Η Ορθόδοξη εκκλησιολογία του Συνοδικού της Ορθοδοξίας και η εκκλησιολογία της Συνόδου της Κρήτης.

 

Έρευνα και σύνθεση κειμένων: πρωτοπρεσβύτερος Δημήτριος Αθανασίου

Σύντομα και απαραίτητα στοιχεία για την εκκλησιολογία του Συνοδικού της Ορθοδοξίας

Το κείμενο του Συνοδικού της Ορθοδοξίας είναι απολογητική και δογματική ομολογία της Εκκλησίας. Δεν είναι απλώς μια πανηγυρική εορτή, αλλά σαφής καταδίκη κάθε ψευδούς γνώσης (Α΄ Τιμ. 6,20). Η Εκκλησία χαρακτηρίζει την ημέρα αυτή ως «οφειλόμενη ετήσια ευχαριστία προς τον Θεό», επειδή η νίκη της αλήθειας δεν επιτεύχθηκε με στρατιωτική δύναμη ή ανθρώπινη σοφία, αλλά με τη θεία ενέργεια, όπως αυτή φανερώθηκε στους Οσίους Πατέρες μας. Όπως διδάσκει ο Απόστολος Παύλος: «Στήκετε και κρατείτε τις παραδόσεις που διδαχθήκατε» (Β΄ Θεσσ. 2,15), έτσι και η Εκκλησία δεν προσθέτει ούτε αφαιρεί τίποτε, ούτε εισάγει καινοτομίες, αλλά διαφυλάσσει με ακρίβεια ό,τι παρέλαβε από τους Αποστόλους.

Η αναφορά στις «προφητικές ρήσεις», τις «αποστολικές παραινέσεις» και τις «ευαγγελικές ιστορίες» φανερώνει την αδιάσπαστη ενότητα της θείας Αποκαλύψεως. Ό,τι είδαν οι Προφήτες, ό,τι δίδαξαν οι Απόστολοι και ό,τι διατύπωσε δογματικά η Εκκλησία στις Οικουμενικές Συνόδους, είναι ένα και το αυτό. Ο Άγιος Βασίλειος ο Μέγας διδάσκει ότι η Παράδοση της Εκκλησίας είναι «η ζωντανή φωνή της αποστολικής διδασκαλίας», ενώ ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος τονίζει ότι η αλήθεια δεν χρειάζεται βία, αλλά λάμπει από μόνη της και κατακαίει την πλάνη.

Κεντρικό σημείο του κειμένου είναι η ομολογία της ενανθρώπησης του Θεού Λόγου. Αφού «ο Λόγος έγινε σάρκα και κατοίκησε ανάμεσά μας» (Ιω. 1,14), η απεικόνιση του Χριστού δεν είναι απλό σύμβολο, αλλά ομολογία της πραγματικής Του σάρκωσης. Ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός διδάσκει ότι «η τιμή της εικόνας μεταβαίνει στο πρωτότυπο», εξηγώντας τη διάκριση ανάμεσα στη λατρεία που ανήκει μόνο στον Θεό και την τιμητική προσκύνηση που αποδίδεται στους Αγίους. Αυτή η διάκριση κατοχυρώθηκε δογματικά από την Ζ΄ Οικουμενική Σύνοδο, η οποία καταδίκασε όσους αρνούνται την προσκύνηση των Αγίων Εικόνων.

Η φράση «Οι προφήτες όπως είδαν, οι απόστολοι όπως δίδαξαν, η Εκκλησία όπως παρέλαβε, οι διδάσκαλοι όπως διατύπωσαν, η οικουμένη όπως συμφώνησε» εκφράζει την ενότητα του σχεδίου της σωτηρίας. Η χάρη φανερώθηκε, η αλήθεια αποδείχθηκε και το ψεύδος καταλύθηκε. Η Εκκλησία δεν δημιουργεί νέα πίστη, αλλά φυλάσσει την παρακαταθήκη (Α΄ Τιμ. 6,20) που στήριξε την οικουμένη. Όπως ομολογεί ο Απόστολος Παύλος: «Τον καλό αγώνα αγωνίστηκα, τον δρόμο τελείωσα, την πίστη διατήρησα» (Β΄ Τιμ. 4,7).

