Η Άρση τῶν Αναθεμάτων μεταξύ Ρώμης καὶ Κωνσταντινουπόλεως (1965) (Σύντομη ιστορική και θεολογική παρουσίαση)

 

Πρωτοπρεσβύτερος Δημήτριος Αθανασίου

1. Εισαγωγή

Η άρση των αναθεμάτων του 1054, που πραγματοποιήθηκε στις 7 Δεκεμβρίου 1965 από τον Πάπα Παύλο ΣΤ΄ και τον Οικουμενικό Πατριάρχη Αθηναγόρα Α΄, αποτελεί μία από τις σημαντικότερες στιγμές στις σχέσεις Ορθόδοξης Εκκλησίας  και  Ππαισμού κατά τον 20ό αιώνα.

Σύντομα ιστορικά στοιχεία

2. Ιστορική προετοιμασία (1964–1965)

2.1. Η συνάντηση Ιεροσολύμων (5–6 Ιανουαρίου 1964)

Η προσωπική συνάντηση Αθηναγόρα–Παύλου ΣΤ΄ στα Ιεροσόλυμα αποτέλεσε κομβικό ιστορικό γεγονός:

• σηματοδότησε το τέλος εκατονταετιών επίσημης σιωπής,
• άνοιξε δρόμους θεολογικού και διπλωματικού διαλόγου,
• έθεσε τη βάση για συστηματική διαδικασία συμφιλίωσης.

2.2. Το 1964: αλληλογραφία και θεολογική προεργασία

Ακολούθησαν:

• ανταλλαγές επιστολών Ρώμης–Φαναρίου,
• σύσταση μεικτών επιτροπών για την προετοιμασία κειμένου άρσης,
• συστηματικές επεξεργασίες από εξέχοντες θεολόγους (Bea, Willebrands, Ζηζιούλας, Χρήστου κ.ά.).

2.3. Ιανουάριος–Νοέμβριος 1965: τελικές διαπραγματεύσεις

• έναρξη επίσημων διμερών συνομιλιών,
• ανταλλαγή και αναθεώρηση προσχεδίων,
• ενημέρωση της Α΄ Πανορθόδοξης Διασκέψεως στη Ρόδο (Ιούνιος 1965),
• ποιμαντικές δηλώσεις του Πάπα (Σεπτέμβριος 1965) περί «λύσεως ιστορικών παρεξηγήσεων»,
• οριστικοποίηση του τελικού κειμένου το Νοέμβριο.

Η διαδικασία κορυφώνεται με την προετοιμασία ταυτόχρονης αναγνώσεως σε Ρώμη και Φανάρι.

---

3. Η ἡμέρα τῆς ἄρσεως: 7 Δεκεμβρίου 1965

3.1. Στο Φανάρι

Στον Πατριαρχικό Ναό Αγίου Γεωργίου συνήλθε η Πατριαρχική και Συνοδική Σύνοδος. Αναγνώσθηκε το Συνοδικό Μήνυμα:
«Ἄρονται οἱ ἀφορισμοί τῆς 1054 ἔριδος.»

3.2. Στη Ρώμη

Την ίδια στιγμή, στη Βασιλική Αγίου Πέτρου ο Πάπας Παύλος ΣΤ΄ ανακοίνωσε ενώπιον της Β΄ Βατικανής Συνόδου την αντίστοιχη άρση:
οι αμοιβαίοι αφορισμοί του 1054 «ἀφαιροῦνται ἐκ τῆς μνήμης τῆς Ἐκκλησίας».

Ακολούθησε επίσημη δημοσίευση σε όλες τις Ορθόδοξες Εκκλησίες, Καθολικές επισκοπές και στον διεθνή τύπο.

3.3. Μεταγενέστερες επικυρώσεις

• 15 Δεκεμβρίου 1965: Πανορθόδοξες ενημερώσεις από το Φανάρι.
• 26 Δεκεμβρίου 1965: Εγγραφή του κειμένου στα Acta Apostolicae Sedis (θεσμική παπική κατοχύρωση).

---

4. Τὸ περιεχόμενο τῆς κοινῆς δηλώσεως

Η κοινή δήλωση Αθηναγόρα–Παύλου ΣΤ΄ υπογράμμισε τέσσερα σημεία:

1. Άρση των αφορισμών του 1054.
2. Αναγνώριση ότι τα αναθέματα είχαν ανθρώπινο και πολιτικό χαρακτήρα.
3. Διευκρίνιση ότι δεν αίρεται το Σχίσμα ούτε αποκαθίσταται ευχαριστιακή κοινωνία.
4. Κάλεσμα σε διάλογο, ειρήνη και αδελφική προσέγγιση.

