Όσιος Ιωάννης ο Σιναΐτης – Κλίμαξ. 11. Περί πολυλογίας και σιωπής.

---

11. Περί πολυλογίας και σιωπής

1. Έχουμε αναφέρει με συντομία στα προηγούμενα, ότι είναι πολύ επικίνδυνο, και γι΄ αυτούς ακόμη πού θεωρούνται πνευματικοί, να κρίνουν τους άλλους, πράγμα πού υπεισέρχεται ανεπαίσθητα. Και το να κρίνει κανείς τους άλλους, είναι σαν να κρίνει τον εαυτόν του και να τιμωρείται από την γλώσσα του. Τώρα λοιπόν η σειρά των λόγων απαιτεί να ομιλήσουμε για την αιτία και την θύρα από όπου εισέρχεται και εξέρχεται το πάθος της πολυλογίας.

2. Η πολυλογία είναι η καθέδρα της κενοδοξίας. Καθισμένη επάνω της η κενοδοξία προβάλλει και διαφημίζει τον εαυτό της. Η πολυλογία είναι σημάδι αγνωσίας, θύρα της καταλαλιάς, οδηγός στα ευτράπελα, πρόξενος της ψευδολογίας, σκορπισμός της κατανύξεως. Είναι αυτή που δημιουργεί και πού προκαλεί την ακηδία. Είναι πρόδρομος του ύπνου, διασκορπισμός της «συννοίας», αφανισμός της φυλακής του νοός, απόψυξη της πνευματικής θερμότητος, αμαύρωση της προσευχής.

3. Η σιωπή που ασκείται με επίγνωση και διάκριση είναι μητέρα της προσευχής, επιστροφή από την αιχμαλωσία, διαφύλαξη του θείου πυρός, επιστάτης των λογισμών, σκοπός που παρατηρεί τους εχθρούς, δέσμευση του πένθους, φίλη των δακρύων, καλλιεργητής της μνήμης του θανάτου, ζωγράφος της αιωνίου κολάσεως, επίμονος εξεταστής της Κρίσεως, πρόξενος πνευματικής ανησυχίας και λύπης, εχθρός της παρρησίας, σύζυγος της ησυχίας, αντίπαλος της αγάπης να κάνει τον διδάσκαλο, αύξηση της πνευματικής γνώσης, δημιουργός θείων θεωρημάτων, μυστική πνευματική πρόοδος, κρυφή πνευματική ανάβαση.

4. Όποιος γνώρισε τα παραπτώματά του, χαλιναγώγησε την γλώσσα του, ενώ ο πολύλογος δεν γνώρισε ακόμη καθώς πρέπει τον εαυτό του. Ο φίλος της σιωπής προσεγγίζει τον Θεό και συνομιλώντας μυστικά μαζί Του φωτίζεται από Αυτόν. Η σιωπή του Ιησού δημιούργησε στον Πιλάτο σεβασμό. Και η ηρεμία και η σιωπή ενός (ταπεινού) ανδρός καταργεί την κενόδοξη καυχησιολογία ενός άλλου.

5. Ο Πέτρος, επειδή μίλησε, έκλαψε πικρά. Λησμόνησε εκείνον πού είπε: «Είπα· φυλάξω τὰς ὁδούς μου τοῦ μὴ ἁμαρτάνειν με ἐν γλώσσῃ μου» (Ψαλμ. λη΄ 1). Και τον άλλον πού είπε: «Κρείσσον πεσείν από ύψους είς γήν ή από γλώσσης» (καλύτερα να πέσεις από ύψος στη γη, παρά από τη γλώσσα) [Ολίσθημα ἀπὸ ἐδάφους μᾶλλον ἢ ἀπὸ γλώσσης] (πρβλ. Σ. Σειράχ κ΄ 18).

6. Αλλά δεν επιθυμώ να γράψω περισσότερα γι΄ αυτά τα θέματα, παρ΄ όλο ότι με προτρέπουν σε αυτό οι πονηρίες των παθών, (με προτρέπουν δηλαδή να χρησιμοποιήσω την πολυλογία, ενώ ομιλώ για την σιωπή).

