοὺς Ἕλληνες καὶ τὴν Ἑλλάδα τὴν προτίμησί του, τοὺς προειδοποιεῖ καὶ τοὺς προετοιμάζει.
Ἀπὸ ποῦ πληροφορούμαστε τὴν εὔνοια τοῦ Θεοῦ πρὸς τοὺς Ἕλληνες καὶ τὴν ἑτοιμασία τους γιὰ τὸν ὑψηλὸ προορισμό τους;  Ὄχι πάντως ἀπὸ τοὺς ἴδιους. Διότι, ὅπως εἴπαμε, εἶναι ἄσχετοι μὲ τὸν ἀληθινὸ Θεὸ καὶ δὲν ἔχουν καμμιὰ ἐπικοινωνία μαζί του, οὔτε γνωρίζουν τὸ σχέδιό του γιὰ τὴ λύτρωσι τῶν ἀνθρώπων[1]. Ἀντλοῦμε λοιπὸν ἀπὸ τοὺς προφῆτες τοῦ Ἰσραήλ, στοὺς ὁποίους μιλάει ὁ ἴδιος ὁ Θεὸς καὶ τῶν ὁποίων οἱ προρρήσεις εἶναι καταγραμμένες στὴ θεόπνευστη καὶ ἀδιαφιλονίκητη Βίβλο.
Οἱ Ἕλληνες λοιπὸν ἀναφέρονται στὴν Παλαιὰ Διαθήκη περίπου 30 φορές, τὶς περισσότερες ἀπ᾿ αὐτὲς μὲ εὔφημο τρόπο. Ἡ μνεία τους γίνεται ἀπὸ τοὺς προφῆτες  Ἠσαΐα, Σοφονία, Ἰερεμία, Ἰωήλ, Ἰεζεκιήλ, Δανιήλ, Ζαχαρία, καὶ ἀπὸ τὸν 71ο Ψαλμό, ποὺ εἶναι ἀρχαιότερος ἀπ᾿ αὐτούς. Οἱ ἀναφερθέντες ἔζησαν σὲ μιὰ περίοδο 6 αἰώνων, ἀπὸ τὸν ΙΑ΄μέχρι τὸν Ε΄π.Χ. αἰῶνα. Σ᾿ αὐτὲς τὶς 30 ἀναφορὲς οἱ Ἕλληνες καὶ ἡ χώρα τους ἀναφέρονται μὲ δυὸ ὀνόματα, Νῆσοι καὶ Ἕλληνες[2]. Ὁ Ὅμηρος (Θ΄π.Χ. αἰ.) τοὺς λέει Ἴωνες [3] καὶ ὁ Ἀριστοτέλης (Δ΄π.Χ. αἰ.) Γραικούς [4].
Οἱ τρεῖς ἀρχαιότεροι ἀπὸ τοὺς προαναφερθέντες 8 προφῆτες (Ψαλμῳδὸς Ἠσαΐας καὶ Σοφονίας) ὀνομάζουν τὴν ἑνιαία Ἑλλάδα καὶ τοὺς κατοίκους της Νήσους, ἐνῷ οἱ ὑπόλοιποι πέντε τὴν ὀνομάζουν ἄλλοτε Νήσους καὶ ἄλλοτε Ἰωνίμ (= Ἴωνες,  Ἕλληνες).
Γιατί τοὺς ἀποκαλοῦν Νήσους; Γιὰ τὸν εὐνόητο λόγο ὅτι ἡ Ἑλλάδα εἶναι νησιωτικὴ χώρα. Κύπρος, Κρήτη, Πελοπόννησος, Σικελία, Δωδεκάνησα, Κυκλάδες, Ἑπτάνησα, ὅλα ἑλληνικὰ νησιὰ τῆς Μεσογείου. Αὐτὰ γνωρίζει ὁ ἀνατολικῶς τῆς Μεσογείου βιβλικὸς Ἰσραὴλ καὶ ὅλοι οἱ ἄλλοι ἀρχαῖοι παραμεσόγειοι λαοί. Ἐξ ἄλλου ἡ ἴδια ἡ μητροπολιτικὴ Ἑλλάδα εἶναι χερσό-νησος.
