Το Συναξάριο της εορτής του Αγίου Πνεύματος

Τη Δευτέρα της Πεντηκοστής εορτάζουμε το πανάγιο και ζωοποιό και παντοδύναμο Πνεύμα, τον ένα της Τριάδος Θεό, το ομότιμο και ομοούσιο και ομόδοξο με τον Πατέρα και τον Υιό.

Κατά την ημέρα της Πεντηκοστής το Άγιο Πνεύμα κατήλθε στους αγίους αποστόλους ουσιωδώς (δηλαδή αυτό το ίδιο), σε σχήμα πυρίνων γλωσσών, και κάθισε σε καθέναν απ’ αυτούς στο υπερώο, όπου διέμεναν.

Για την τιμή όμως προς στο Άγιο Πνεύμα οι άγιοι πατέρες, οι οποίοι όλα τα κανόνισαν σοφά, θέσπισαν να το εορτάζουμε και χωριστά κατά την ημέρα της Πεντηκοστής.

 Γιατί ο Σωτήρας πριν από το πάθος Του υποσχέθηκε την έλευση του Παρακλήτου, λέγοντας: «Είναι συμφέρον σας να φύγω εγώ· διότι αν εγώ δεν φύγω, ο Παράκλητος δεν θα έρθει» (Ιω. 16:7)· και: «Όταν έρθει Εκείνος, θα σας διδάξει και θα σας οδηγήσει σε όλη την αλήθεια» (Ιω. 16:13)· και ακόμη: «Εγώ θα ζητήσω από τον Πατέρα και θα σας στείλει άλλον Παράκλητο, το Πνεύμα της αληθείας, το οποίο εκπορεύεται από τον Πατέρα» (Ιω. 14:16).

 Και μετά το πάθος πάλι, όταν ανέβαινε προς τον ουρανό, είπε: «Εσείς περιμένετε στην Ιερουσαλήμ, εωσότου φορέσετε, σαν άλλο ένδυμα, δύναμη που θα έρθει από τον ουρανό» (Λουκ. 24:49).

 Έχοντας λοιπόν υποσχεθεί αυτά, τους έστειλε το Άγιο Πνεύμα.

 Καθώς δηλαδή οι απόστολοι περίμεναν, όταν συμπληρώθηκε η ημέρα της Πεντηκοστής, την τρίτη ώρα της ημέρας (9 π.μ.), στο υπερώο, ξαφνικά ακούστηκε βροντή από τον ουρανό, σαν να διαπέρασε όλη την οικουμένη. Και σε σχήμα πύρινων γλωσσών φάνηκε το Πνεύμα το άγιο σε καθένα απ’ αυτούς, όχι μόνο στους δώδεκα αλλά και στους εβδομήντα, και μιλούσαν ξένες γλώσσες, δηλαδή καθένας από τους αποστόλους μιλούσε όλες τις γλώσσες των εθνών.

 Όχι ότι ο κάθε απόστολος μιλούσε τη δική του γλώσσα και ο αλλόφυλος άκουε και καταλάβαινε, αλλά ο απόστολος καταλάβαινε και μιλούσε τη γλώσσα κάθε έθνους.

Γι’ αυτό και οι συγκεντρωμένοι νόμισαν ότι είναι μεθυσμένοι, επειδή όταν ο απόστολος μιλούσε σε κάθε χωριστή ομάδα στη δική της γλώσσα, οι άλλοι δεν καταλάβαιναν και θεωρούσαν ότι είναι μεθυσμένος. Και άλλοι απορούσαν και έλεγαν: «Τι είναι αυτό άραγε;» Ήταν δε αυτοί συγκεντρωμένοι από όλα τα μέρη της γης για την εορτή, Πάρθοι, Μήδοι και Ελαμίτες, που είχαν πρόσφατα κυριευθεί από τον Αντίοχο.

Το Πνεύμα το άγιο ήρθε αφού πέρασαν δέκα ημέρες μετά την ανάληψη και όχι αμέσως μετά από αυτήν, για να κάνει τους μαθητές πιο θερμούς, καθώς θα το περίμεναν. 

Μερικοί λένε, ότι κάθε μία μέρα από αυτές, πλησίαζε ένα από τα αγγελικά τάγματα και προσκυνούσε τη θεωθείσα σάρκα του Κυρίου, και όταν συμπληρώθηκαν οι εννιά μέρες, την δέκατη ήρθε ο Παράκλητος, αφού η συμφιλίωσή μας με τον Πατέρα είχε γίνει διά του Υιού.

Αυτό έγινε πενήντα ημέρες μετά από το Πάσχα για υπενθύμιση του παλαιού νόμου· διότι οι Ισραηλίτες, αφού πέρασαν την Ερυθρά θάλασσα, μετά από πενήντα ημέρες έλαβαν τον Δεκάλογο.

Πρόσεξε και τους συμβολισμούς: εκεί όρος, εδώ υπερώο· εκεί πυρ, εδώ πύρινες γλώσσες· αντί για βροντές και πυκνό σκοτάδι, εδώ βίαιη πνοή.