4.1. Το ζήτημα του όρου “excommunication”

Αξίζει να επισημανθεί ότι στο λατινικό κείμενο της  «άρσεως των αναθεμάτων» υπάρχει ο όρος excommunication=ακοινωνησία, ο οποίος στην επίσημη μετάφραση του Οικουμενικού Πατριαρχείου μεταφράζεται ως «αναθέματα» (βλ. σχ.Τόμος Αγάπης, Vatican- Phanar (1958- 1970), Rome- Instabul 1971, σελ. 286-287).  Το κείμενο, δηλαδή, μιλούσε για «άρση της ακοινωνησίας».  «Οι New York Times μετέφρασαν την από κοινού αγγελίαν του Βατικανού και του Φαναρίου της 7ης Δεκεμβρίου 1965 δια την άρσιν του excommunicatio (της ακοινωνησίας του Λατινικού κειμένου) εις την πρώτην σελίδα, ως το τέλος του σχίσματος του 1054 και ως την επανέναρξιν της μυστηριακής κοινωνίας που είχε τότε δήθεν διακοπεί. Φαίνεται πλέον σαφώς ότι το Ελληνικόν κείμενον, που αναγγέλει την «αρσιν των αναθεμάτων» ήτο τεχνηέντως παραπλανητικόν. Φαίνεται ότι είχε σκοπόν να αμβλύνει ενδεχομένας αρνητικάς αντιδράσεις των Ορθοδόξων Εκκλησιών» (π. Ιω. Ρωμανίδου, Ορθόδοξος και βατικάνειος συμφωνία περί Ουνίας).

   Χαρακτηριστικό, επίσης, είναι ότι «ο Πάπας Ιωάννης Παύλος Β΄ πριν επισκεφθεί το Φανάρι (30-11-79)…εξέφρασε τη βεβαιότητά του ότι η ενότητα έχει αποκατασταθεί στην πράξη (In Tat war der wiederhesteung der Einheit der Christen)’”

    Το νέο οικουμενιστικό δόγμα, που διαμορφώνεται μεταξύ Βατικανού και Φαναρίου στα μέσα του 20ου αιώνα, θεωρεί αμελητέες τις δογματικές διαφορές μεταξύ Ορθοδοξίας και Ρωμαιοκαθολικισμού, αποδίδει το Σχίσμα και την διακοπή της εκκλησιαστικής κοινωνίας σε πολιτικούς λόγους και την έλλειψη αγάπης εκατέρωθεν.  Με βάση αυτή την λογική, λοιπόν, αυτό που χρειαζόταν για την αποκατάσταση της ενότητος ήταν η άρση του Σχίσματος και «να αγαπηθούμε», κατά τον Πατριάρχη Αθηναγόρα, αφού «έως το 1054 είχαμε πολλάς διαφοράς…Αλλά ηγαπώμεθα.  Και όταν αγαπώνται οι άνθρωποι, διαφοραί δεν υπάρχουν.  Αλλά το 1054 που επάυσαμεν να αγαπώμεθα, ήλθαν όλες οι διαφορές.  Ηγαπώμεθα και είχομεν το ίδιον μυστήριον.  Το ίδιον βάπτισμα, τα ίδια μυστήρια, και ιδιαιτέρως το ίδιο ΄Αγιο ποτήριον.  Τώρα που ξαναγυρίσαμεν εις το 1054, διατί δεν ξαναγυρίζομεν και εις το ΄Αγιον Ποτήριον;»  Ο στόχος, λοιπόν, είναι δεδομένος: η πλήρης «ένωση», το κοινό Ποτήριο…

    Κατ΄αρχήν, δεν συμφωνούμε με τον χαρακτηρισμό του Σχίσματος για τον προσδιορισμό της σχέσεως της Ορθόδοξης Ανατολής με την Λατινική Δύση. Με τον χαρακτηρισμό αυτό ελαχιστοποιούνται οι διαφορές μεταξύ Ορθοδόξων και Ρωμαιοκαθολικών, ενώ είναι γνωστό ότι πρόκειται για μεγάλες δογματικές διαφορές.

   Επί των ημερών μας, δυστυχώς, λείπει το Πνεύμα, με το οποίο διαπραγματεύτηκε την ένωση των Εκκλησιών ο ΄Αγιος Μάρκος ο Ευγενικός στη Σύνοδο Φερράρας-Φλωρεντίας, όταν προέβαλε ευθύς εξ αρχής ως βάσιν συζητήσεως το ακαινοτόμητον του Συμβόλου και την Ορθόδοξο ερμηνεία του (τουτέστιν ενότης εν Αληθεία).  Λείπει το εκκλησιολογικό φρόνημα των συνοδικών αποφάσεων των Πατριαρχών της Ανατολής επί τουρκοκρατίας. Λείπει το πνεύμα της ευθύτητος, με το οποίο ομιλεί ο ΄Αγιος Νεκτάριος Πενταπόλεως στο έργο του Περί των αιτίων του σχίσματος…

Ο Θεσσαλονίκης Φιλόθεος τιμά τον Πατριάρχη Αθηναγόρα: Ραγιαδισμός ή επίσημη σύνταξη στο άρμα του Οικουμενισμού;

• 
  

Άρθρο του Ελευθέριου Ν. Κοσμίδη

Η Μητρόπολη Θεσσαλονίκης από θεματοφύλακας της πίστεως μεταμορφώνεται σε πρέσβειρα της παναιρέσεως του Οικουμενισμού;

Η είδηση

«Η Ιερά Μητρόπολις Θεσσαλονίκης και η Ηπειρωτική Εστία Θεσσαλονίκης, θα πραγματοποιήσουν Τιμητική Εκδήλωση για τον αείμνηστο Οικουμενικό Πατριάρχη κυρό Αθηναγόρα τον Ηπειρώτη (εκ Βασιλικού Ιωαννίνων), η οποία εντάσσεται στα πλαίσια των εορτασμών της 85ης επετείου από της ιδρύσεως της Ηπειρωτικής Εστίας Θεσσαλονίκης.