Ἂς περάσουμε στὶς κυριώτερες προφητεῖες.
Ὁ 71ος  Ψαλμὸς (ΙΑ΄π.Χ. αἰ.) εἶναι γραμμένος ἀπὸ ἄγνωστο ποιητή, ἄνθρωπο τοῦ ἀμέσου περιβάλλοντος τοῦ Δαυῒδ. Εἶναι τὸ ἀρχαιότερο κείμενο στὴν παγκόσμια  γραμματεία, ποὺ ἀναφέρει τὴν Ἑλλάδα ὡς Νήσους, ἀρχαιότερο καὶ ἀπὸ τὰ ὁμηρικὰ ἔπη. Λέει·
      Βασιλεῖς Θαρσὶς καὶ Νῆσοι δῶρα προσοίσουσιν (στ. 10).
 Ὁ ποιητὴς προφητεύει τὴν προσέλευσι τῆς Ἑλλάδος στὸ Χριστό. Θὰ ἔρθουν, λέει, οἱ Ἕλληνες θὰ τὸν προσκυνήσουν καὶ θὰ τοῦ προσφέρουν δῶρα. Ἡ εἰκόνα ἔχει ὁμοιότητες μὲ τὴ γνωστὴ ἐκείνη τῶν μάγων ποὺ ἔρχονται ἀπὸ τὴν ἀνατολή, προσκυνοῦν τὸ παιδίον, καὶ προσφέρουν δῶρα χρυσὸν καὶ λίβανον καὶ σμύρναν (Μθ 2,11) γιὰ λογαριασμὸ τῶν λαῶν τῆς ἀνατολῆς.  Ἂν σήμερα ἡ Ἑλλάδα εἶναι ὁ ὀμφαλὸς τοῦ Χριστιανισμοῦ, ὁ Θεὸς τὸ δηλώνει τόσο νωρὶς ὅτι ἡ χώρα αὐτὴ  θ᾿ ἀσπαστῇ μὲ χαρὰ καὶ εὐγνωμοσύνη τὴν ἀποκαλυμμένη ἀλήθεια καὶ θὰ συνεισφέρῃ στὴν ἐξάπλωσί της. Ὁ Θεὸς ἐμφανίζεται στὸ στίχο σὰν ἀφ᾿ ὑψηλοῦ παρατηρητὴς καὶ ἐκφωνητὴς τοῦ γεγονὀτος, ἀλλὰ βέβαια δὲν εἶναι μόνο παρατηρητής· εἶναι καὶ ῥυθμιστὴς τοῦ μέλλοντος, εἶναι αὐτὸς ποὺ προβλέπει τὴν παρευδοκίμησι τοῦ Ἰσραὴλ καὶ στὴ θέσι ἐκείνου τὴν ἀνάδειξι τοῦ νέου ἀγαπητοῦ λαοῦ τῶν Ἑλλήνων, ποὺ θὰ ὑποκαταστήσῃ ἐκεῖνον. Θαρσὶς εἶναι ἡ πόλι Ταρτησσὸς τῆς ΝΑ Ἱσπανίας, ποὺ ἦταν περίφημη γιὰ τὰ μεγάλα πλοῖα, τὰ ναυπηγούμενα στὸ λιμάνι της, καὶ τὴν ἀκμαία ναυτιλία της (Ψα 47,8· Ἠσ 60,9). Ὁ Ψαλμὸς προβλέπει καὶ γιὰ τὴν πόλι αὐτὴ παράλληλη ἱστορία.
