ΣΧΕΔΙΟΝ ΑΝΑΔΙΟΡΓΑΝΩΣΕΩΣ
ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (6)
Δημοσιεύουμε, τήν ἕκτη συνέχεια τοῦ “Σχεδίου ἀναδιοργανώσεως τῆς ᾿Εκκλησίας τῆς ῾Ελλάδος”, πού εἶχε ἐκπονήσει καί εἶχε παρουσιάσει στήν ῾Ιερά Σύνοδο, πρός ἐπεξεργασία καί πρός ἔγκριση ὁ μακαριστός ᾿Αρχιεπίσκοπος ῾Ιερώνυμος ἀμέσως μετά τήν ἀνάληψη τῶν ὑπεύθυνων ἁρμοδιοτήτων του, πρίν ἀπό πενηνταδύο χρόνια. ῾Ενημερώνουμε τόν ἀναγνώστη μας, ὅτι κατά τή μελέτη τοῦ σχεδίου, θά συναντήσει καί σκέψεις καί προτάσεις, πού ἀναφέρονται σέ προβληματισμούς τῆς ἐποχῆς ἐκείνης. Δεν ἀπαλείφουμε, ὅμως, τά τμήματα αὐτά τοῦ σχεδίου, γιά δυό λόγους. Πρῶτον, γιά νά δώσουμε, ἀκέραιο τό σχεδιασμό τοῦ μακαριστοῦ ᾿Αρχιεπισκόπου, πρός ἀποδειξη, ὅτι δέν ἄφησε ἀκάλυπτη καμμιά πτυχή τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ βίου. Καί δεύτερον, γιά νά ὑπομνηματίσουμε, γιά πολλοστή φορά, ὅτι, ἀπό τότε ὡς σήμερα, δέν ὑποβλήθηκε στή Σύνοδο καινούργια πρόταση διοικητικῆς ὀργάνωσης τῆς ᾿Εκκλησίας τῆς ῾Ελλάδος καί ἀναπροσαρμογῆς τοῦ ποιμαντικοῦ Της ἔργου.
Στήν ἕκτη συνέχεια θά διαβάσετε ἐνδιαφέρουσες ἀπόψεις γιά τήν ἐκκλησιαστική δικαιοσύνη πού προγραμμάτιζε νά βάλει σέ ἐφαρμογή. Ἐπίσης προτείνει λύσεις γιά τίς σχέσεις μέ τούς ὁμοδόξους καί ἑτεροδόξους χριστιανούς.
ΣΤ΄
Λύσεις διά τήν ᾿Εκκλησιαστικήν Δικαιοσύνην
1. Καθορισμός τῶν σκοπῶν τῆς ᾿Εκκλησιαστικῆς Δικαιοσύνης
῾Ο σκοπός τῆς ᾿Εκκλησιαστικῆς Δικαιοσύνης δέν εἶναι δυνατόν νά εἶναι ἄλλος, εἰμή ἐπανορθωτικός. ῾Η ᾿Εκκλησιαστική Δικαιοσύνη ὡς ἀπορρέουσα ἐκ τῆς ἐξουσίας, τήν ὁποίαν ἔδωκεν ὁ Κύριος πρός τούς ᾿Αποστόλους καί τήν ᾿Εκκλησίαν, καί ὅταν ἀκόμη ἐμφανίζεται αὐστηρά καί ἄκαμπτος, ἐν τούτοις προέρχεται ἐξ ἀγάπης. Διότι ἡ ἀγάπη οὐδέποτε ἀπολείπει τόν Θεόν καί ἑπομένως καί τήν ᾿Εκκλησίαν Του. ᾿Εντεῦθεν, προτείνομεν, ἵνα καθορισθῇ ὅτι ὁ σκοπός τῶν ἐπιβαλλομένων ὑπό τῆς ᾿Εκκλησιαστικῆς Δικαιοσύνης ποινῶν εἶναι καθαρῶς ἐπανορθωτικός, καί ὅτι κατά τήν ἐπιβολήν αὐτῶν δέν πρέπει νά λησμονῆται παραλλήλως πρός τήν ἀγάπην ἔναντι τοῦ πταίσαντος καί ἡ ἀγάπη ἔναντι τοῦ πληρώματος, τό ὁποῖον κατ᾿ οὐδένα τρόπον ἐπιτρέπεται νά σκανδαλίζεται.