Το Άγιο Πνεύμα κατήλθε σε σχήμα γλωσσών, για να δηλώσει ότι είναι οικείο προς τον ζώντα Λόγο, ή και διότι οι απόστολοι επρόκειτο να διδάσκουν και να οδηγούν τα έθνη με τη γλώσσα.

Και οι γλώσσες εκείνες ήταν πύρινες, διότι ο Θεός είναι πυρ που κατακαίει, και συγχρόνως για να δηλωθεί η κάθαρση (γιατί το πυρ είναι καθαρτικό). Και οι πύρινες αυτές γλώσσες μοιράστηκαν, όπως μοιράζονται τα χαρίσματα του Αγίου Πνεύματος. Και όπως ακριβώς κάποτε (στον πύργο της Βαβέλ), αυτούς που γνώριζαν μια γλώσσα, τους χώρισε σε πολλές και δημιούργησε σύγχυση, έτσι και τώρα, τη μία γλώσσα, που γνώριζαν οι απόστολοι, τη χώρισε σε πολλές, για να συγκεντρώσει αυτούς που εξαιτίας εκείνων των γλωσσών είχαν σκορπιστεί στα πέρατα της οικουμένης.

Αυτά έγιναν σε εορτή, για να γίνει παντού το πράγμα ξακουστό, επειδή είχαν συγκεντρωθεί πολλοί, και για να θαυμάζουν αυτοί που ήταν εκεί κατά το Πάσχα και είχαν δει όσα είχαν γίνει στον Χριστό.

Έγιναν μάλιστα την Πεντηκοστή, διότι έπρεπε, κατά τον καιρό που δόθηκε ο νόμος, να δοθεί και η χάρη του Αγίου Πνεύματος· όπως δηλαδή έκανε και ο Χριστός, που μέσα στο νομικό πάσχα τέλεσε και το δικό του Πάσχα, το αληθινό Πάσχα.

 Το Πνεύμα δεν κάθισε στο στόμα, αλλά στις κεφαλές των Αποστόλων, περιλαμβάνοντας το ηγεμονικό και ανώτερο μέρος του σώματος, δηλαδή τον ίδιο τον νου, από τον οποίο και η γλώσσα έχει τη δυνατότητα της ομιλίας. Ή και διότι, κατά κάποιο τρόπο, το Πνεύμα με τη γλώσσα σαν να έλεγε ότι χειροτονεί τους αποστόλους, διά των κεφαλών, διδασκάλους όλης της οικουμένης· διότι η χειροθεσία γίνεται στην κεφαλή.

 Ο ήχος και το πυρ υπάρχουν διότι το ίδιο έγινε και στο όρος Σινά, έτσι ώστε να αποδειχθεί ότι και τότε και τώρα το ίδιο Πνεύμα είναι που νομοθετεί και διατάσσει τα πάντα.

 Το πλήθος ταράχθηκε με τον ήχο της βοής, διότι νόμισαν ότι πραγματοποιούνται όσα ο Χριστός είχε προαναγγείλει στους Ιουδαίους για την καταστροφή τους. Και ο ιερός Λουκάς είπε «ωσεί πυρός» (δηλαδή σαν της φωτιάς, και όχι φωτιάς), για να μη νομίσει κανείς ότι το Άγιο Πνεύμα είναι κάτι υλικό.

 Οι απόστολοι, όπως είπαμε, κατηγορήθηκαν για μέθη, αλλά ο Πέτρος στάθηκε και μίλησε μέσα στο πλήθος και απέδειξε ότι αυτή η κατηγορία δεν ήταν αληθινή, αναφέροντας την προφητεία του Ιωήλ, και πήρε με το μέρος του περίπου τρεις χιλιάδες από αυτούς.

 Το Πνεύμα το άγιο ονομάζεται Παράκλητος, γιατί μπορεί να μας παρηγορεί και να μας δίνει κουράγιο· αντί δηλαδή για τον Χριστό λάβαμε Αυτό, αλλά και Αυτό το έχουμε διά του Χριστού· και επιπλέον επειδή Αυτό μεσιτεύει για χάρη μας στον Θεό με αλάλητες φωνές, γιατί αγαπά τους ανθρώπους και τους προστατεύει, όπως ακριβώς και ο Χριστός.

Τα χαρίσματα του Αγίου Πνεύματος (Αγ.Ιωάννου Χρυσοστόμου)

 Πάσα πνοή, δόξαζε Πνεῦμα Κυρίου,

Δὲ οὗ πονηρῶν πνευμάτων φροῦδα θράση.

«....Καὶ εἰς τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον, τὸ κύριον καὶ ζωοποιόν, τὸ ἐκ τοῦ πατρὸς ἐκπορευόμενον, τὸ σὺν πατρὶ καὶ υἱῷ συμπροσκυνούμενον καὶ συνδοξαζόμενον, τὸ λαλῆσαν διὰ τῶν προφητῶν....»