Κι᾿ ἐρχόμαστε στὸν Ἠσαΐα (810-750) π.Χ. Οἱ προφητικὲς ἐξαγγελίες του ἀναφέρουν τὴν Ἑλλάδα πάλι ὡς Νήσους δέκα φορές [5], καὶ πάντοτε μὲ τὴν ἔννοια ὅτι ἡ χώρα αὐτὴ εἶναι ἡ ἀγάπη καὶ ἡ νοσταλγία τοῦ μνηστῆρος Θεοῦ  πρὸς τὴ μνηστή του Ἑλλάδα. Σ᾿ αὐτὲς τὶς ἐξαγγελίες ὁ Κύριος σχεδιάζει καὶ ἑτοιμάζει πολὺ λαμπρὲς σχέσεις μὲ τὴν Ἑλλάδα καὶ τοὺς Ἕλληνες ἀπὸ τὴν ἀρχαϊκὴ ἐποχή, τὴ λεγομένη γεωμετρική (Θ΄-Η΄π.Χ. αἰ). «Ἀρχίστε μαζί μου μιὰ νέα σχέσι», λέει στοὺς Ἕλληνες, ἀφήνοντας νὰ νοηθῇ ὅτι ἡ σχέσι τῶν Ἰουδαίων μαζί του ἔχει φθαρῆ καὶ ψυχρανθῆ. Φλερτάρει τοὺς Ἕλληνες. Τοὺς στέλνει σύσσημον, δηλαδὴ μήνυμα, καὶ σημεῖα, δηλαδὴ κοσμήματα  ποὺ στέλνει ὁ μνηστήρας στὴ μνηστή του κατὰ τὸν ἀρραβῶνα. Τοὺς ὑπόσχεται ὅτι θὰ τοὺς στείλῃ προξενητάδες, ἐννοώντας προφανῶς τὸν ἀπόστολο Παῦλο καὶ τοὺς συνεργάτες του, ποὺ θὰ συντελέσουν στὴ γνωριμία τους μαζί του. Δηλώνει ὅτι τοὺς ἀγαπάει ἰδιαίτερα σὰν τὸν πλησιέστερο λαὸ στὸν εὐρύτερο ὑπερεθνικὸ λαὸ τῆς χριστιανωσύνης, ἡ ὁποία ὁσονούπω ἔρχεται.
Λέει ἀκόμη στὰ παραπάνω χωρία ὁ Ἠσαΐας καὶ γιὰ τὸ πῶς ἀκοῦν τὰ λόγια αὐτὰ οἱ Ἕλληνες καὶ πῶς αἰσθάνονται. Οἱ  Ἕλληνες, λέει, «τὸν περιμένουν» μὲ ἀγάπη καὶ χαρά. «Θὰ τὸν δεχτοῦν», «θὰ στηρίξουν τὴν ἐλπίδα τους στὸ ῥωμαλέο μπράτσο του», ὅπως ἡ μνηστὴ στηρίζεται (ἀγκαζὲ) στὸ μπράτσο τοῦ μνηστῆρος της κι αἰσθάνεται ἀσφάλεια, καμάρι καὶ ἀποκλειστικότητα. «Θὰ τὸν προσέχουν» στὰ μάτια καὶ θὰ «ὑπακοῦν» στὸ λόγο του. «Θὰ ἔχουν νὰ λὲν γιὰ τὶς ἀρετές του», τὴν ἀντρειά του καὶ τὴν παλληκαριά του. Θὰ τὸν «δοξάζουν» καὶ θὰ τὸν ὑμνοῦν μὲ «ὕμνον καινόν», δηλαδὴ σὰν μὲ ἄλλο ῥομαντικὸ τραγούδι τῶν ἐρωτευμένων. «Ἡ δόξα Κυρίου» θὰ θρονιαστῇ στὴν Ἑλλάδα, ὅπως ὁ κάθε μνηστήρας λαχταράει νὰ θρονιαστῇ στὸ σπίτι τῆς μνηστῆς του, γιατὶ ἐκεῖ περνάει ὄμορφα.