Τετάρτη 10 Δεκεμβρίου 2025 – Αίθουσα Τελετών Ι.Μ.Θ. – ώρα: 6 το απόγευμα – Βογατσικού 7

Ομιλητής: Ο Ποιμενάρχης μας, Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης – κ. Φιλόθεος».

Ολόκληρο το Άγιον Όρος (μαζί με τον Άγιο Παΐσιο) και τρεις Μητροπολίτες της Εκκλησίας της Ελλάδος (ο Άγιος Μητροπολίτης Φλωρίνης Αυγουστίνος Καντιώτης, ο Ελευθερουπόλεως Αμβρόσιος και ο Παραμυθίας Παύλος) είχαν αποτειχισθεί από τον Πατριάρχη Κων/πόλεως Αθηναγόρα.

Ο Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης δεν μπορεί να αγνοεί αυτή την ιστορική πραγματικότητα. Τιμώντας τον Πατριάρχη Αθηναγόρα παίρνει επισήμως θέση στην Ιεροκανονική και Αγιοπαράδοτη εκκλησιαστική αντίδραση που είχε ξεσπάσει τότε και τον στηρίζει μισό αιώνα μετά.

Ήδη μετά την τελευταία παρουσία του Πατριάρχη Βαρθολομαίου στην Μητρόπολη Θεσσαλονίκης, η κίνηση του οικείου Μητροπολίτη να τον προσκαλέσει ως ομιλητή στην Ιερατική Σύναξη της Μητροπόλεως, δεν υπήρξε μόνο ψήφος εμπιστοσύνης, αλλά φανερή πράξη υποτέλειας προς το Φανάρι.

Φαίνεται πως οι Μητροπολίτες νέας κοπής που εκκολάπτονται στη κλωσσομηχανή του κ. Ιερωνύμου Λιάπη δεν κρατούν ούτε τα προσχήματα. Η υποτίμηση του ρόλου του Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης από τον ίδιο τον Επίσκοπο συνιστά Ιστορική παρέκκλιση και ανεξήγητη ανωμαλία.

Το Φανάρι υπό την πλήρη εποπτείαν της αμερικανικής διπλωματίας

 

Ἀπόδειξις πληρωμῆς τοῦ Πατρ. Ἀθηναγόρου (Ἀριστοκλῆ Σπύρου) διά τήν λῆψιν τοῦ 33ου Μασωνικοῦ βαθμοῦ

 

«Ἡ Ἐκκλησία κρίσιμη παράμετρος τῆς ψυχροπολεμικῆς πραγματικότητας καὶ διπλωματίας»

 

ΤΟ ΦΑΝΑΡΙ ΥΠΟ ΤΗΝ ΠΛΗΡΗ ΕΠΟΠΤΕΙΑΝ ΤΗΣ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑΣ

 

 «Ὁ διορισμός τοῦ Πατρ. Ἀθηναγόρα ἤθελε νὰ στείλη τὸ μήνυμα πρός τὴν τότε Σοβιετικὴ Ἕνωση καὶ σήμερα στὴν Ρωσία, στὴν Ὀρθόδοξη κοινότητα καὶ στὰ κράτη τῆς Ἑλλάδος καὶ τῆς Τουρκίας ὅτι τὸ Πατριαρχεῖο ἀνήκει στήν Ἀμερική».

 

  Ἡ θρησκευτικὴ διπλωματία ἐθεωρεῖτο, ἰδιαίτερα κατὰ τοὺς βυζαντινοὺς χρόνους, ἕνα ἰσχυρὸ ἐργαλεῖο γιὰ τὴν ἐξάσκηση τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς. Εἶναι γεγονὸς ὅτι ἰδιαίτερα μετὰ τὸ τέλος τοῦ ψυχροῦ πολέμου καὶ ἀκόμα περισσότερο μετὰ τὴν 11η Σεπτεμβρίου 2001, παρατηρεῖται ἕνα ὅλο καὶ μεγαλύτερο ἐνδιαφέρον τῆς διεθνοῦς πολιτικῆς σκηνῆς γιὰ θέματα θρησκευτικῆς ὑφῆς. Ἡ σπουδαιότητα τῆς θρησκευτικῆς διπλωματίας τόσο ὡς μέσο πρόληψης ὅσο καὶ ὡς μέσο ἐπίλυσης διαφορῶν ἔχει γίνει ἀντιληπτὴ σὲ διεθνὲς ἐπίπεδο. Γι’ αὐτὸ καὶ ὅλο καὶ πιὸ συχνά, ἀποτελεῖ  ἀντικείμενο διακρατικῶν συναντήσεων. Μία διπλωματία, τὴν ὁποία ἡ προτεσταντικὴ ὑπερδύναμη Ἀμερικὴ ἤδη μετὰ τὸν Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο καὶ ἀκόμα περισσότερο στὶς ἡμέρες μας ἐξασκεῖ σὲ ὑπέρτατο βαθμὸ μὲ μοναδικὸ στόχο τὸν ὑποσκελισμὸ καὶ τὴν ἀπομάκρυνση τῆς Ρωσίας ἀπὸ περιοχές, μὲ τὶς ὁποῖες ἔχει ἄμεση σχέση, ὅπως εἶναι ἡ Οὐκρανία, ἀλλὰ καὶ ἔμμεση ὅπως ἡ περιοχὴ τῶν Βαλκανίων.