Τούτο μόνο θα προσθέσω: Άκουσα κάποτε έναν μοναχό, πού ήθελε να εξετάσει μαζί μου το θέμα της ησυχίας, να λέει ότι
– η πολυλογία οπωσδήποτε γεννάται από τις εξής αιτίες: Ή από κακή συναναστροφή και κακή συνήθεια -αφού η γλώσσα, έλεγε, είναι μέλος του σώματος, όπως διαπαιδαγωγηθεί, έτσι κατ΄ ανάγκη και θα συνηθίσει- ή πάλι από κενοδοξία, πράγμα που συμβαίνει περισσότερο σε όσους έχουν πνευματικό πόλεμο, ή, μερικές φορές, από την γαστριμαργία. Γι΄αυτό πολλοί πολλές φορές δαμάζοντας την κοιλία δεσμεύουν με βία και την γλώσσα και την καθιστούν ανίσχυρη για πολυλογία.

7. Αυτός που φροντίζει για την ώρα του θανάτου του, λιγόστεψε τα λόγια του. Και αυτός πού απέκτησε πένθος στην ψυχή του, απέφυγε σαν φωτιά την πολυλογία.

8. Αυτός που αγάπησε την ησυχία, ασφάλισε το στόμα του. Και αυτός που ευχαριστείται να εξέρχεται από το κελλί του, εξέρχεται διότι τον διώχνει απ΄ εκεί το πάθος αυτό, (δηλαδή η πολυλογία).

9. Εκείνος πού δοκίμασε την οσμή του υψίστου και θείου πυρός, αποφεύγει την συνάντηση των ανθρώπων, όπως η μέλισσα τον καπνό. Την μέλισσα την διώχνει ο καπνός, και αυτόν τον ενοχλεί η συνάντηση των ανθρώπων.

10. Πολύ λίγοι μπορούν να κρατήσουν το νερό χωρίς κάποιο φράγμα και κάποιο βοηθητικό μέσο. Λιγώτεροι όμως είναι εκείνοι πού μπορούν να δαμάσουν ένα απύλωτο στόμα.

Βαθμίδα ενδεκάτη! Όποιος νίκησε, περιέκοψε διά μιας πλήθος από κακά.

 

Fdim Athanasiou

Απλή ερμηνεία των Οίκων Τ, Υ, Φ, Χ, Ψ, Ω.

Αυτή η ενότητα του ύμνου είναι σαν μια σκάλα που μας ανεβάζει από τα προβλήματα της καθημερινότητας στην ελπίδα της αιώνιας ζωής.

1. Οίκος Τ

Η Παναγία ως Προστασία και Πηγή Αγνότητας

Το περιεχόμενο ξεκινά με την εικόνα της Παναγίας ως απόρθητου τείχους («Τεῖχος εἶ τῶν παρθένων»). Παρουσιάζεται ως η σταθερή προστασία όχι μόνο για όσους επέλεξαν την παρθενία, αλλά και για όλους όσοι καταφεύγουν σε αυτήν. Ο ποιητής την ανυμνεί ως την «πύλη της σωτηρίας» και την «αρχηγό της νοητής αναπλάσεως», τονίζοντας ότι μέσω αυτής η ανθρώπινη φύση αναγεννάται και θεραπεύεται από τη φθορά του νου και των αισθήσεων.

----------------------------------------------------

2. Τα Λόγια είναι Φτωχά μπροστά στον Θεό (Οίκος Υ)

Εδώ ο ποιητής παραδέχεται κάτι πολύ ταπεινό: Όσοι ύμνοι και να γραφτούν, δεν φτάνουν. Ακόμα κι αν ψάλλαμε τόσα τραγούδια όσα είναι οι κόκκοι της άμμου στη θάλασσα, πάλι δεν θα μπορούσαμε να ευχαριστήσουμε επάξια τον Θεό για όσα μας έχει χαρίσει. Η αγάπη Του είναι τόσο μεγάλη, που ο ανθρώπινος λόγος «σηκώνει τα χέρια ψηλά».