Την Δευτέρα μετά την Πεντηκοστή, η Εκκλησία μας εορτάζει το Άγιο Πνεύμα. Το Άγιο Πνεύμα είναι το τρίτο πρόσωπο της Αγίας Τριάδας, το οποίο εκπορεύεται εκ του Πατρός. Είναι ομοούσιο με τα πρόσωπα του Πατρός και του Υιού και κατά το Σύμβολο της...

Τα χαρίσματα του Αγίου Πνεύματος

Μεγάλα είναι και ξεπερνούν την ανθρώπινη λογική τα χαρίσματα που μάς δώρισε σήμερα ο φιλάνθρωπος Θεός. Γι’ αυτό ας χαρούμε όλοι μαζί και σκιρτώντας από αγαλλίαση ας ανυμνήσουμε τον Κύριό μας. Γιατί η σημερινή ημέρα είναι για μάς εορτή και πανηγύρι.Όπως δηλαδή διαδέχονται η μια την άλλη οι εποχές και οι κινήσεις του ήλιου, έτσι ακριβώς και στην Εκκλησία η μία εορτή διαδέχεται την άλλη και με τον τρόπο αυτό απ’ τη μια πηγαίνουμε στην άλλη. Πριν από λίγο καιρό εορτάσαμε τον σταυρό, το πάθος και την Ανάσταση, και ύστερα από αυτά την Ανάληψη του Κυρίου μας Ιησού Χριστού στους ουρανούς. Σήμερα φθάσαμε στην κορυφή των αγαθών, σ’ αυτήν την κορωνίδα των εορτών, βρισκόμαστε πια στην πραγματοποίηση των επαγγελιών του Κυρίου. «Γιατί αν φύγω –λέει- θα σάς στείλω άλλον Παράκλητο, και δεν θα σάς αφήσω ορφανούς». (Ιωάν. 16,6). Βλέπετε το πατρικό Του ενδιαφέρον; Βλέπετε την ανέκφραστη φιλανθρωπία Του; Πριν λίγες ημέρες ανελήφθη στον ουρανό, κάθισε στον βασιλικό θρόνο, στα δεξιά του Πατρός, και σήμερα μάς στέλνει ως δώρο τα χαρίσματα του Αγίου Πνεύματος και μ’ αυτόν τον τρόπο μάς χορηγεί άπειρα ουράνια αγαθά. Γιατί, πες μου, ποιο από τα αγαθά που συμβάλλουν στη σωτηρία μας δεν μάς δόθηκε από το Άγιο Πνεύμα;

Με τη χάρη Του απαλλασσόμαστε απ’ τη δουλεία του διαβόλου, καλούμαστε στην ελευθερία του Χριστού, οδηγούμαστε στην ουράνια υιοθεσία, αναγεννιόμαστε απ’ την αρχή και ξεφορτωνόμαστε το βαρύ και δυσβάστακτο φορτίο των αμαρτιών μας. Με τη χάρη του Αγίου Πνεύματος βλέπουμε να υπάρχουν τόσοι ιερείς κι έχουμε τάγματα διδασκάλων της Εκκλησίας. Απ’ την πηγή αυτή πήγασαν πλούτη προφητειών και χαρίσματα ιάσεων και όλα τα άλλα που συνήθως στολίζουν την Εκκλησία του Θεού από το Άγιο Πνεύμα προέρχονται. Και φωνάζει ο Παύλος και λέει: «Για όλα αυτά τα χαρίσματα ενεργεί το ένα και μοναδικό Πνεύμα, που τα μοιράζει όπως θέλει στον καθένα χωριστά» (Α’ Κορ. 12,11).

«Όπως θέλει», λέει, όχι όπως έχει διαταχθεί. «Μοιράζει», και δεν μοιράζεται. Έχει εξουσία, και δεν εξουσιάζεται. Γιατί ο Παύλος λέει πως έχει και το Άγιο Πνεύμα την ίδια εξουσία, που έχει και ο Πατήρ. Κι όπως είπε για τον Πατέρα «ο Θεός είναι εκείνος που ενεργεί παντού και πάντα» (Α’ Κορ. 12,6), έτσι λέει και για το Άγιο Πνεύμα «για όλα αυτά τα χαρίσματα ενεργεί το ένα και μοναδικό Πνεύμα, που τα μοιράζει όπως θέλει στον καθένα χωριστά». Είδες τέλεια εξουσία που έχει; Γιατί όσα πρόσωπα έχουν την ίδια φύση και ουσία είναι φανερό ότι έχουν και την ίδια εξουσία, και όσα έχουν την ίδια αξία, σ’ αυτά μία είναι η δύναμη και η εξουσία.