 

Αναθεματισμός των σημερινών αιρέσεων

Το κείμενο κορυφώνεται στη διακήρυξη: «Αυτή είναι η πίστη των αποστόλων, αυτή είναι η πίστη των πατέρων, αυτή είναι η πίστη των ορθοδόξων». Η Ορθοδοξία δεν είναι ανθρώπινη ιδεολογία, αλλά ζωντανή εμπειρία του Αγίου Πνεύματος που ενεργεί αδιάκοπα μέσα στην Εκκλησία.

Σε αντίθεση με αυτή την πίστη, αναθεματίζονται:

Πρώτον, τους Οικουμενιστές, που αρνούνται ότι η Εκκλησία είναι μία, αγία, καθολική και αποστολική. Αυτοί μπερδεύουν την αλήθεια με το ψέμα, λέγοντας ότι «όλες οι θρησκείες οδηγούν στον ίδιο Θεό». Έτσι αρνούνται τον μοναδικό Σωτήρα Ιησού Χριστό, που είπε: «Εγώ είμαι ο δρόμος και η αλήθεια και η ζωή· κανείς δεν έρχεται στον Πατέρα παρά μόνο από μένα» (Ιωάννης 14,6).

Δεύτερον, τους Καθολικούς (Παπικούς), που φέρνουν καινούργια πράγματα στην πίστη, βάζοντας το «Filioque» στο Σύμβολο της Πίστεως. Αρνούνται την ουσία του Θεού με τις δικές τους «άκτιστες ενέργειες» και δέχονται ότι ο Πάπας δεν κάνει λάθος. Αυτό είναι ύβρις εναντίον του Αγίου Πνεύματος, που είναι ο μόνος φύλακας της αλήθειας.

Τρίτον, τους Προτεστάντες, που αρνούνται την Παράδοση της Εκκλησίας, τις Άγιες Εικόνες, την μεσιτεία των Αγίων και την θεία Λειτουργία. Έχουν «μορφή ευσέβειας, αλλά αρνούνται την δύναμή της» (Β' Τιμοθέου 3,5). Η Σύνοδος της Κρήτης στήριξε την λειτουργική θεολογία, που είναι η καρδιά της Ορθόδοξης παράδοσης.

Τέταρτον, τους Μονοφυσίτες και Μονοθελήτες, που αρνούνται την τέλεια ανθρωπότητα του Χριστού.

Πέμπτον, όλες τις νέες αιρέσεις, που αρνούνται την άκτιστη θεία ενέργεια, που βλέπουν τον Θεό ως «ον» μεταφυσικό, και που κόβουν την θεολογία από την θέωση. Όπως ο Άγιος Γρηγόριος Παλαμάς καταδίκασε τον Βαρλαάμ τον Καλαβρό, έτσι και εμείς.

Η Ορθόδοξη εκκλησιολογία του Συνοδικού της Ορθοδοξίας και η εκκλησιολογία της Συνόδου της Κρήτης.

Α.Η άρνηση της μοναδικότητας της Εκκλησίας

Το Συνοδικό της Ορθοδοξίας διακηρύττει: «Αυτή είναι η πίστη των αποστόλων, αυτή είναι η πίστη των πατέρων, αυτή είναι η πίστη των ορθοδόξων». Η Σύνοδος της Κρήτης αντίθετα μιλάει για «εκκλησίες» στον πληθυντικό, σαν η μία Εκκλησία να χωρίζεται σε «καθολικές ορθόδοξες εκκλησίες». Αυτοί αρνούνται το μυστήριο της ενότητας, όπως το δίδαξε ο Απόστολος Παύλος: «Ένα σώμα, ένα Πνεύμα» (Εφεσ. 4,4).

Η Σύνοδος της Κρήτης αντικατέστησε την εκκλησιολογία της κοινωνίας με την εκκλησιολογία της συνομιλίας, σαν η Εκκλησία να μην είναι σώμα του Χριστού, αλλά διακοινοβουλευτική ένωση θρησκευτικών ομάδων. Αυτό είναι ύβρις εναντίον του Πνεύματος, που ενώνει την Εκκλησία σε ένα σώμα.