 

Αἱ ΗΠΑ στοχεύουν εἰς τήν ἀλλοίωσιν τῆς Ὀρθοδοξίας

 

  Ὅλοι γνωρίζουμε ὅτι ὁ Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος τελείωσε τὸ 1945, καὶ ἀμέσως οἱ Ἡνωμένες Πολιτεῖες τῆς Ἀμερικῆς ξεκίνησαν νὰ ἐπιβάλουν τὴν παγκόσμια κυριαρχία τους, μία κυριαρχία ἡ ὁποία δὲν ἑδράζεται ἀποκλειστικὰ καὶ μόνον στὸν πολιτικὸ καὶ στρατιωτικὸ τομέα, ἀλλὰ ἔχει ἀναφορὰ σὲ κάθε πτυχὴ τῆς ἀνθρώπινης δραστηριότητας, ὥστε νὰ διαμορφωθῆ σὺν τῷ χρόνῳ μία παγκόσμια ὁμοιόμορφη κοινωνία, στὸ πρότυπο τῆς ἀμερικανικῆς, στὴν ὁποία κάθε τοπικὴ παράδοση καὶ ἰδιαιτερότητα νὰ ἐξαλειφθῆ. Μέσα σὲ αὐτὰ τὰ πλαίσια οἱ Η.Π.Α. στόχευσαν στὴν ἀλλοίωση τῆς Ὀρθόδοξης Πίστης, μέσῳ τοῦ Οἰκουμενισμοῦ,  ἔχοντας ὡς ἐργαλεῖο τὸ Πατριαρχεῖο Κωνσταντινουπόλεως, τοποθετώντας ἀνθρώπους δικούς της, ὄργανά της, ὅπως ἦταν  ὁ Ἀθηναγόρας καὶ στὴν συνέχεια ὁ νῦν Πατριάρχης Βαρθολομαῖος,   ὥστε νὰ καταστῆ τὸ Πατριαρχεῖο μοχλὸς στήριξης τῆς Δύσης καὶ μάλιστα τῆς ἀμερικανικῆς πολιτικῆς.

 

  Τὸ γεγονός, τὸ ὁποῖο ἐπιβεβαιώνει τὴν θρησκευτικὴ διπλωματία, ἐκ μέρους τῶν Η.Π.Α., ὡς ἐργαλεῖο πρόληψης, εἶναι καὶ ἡ ἀναρρίχηση τοῦ Πατριάρχη Ἀθηναγόρα στὸν πατριαρχικὸ θρόνο τῆς Κωνσταντινουπόλεως.

 

  Στὶς ἀρχὲς τοῦ 1946 ἐνθρονίζεται ὡς νέος Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως, ὁ Μάξιμος Ε΄, ὁ ὁποῖος, ἐπειδὴ ἀποδεικνύεται ἀνίκανος νὰ ὑπηρετήση τοὺς σχεδιασμοὺς τῆς Ἀμερικῆς σ’ αὐτὴ τὴ καθοριστικὴ περίοδο, ὁδηγήθηκε σὲ παραίτηση. Σήμερα εἶναι γνωστὸς κυρίως ὡς ὁ προκάτοχος τοῦ Ἀθηναγόρα, τοῦ δυνατοῦ, πιστοῦ στὶς Ἀμερικανικὲς ἀρχὲς Πατριάρχη ποὺ τὸν διαδέχθηκε.

 

  Παραδόξως, ἡ CIA ἔχει ἀπελευθερώσει ἕνα μεγάλο ἀριθμὸ ἐγγράφων βάσει τῆς Πράξης Ἐλευθερίας τῆς Πληροφόρησης (Freedom of Information Act), ποὺ βοηθοῦν νὰ γνωρίση κάποιος τὴν ἱστορία τῆς πατριαρχείας τοῦ Μάξιμου. Θὰ χρησιμοποιήσουμε τὰ ἔγγραφα αὐτὰ τῆς CIA, καθὼς καὶ κείμενα ποὺ δημοσιεύθηκαν στὴν ἐφημερίδα τοῦ Ο.Τ. τὴν ἐποχὴ ποὺ κοιμήθηκε, τὸ 1972, γιὰ νὰ δοῦμε τὴν ἱστορία αὐτοῦ τοῦ σπουδαίου Πατριάρχου.  Εἶναι ἐπιβεβλημένο νὰ γίνη αὐτό, γιατί εἶναι ἕνα πολὺ ἐνδιαφέρον μέρος τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἱστορίας, ἀλλὰ καὶ γιατί δείχνει πόσο κοντὰ ἀκολουθοῦσε τὰ γεγονότα τοῦ Ὀρθόδοξου κόσμου ἡ CIA, κάτι τὸ ὁποῖο φάνηκε καὶ στὴν ἐποχή μας μὲ τὴν σύνοδο τῆς Κρήτης, τὴν ὁποία σὲ τελικὴ ἀνάλυση αὐτὴ ὀργάνωσε καὶ ὑποστήριξε οἰκονομικά.