2. Ἡ ἀναδιοργάνωσις τῶν ᾿Εκκλησιαστικῶν Δικαστικῶν ᾿Οργάνων
Πρός εὐρυθμοτέραν λειτουργίαν τῆς ᾿Εκλησιαστικῆς Δικαιοσύνης καί ἀπόκτησιν δικαστικῆς συνειδήσεως ὑπό τῶν δικαζόντων, προτείνομεν νά καθιερωθῇ ὁ θεσμός τῶν μονίμων δικαστῶν, ὡς ἐπίσης καί ὁ θεσμός τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ εἰσαγγελέως, ἁπάντων τούτων ὄντων κληρικῶν.
Οἱ μόνιμοι οὗτοι ἐκκλησιαστικοί δικασταί προτείνομεν, νά ἀποφαίνωνται γνώμην ἄνευ ψήφου. Νά ὀνομάζωνται δέ ἔκδικοι, ὁ δέ παρά τοῖς ἐκκλησιαστικοῖς δικαστηρίοις κληρικός εἰσαγγελεύς νά ὀνομάζεται πρωτέκδικος καί ὁ παρά τῷ Πρωτοβαθμίῳ Συνοδικῷ Δικαστηρίῳ ἐκκλησιαστικός εἰσαγγελεύς, γενικός πρωτέκδικος.
Δύο ἔκδικοι νά παρακάθηνται παρά τῶ ἐπισκοπικῷ δικαστηρίῳ, ὁμοίως δύο παρά τῷ πρωτοβαθμίῳ συνοδικῷ διά τούς ἱερεῖς, διακόνους καί μοναχούς δικαστηρίῳ καί τέσσαρες παρά τῷ δευτεροβαθμίῳ συνοδικῷ διά τούς αὐτούς δικαστηρίῳ.
῞Ινα ἐπιτευχθῇ, ἐπίσης, ποιά τις μονιμότης προσώπων παρά τοῖς συνοδικοῖς διά τούς ᾿Αρχιερεῖς δικαστηρίοις, τό πρωτοβάθμιον συνοδικόν διά τούς ᾿Αρχιερεῖς δικαστήριον προτείνεται νά ἀποτελῆται ἐκ τῶν δεκατριῶν ἀρχαιοτέρων ἐν ἐνεργείᾳ ἀρχιερέων, εἰς τούς ὁποίους νά προστίθενται τέσσαρες ἔκδικοι, ὡς ἐπίσης καί ὁ πρωτέκδικος. Τό δέ δευτεροβάθμιον διά τούς ᾿Αρχιερεῖς συνοδικόν δικαστήριον νά σύγκειται ἐκ δεκαπέντε ἀρχιερέων, εἰς τούς ὁποίους νά καταλέγωνται οἱ μετά τούς δεκατρεῖς τοῦ πρωτοβαθμίου ἀρχαιότεροι ἐκ τῶν ἀρχιερέων μέχρι συμπληρώσεως τοῦ ἀριθμοῦ δεκαπέντε. Εἰς τό δευτεροβάθμιον συνοδικόν διά τούς ᾿Αρχιερεῖς δικαστήριον νά παρακάθηνται πέντε ἔκδικοι, ὡς ἐπίσης καί ὁ γενικός πρωτέκδικος, ὁ ὁποῖος δύναται νά εἶναι καί ᾿Αρχιερεύς.
Οἱ ἔκδικοι καί πρωτέκδικοι ἔχουν εἰδικήν δοσιδικίαν, ὑπαγόμενοι πειθαρχικῶς ἀπ᾿ εὐθείας ὑπό τόν γενικόν πρωτέκδικον καί δικαζόμενοι δι᾿ οἱοδήποτε αὐτῶν παράπτωμα μόνον ὑπό τῶν συνοδικῶν δι᾿ ᾿Αρχιερεῖς δικαστηρίων, ὁ δέ Γενικός πρωτέκδικος ὑπό τοῦ διά τούς Συνοδικούς Συνέδρους ᾿Ανωτάτου Συνοδικοῦ Δικαστηρίου, τό ὁποῖον ἀποτελεῖ ἡ ῾Ιερά Σύνοδος τῆς ῾Ιεραρχίας, μή συμμετεχόντων μόνον τῶν κατηγορουμένων.
3. Προσαρμογή τῆς ᾿Εκκλησιαστικῆς Δικαιοσύνης