Χάρη στη δύναμη του Αγίου Πνεύματος απαλλαχτήκαμε από τις αμαρτίες, μ’ αυτήν ξεπλύναμε την ψυχή μας από κάθε ρύπο. Με τη δωρεά του Αγίου Πνεύματος, ενώ ήμασταν άνθρωποι, γίναμε άγγελοι, όσοι βέβαια θελήσαμε να μάς βοηθήσει η χάρη Του, χωρίς να αλλάξει η φύση μας, αλλά, κι αυτό είναι το πιο αξιοθαύμαστο, διατηρήσαμε την ανθρώπινη φύση μας και μ’ αυτή επιδείξαμε αγγελική συμπεριφορά. Τόσο μεγάλη είναι λοιπόν η δύναμη του Αγίου Πνεύματος! Και όπως η πραγματική φωτιά όταν δεχτεί τον μαλακό πηλό τον καθιστά σκληρό κεραμίδι, έτσι ακριβώς και η φωτιά του Αγίου Πνεύματος, όταν δεχτεί μια ψυχή συνετή, ακόμη κι αν τη βρει πιο μαλακή κι απ’ τον πηλό, την κάνει πιο γερή κι απ’ το σίδερο. Και κάνει ξαφνικά πιο καθαρό απ’ τον ήλιο εκείνον που έως τώρα ήταν μολυσμένος απ’ την ακαθαρσία των αμαρτιών.[...]

«Με τη δύναμη του ονόματος του Κυρίου Ιησού Χριστού», λέει, «και με τη χάρη του Πνεύματος του Θεού μας». Είδες, αγαπητέ, τη δύναμη του Αγίου Πνεύματος; Είδες ότι το Άγιο Πνεύμα, εξαφάνισε όλες αυτές τις κακίες, και ότι εκείνους που ήταν προηγουμένως υποδουλωμένοι στις αμαρτίες τους, τους ανέβασε ξαφνικά σε τόσο υψηλές τιμές;

Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος

 Το Άγιον Πνεύμα

Περισπουδαστο και Θεολογικοτατο αρθρο του αειμνηστου Aετου της Θεολογιας Πρυτανι των Ελληνων Θεολογων, Ομολογητου Θεολογου Νικολαου Σωτηροπουλου.

---------------------------------------------
 "Τό ἱλαρόν τοῦ σκηνώματος τοῦ μακαριστοῦ Νικολάου Σωτηροπούλου καί τό χαρίεν τοῦ προσώπου του ὡς καί ἡ εὐλογία τῆς μοναχικῆς εὐκαμψίας πού εἶχε καταδεικνύουν καί στόν πλέον δύσπιστο ὅτι ὁ μακάριος δοῦλος τοῦ Θεοῦ ἤδη προγεύεται τῆς αἰωνίου δόξης καί ὅτι τελικός κριτής ὅλων μας εἶναι ὁ «ἐτάζων καρδίας καί νεφρούς Κύριος ".

(Μητροπολιτης Πειραιως Σεραφειμ)

 ------------------------------------------
Η εποχή μετά την Πεντηκοστή ανήκει ιδιαίτερα στο Άγιο Πνεύμα.
Στις μέρες μας το τρίτο πρόσωπο της Θεότητας δεν τιμάται όσον πρέπει από τον χριστιανικό κόσμο. Κηρύττεται το έργο του Ιησού Χριστού, αλλά παραλείπεται το έργο του Αγίου Πνεύματος. Μιλάμε για τον Πατέρα και τον Υιό, όχι όμως και για το τρίτο πρόσωπο, το ομοούσιο και ομόθρονο και ισότιμο προς τα δύο άλλα πρόσωπα Αγιο Πνεύμα. Αν λατρεύουμε τον Πατέρα και τον Υιό, λησμονούμε δε ή αμελούμε να λατρεύουμε ισάξια και το Άγιο Πνεύμα, η λατρεία μας είναι ατελής και δεν μας προσφέρει άφθονη τη χάρη του Θεού. Στερούμαστε έτσι τα πνευματικά χαρίσματα παραθεωρώντας την πηγή τους, που είναι το τριτο προσωπο της Αγιας Τριαδος το Άγιο Πνεύμα.

----------------------------------------
Το μεγαλύτερο δόγμα του Χριστιανι­σμού, η μεγαλύτερη αλήθεια της Πίστεως, είνε ο Θεός μας. Η έννοια του Θεού μας είνε τόσο παράδοξη, τόσο μυ­στηριώδης, ώστε τέτοια έννοια ήταν αδύνατο να έλθη στη διάνοια του ανθρώπου. Η έννοια του Θεού μας είνε αδιανόητη και ανεπινόητη. Ο Θεός ως ένα ον κανονικώς έπρεπε να εννοήται ως ένα πρόσωπο. Δώ­δεκα Θεοί του Ολύμπου, ψεύτικοι βεβαί­ως Θεοί, εννοούνταν ως δώδεκα πρόσω­πα. Αλλ’ ο ένας Θεός του Χριστιανισμού, ο αληθινός Θεός, δεν εννοείται ως ένα πρόσωπο, αλλ’ ως τρία πρόσωπα, ως τρεις ύψιστες προσωπικότητες. Ο τριαδικός Θεός, αυτό είνε το παράδοξο των παρα­δόξων, αυτό είνε το μυστήριο των μυστη­ρίων, που δεν ήταν δυνατό να έλθη στη διάνοια του ανθρώπου.