 

  Ὁ μακαριστὸς Ἱεράρχης Μάξιμος ἐκθρονίσθηκε στὶς 18/10/1948, ὅταν ἦταν στὴν ἀκμὴ τῆς δράσης του, σὲ ἡλικία μόλις 52 ἐτῶν. Τὸ 1936, ὅταν εἶχε χηρεύσει ὁ πατριαρχικὸς θρόνος ἡ τότε Ἱεραρχία εἶχε προτείνει ὡς διάδοχο τοῦ ἀποθανόντος Φωτίου τὸν Χαλκηδόνος Μάξιμο. Ὅμως, τελικὰ ἐξελέγη ὁ Βενιαμὶν Α΄, ὁ ὁποῖος πατριάρχευσε δέκα χρόνια, μέχρι τὸ 1946. Ὅταν ἐξεδήμησε ὁ Βενιαμὶν διάδοχός του ἐξελέγη παμψηφεὶ ὁ Χαλκηδόνος Μάξιμος σὲ ἡλικία 48 χρόνων καὶ διαφαινόταν ὅτι θὰ ὑπηρετοῦσε γιὰ μεγάλο διάστημα. Ὅμως, ἡ Πατριαρχεία του θὰ ἦταν σχετικὰ σύντομη, καθὼς ὁ Μάξιμος παραιτήθηκε μόλις 32 μῆνες ἀργότερα. Πρέπει νὰ σημειωθῆ ὅτι ἡ διαδικασία ἀνάδειξης Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως κατὰ τὴν πατριαρχικὴ ἐκλογὴ τοῦ 1948, ὅπου ἐξελέγη ὁ Ἀθηναγόρας, δηλαδὴ μετὰ τὴν παραίτηση τοῦ Μαξίμου, ἀποδείχθηκε μία δυσχερὴς ὑπόθεση ἐξαιτίας τῆς ἄμεσης ἐμπλοκῆς ἐξωγενῶν μὲ τὸ ἀντικείμενο παραγόντων, τὰ  ἐρείσματα τῶν ὁποίων βρίσκονταν στὸν ἀντίποδα μὲ αὐτὰ τῶν ἐκλεκτόρων· καὶ αὐτὸ διότι οἱ Φαναριῶτες Μητροπολίτες δὲν ἦσαν διατεθειμένοι νὰ ἀποδεχθοῦν τὴν ἤδη εἰλημμένη ἀπόφαση γιὰ τὴν ἀνάδειξη τοῦ Ἀμερικῆς Ἀθηναγόρα στὸν πατριαρχικὸ θρόνο, μία ἀπόφαση τὴν ὁποίαν ἐπέβαλαν οἱ Ἀμερικανοί, οἱ Ἐγγλέζοι καὶ οἱ κυβερνήσεις τῶν Ἀθηνῶν καὶ Ἄγκυρας, οἱ ὁποῖες βέβαια λειτουργοῦσαν καὶ συνεχίζουν νὰ λειτουργοῦν ὡς ὄργανα τῶν δυτικῶν δυνάμεων.

 

  Ἡ ἀπάντηση τῶν Μητροπολιτῶν τοῦ Φαναρίου ἐπιβεβαιώνεται καὶ ἀπὸ τὸν τρόπο ποὺ ἀνέβηκε στὸν πατριαρχικὸ θρόνο ὁ Μάξιμος Ε΄, καθὼς ἐξελέγη παμψηφεί, ἀποτέλεσμα τὸ ὁποῖο ἦταν προεξοφλημένο λόγω τῆς ἀποδοχῆς του. Καὶ ἐνῶ ὁ Πατριάρχης Μάξιμος τὸν Φεβρουάριο 1946 ἐξελέγη μὲ τοὺς καλύτερους οἰωνούς, τὸν Νοέμβριο τοῦ ἰδίου χρόνου παρατηρεῖται τὸ πρῶτο δεῖγμα ἑνὸς ἰσχυροῦ κλονισμοῦ τῆς ψυχικῆς του ὑγείας.

 

 Κυριώτερα οἰκουμενιστικά λεχθέντα καί πραχθέντα, δηλώσεις καί ἐνέργειες τοῦ κυροῦ Ἀθηναγόρα καί γνῶμες ἄλλων γιά τόν ἴδιο μέ τήν ἀπαραίτητη κατοχύρωση σέ πηγές καί παραπομπές.