Ὅλ᾿ αὐτὰ τὰ κολακευτικὰ λόγια δὲν εἶναι ἐθνικιστικὰ ὄνειρα δικά μου, ἀγαπητοί μου, ἀλλὰ λόγια τοῦ Θεοῦ ποὺ λέγονται διὰ στόματος τοῦ προφήτου Ἠσαΐου, καὶ δὲν μπορῶ νὰ τ᾿ ἀποσιωπήσω σὲ μιὰ ἐποχὴ ποὺ οἱ ἐνδιαφερόμενοι Ἕλληνες δὲν τὰ γνωρίζουν. Ὁ Ἠσαΐας, ὅπως εἶναι ὁ κυριώτερος πρὸ Χριστοῦ εὐαγγελιστὴς γενικῶς, εἶναι καὶ εἰδικὰ γιὰ τοὺς Ἕλληνες ὁ κυριώτερος τέτοιος εὐαγγελιστής των. Τὰ λόγια του γιὰ τοὺς Ἕλληνες θὰ τὰ ζήλευε κάθε ἔθνος, ἀλλὰ λέγονται μόνο γι᾿ αὐτούς. Κανένα ἄλλο ἔθνος δὲν ἐξυμνεῖται τόσο ὡς τὸ καινούργιο «φλέρτ» τοῦ Κυρίου, ὅσο οἱ Ἕλληνες. Τὸ ἔθνος τῶν Ἑβραίων ἀκούγοντας τὰ λόγια τοῦ Ἠσαΐου κατσουφιάζει, διότι βλέπει ὅτι τὴ θέσι του τὴ διεκδικεῖ καὶ τὴν παίρνει ἄλλος λαός. Καὶ φυσικὰ φθονεῖ [6] ποὺ ἄλλοι κερδίζουν τὴν πρώτη ἀγάπη τοῦ Κυρίου, ἐνῷ αὐτοὶ παραμερίζονται.

Σάββατο 5 Ιανουαρίου 2019


Βασιλόπιτα - χοροί

του αρχιμ. Αθανασιου Σιαμακη

Τις ημέρες του δωδεκαημέρου (Χριστούγεννα –Θεοφάνεια) μέχρι και την αρχή του Τριωδίου, της κατανυκτικής περιόδου της Εκκλησίας, που κορυφώνεται στη σταύρωση του Χριστού, επεκράτησε στους κοσμικούς κύκλους να διοργανώνεται καινοφανής εκδήλωση κοπής βασιλόπιτας. Την κοπή συνήθως  τη συνοδεύει και χορός, που αρχίζει αθώα και καταλήγει σε εκλύσεις.
Επειδή η λαϊκή παράδοση συνέδεσε τη βασιλόπιτα με το Μ. Βασίλειο, νομίζεται από τους πολλούς ότι είναι χριστιανικό έθιμο. Η μεγάλη παρεξήγηση έχει πάρει έκταση και σχεδόν γίνεται κοπή από πολλούς, αν μη όλους τους συλλόγους, ακόμη και από εκκλησιαστικούς και αγιορειτικούς φίλους και φορείς με ελαφρά συνείδηση.
Επικρατεί η αντίληψη  ότι δεν είναι δα και κάτι το μεμπτό με αφορμή τη γιορτή του Μ. Βασιλείου και την αρχή του έτους να μαζευτούν τα μέλη και σε εορταστικό και ευχάριστο κλίμα, να κοπή βασιλόπιτα, να αναδειχθεί ο τυχερός, και να κλείσουν με χορούς, δεδομένου ότι δεν έχει γραφεί κάτι πιο υπεύθυνο για τη βασιλόπιτα.