--------------------------------------------------

3. Το Φως που μας Οδηγεί (Οίκος Φ)

Η Παναγία μοιάζει με μια αναμμένη λαμπάδα μέσα στο σκοτάδι. Δεν φέρει ένα συνηθισμένο φως, αλλά το Φως του Χριστού που φωτίζει την ψυχή και το μυαλό μας. Είναι σαν μια «αστραπή» που διώχνει το σκοτάδι και σαν ένας «καθαρός ποταμός» που ξεπλένει τη συνείδησή μας από τα λάθη, προσφέροντάς μας χαρά.

----------------------------------------------------

4. Η Διαγραφή του Χρέους και ο Ζωντανός Ναός (Οίκοι Χ & Ψ)

Ο Χριστός ήρθε στον κόσμο για να κάνει κάτι μοναδικό: να σβήσει το «χρέος» των αμαρτιών μας, σαν να σχίζει ένα παλιό συμβόλαιο που μας κράταγε φυλακισμένους. Η Παναγία είναι ο «ζωντανός ναός» μέσα στον οποίο έγινε αυτή η σωτηρία. Είναι το στήριγμα της Εκκλησίας και η βοήθεια που γιατρεύει και το σώμα («χρωτός θεραπεία») και την ψυχή μας.

--------------------------------------------------

5. Μια Τελευταία Προσευχή (Οίκος Ω)

Ο ύμνος τελειώνει με μια θερμή παράκληση: «Μητέρα, εσύ που γέννησες τον πιο Άγιο από όλους τους Αγίους, δέξαι την προσευχή μας. Προστάτεψέ μας από κάθε κακό τώρα στη ζωή μας και βοήθησέ μας να βρούμε τη σωτηρία στο μέλλον». Η τελευταία λέξη, το «Αλληλούια», είναι ο θριαμβευτικός μας χαιρετισμός προς τον Θεό.

 

Όσιος Ιωάννης ο Σιναΐτης – Κλίμαξ. 8. Περί αοργησίας.

---

8. Περί αοργησίας

1. Όπως το νερό, που χύνεται λίγο-λίγο στην φωτιά, την σβήνει τελείως, έτσι και το δάκρυ του αληθινού πένθους σβήνει όλη την φλόγα του θυμού και της εξημμένης οργής.

Γι΄αυτό και τα τοποθετήσαμε, στην σειρά του λόγου, το ένα πριν και το άλλο μετά.

2. Αοργησία σημαίνει ακόρεστη επιθυμία για ατιμία, όμοια με την απέραντη επιθυμία των κενόδοξων για έπαινο. Αοργησία σημαίνει νίκη κατά της ανθρώπινης φύσης, πού φαίνεται με την αναισθησία απέναντι στις ύβρεις και πού αποκτάται με αγώνας και ιδρώτας.

3. Πραότητα σημαίνει να παραμένει ακίνητη και ατάραχη η ψυχή, τόσο στις ατιμίες όσο και στους επαίνους.

4. Η αρχή της αοργησίας είναι να σιωπούν τα χείλη, ενώ η καρδιά βρίσκεται σε ταραχή. Το μέσον είναι να σιωπούν οι λογισμοί, ενώ η ψυχή βρίσκεται σε λίγη ταραχή. Και το τέλος, να επικρατεί στην θάλασσα της ψυχής μόνιμη και σταθερά γαλήνη, όσο και αν φυσούν οι ακάθαρτοι άνεμοι.

5. Οργή σημαίνει να διατηρείς συνεχώς μέσα σου κάποιο μίσος, να θυμάσαι δηλαδή το κακό πού σου έγινε. Οργή σημαίνει να επιθυμείς να εκδικηθείς αυτόν που σε παρόξυνε.

6. Οξυχολία σημαίνει έξαψη της καρδιάς πού γίνεται παρευθύς και διά μιας. Πικρία σημαίνει μία εσωτερική κίνησις στερημένη από κάθε ευχαρίστηση και εδραιωμένη μέσα στην ψυχή.