Β.Η σύγχυση της αλήθειας με το ψέμα

Το Συνοδικό καταδικάζει όσους αρνούνται την προσκύνηση των Εικόνων, τους εικονομάχους, ως αρνητές της σάρκωσης. Η Σύνοδος της Κρήτης δεν καταδίκασε καμία αίρεση, αλλά κάλεσε σε «διάλογο» τους Παπικούς , τους Προτεστάντες, τους Μονοφυσίτες, σαν το ψέμα να μην είναι θανατηφόρο, αλλά άποψη που συζητιέται.

Η Σύνοδος δογμάτισε: «Οι ορθόδοξες εκκλησίες αναγνωρίζουν η μία την άλλη ως μέρη της μίας Εκκλησίας». Αυτό είναι ψέμα· η Εκκλησία δεν είναι συνομοσπονδία μερών, αλλά πλήρωμα του Χριστού. Όπως διδάσκει ο Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής: «Η Εκκλησία είναι ο πλήρης Χριστός», όχι συνέλευση αυτονομημένων τοπικών ταυτοτήτων.

Γ.Η άρνηση της αποκλειστικότητας της σωτηρίας

Το Συνοδικό ομολογεί: «Τον αγώνα τον καλόν ηγωνίσμεθα, την πίστιν τετηρήκαμεν» (Β' Τιμ. 4,7). Η Σύνοδος της Κρήτης αρνήθηκε να ομολογήσει ότι «δεν υπάρχει άλλη σωτηρία παρά αυτήν που είναι στον Χριστό». Το κείμενο «Η αποστολή της Ορθοδόξου Εκκλησίας» μιλάει για «συνάντηση με άλλες χριστιανικές εκκλησίες», σαν οι αιρέσεις να μην αποκόπτονται από την ζωή, αλλά να «υστερούν στην πλήρωση».

Αυτό είναι νέα αίρεση, που προετοιμάζει την ένωση με τον Παπισμό μέσω της άρνησης της μοναδικότητας. Όπως η Ζ' Οικουμενική Σύνοδος καταδίκασε όσους αρνούνται την προσκύνηση, έτσι και εμείς καταδικάζουμε όσους αρνούνται την μοναδικότητα της σωτηρίας μέσα στην Εκκλησία.

Δ. Τα κείμενα που υπογράφηκαν στα συνέδρια του Πουσάν (2013), του Τορόντο (2014), της Πόρτο Αλέγκρε (2015) και της Μπαλαμάντ (2016) αποτελούν προετοιμασία της Συνόδου της Κρήτης και αποκλίνουν από την εκκλησιολογία του Συνοδικού της Ορθοδοξίας. Παρακάτω αναλύουμε τις βασικές διαφορές.

Δ.1Η ενότητα της Εκκλησίας

Το Συνοδικό ομολογεί: «Αυτή είναι η πίστη των αποστόλων, αυτή είναι η πίστη των πατέρων, αυτή είναι η πίστη των ορθοδόξων». Μιλάει για μία Εκκλησία, ενιαία και αδιαίρετη.

Τα κείμενα Πουσάν-Τορόντο-Πόρτο Αλέγκρε-Μπαλαμάντ μιλάνε συνεχώς για «εκκλησίες» στον πληθυντικό. Χρησιμοποιούν όρους όπως «καθολικές ορθόδοξες εκκλησίες», «τοπικές εκκλησίες», «αυτοκέφαλες εκκλησίες». Αυτό δείχνει ότι έχουν χάσει την αίσθηση της μίας Εκκλησίας. Σαν να λένε ότι η Εκκλησία είναι συνομοσπονδία ανεξάρτητων ομάδων, όχι ένα σώμα με ένα κεφάλι, τον Χριστό.

Στο Πουσάν (2013) αναφέρεται ότι οι «ορθόδοξες εκκλησίες» είναι «μέρη της μίας Εκκλησίας». Αυτό είναι λάθος. Η Εκκλησία δεν χωρίζεται σε μέρη. Είναι πλήρωμα Χριστού, όπως λέει ο Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής.

Δ.2.Η σχέση με τις αιρέσεις

Το Συνοδικό καταδικάζει σαφώς τις αιρέσεις. Αναθεματίζει τους εικονομάχους, τους αρνητές της σαρκώσεως. Δεν αφήνει κανένα περιθώριο συμβιβασμού με το ψέμα.