Το πράγμα όμως είναι εκ διαμέτρου αντίθετο προς τη χριστιανική σύνδεση του εθίμου. Και προς άρση της παρεξήγησης είναι επιβεβλημένο να πούμε ότι το έθιμο της βασιλόπιτας προέρχεται από τον ειδωλολατρικό χώρο και πιο συγκεκριμένα από τα ρωμαϊκά saturnalia (κρόνια), που ήταν γιορτή αγροτική. Κατ΄ αυτήν προσφέρονταν στους θεούς οι απαρχές των γενημάτων και ταυτόχρονα  με κλήρωση αναδεικνύονταν  «ο βασιλιάς των σατουρναλίων», που χαρακτηριζόταν ως το τυχερό πρόσωπο της ημέρας και του έτους και του αποδίδονταν τιμές και δώρα.
Παρόμοια έθιμα, που προέκυψαν από δάνεια εθίμων και εορτών μεταξύ Δύσεως και Ανατολής, συναντούμε στις αρχαίες ελληνικές εορτές των Θαλυσίων, προσφοράς των απαρχών του θερισμού στη θεά Αρτέμιδα και Δήμητρα,  και των Θαργηλίων, που έχει και αυτή αγροτικό και λαϊκό χαρακτήρα (Θαργηλιών-ώνος ήταν ο 11ος μήνας του αττικού ημερολογίου 15 Μαΐου-15 Ιουνίου).
Τα saturnalia, όπως είπα, ήταν εορτή των Λατίνων προς τιμήν του ιταλικού οργιαστικού αρχιερέως θεού  Σατύρνου (το  υ  προφέρονταν  ου) (saturnus) .  Οι αισχροί πρόπολοι (= ιερείς, υπηρέτες) της θεότητος, λεγόταν «σατύρνοι», λατινιστί «saturni», που σημαίνει σπορείς, γονιμοποιοί, και παραπέμπουν στο αχαλίνωτο πορνικό και οργιαστικό ποιόν της εορτής. Το όνομα κατά τα μετά τον Όμηρο χρόνια ήρθε από τις ιταλιωτικές αποικίες  στην Πελοπόννησο κι από κει διασπάρηκε με την τραγωδία της κλασσικής εποχής  σε όλη την Ελλάδα με τη μορφή «σάτυροι».
Η μεταποιημένη αισχρή εορτή των σατουρναλίων σε εορτή «χριστιανικής» βασιλόπιτας εμφανίστηκε νωρίς  στο χώρο του ακόλαστου παπισμού, και μέσω του υπερεθνικού εμπορίου έφτασε και στη χώρα μας έτσι μεταποιημένη.
Φορείς ορθόδοξοι  χριστιανικοί θα έπρεπε να είχαν τις επιφυλάξεις τους για το είδος του εθίμου της βασιλόπιτας, όχι μόνο για το διασυρμό του αυστηρού χριστιανικού πνεύματος και του  Μ. Βασιλείου, αλλά και για την δυτική και ειδωλολατρική οργιαστική χροιά της, που υιοθετήθηκε και διαδόθηκε έτσι από το δολιοφθορικό πνεύμα του παπισμού.
Αν συνδυαστεί το έθιμο αυτό με τα άλλα δύο, επίσης ειδωλολατρικά, τις φωτιές και του καρναβαλιού, που το έχουν στη μέση, καταλαβαίνει ο νοήμων το παγανιστικό εορτολόγιο που αναβιώνει στις μέρες μας και την ευθύνη των ερταστών,  προς εξοβελισμό του ευαγγελίου του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού.