7. Θυμός σημαίνει ευμετάβλητη και ευέξαπτη συμπεριφορά και ασχημοσύνη της ψυχής.

8. Μόλις φανεί το φως, υποχωρεί το σκοτάδι. Ομοίως μόλις «μυρίσει» η ταπείνωση, εξαφανίζεται κάθε πικρία και θυμός. Μερικοί ενώ είναι ευμετάβλητοι στην συμπεριφορά τους εξ αιτίας του θυμού, εν τούτοις αμελούν να φροντίσουν για την θεραπεία τους. Και δεν ακούν οι ταλαίπωροι αυτόν που είπε: «Η ορμή του θυμού οδηγεί τον άνθρωπο στην πτώση» (Σοφ. Σειράχ α΄ 22).

9. Μία απότομη κίνηση ενός μύλου [1], μπορεί σε μία στιγμή να συντρίψει περισσότερο καρπό και σιτάρι της ψυχής, απ΄ ότι η σιγανή κίνηση ενός άλλου μύλου μία ολόκληρη ημέρα.

[1] Εδώ παρουσιάζεται με μύλο το πάθος του θυμού. Όπως ο μύλος συντρίβει το σιτάρι, έτσι και ο
θυμός καταστρέφει τις αρετές και την πνευματική πρόοδο της ψυχής.

10. Ένα απότομο φούντωμα της φωτιάς από σφοδρό άνεμο, μπορεί να κάψει και να αφανίσει τον αγρό της καρδιάς περισσότερο απ΄ ότι η μικρή φωτιά πού καίει αργά.

11. Δεν πρέπει να μας διαφεύγει, αγαπητοί μου, ότι για ορισμένο καιρό οι πονηροί δαίμονες κρύβονται λίγο και δεν μας πολεμούν. Και αυτό, για να πέσουμε σε αμέλεια θεωρώντας ως μικρά τα μεγάλα πάθη, και έτσι να πέσουμε σε αθεράπευτη ασθένεια.

12. Μία πέτρα με πολλές αιχμές και ανωμαλίες, όταν συγκρούεται και χτυπιέται με άλλες πέτρες, συντρίβει όλα τα απότομα και σκληρά σημεία της και γίνεται στρογγυλή. Ομοίως και μία θυμώδης και απότομη ψυχή, όταν συναναστρέφεται και συζεί με σκληρούς και θυμώδεις ανθρώπους, υφίσταται ένα από τα δύο: Ή υπομένει και θεραπεύει το τραύμα της. Ή αναχωρεί και γνωρίζει την αδυναμία της, πού σαν σε καθρέπτη της την έδειξε καθαρά ή άνανδρη φυγή της.

 

Όσιος Ιωάννης ο Σιναΐτης  Περί απροσπαθείας.

---

2. Περί απροσπαθείας

---

1. Εκείνος που αγάπησε πραγματικά τον Κύριο και επιζήτησε αληθινά να κερδίσει την μέλλουσα βασιλεία, εκείνος πού απέκτησε πραγματικό πόνο για τα αμαρτήματα του και ζωντανή ενθύμηση της κολάσεως και της αιωνίου κρίσεως, εκείνος που ξύπνησε αληθινά μέσα του τον φόβο του θανάτου του, δεν θα αγαπήσει πλέον ούτε θα ενδιαφερθεί ούτε θα μεριμνήσει καθόλου, για χρήματα, ή για κτήματα, ή για τους γονείς του, ή για επίγεια δόξα, ή για φίλους, ή για αδελφούς, ή για τίποτε το γήινο.

Αλλά αφού αποτινάξει από επάνω του και μισήσει κάθε επαφή και κάθε φροντίδα για όλα αυτά, επί πλέον δε και πριν απ’ όλα αφού μισήσει και την ίδια την σάρκα του, ακολουθεί τον Χριστό γυμνός και αμέριμνος και ακούραστος, ατενίζοντας πάντοτε στον ουρανό και αναμένοντας την εξ ύψους βοήθεια, καθώς το είπε ένας Άγιος: «Ἐκολλήθη ἡ ψυχή μου ὀπίσω σου» (Ψαλμ. ξβ΄ 9).