Υπάρχει η έννοια του τριαδικού Θεού, η αδιανόητη και ανεπινόητη ανθρωπίνως, διότι υπάρχει πραγματικώς ο τριαδικός Θεός και φανέρωσε τον εαυτό του στους ανθρώπους. Άξιο παρατηρήσεως, ότι σ’ όλες τις αρχαίες μεγάλες Θρησκείες και Θεολογίες υπάρχει η έννοια της τριάδος. Το Αιγυπτιακό Πάνθεο είνε γεμάτο από τριάδες. Και διερωτάται κανείς: Πως στις αρχαίες μεγάλες Θρησκείες και Θεολο­γίες υπάρχει η έννοια της τριάδος; Η απάντησι στο σπουδαίο τούτο ερώτημα είνε: Από την αρχή, από τότε που δημιουργήθηκαν, οι άνθρωποι γνώρισαν το Θεό, το Δημιουργό τους, ως τριαδικό. Και από τότε, από την αφετηρία της, η ανθρωπότης διατήρησε ανάμνησι της τριαδικότητος του Θεού. Αλλ’ όσο παρέρχονταν οι αιώνες, όσο απομακρυνόταν η ανθρωπότης από την αφετηρία της, η έννοια της τριάδος αλλοιωνόταν, εξασθενούσε, έχα­νε την αρχική της σαφήνεια και λάμψι, συ­σκοτιζόταν, γινόταν όλο αμυδρότερη. Έξω δε από τη θεόπνευστη Γραφή, την Παλαιά και την Καινή Διαθήκη, η έννοια της τριάδος εν συγκρίσει προς τις άλλες Θρησκείες διασώθηκε καθαρώτερη στην Ινδική Θρησκεία, όπου ο Βράχμα, ο Βισνού και ο Σίβα εννοούνται ως τρία πρόσω­πα, αλλ’ ως ένας Θεός. Αλλά μέσα στη Γραφή και στη Θρησκεία μας η αλήθεια του τριαδικού Θεού είνε ολοκάθαρη, λάμ­πει ηλίου φαεινότερον, διότι η Γραφή είνε θεόπνευστη και η Θρησκεία μας είνε εξ αποκαλύψεως. Κατά τη Γραφή και τη Θρη­σκεία μας ο Θεός είνε Πατήρ, Υιός και Άγιο Πνεύμα, τρία δηλαδή πρόσωπα η υποστάσεις, αλλά μία ουσία η θεότης.

Για να λάβωμε κάποια αμυδρή ιδέα του υψίστου μυστηρίου, του τριαδικού Θεού, ας αποβλέψωμε στον ήλιο, αυτόν τον μεγαλειώδη και τα μέγιστα ευεργετικόν αστέρα. Δεν αστοχούμε εάν πούμε, ότι ο φυσικός ήλιος είνε μία εικών του νοη­τού ήλιου, του Θεού μας. Στο φυσικό ήλιο υπάρχουν τρία πράγματα: Ο λαμπρός δί­σκος, που θαυμάζουμε ιδίως κατά την ανατολή και τη δύσι του· το φως, που γεννάται αμέσως από το δίσκο^. και η θερμότης, που εκπορεύεται αμέσως από το δίσκο. Ήλιος είνε ο δίσκος, ήλιος είνε το φως, ήλιος είνε η θερμότης. Αλλ’ αυτά τα τρία δεν είνε τρεις ήλιοι, είνε ένας ήλιος, διότι και τα τρία στηρίζονται σε μία μάζα η ουσία, υλική ουσία. Έτσι Θεός είνε ο Πατήρ· Θεός είνε ο Υιός, που γεννάται αμέσως από τον Πατέρα· Θεός είνε και το Άγιο Πνεύμα, που εκπορεύεται αμέσως από τον Πατέρα. Αλλ’ αυτά τα τρία πρόσωπα δεν είνε τρεις Θεοί, είνε ένας Θεός, διότι και τα τρία πρόσωπα έχουν μία και την αυτή ουσία, Πνευματική ουσία είνε ομοούσια. Επειδή δε και τα τρία πρόσωπα έχουν μία και την αυτή ουσία, γι’ αυτό δεν είνε καν­ένα ανώτερο και κανένα κατώτερο από το άλλο, αλλά και τα τρία είνε ίσα και ισότιμα.

ΠΙΣΤΙΣ ΚΑΙ ΑΠΙΣΤΙΑ ΣΤΟΝ ΤΡΙΑΔΙΚΟ ΘΕΟ

Η παρακλητική προσευχή προς το Άγιο Πνεύμα του Οσίου Μαξίμου του Γραικού

Του Πρωτοπρεσβυτέρου Δημητρίου Αθανασίου

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ

Ένα σπουδαίο εκδοτικό γεγονός, με μεγάλη εκκλησιαστική και εκκλησιολογική σημασία συνέβη το σωτήριο έτος 2014. Συγκεκριμένα μετά από προσπάθειες, που διήρκησαν περίπου δυόμιση χρόνια, εκδόθηκε στην Ορθόδοξη ελληνική υμνογραφική γλώσσα ο Παρακλητικός Κανόνας στο Άγιο Πνεύμα του Οσίου και θεοφόρου πατρός ημών Μαξίμου του Γραικού.

Το έργο είναι συλλογικό και η έκδοση έγινε «προνοία, κόποις και συνδρομή», του πρωτοπρεσβυτέρου Δημητρίου Αθανασίου, Καθηγητού Χημικού, και της Πρεσβυτέρας Χαρούλας Τσουλιάη, καθηγήτριας φιλολόγου (Άρτα 2014).

Ο ακριβής τίτλος του έργου είναι: «Αγίου Μαξίμου του Γραικού - Κανών Παρακλητικός εις το Θείον και Προσκυνούμενον, Πανάγιον και Παράκλητον Πνεύμα».

Αν και μεγάλο μέρος του Αρτινού λαού αγνοεί το παραπάνω γεγονός, λόγω εσκεμμένων εμποδίων, εν τούτοις το έργο αυτό έχει καταχωρηθεί στην Εθνική Βιβλιοθήκη με ISBN 978-960-93-6214-6 και βρίσκεται όχι μόνο στις βιβλιοθήκες Ελληνικών Πανεπιστημιακών ιδρυμάτων αλλά και ξένων (Ρωσικών, Αμερικανικών και άλλων) καθώς επίσης και στις βιβλιοθήκες Αγιορείτικων Μονών και κελιών. Επίσης αναγνωρισμένου κύρους Πανεπιστημιακοί διδάσκαλοι δημοσίευσαν αξιόλογες κριτικές για το έργο αυτό. (Μερικές δημοσιεύονται παρακάτω).

Οι εκδόσεις ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ προέβησαν σε  δεύτερη έκδοση με νέα επί πλέον στοιχεία. Η συγκεκριμένη έκδοση του Παρακλητικού Κανόνα στο Πανάγιο Πνεύμα έχει πολύ μεγάλη σημασία και για τους παρακάτω κυρίως λόγους.

1. Είναι ο μοναδικός Παρακλητικός Κανόνας προς το Πανάγιο Πνεύμα, που υπάρχει στην Εκκλησιαστική υμνογραφία και Γραμματεία.. Ο Άγιος Μάξιμος ο Γραικός είναι ο πρώτος που συνέθεσε, ως μοναχός στη Μονή Βατοπαιδίου, Παρακλητικό Κανόνα στον Τίμιο Πρόδρομο, αλλά και ο πρώτος που συνέθεσε παρακλητικό κανόνα στο Πανάγιο Πνεύμα, ως έγκλειστος στη Μονή Βολοκολάμσκ.

2. Το υμνογραφικό κείμενο δίνεται για πρώτη φορά στο Χριστεπώνυμο πλήρωμα στην ελληνική ορθόδοξη υμνογραφική γλώσσα, για προσευχητική χρήση, μετά από 462 χρόνια από τη σύνθεσή του στη ρωσοσλαβονική.

Για την έκδοση του συλλογικού έργου συνεργάστηκαν:

Α.Ο Μητροπολίτης Κυρήνης Αθανάσιος, Έξαρχος του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας στην Ρωσία.

Β. Ο Μητροπολίτης Κυθήρων κ.κ. Σεραφείμ.

Γ. Ο ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια, στο τμήμα Ελληνικών σπουδών κ. Βλάσιος Σαββίδης.

Δ. Ο Υμνογράφος και καθηγητής Αγιολογίας, Αντ. Μάρκου.

Ε. Ο πρωτοπρεσβύτερος Δημήτριος Αθανασίου και η πρεσβυτέρα φιλόλογος, Χαρούλα Τσουλιάη.

ΣΤ. Ο Μουσικοδιδάσκαλος και πρωτοψάλτης, Γεώργιος Χρονόπουλος.

Σύντομα ιστορικά στοιχεία για τον κανόνα και την διαδικασία της έκδοσής του

«Ο Κανών εις το Άγιον Πνεύμα - γραφείς αρχικώς κατά την πρώτη φυλάκισή του στην Μονή Βολοκολάμσκ υπό του εγκλείστου Μοναχού Μαξίμου, κάτω από πολύ αυστηρές συνθήκες, με κάρβουνο στον τοίχο του κελλίου του στην ελληνική γλώσσα, μετά την απελευθέρωσί του και την εν τω μεταξύ εκμάθηση της Ρωσικής γλώσσης, μεταγλωττισθείς στην Ρωσική του μορφή – είναι πρωτότυπος και περισπούδαστος διά τα υψηλά θεολογικά του νοήματα...» (Από τον πρόλογο του Μητροπολίτη Κυθήρων κ. Σεραφείμ)

Η μετάφραση του κειμένου από τη Ρωσοσλαβονική στη νέα ελληνική γλώσσα έγινε από ειδικό μεταφραστικό κέντρο. Ο έλεγχος της μετάφρασης έγινε από Ρώσους Ελληνιστές καθηγητές «προνοία του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Κυρήνης κ.κ. Αθανασίου» μετά από παράκλησή μας και η μετατροπή του νεοελληνικού κειμένου στην Ορθόδοξη υμνογραφική γλώσσα είναι έργο του καθηγητή και υμνογράφου κ. Αντωνίου Μάρκου στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων του Κέντρου Αγιολογικών μελετών «Όσιος Συμεών ο μεταφραστής».