---

Ἕνα ἀπό τά κύρια θέματα, πού ἀπασχολοῦν τήν ἐκκλησιαστική ἐπικαιρότητα τίς τελευταῖες ἡμέρες, εἶναι τό πρόσωπο τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου κυροῦ Ἀθηναγόρου. Ἡ πρωτοβουλία τῆς δημοσίευσης τῆς παροῦσης ἐρευνητικῆς ἐργασίας, πού περιέχει τά κυριώτερα οἰκουμενιστικά λεχθέντα καί πραχθέντα, δηλώσεις καί ἐνέργειες τοῦ κυροῦ Ἀθηναγόρα καί γνῶμες ἄλλων γιά τόν ἴδιο μέ τήν ἀπαραίτητη κατοχύρωση σέ πηγές καί παραπομπές, ἔχει ὡς μοναδικό σκοπό τήν σωστή ἐνημέρωση τοῦ Ὀρθοδόξου κλήρου καί τοῦ λαοῦ μας περί τοῦ ἀποθανόντος Πατριάρχου.

1) «Ἀπό αὐτή τήν κατάθλιψη, στήν ὁποία ζοῦμε ἐδῶ ἐπί αἰῶνες, δέν εἶναι δυνατόν νά μᾶς βγάλει κανείς. Πρέπει νά βγάλουμε ἐμεῖς τόν ἑαυτό μας, κοιτάζοντας πρός τήν Δύση, πρός τήν Εὐρώπη γενικά καί τίς Ἐκκλησίες τῆς Δύσεως».

(Ἐκμυστήρευση τοῦ ἰδίου τοῦ Πατριάρχου κυροῦ Ἀθηναγόρα στόν τότε Ἀρχιεπίσκοπο Ἀμερικῆς κυρό Ἰάκωβο. Πηγή : Γ. Π. ΜΑΛΟΥΧΟΣ, Ἐγώ ὁ Ἰάκωβος, ἐκδ. ΣΚΑΪ, ἐκδ. οἶκος Λιβάνη, Ἀθήνα 2002, σσ. 189-190).

2) «Ὁ προκαθήμενος τῆς Ὀρθοδοξίας ἐνηγκαλίσθη μετά παροιμιώδους ζωτικότητος τό ζήτημα τῆς ἀναθερμάνσεως τῶν ἐπαφῶν μέ τήν Ρώμην, τήν ὁποίαν ἐν τῷ ἐνθρονιστηρίω ἤδη λόγω του ἀσπάζεται μετ’ ἀπεράντου σεβασμοῦ ἀδελφικῶς ἐν Χριστῶ».

(Πηγή : ΕΥ. ΒΑΡΕΛΛΑΣ, Διορθόδοξοι καί Οἰκουμενικαί Σχέσεις τοῦ Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως κατά τόν Κ ΄ αἰώνα, σ. 204).

3) «Ἀπό Μητροπολίτης Κερκύρας εἶχε καλλιεργήσει στενές σχέσεις μέ τόν Παπισμό, πού ὡς ἀρχιεπίσκοπος Ἀμερικῆς τίς ἀξιοποίησε περισσότερο. Ὅταν μάλιστα ὡς Οἰκουμενικός Πατριάρχης διήρχετο μέ τό προσωπικόν ἀεροπλάνον τοῦ Τρούμαν ἀπό τό ἰταλικό ἔδαφος, παρακάλεσε τόν πιλότο νά πετάξη πάνω ἀπό τήν Ἁγία Ἔδρα, ἀνταποκρινόμενος κατ’ αὐτόν τόν τρόπον στήν ἐπιθυμία πολλῶν φίλων του τῆς Ἀμερικῆς νά συνδεθῆ στενότερα μέ τόν Παπισμό».

(Πηγή : Δ. ΤΣΑΚΩΝΑΣ, Ἀθηναγόρας ὁ Οἰκουμενικός τῶν Νέων Ἰδεῶν, Ἀθῆναι 1976, σ. 93).

Ὅταν ἐξελέγη πατριάρχης ὁ Ἀθηναγόρας ἀπό ἀρχιεπίσκοπος Ἀμερικῆς μετέβη μέ τό ἀεροπλάνον τοῦ Τρούμαν εἰς τό Φανάρι.

«Πολλοί φίλοι μου, πού συνεδέοντο μέ καθολικούς κύκλους τῆς Ἀμερικῆς, ἤθελαν νά διέλθω ἀπό τήν Ρώμην, πρίν φθάσω στό Φανάρι. Τούς εἶπα τότε : «Αὐτό δέν γίνεται. Γιά νά ἐπισκεφθῶ τόν Πάπα πρέπει νά προηγηθοῦν διαπραγματεύσεις». Τότε ὑφίσταντο πολλές δυσκολίες. Ἠρκέσθην στό ἑξῆς : Ὅταν ταξιδεύαμεν πρός τά ἐδῶ, μέ τό προσωπικόν ἀεροπλάνον τοῦ προέδρου Τρούμαν, καί περνούσαμε ἐπάνω ἀπό τήν Ρώμην, ἐκαθόμουν δίπλα ἀπό τόν πιλότο. Τοῦ λέγω : Δέν κάνεις ἕνα γύρω πάνω ἀπό τήν Ρώμη; Καί τόν ἔκανε!». 

(Πηγή : ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΠΑΝΩΤΗΣ, Οἱ Εἰρηνοποιοί, σ. 57).