Τα κείμενα των συνεδρίων αποφεύγουν να μιλήσουν για αιρέσεις. Χρησιμοποιούν ευγενικούς όρους για τους Παπιστές και τους Προτεστάντες. Στο Τορόντο (2014) μιλάνε για «άλλες χριστιανικές κοινότητες» και «αδελφές εκκλησίες». Στο Πόρτο Αλέγκρε (2015) αναφέρονται σε «κοινή μαρτυρία» με αυτούς που δεν έχουν την ορθόδοξη πίστη.

Αυτό είναι πρόδοση της παράδοσης. Ο Χριστός είπε: «Εγώ είμαι ο δρόμος και η αλήθεια και η ζωή. Κανείς δεν έρχεται στον Πατέρα παρά μόνο από μένα» (Ιωάννης 14,6). Τα κείμενα αυτά σαν να λένε ότι υπάρχουν και άλλοι δρόμοι.

 του Φώτη Κόντογλου

Ἡ Μοναδικότητα 

τῆς Παραδόσεως τῆς Ὀρθοδοξίας.

(Ἀπάντησις σὲ ἀρχιμανδρίτην τῶν Ἀθηνῶν)

Ὑπάρχει φανερὴ ὑπερηφάνεια, ὑπάρχει καὶ κρυφὴ ὑπερηφάνεια.

Τὴν κρυφὴ ὑπερηφάνεια ἐννοεῖ ὁ ἅγιος Ἐφραὶμ ὁ Σῦρος, λέγοντας: «Ἡ ὑπερηφάνεια ἀναγκάζει ἐπινοεῖν καινοτομίας μὴ ἀνεχομένη τὸ ἀρχαῖον».

Αὐτὴ τὴν ὑποχθόνια ὑπερηφάνεια, ποὖναι κρυμμένη κάτω ἀπὸ τὴν ταπεινολογία καὶ τὴν ταπεινοφάνεια, ἔχουνε ὅσοι δὲν σέβουνται τὴν παράδοση τῆς Ἐκκλησίας στὴ λατρεία καὶ στὶς ἐκκλησιαστικὲς τέχνες, καὶ θέλουνε νὰ εἰσάξουνε σ ̓ αὐτὴ κάποιους νέους τρόπους ποὺ εἶναι ὁλότελα ξένοι πρὸς τὴν οὐσία τῆς Ὀρθοδόξου πίστεως. Ὄχι μοναχὰ ξένοι πρὸς τὸν πνευματικὸν χαρακτήρα τῆς Ὀρθοδοξίας, ἀλλὰ ὁλότελα ἀντιορθόδοξοι.

Εἶδες τί λέγει ὁ ὅσιος Ἐφραὶμ γιὰ τὴν ὑπερηφάνεια ποὺ εἶναι ἡ αἰτία τῶν νεωτερισμῶν; ∆ὲν λέγει ἁπλῶς «κινεῖ» ἀλλὰ «ἀναγκάζει», βιάζει αὐτὸν ποὺ τὴν ἔχει τὴν ὑπερηφάνεια. Καὶ ἔπειτα λέγει «ἐπινοεῖν», νὰ ἐφεύρει, νὰ φτιάξει κάποια ψεύτικα πράγματα. Τὸ «ἐπινοεῖν» ἔχει μέσα του τὴν πονηρία. Καὶ παρακάτω λέγει

ὁ ἅγιος: «μὴ ἀνεχομένη». Ἡ περιφάνεια, λέγει δὲν ἀνέχεται, δὲν χωνεύει, δὲν

ὑποφέρει «τὸ ἀρχαῖον», δηλαδὴ «τὴν παράδοση», ἀλλὰ τὴν πολεμᾶ μὲ λύσσα.

Πῶς νὰ τὴν ἀνεχθεῖ ἀφοῦ τὴ μποδίζει στοὺς νεωτερισμοὺς ποὺ ἐπιθυμᾶ νὰ ἐπιδίδεται. Ἡ ὑπερηφάνεια, λοιπόν, μισεῖ «τὸ ἀρχαῖον», δηλαδὴ τὸ ἔργον τῶν εὐσεβῶν ψυχῶν ποὺ μᾶς παραδώσανε τὸν ἐξωτερικὸ χαρακτῆρα τῆς Ὀρθοδοξίας

μαζὶ μὲ τὸν ἐσωτερικό, γιὰ νὰ τὰ φυλάξουμε μὲ δέος καὶ μὲ ἀγάπη. 

ΤΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΓΙΓΑΝΤΑ 

ΙΟΥΣΤΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΟΠΟΒΙΤΣ 

Εις την Κυριακην της Ορθοδοξιας.

Εἰς τό ὄνομα τοῦ Πατρός καί τοῦ Υἱοῦ καί τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Ἀμήν.

     Σήμερα, ἀδελφοί καί ἀδελφές, εἶναι ἡ ἁγία Κυριακή τῆς Ὀρθοδοξίας, μία ἀπό τίς πενήντα δύο Κυριακές τοῦ ἔτους πού ὀνομάζεται Κυριακή τῆς Ὀρθοδοξίας.

Μεγάλη καί ἁγία Κυριακή. Κυριακή, κατά τήν ὁποία ἑορτάζεται ἡ νίκη τῆς Ὀρθοδοξίας ἐναντίον κάθε ψεύδους, ἐναντίον κάθε ἀναλήθειας, ἐναντίον κάθε αἱρέσεως, ἐναντίον κάθε ψευδοθεοῦ· νίκη τῆς Ὀρθοδοξίας ἐναντίον κάθε ψευδοῦς διδασκαλίας, ἐναντίον κάθε ψευδοῦς φιλοσοφίας, ἐπιστήμης, πολιτισμοῦ, εἰκόνος. Ἁγία νίκη τῆς Ὀρθοδοξίας. Καί αὐτό σημαίνει ἁγία νίκη τῆς Παναληθείας.

Ποιός ὅμως εἶναι ἡ Παναλήθεια σέ αὐτόν τόν κόσμο; Ποιός εἶναι ἡ Ἀλήθεια σέ αὐτόν τόν κόσμο; Αὐτός πού εἶπε γιά τόν ἑαυτό Του: Ἐγώ εἰμί ἡ ἀλήθεια! Ὁ Ἰησοῦς Χριστός.

Ὁ Θεός ἐν σαρκί. Νά, αὐτή εἶναι ἡ Ἀλήθεια στόν γήινο κόσμο μας, αὐτή εἶναι ἡ ἀλήθεια γιά τόν ἄνθρωπο. «Θεός ἐφανερώθη ἐν σαρκί». Ὁ Κύριος Ἰησοῦς Χριστός ἔλαβε σῶμα, ὥστε μέ τό σῶμα μας νά εἰπῇ σέ ἐμᾶς τούς ἀνθρώπους τί εἶναι ἀλήθεια, πῶς ζῆ κανείς ἐν ἀληθείᾳ, πῶς πεθαίνει γι’ αὐτήν, καί πῶς δι’ αὐτῆς ζῆ αἰωνίως. Ὁ Χριστός συνεκέντρωσε ὅλες τίς ἀλήθειες καί μᾶς ἔδωσε τήν Παναλήθεια τῆς Ὀρθοδοξίας. [σελ. 81-82]

Ὅταν ὁ Θεός κατέβηκε σέ αὐτόν τόν κόσμο, ὁ Κύριος Ἰησοῦς Χριστός, Αὐτός ἔγινε ὁρατός γιά μᾶς τούς ἀνθρώπους. Ὁ Θεός ἔγινε ὁρατός. Καί ἐμεῖς βλέποντάς Τον, στήν πραγματικότητα βλέπουμε τόν Ζῶντα Θεό. Αὐτός εἶναι ἡ ζῶσα Εἰκών τοῦ Θεοῦ στόν κόσμο.

Μπορούν να προστεθούν ΝΕΟΙ ΑΝΑΘΕΜΑΤΙΣΜΟΙ στο ΣΥΝΟΔΙΚΟ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ;

 

Πρωτοπρεσβύτερος Δημήτριος Αθανασίου

Το Συνοδικό της Ορθοδοξίας είναι ένα εξαιρετικά σημαντικό κείμενο-μνημείο της Ορθόδοξης Εκκλησίας, το οποίο διαβάζεται πανηγυρικά την Κυριακή της Ορθοδοξίας, δηλαδή την πρώτη Κυριακή των Νηστειών της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Ουσιαστικά, αποτελεί τη διακήρυξη της νίκης της Εκκλησίας απέναντι στις αιρέσεις και, κυρίως, την οριστική αναστήλωση των εικόνων.