Ο μουσικολογικός έλεγχος του Κανόνα έγινε από τον Πρωτοψάλτη και Μουσικοδιδάσκαλο κ. Γεώργιο Χρονόπουλο και η φιλολογική επιμέλεια των κειμένων έγινε από την πρεσβυτέρα Χαρούλα Τσουλιάη, καθηγήτρια φιλόλογο.


Ο συγκεκριμένος παρακλητικός Κανόνας κλείνει με μια προσευχή προς το Πανάγιο Πνεύμα,τμήμα της οποίας δημοσιεύουμε στην συνέχεια.

ΠΡΟΣΕΥΧΗ ΕΙΣ ΤΟ ΠΑΝΑΓΙΟΝ ΠΝΕΥΜΑ

 ΜΟΝΑΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΙ ΤΟΥ ΑΝΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΤΟΥ ΞΕΧΩΡΙΣΤΟΥ ΔΟΓΜΑΤΙΚΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ ΠΡΥΤΑΝΙ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΘΕΟΛΟΓΩΝ ΘΕΟΛΟΓΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΥ.

ΤΟ ΑΓΙΟ ΠΝΕΥΜΑ ΓΙΑΧΒΕ.

Παρουσίαση

Ο αληθινός Θεός εις το Εβραϊκόν κείμενον της Παλαιάς Διαθήκης ονομάζεται με το όνομα Γιαχβέ. Το όνομα τούτο είνε το κύριον και άμα προσωπικόν και ακοινώνητον όνομα του αληθινού Θεού. Άλλος Θεός, ψευδής δηλαδή Θεός, δεν δύναται να φέρη αυτό το όνομα. Το όνομα Γιαχβέ ανήκει αποκλειστικώς εις τον αληθινόν Θεόν. Και σημαίνει ακριβώς τούτο, ότι ο Θεός της Αγίας Γραφής είνε ο ων, ο υπάρχων, ο υπαρκτός, ο αληθινός, ενώ οι άλλοι θεοί είνε οι μη όντες, οι μη υπάρχοντες, οι ανύπαρκτοι, οι ψευδείς.
Άλλοτε δια πονήματος υπό τον τίτλον "Ο ΙΗΣΟΥΣ ΓΙΑΧΒΕ" επί τη βάσει της Αγίας Γραφής απεδείξαμεν, ότι ο Ιησούς Χριστός, ο Υιός του Θεού, είνε και αυτός Γιαχβέ, τουτέστιν αληθινός Θεός, όπως ο Θεός Πατήρ του, πλειστάκις μάλιστα ονομαζόμενος με το προσωπικόν και ακοινώνητον τούτο όνομα. Δι' άλλων λέξεων απεδείξαμεν, ότι ο Υιός είνε πρόσωπον της Θεότητας. Τώρα δια του παρόντος πονήματος υπό τον τίτλον "ΤΟ ΑΓΙΟΝ ΠΝΕΥΜΑ ΓΙΑΧΒΕ" επί τη βάσει της Αγίας Γραφής αποδεικνύομεν, ότι και το Άγιον Πνεύμα είνε Γιαχβέ, αληθινός Θεός. Δι' άλλων λέξεων αποδεικνύομεν, ότι το Άγιον Πνεύμα, Ο Παράκλητος, όπως άλλως ονομάζεται, είνε πρόσωπον της Θεότητος.
Η Θεότης, η μία φύσις και ουσία, ο εις Θεός, παραδόξως, παραδοξότατα, δεν είνε εν πρόσωπον, άλλα τρία πρόσωπα, ο Πατήρ, ο Υιός και το Άγιον Πνεύμα. Ο τρισυπόστατος ή τριαδικός Θεός είνε η υψίστη και η πλέον παράδοξος αλήθεια, φυσικώς αδιανόητος και ανεπινόητος. Ο Θεός είνε όντως τριαδικός και απεκάλυψεν εαυτόν, άλλως δεν θα είχομεν την έννοιαν του Τριαδικού Θεού. [...] (Από τον πρόλογο της έκδοσης)