4) «Ἁγιώτατε. Ἡ Α. Θ. Παναγιότης ὁ Πατριάρχης, μοι ἀνέθεσε τήν ὑψίστην τιμήν νά ἐπιδώσω πρός τήν Ὑμετέραν Ἁγιότητα, ὄχι ἐν γράμμασιν, ἀλλ’ ἐν τῆ ζώση, τό ἑξῆς μήνυμα : ‘ἐγένετο ἄνθρωπος ἀπεσταλμένος παρά Θεοῦ, ὄνομα αὐτῶ Ἰωάννης. Διότι πιστεύει ὅτι Ὑμεῖς εἶσθε ὁ δεύτερος Πρόδρομος, ὁ ἐπιφορτισμένος παρά τοῦ Θεοῦ μέ τήν ἐντολήν εὐθείας νά ποιήσητε τάς τρίβους Αὐτοῦ».

(Προσωπικό μήνυμα τοῦ Πατριάρχου κυροῦ Ἀθηναγόρα, πού μετέφερε ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Ἀμερικῆς κυρός Ἰάκωβος στόν πάπα Ἰωάννη ΚΓ΄ κατά τήν συνάντηση, πού εἶχε μαζί του τό ἔτος 1959, Πηγή: Δ. ΤΣΑΚΩΝΑΣ, Ἀθηναγόρας ὁ Οἰκουμενικός τῶν Νέων Ἰδεῶν, Ἀθῆναι 1976, σ. 94).

5) «Ἅγιε Ἀδελφέ, τό Σχίσμα δέν ἔγινε ἀπό τά ἔνζυμα καί τά ἄζυμα. Ἄν τό Ἅγιο Πνεῦμα πνεῖ στά ἔνζυμα, κατά τόν ἴδιο τρόπο πνεῖ καί στά ἄζυμα. Ἡ ἀντίθεσις δέν ἦταν θεολογική, ἀλλά μόνο πολιτική. Ἦταν ἡ ἀντίθεσις τῆς Ρώμης μέ τήν Ἀθήνα. Σεῖς ἐκπροσωπούσατε τήν Ρώμη κι ἐμεῖς τότε τήν Ἀθήνα».

(Διάλογος τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου κυροῦ Ἀθηναγόρα μέ τόν Ὁλλανδό καρδινάλιο Willebrans, πρόεδρο τοῦ παπικοῦ συμβουλίου γιά τήν χριστιανική ἑνότητα, στό Φανάρι. Πηγή : Δ. ΤΣΑΚΩΝΑΣ, Ἀθηναγόρας ὁ Οἰκουμενικός τῶν Νέων Ἰδεῶν, Ἀθῆναι 1976, σ. 93).

6) «Ὁ Ἀθηναγόρας ἐπί συνεχῆ ἔτη διαπραγματεύεται παρασκηνιακῶς μέ τό Βατικανό τήν συνάντησή του μέ τόν Πάπα. Διαμεσολαβητής εἶναι ὁ Ρουμάνος Ἀρχιμανδρίτης Σκρίμα, διαπρεπής θεολόγος, καί διάφορες προσωπικότητες τοῦ παπικοῦ κόσμου».

(Πηγή : Δ. ΤΣΑΚΩΝΑΣ, Ἀθηναγόρας ὁ Οἰκουμενικός τῶν Νέων Ἰδεῶν, Ἀθῆναι 1976, σ. 93).

7) «Ἐάν δέν ἐπικρατήσει τό σύνθημα τῆς Γαλλικῆς Ἐπαναστάσεως : ἐλευθερία, ἰσότης, ἀδελφότης, οὔτε εἰρήνη θά ὑπάρξη μεταξύ τῶν ἐθνῶν οὔτε ἕνωσις μεταξύ τῶν Ἐκκλησιῶν».

(Πηγή : Δ. ΤΣΑΚΩΝΑΣ, Ἀθηναγόρας ὁ Οἰκουμενικός τῶν Νέων Ἰδεῶν, σ. 95 καί Νεμέσιος, «Τά «τάγματα τῶν νεοσυντηρητικῶν» καί τά τάγματα τῶν νεομασόνων. Ὀφειλόμενο σχόλιο σέ ἄρθρο τῆς κ. Μαρίας Ἀντωνιάδου», Θεοδρομία ΙΒ1 (Ἰανουάριος-Μάρτιος 2010) 94).

8) «Δέν ἠρκέσθη δέ μόνον εἰς τοῦτο. Ἐπρότεινε ταυτοχρόνως, ἵνα καί οἱ Πατριάρχαι καί Πρόεδροι τῶν ἐκασταχοῦ Αὐτοκεφάλων Ὀρθοδόξων Ἐκκλησιῶν πορευθῶσιν ὅλοι ὁμοῦ εἰς Ἱεροσόλυμα, συναντηθῶσι μετά τοῦ πάπα καί διεξαγάγωσι μετά τούτου συζήτησιν περί τῆς ἑνώσεως τῶν Ἐκκλησιῶν».

(Πηγή : ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ Β ΄, Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν καί πάσης Ἑλλάδος, Τά Πεπραγμένα ἀπό 15-7-1963 μέχρι 15-7-1964, Ἀθῆναι 1964, σ. 39).