Το κείμενο αυτό συντάχθηκε το 843 μ.Χ., αμέσως μετά τη λήξη της εικονομαχίας, με πρωτοβουλία της αυτοκράτειρας Θεοδώρας, του γιου της Μιχαήλ Γ' και του Πατριάρχη Μεθοδίου, επικυρώνοντας τις αποφάσεις της Ζ' Οικουμενικής Συνόδου του 787 μ.Χ. Το Συνοδικό δεν είναι απλώς μια ιστορική αναφορά, αλλά μια βαθιά θεολογική ομολογία πίστεως που χωρίζεται συνήθως σε τρία μέρη: τα Εγκώμια, όπου επαινούνται οι Πατέρες της Εκκλησίας και οι Οικουμενικές Σύνοδοι, τους Μακαρισμούς, όπου εκφωνείται το «Αιωνία η μνήμη» για τους υπερασπιστές της πίστης, και τους Αναθεματισμούς, όπου καταδικάζονται ονομαστικά οι αιρετικοί και οι διδασκαλίες τους, όπως ο Αρειανισμός και η Εικονομαχία, που επιχείρησαν να νοθεύσουν την ορθόδοξη διδασκαλία.

Στην ερώτηση : «Μπορούν να προστεθούν ΝΕΟΙ ΑΝΑΘΕΜΑΤΙΣΜΟΙ στο ΣΥΝΟΔΙΚΟ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ;» η  απάντηση είναι θεωρητικά ναι, αλλά στην εκκλησιαστική πράξη αυτό συμβαίνει σπάνια και μόνο υπό πολύ συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Το Συνοδικό της Ορθοδοξίας δεν είναι ένα "κλειστό" κείμενο που σφραγίστηκε οριστικά το 843 μ.Χ. μετά την αναστήλωση των εικόνων. Αντιθέτως, λειτουργεί ως ένας "ζωντανός" κατάλογος των αποφάσεων της Εκκλησίας ενάντια σε κάθε νέα διδασκαλία που θεωρείται ότι αλλοιώνει το δόγμα.

1. Η Ιστορική Εξέλιξη

Αν και το Συνοδικό ξεκίνησε για να καταδικάσει την Εικονομαχία, με το πέρασμα των αιώνων προστέθηκαν κεφάλαια για μεταγενέστερες διαμάχες. Για παράδειγμα:

1. 11ος αιώνας: Προσθήκη αναθεματισμών κατά του Ιωάννη Ιταλού (για πλατωνικές/φιλοσοφικές πλάνες).
2. 14ος αιώνας: Προσθήκη των αποφάσεων των Ησυχαστικών Συνόδων υπέρ του Αγίου Γρηγορίου Παλαμά και κατά του Βαρλαάμ του Καλαβρού.

1. Η περίπτωση του Ιωάννη Ιταλού (11ος αιώνας)

Αυτή η προσθήκη ήταν εξαιρετικά σημαντική γιατί δεν αφορούσε μια καθαρά θεολογική λεπτομέρεια, αλλά τη σχέση Φιλοσοφίας και Πίστης.

Η Πλάνη: Ο Ιταλός προσπάθησε να ερμηνεύσει τα δόγματα χρησιμοποιώντας αποκλειστικά τη λογική και την αρχαία ελληνική φιλοσοφία (Πλάτωνα, Αριστοτέλη).

Ο Αναθεματισμός: Το Συνοδικό καταδικάζει όσους δέχονται τις ιδέες των Ελλήνων φιλοσόφων ως μοναδική αλήθεια και όχι ως εργαλείο, καθώς και όσους πιστεύουν στην προύπαρξη των ψυχών ή στην αιωνιότητα της ύλης.

2. Η Ησυχαστική Έριδα (14ος αιώνας)

Αυτή είναι η τελευταία μεγάλη δογματική ενότητα που προστέθηκε στο Συνοδικό και θεωρείται η κορυφή της ορθόδοξης θεολογίας.