Περιεχόμενα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ
ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΕΙΣ ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΙ
ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΕΙΣ ΕΝΙΚΟΙ
ΤΑ ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΗ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΤΗΣ ΓΕΝΕΣΕΩΣ 18-19
ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΕΙΣ ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ ΕΝ ΤΗ ΠΑΛΑΙΑ ΔΙΑΘΗΚΗ
«ΤΟ ΕΚ ΤΟΥ ΠΑΤΡΟΣ ΕΚΠΟΡΕΥΟΜΕΝΟΝ»
ΙΔΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ
ΛΟΓΟΙ ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ ΩΣ ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΘΕΟΥ
ΛΟΓΟΙ ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ ΩΣ ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ
ΤΡΙΑΔΙΚΑ ΧΩΡΙΑ
Χωρία της Παλαιάς Διαθήκης
Χωρία της Καινής Διαθήκης
ΑΛΛΑ ΤΡΙΑΔΙΚΑ ΧΩΡΙΑ
ΟΝΟΜΑΤΑ
ΕΥΡΕΤΗΡΙΟΝ ΧΩΡΙΩΝ ΤΗΣ ΓΡΑΦΗΣ
ΠΙΝΑΞ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

Υπεροχη ομιλια του Πρυτανι Θεολογου των Ελληνων Θεολογων Νικ. Σωτηροποουλου. Ο Θεος να τον αναπαυσει και να τον ενταξει στους δεδικαιουμενους της Αιωνιας αγαπης Του. 

Γιατί η Παναγία απουσιάζει από την εικόνα της Πεντηκοστῆς;

 

Συχνά τίθεται το ερώτημα: αφού η Θεοτόκος ήταν παρούσα στο υπερώο, γιατί απουσιάζει από την καθιερωμένη εικονογραφία της εορτής; Η απάντηση είναι σαφής: Η Θεοτόκος ούτε κήρυξε, ούτε χειροτονήθηκε Απόστολος. Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο η Εκκλησία δεν τη συμπεριλαμβάνει στη συγκεκριμένη εικονογραφική σύνθεση.

Ας εμβαθύνουμε σε αυτό:

• Το Σύνθρονο: Στην εικόνα, οι Απόστολοι κάθονται σε ημικυκλικό σύνθρονο. Αν και ιστορικά στο υπερώο δεν υπήρχε τέτοιο έπιπλο, η εικονογραφία χρησιμοποιεί το «σύνθρονο» (τη συνέχεια της «καθέδρας του Μωυσέως») για να δηλώσει την εξουσία της διδασκαλίας και της διοίκησης. Στην εκκλησιαστική πράξη, το σύνθρονο προορίζεται αποκλειστικά για τους Επισκόπους και τους πρεσβυτέρους. Ποτέ, στη λειτουργική τάξη, δεν κάθισε γυναίκα σε αυτό.
• Η Σύνθεση των Αποστόλων: Είναι αξιοσημείωτο ότι η Εκκλησία επέλεξε να τροποποιήσει τη σύνθεση των δώδεκα, εισάγοντας τον Απόστολο των Εθνών (Παύλο) και τους Ευαγγελιστές Μάρκο και Λουκά, ώστε να είναι παρόντες στη χειροτονία της ιεραρχίας.

Η Τιμή της Θεοτόκου και η Εκκλησιαστική Τάξη

Η Εκκλησία θα είχε τη δυνατότητα να παραμερίσει έναν ακόμη Απόστολο για να τιμήσει την Τιμιωτέρα των Χερουβείμ — Αυτήν που είναι ανώτερη από τους μαθητές του Χριστού, αλλά και από τις ουράνιες δυνάμεις. Όμως, δεν της απέδωσε αποστολικό αξίωμα, διότι οι Απόστολοι είναι «άρχοντες, υπό Θεού χειροτονηθέντες».

Αν η Εκκλησία τοποθετούσε τη Θεοτόκο ανάμεσα στους Αποστόλους τη στιγμή της χειροτονίας τους, θα ανέτρεπε την τάξη που η ίδια θέσπισε: να μην αποδίδεται στις γυναίκες ιερατικό ή αποστολικό αξίωμα. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται, «ουκ ευδόκησεν ο Θεός τούτο εν Σαλώμη γενέσθαι, ουκ εν αυτή τη Μαρία. Ουκ επέτρεψεν αυτή δούναι βάπτισμα, ουκ ευλογήσαι μαθητάς».

Η Θεοτόκος, πρότυπο αγιότητας και ταπείνωσης, δεν δίδαξε, δεν βάπτισε και δεν έλαβε αποστολή διοικητικού χαρακτήρα. Πέρασε την επίγεια ζωή της εν ησυχία μέχρι την ημέρα της Κοιμήσεώς της. Η Ιερωσύνη, ως θεσμός διακονίας και διοίκησης της Εκκλησίας, αφορά το ανδρικό φύλο. Η απόδοση ιερατικών αξιωμάτων σε γυναίκες αποτέλεσε στο παρελθόν πρακτική αιρετικών ομάδων (όπως οι Πεπουζιανοί ή οι Μαρκιωνιστές) και όχι της Εκκλησίας, η οποία, ακολουθώντας την αποστολική παράδοση, ορίζει ότι «πάντα ευσχημόνως και κατά τάξιν γινέσθω».

ΠΗΓΗ.ΨΗΦΙΔΕΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΟΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