9) «Κι ὅταν εἶδε ὁ ἕνας τόν ἄλλο, αἱ χεῖρες μας ἤνοιξαν αὐτομάτως. Ὁ ἕνας ἐρρίφθη εἰς τήν ἀγκάλην τοῦ ἄλλου. Ὅταν μᾶς ἠρώτησαν πῶς ἐφιληθήκαμεν, ἀδελφοί, ὕστερα ἀπό 900 χρόνια – Ἐρωτᾶς πῶς; Ἐπήγαμε οἱ δυό μας χέρι μέ χέρι εἰς τό δωμάτιόν του, καί εἴχαμεν μίαν μυστικήν ὁμιλίαν οἱ δυὀ μας. Τί εἶπαμεν; Ποιός ξέρει τί λέγουν δύο ψυχές, ὅταν ὁμιλοῦν! Ποιός ξέρει τί λέγουν δύο καρδίαι, ὅταν ἀνταλλάσσουν αἰσθήματα! Τί εἶπαμεν; Ἐκάμαμε κοινόν πρόγραμμα, μέ ἰσοτιμίαν ἀπόλυτον, ὄχι μέ διαφοράν. Καί εἶπαμεν ὅτι ἤδη εὑρισκόμεθα εἰς τήν ὁδόν εἰς Ἐμμαούς καί πηγαίνομεν νά μᾶς συναντήση ὁ Κύριος ἐν τῷ κοινῶ ἀγίω Ποτηρίω. Ὁ Πάπας ἀπαντῶν μοῦ προσέφερε Ἅγιον Ποτήριον. Δέν ἤξευρεν ὅτι ἐγώ θά μιλοῦσα δι’ Ἅγιον Ποτήριον, οὔτε ἤξερα ὅτι θά μοῦ προσέφερεν Ἅγιον Ποτήριον! Τί εἶναι; Συμβολισμός τοῦ μέλλοντος».

(Πηγή : ΠΡΩΤΟΠΡΕΣΒ. Γ. ΜΕΤΑΛΛΗΝΟΣ, «Ἡ προσλαλιά τοῦ Ἀθηναγόρου», Οἱ διάλογοι χωρίς προσωπεῖον [Ἀνάτυπο ἐκ τοῦ περιοδικοῦ Παρακαταθήκη], σ. 4).

Κυριώτερα οἰκουμενιστικά λεχθέντα καί πραχθέντα, δηλώσεις καί ἐνέργειες τοῦ κυροῦ Ἀθηναγόρα καί γνῶμες ἄλλων γιά τόν ἴδιο μέ τήν ἀπαραίτητη κατοχύρωση σέ πηγές καί παραπομπές

---

Ἕνα ἀπό τά κύρια θέματα, πού ἀπασχολοῦν τήν ἐκκλησιαστική ἐπικαιρότητα τίς τελευταῖες ἡμέρες, εἶναι τό πρόσωπο τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου κυροῦ Ἀθηναγόρου. Ἡ πρωτοβουλία τῆς δημοσίευσης τῆς παροῦσης ἐρευνητικῆς ἐργασίας, πού περιέχει τά κυριώτερα οἰκουμενιστικά λεχθέντα καί πραχθέντα, δηλώσεις καί ἐνέργειες τοῦ κυροῦ Ἀθηναγόρα καί γνῶμες ἄλλων γιά τόν ἴδιο μέ τήν ἀπαραίτητη κατοχύρωση σέ πηγές καί παραπομπές, ἔχει ὡς μοναδικό σκοπό τήν σωστή ἐνημέρωση τοῦ Ὀρθοδόξου κλήρου καί τοῦ λαοῦ μας περί τοῦ ἀποθανόντος Πατριάρχου.

1) «Ἀπό αὐτή τήν κατάθλιψη, στήν ὁποία ζοῦμε ἐδῶ ἐπί αἰῶνες, δέν εἶναι δυνατόν νά μᾶς βγάλει κανείς. Πρέπει νά βγάλουμε ἐμεῖς τόν ἑαυτό μας, κοιτάζοντας πρός τήν Δύση, πρός τήν Εὐρώπη γενικά καί τίς Ἐκκλησίες τῆς Δύσεως».

(Ἐκμυστήρευση τοῦ ἰδίου τοῦ Πατριάρχου κυροῦ Ἀθηναγόρα στόν τότε Ἀρχιεπίσκοπο Ἀμερικῆς κυρό Ἰάκωβο. Πηγή : Γ. Π. ΜΑΛΟΥΧΟΣ, Ἐγώ ὁ Ἰάκωβος, ἐκδ. ΣΚΑΪ, ἐκδ. οἶκος Λιβάνη, Ἀθήνα 2002, σσ. 189-190).

2) «Ὁ προκαθήμενος τῆς Ὀρθοδοξίας ἐνηγκαλίσθη μετά παροιμιώδους ζωτικότητος τό ζήτημα τῆς ἀναθερμάνσεως τῶν ἐπαφῶν μέ τήν Ρώμην, τήν ὁποίαν ἐν τῷ ἐνθρονιστηρίω ἤδη λόγω του ἀσπάζεται μετ’ ἀπεράντου σεβασμοῦ ἀδελφικῶς ἐν Χριστῶ».