Η Πλάνη (Βαρλαάμ): Ισχυριζόταν ότι ο Θεός είναι τελείως απρόσιτος και ότι το Φως της Μεταμορφώσεως ήταν κάτι κτιστό (ένα οπτικό φαινόμενο που χάθηκε).

Η Ορθόδοξη Θέση (Γρηγόριος Παλαμάς): Ο Θεός είναι απρόσιτος στην Ουσία Του, αλλά μετέχουμε σε Αυτόν μέσω των Άκτιστων Ενεργειών Του. Το Φως του Θαβώρ είναι η ίδια η Θεία Δόξα.

---

Γιατί σταμάτησαν οι προσθήκες;

Μετά την πτώση της Κωνσταντινούπολης (1453), η Ορθόδοξη Εκκλησία επικεντρώθηκε στην επιβίωση και τη διατήρηση της παράδοσης. Οι μεγάλες Σύνοδοι έγιναν πιο σπάνιες και το κείμενο του Συνοδικού «κρυσταλλώθηκε» στη μορφή που έχουμε σήμερα.

Αν και υπήρξαν σημαντικές Σύνοδοι αργότερα (π.χ. κατά των Προτεσταντικών επιδράσεων τον 17ο αιώνα), οι αποφάσεις τους συνήθως καταγράφονταν σε Ομολογίες Πίστεως και όχι ως νέες προσθήκες στο λειτουργικό κείμενο που διαβάζεται την Κυριακή της Ορθοδοξίας.

 

2. Ποιος έχει το δικαίωμα προσθήκης;

Μόνο μια Τοπική ή Πανορθόδοξη Σύνοδος έχει την αυθεντία να προσθέσει νέους αναθεματισμούς. Δεν μπορεί ένας ιερέας ή ένας μεμονωμένος Επίσκοπος να τροποποιήσει το κείμενο κατά το δοκούν. Η προσθήκη αντικατοπτρίζει τη συλλογική συνείδηση της Εκκλησίας απέναντι σε μια συγκεκριμένη απειλή για την ενότητά της.

ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΘΩΟΤΑΤΟ 

ΠΑΤΕΡΑ ΑΝΤΩΝΙΟ

ΤΟ ΠΟΣΟ ΣΥΜΠΛΗΡΩΘΗΚΕ 

ΜΗΝ ΣΤΕΛΝΕΤΕ ΑΛΛΑ....

Δηλητηριώδης τροφή 

από τον (μακαριστο ηδη)

π. Β. Βολουδάκη!

 

Του Παναγιώτη Σημάτη

 «Λυπεῖ δὲ ἡμᾶς καὶ ταράσσει τὰ παρὰ τῶν ὁμοψύχων καὶ ὁμοδόξων γινόμενα»! (*)

«Λυπεῖ δὲ ἡμᾶς καὶ ταράσσει», γράφει ὁ Μ. Βασίλειος, ὄχι τὰ παρὰ τῶν αἱρετικῶν, ἀλλὰ «τὰ παρὰ τῶν ὁμοψύχων καὶ ὁμοδόξων γινόμενα»! Καὶ στὴν πρὸς «Δυτικοῖς» ἐπιστολή του γράφει ὅτι, ζητοῦμεν ἀπὸ σας, νὰ γνωστοποιηθοῦν δημοσίως καὶ ὀνομαστικῶς εἰς ὅλους οἱ διαστρέφοντες τὴν ἐκκλησιαστικήν μας Παράδοση, ὥστε νὰ διατηροῦν μεταξύ των μόνον τὴν βλάβην καὶ νὰ μὴν τὴν μεταδίδουν εἰς ὅσους τοὺς πλησιάζουν. Καὶ ἐπίσης νὰ γνωρίσετε ὅτι γιὰ τὴν ἀλήθεια κι ὄχι γιὰ προσωπικὲς διαφορὲς γράφουμε αὐτά.

Αὐτὰ τὰ παράδοξα καὶ λυπηρὰ ἀντιμετωπίζουμε καὶ σήμερα, ὅταν ὀρθόδοξοι καὶ ἀγωνιστὲς κατὰ τὰ ἄλλα ἱερωμένοι, ὄχι μόνον ἐκφράζουν ἀντιπατερικὲς κακοδοξίες, ἀλλά, ἐνῶ τοὺς ὑπεδείχθησαν τὰ λάθη τους, τὰ ἐπαναλαμβάνουν, δηλητηριάζοντες ψυχές. Ἕνας ἀπὸ αὐτοὺς εἶναι ὁ κατὰ τὰ ἄλλα ὀρθόδοξος διδάσκαλος καὶ ἀγωνιστὴς π. Βασίλειος Βολουδάκης.

Ὁ π. Βασίλειος καυχιέται ὅτι εἶναι πνευματικὸ παιδὶ τοῦ π. Ἐπιφανίου Θεοδωρόπουλου σὲ τόσο μεγάλο βαθμό, ὥστε νὰ τὸν ὀνομάζει ἅγιο(!) καὶ νὰ ἀκολουθεῖ τὸν π. Ἐπιφάνιο ὡς πατέρα, ποὺ ἔδειξε το δρόμο στὰ σύγχρονα προβλήματα, παρακάμπτοντας παράλληλα τοὺς Ἁγίους Πατέρες ἄλλων ἐποχῶν. Ἐπίσης καυχιέται ὅτι εἶναι γνώστης τῶν ἔργων του, ἐνῶ στὴν πραγματικότητα τὸν διαστρέφει καὶ τὸν χρησιμοποιεῖ γιὰ νὰ ἀναδείξει τίς θέσεις του.

Τὸ ὅτι ὁ π. Βασίλειος διαστρέφει τὴν διδασκαλία τῶν Ἁγίων τῆς Ἐκκλησίας θὰ φανεῖ παρακάτω. Ἐδῶ θὰ δοῦμε ὅτι ὁ π. Βασίλειος διαστρέφει συνειδητὰ καὶ τὴ θέση τοῦ π. Ἐπιφανίου, ἐνῶ τὴν γνωρίζει ἄριστα!

Λέει ὁ π. Βασίλειος (3/9/2014, δεῖτε ἐδῶ): «Ὁ ὅρος "Ἀποτείχιση" εἶναι ἀπορριπτέος, διότι ὅταν ἀποτειχίζεται κάποιος, βγαίνει ἀπὸ τὰ τείχη τῆς Ἐκκλησίας. Δηλαδή, ἐκτὸς τῶν τειχῶν, εἶσαι ἐξω ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία. Τί θὰ πεῖ "ἀποτειχίζομαι"; Μόνος σου, δηλαδή ὁμολογεῖς ὅτι εἶσαι ἐκτὸς Ἐκκλησίας. Ἄρα, τί ἐπιδιώκεις; Ἡ λέξη αὐτὴ εἶναι ἀδόκιμη». 

Καὶ τί ἔχει γράψει ὁ π. Ἐπιφάνιος Θεοδωρόπουλος;  Ὁ π. Ἐπιφάνιος εἶχε ἀποφανθεῖ περὶ ἀποτειχίσεως ξεκάθαρα, πριν από δεκαετίες, τότε μάλιστα ποὺ ὁ Οἰκουμενισμὸς ἦταν στὰ σπάργανα: ἡ ἀποτείχιση εἶναι κανονικὴ πράξη ποὺ προβλέπεται ἀπὸ τοὺς Ἱ. Κανόνες τῆς Ἐκκλησίας! Εἶχε συγκεκριμένα γράψει:

 «Ἂν δὲ ἡ συνείδησίς τινος δὲν ἀνέχηται νὰ μνημονεύῃ τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ, ἔχει τὸ δικαίωμα, προβαίνων ἔτι περαιτέρω, νὰ παύσῃ τὸ μνημόσυνόν του, συμφώνως τῶ ΙΕ΄ Κανόνι τῆς Πρωτοδευτέρας Συνόδου. Τοῦτο ὅμως εἶνε τὸ ἔσχατον βῆμα, εἰς ὃ δύναται νὰ προχωρήσῃ, ἂν θέλῃ νὰ μὴ εὑρεθῆ εἰς σχίσματα καὶ εἰς ἀνταρσίας" (Τὰ Δύο Ἄκρα, σελ. 89).