Και καθώς το είπε πάλι ο αείμνηστος εκείνος Προφήτης: «Ἐγὼ δὲ οὐκ ἐκοπίασα κατακολουθῶν σοι, καὶ ἡμέραν ἢ ἀνάπαυσιν ἀνθρώπου οὐκ ἐπεθύμησα, Κύριε» (Ιερεμ. ιζ΄ 16).

2. Είναι μεγάλη ντροπή, αφού εγκαταλείψαμε όλα τα προηγούμενα, μετά την κλήση που μας έκανε ο Κύριος και όχι κανείς άνθρωπος, να φροντίζουμε για κάτι άλλο, το οποίο δεν μπορεί να μας φανεί χρήσιμο την ώρα της μεγάλης μας ανάγκης, δηλαδή του θανάτου μας.

Αυτό εννοούσε ο Κύριος, όταν μίλησε για τον άνθρωπο που «ἐστράφη εἰς τὰ ὀπίσω καὶ οὐκ εὔθετός ἐστιν εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν» (Λουκ. θ΄ 62).

3. Ο Κύριος, επειδή γνωρίζει πόσο εύκολα γλιστράμε εμείς οι αρχάριοι και επιστρέφουμε στον κόσμο, εάν συναναστρεφόμαστε ή έστω συναντιόμαστε με κοσμικούς, απάντησε σ’ αυτόν που του είπε, «ἐπίτρεψόν μοι πρῶτον ἀπελθεῖν καὶ θάψαι τὸν πατέρα μου»: «Ἄφες τοὺς νεκροὺς θάψαι τοὺς ἑαυτῶν νεκρούς» (Ματθ. η΄ 22).

4. Μετά την αποταγή μας, οι δαίμονες μάς παρακινούν να μακαρίζουμε τους κοσμικούς πού τυχόν είναι ελεήμονες και εύσπλαχνοι, και να ελεεινολογούμε τον εαυτό μας, διότι δήθεν τον στερήσαμε από αυτήν την αρετή.

Ο δε σκοπός των εχθρών μας είναι, με αυτήν την νόθα ταπείνωση να μας ξαναφέρουν στον κόσμο ή, αν παραμείνουμε μοναχοί, να μας κατακρημνίσουν στην απόγνωση.

5. Είναι δυνατόν να εξευτελίζουμε τους κοσμικούς από οίηση, όπως επίσης να τους εξουθενώνουμε απόντες, για να πολεμούμε την απόγνωση και να αποκτούμε περισσότερο θάρρος και ελπίδα.

 

Όσιος Ιωάννης ο Σιναΐτης – 

 Περί μνήμης θανάτου.

---

6. Περί μνήμης θανάτου

1. Πριν από κάθε λόγο προηγείται η σκέψη. Έτσι και η μνήμη του θανάτου και των αμαρτιών μας, προηγείται από τα δάκρυα και το πένθος. Διά τούτο και τα τοποθετήσαμε στην φυσική τους θέση και σειρά του λόγου.

2. Η μνήμη του θανάτου είναι καθημερινός θάνατος. Και η μνήμη της εξόδου μας από την ζωή αυτή, είναι συνεχής στεναγμός.

3. Η δειλία του θανάτου είναι φυσικό ιδίωμα του ανθρώπου, το οποίο οφείλεται στην παρακοή του Αδάμ. Ο τρόμος όμως του θανάτου αποδεικνύει ότι υπάρχουν αμαρτίες για τις οποίες δεν δείχθηκε μετάνοια.

4. Δειλιάζει ο Χριστός εμπρός στον θάνατο, αλλά δεν τρέμει, για να δείξει καθαρά τα ιδιώματα των δύο Του φύσεων, (θείας και ανθρώπινης).

5. Όπως ο άρτος είναι αναγκαιότερος από κάθε άλλη τροφή, έτσι και η σκέψη του θανάτου από κάθε άλλη πνευματική εργασία.