Σάββατο 20 Οκτωβρίου 2018


Δρος Κωνσταντίνου Σιαμάκη Βιβλικού Θεολόγου - Φιλολόγου

Η  ΔΙΑΣΩΣΙ  ΤΗΣ

 ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΗΣ

       Ὅταν οἱ Πέρσες κατέκτησαν καὶ κράτησαν στὴν κατοχή τους γιὰ 50 μέχρι 170 χρόνια τὰ τρία τέταρτα τῆς Ἑλλάδος, δηλαδὴ τὴ Μικρασιατικὴ Ἑλλάδα, ποὺ ἦταν ἡ μισή, γιὰ 170 περίπου χρόνια, κι ἀπὸ τὴ μητροπολιτικὴ Ἑλλάδα τὴ Βόρειο, ποὺ ἦταν τὸ ἕνα τέταρτό της, γιὰ 50 περίπου χρόνια, σεβάστηκαν τὴν ἑλληνικὴ γλῶσσα τῶν ἐκεῖ Ἑλλήνων καὶ δὲν τὴν ἐμπόδισαν ποτέ. ὅταν πάλι οἱ Ῥωμαῖοι κατέκτησαν τὴν Ἰταλικὴ καὶ Σικελικὴ Ἑλλάδα στὰ τέλη τοῦ Γ’ π.Χ. αἰῶνος, τὴ Βόρειο μητροπολιτικὴ τὸ 168 π.Χ., καὶ τὴ Νότιο τὸ 146 π.Χ., ὄχι μόνο σεβάστηκαν, ἀλλὰ καὶ θαύμασαν τὴν ἑλληνικὴ γλῶσσα τόσο πολύ, ποὺ ἀπὸ τὴν ἀρχὴ κιόλας τὴ θεώρησαν ἀνώτερη ἀπὸ τὴ δική τους, κι αὐτὴ καὶ τὴ γραμματεία της, καὶ ὅσοι ἀπ᾽ αὐτοὺς ἦταν εὐγενεῖς ἢ εὐκατάστατοι, τὸ θεωροῦσαν ἀπαράδεκτο νὰ μὴν ξέρουν νὰ μιλοῦν καὶ νὰ γράφουν ἑλληνικά. ὁ Ἰούλιος Καῖσαρ, ὅταν ὑπέτασσε τὴ Γαλατία, γιὰ νὰ μὴ μποροῦν νὰ διαβάζουν οἱ Γαλάτες τὶς διαταγές του, ὅταν ἔπεφταν στὰ χέρια τους, ἀλληλογραφοῦσε μὲ τοὺς ἀξιωματικούς του στὴν ἑλληνική. καὶ τὴ σεβάστηκαν οἱ Ῥωμαῖοι τὴ γλῶσσα αὐτὴ ὄχι μόνο στὰ παραπάνω ἑλληνικὰ ἐδάφη, ἀλλὰ καὶ σὲ ξένα ἐδάφη, ὅπως λ.χ. στὴν Παλαιστίνη. ἡ Παλαιστίνη τῶν χρόνων τοῦ Χριστοῦ ἦταν δίγλωσση· δηλαδὴ κι ὁ φτωχὸς καὶ ἀγράμματος λαός της μιλοῦσε παιδιόθεν ὡς μητρικὲς δύο γλῶσσες, καὶ ἡ μία ἀπ᾽ αὐτὲς ἦταν ἡ ἑλληνική. γι᾽ αὐτὸ καὶ εἶχαν καὶ πολλὰ ὀνόματα ἑλληνικὰ  ὄχι μόνον οἱ πλούσιοι, ὅπως ὁ βασιλεὺς Ἡρῴδης ἢ ὁ πατέρας του Ἀντίπατρος ἢ ὁ γιός του Ἀρχέλαος ἢ ὁ ἀδερφός του Φίλιππος, ἀλλὰ καὶ οἱ φτωχοὶ τοῦ λαοῦ, ὅπως οἱ μαθηταὶ τοῦ Χριστοῦ Ἀνδρέας καὶ Φίλιππος. ὁ Ῥωμαῖος Πιλᾶτος μὲ τὸν Ἑβραῖο Χριστὸ συνωμίλησαν ἑλληνικά, διότι οὔτε ὁ Πιλᾶτος ἤξερε ἑβραϊκὰ οὔτε ὁ Χριστὸς μιλοῦσε λατινικά. ἡ κυρία γλῶσσα τῆς Ῥωμαϊκῆς αὐτοκρατορίας, ἡ διαφυλετική, δὲν ἦταν, ὅπως θὰ νόμιζε κανείς, ἡ λατινική, ἀλλ᾽ ἡ ἑλληνική. οἱ Ῥωμαῖοι σὲ κάθε χώρα χρησιμοποιοῦσαν ὡς ἐπίσημες κρατικὲς τρεῖς γλῶσσες· πρώτη καὶ κύρια τὴν ἑλληνική, δεύτερη τὴν ἐντόπια (λ.χ. συριακή, γαλατική, αἰγυπτιακή, κλπ.), καὶ τρίτη τὴ δική τους τὴ λατινική. γι᾽ αὐτὸ καὶ στὴν πινακίδα τοῦ σταυροῦ τοῦ Χριστοῦ τὸ αἰτιολογικὸ τῆς θανατικῆς του καταδίκης γράφτηκε, ὅπως ἱστοροῦν οἱ εὐαγγελισταί, ἑβραϊστὶ ἑλληνιστὶ ῥωμαϊστί. αὐτὸς ὁ τρίλεξος ὅρος ἀνευρίσκεται πολλὲς φορὲς σὲ πολλὰ ἀρχαῖα κείμενα, ἄσχετα μὲ τὴ Χριστιανικὴ πίστι ἢ τὸν Ἰουδαϊσμό· μόνο ποὺ στὴν πρώτη θέσι πολλὲς φορὲς ἀντὶ ἑβραϊστὶ ἔχει συριστί, αἰγυπτιστί, ἀραβιστί, κλπ.. ἡ ἑλληνικὴ γλῶσσα ἦταν ἡ μόνη κοινὴ γλῶσσα ὅλων τῶν ἐθνῶν τῆς Ῥωμαϊκῆς αὐτοκρατορίας. γι᾽ αὐτὸ κι ὁ Ἑβραῖος ἀπόστολος Παῦλος, ὁ κατὰ τὴ νομική του ἰθαγένεια Ῥωμαῖος πολίτης, ὅταν γράφῃ Ἐπιστολὲς πρὸς Ῥωμαίους, πρὸς Γαλάτας, πρὸς Ἑβραίους, γράφει στὴν ἑλληνικὴ γλῶσσα. γι᾽ αὐτὸ καὶ γενικῶς ἡ Κ. Διαθήκη γράφτηκε ὁλόκληρη στὴν ἑλληνικὴ γλῶσσα (δὲν ἀληθεύει ὁ μῦθος ὅτι τὸ Κατὰ Ματθαῖον Εὐαγγέλιον γράφτηκε πρῶτα στὴν ἑβραϊκή). αὐτὸς ὁ σεβασμὸς πρὸς τὴν ἑλληνικὴ γλῶσσα καὶ τὴν ὑπεροχή της ἐκ μέρους τῶν Ῥωμαίων καὶ ἡ ἐπικράτησί της ὡς πρώτης γλώσσης τῆς αὐτοκρατορίας των, μὲ δεύτερη τὴ λατινική, διήρκεσε μέχρι τὸ 284 μ.Χ.. καὶ τὴ σεβάστηκαν τὴ γλῶσσα αὐτὴ ὄχι μόνο οἱ καθαρόαιμοι Ῥωμαῖοι αὐτοκράτορες, οἱ μέχρι δηλαδὴ τὸν Ἀδριανό, ἀλλὰ καὶ οἱ Γαλάτες, καὶ οἱ Σύροι, καὶ οἱ Ἄραβες, καὶ οἱ Θρᾷκες αὐτοκράτορες τῆς Ῥωμαϊκῆς αὐτοκρατορίας.

Δημοφιλείς αναρτήσεις

Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου