Ελληνοτουρκικά και ΝΑΤΟ: Η αμηχανία της συμμαχίας και τα δύο μέτρα και δύο σταθμά.
Γράφει ο Νικόδημος Καλλιντέρης, Νομικός
Έχουν ανάψει οι συζητήσεις εν όψει της επερχόμενης Συνόδου του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα στις 7-8 Ιουλίου. Λίγο τα προαναγγελθέντα «δώρα» του Τραμπ προς την Τουρκία, λίγο τα στρατηγεία του ΝΑΤΟ σε Άδανα και Κωνσταντινούπολη που έχουν λάβει το «πράσινο φως» εδώ και δύο χρόνια σε προηγούμενα θεσμικά στάδια του Οργανισμού, λίγο το επερχόμενο νομοσχέδιο της Τουρκίας για τη νομοθετική κατοχύρωση του δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας», έχουν προκαλέσει το ζωηρό ενδιαφέρον πολλών…
Για να κατανοήσουμε καλύτερα όμως πώς το ΝΑΤΟ βλέπει την Τουρκία τα ιδίως τελευταία χρόνια αρκεί να διαβάσουμε ένα χαρακτηριστικό απόσπασμα από το προσφάτως εκδοθέν (Οκτώβριος 2025) βιβλίο του τέως Γενικού Γραμματέα του ΝΑΤΟ Jens Stoltenberg με τίτλο «Στη βάρδια μου: Στο τιμόνι του ΝΑΤΟ σε καιρό πολέμου» (“On my watch - Leading NATO in a Time of War”).
Εκεί ξεχωρίζει η αναφορά του σε μια από τις χειρότερες στιγμές της καριέρας του, στη συνέντευξη που είχε παραχωρήσει στο CNN το 2015. Μάλιστα αφιερώνει στο θέμα αυτό ένα ολόκληρο κεφάλαιο!
Η συνέντευξη του ήταν χρονικά τοποθετημένη λίγο μετά την κατάρριψη ενός ρωσικού αεροσκάφους από την τουρκική πολεμική αεροπορία καθώς το πρώτο είχε παραβιάσει τον τουρκικό εναέριο χώρο στο πλαίσιο πολεμικής επιχείρησης στη βόρεια Συρία.
Ο Stoltenberg υποστήριξε στη συζήτηση το δικαίωμα της Τουρκίας να προστατεύσει τον εναέριο χώρο της αλλά η δημοσιογράφος Hala Gorani τον έφερε σε εξαιρετικά αμήχανη θέση όταν αμέσως μετά του ζήτησε να σχολιάσει τις δηλώσεις του Έλληνα πρωθυπουργού για τις συνεχείς παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου από την τουρκική πολεμική αεροπορία…
Ο Stoltenberg ομολογεί στο βιβλίο του ότι αυτή η αναφορά της δημοσιογράφου του ήταν άβολη και για να αποφύγει την απάντηση προσποιήθηκε ότι… παράκουσε… Η δημοσιογράφος όμως επέμεινε ρωτώντας τον αν το ΝΑΤΟ επιδεικνύει «δύο μέτρα και δύο σταθμά» σε ό,τι αφορά την Τουρκία.
Ο πρώην Γενικός Γραμματέας απάντησε αλλόκοτα: «Υπογραμμίζουμε τη σημασία του σεβασμού του εναερίου χώρου κάθε έθνους, αλλά νομίζω ότι πρέπει να καταλάβουμε ότι η Τουρκία βρίσκεται σε μια πολύ ιδιαίτερη κατάσταση».
Ο διαξιφισμός συνεχίστηκε με τη δυναμική δημοσιογράφο να επανέρχεται με νέο ερώτημα: «Άρα λέτε ότι η Τουρκία πρέπει να έχει το ελεύθερο, επειδή βρίσκεται σε μια δύσκολη γειτονιά και σε μια δύσκολη κατάσταση αυτή τη στιγμή, να παραβιάζει τον ελληνικό εναέριο χώρο;»
Κι ο Stoltenberg σχολιάζει στο βιβλίο του εκείνο τον βασανιστικό για τον ίδιο διάλογο: «Εάν είχα κάνει παραπάνω σχόλια για το ευαίσθητο ζήτημα των ελληνοτουρκικών διαφορών, θα είχα σίγουρα προκαλέσει κάποια από τις δύο χώρες εναντίον μου. Γι’ αυτό απαντούσα με υπεκφυγές και αοριστίες».