6. Η μνήμη του θανάτου σ΄αυτούς που ζουν στο Κοινόβιο δημιουργεί κόπους, λεπτολόγηση των αμαρτιών τους και γλυκιά υποδοχή των «ατιμιών». Ενώ στους ησυχαστές πού ζουν μακρυά από θορύβους προξενεί απελευθέρωση από βιοτικές φροντίδες, αδιάλειπτη προσευχή και φυλακή του νου – αρετές πού είναι και μητέρες και θυγατέρες της μνήμης του θανάτου.

7. Όπως ξεχωρίζει ο κασσίτερος από το ασήμι, όσο και αν μοιάζουν εξωτερικά, έτσι είναι καταφανής και έκδηλη στους διακριτικούς, η φυσική από την παρά φύση δειλία του θανάτου.

8. Αληθής απόδειξη εκείνων πού με όλη τους την καρδιά συναισθάνονται και ενθυμούνται τον θάνατο, είναι η θεληματική απροσπάθεια προς κάθε κτίσμα και η τελεία απάρνηση του ιδίου θελήματος.

Εκείνος πού καθημερινά περιμένει τον θάνατο είναι οπωσδήποτε δόκιμος και σπουδαίος αγωνιστής. Ενώ εκείνος πού τον επιθυμεί κάθε ώρα είναι άγιος.

 Η ερχομενη Κυριακη ειναι του αγιου Ιωαννου της Κλιμακος.

Προς ψυχικη ωφελεια ολων μας παραθετουμε λογους της ΚΛΙΜΑΚΟΣ του αγιου Ιωαννου του ΣΙΝΑΙΤΟΥ.

Όσιος Ιωάννης ο Σιναΐτης – Κλίμαξ. 14. Περί γαστριμαργίας.

14. Περί γαστριμαργίας

(Για την ονομαστή δέσποινα, την πονηρή κοιλιά)

1. Προκειμένου τώρα να μιλήσουμε περί κοιλιάς, αποφασίσαμε πάλι, όπως και σε όλα τα άλλα θέματα, να στρέψουμε την φιλοσοφία μας εναντίον μας. Διότι είναι αξιοθαύμαστο εάν απαλλάχτηκε κανείς από αυτήν, πριν κατοικήσει στον τάφο.

2. Γαστριμαργία είναι η υποκριτική συμπεριφορά της κοιλιάς, η οποία, ενώ είναι χορτασμένη, φωνάζει πώς είναι ενδεής∙ και ενώ είναι παραφορτωμένη μέχρι διαρρήξεως, ανακράζει ότι πεινά. Γαστριμαργία είναι η δημιουργός των καρυκευμάτων, η πηγή των τέρψεων του λάρυγγα. Εσύ έκλεισες την φλέβα (των ηδονικών απαιτήσεών της), αλλά αυτή ξεπρόβαλε από άλλος μέρος. Την έφραξες και τούτη, αλλά καινούργια ανοίχθηκε. Γαστριμαργία είναι μια απάτη των οφθαλμών. Κατά τη στιγμή που κάποιος τρώει το μέτριο σε ποσότητα φαγητό του, η γαστριμαργία τον κάνει να σκέπτεται, πώς να ήταν δυνατό να καταβροχθίσει διά μιας τα σύμπαντα.

3. Ο χορτασμός από φαγητά είναι πατέρας της πορνείας∙ η θλίψη δε της κοιλιάς είναι πρόξενος της αγνότητας. Εκείνος πού κολάκευσε τον λέοντα, πολλές φορές τον ημέρωσε. Εκείνος όμως πού περιποιήθηκε την σάρκα, περισσότερο την εξαγρίωσε.

4. Χαίρεται ο Ιουδαίος το Σάββατο ή τις εορτές, και ο γαστρίμαργος μοναχός το Σάββατο και την Κυριακή. Από καιρό υπολογίζει το Πάσχα και από πολλές ημέρες ετοιμάζει τα φαγητά. Ο δούλος της κοιλιάς σκέπτεται με τι είδους φαγητά θα εορτάσει, ο δε δούλος του Θεού με τι χαρίσματα θα πλουτίσει. Ο κοιλιόδουλος, όταν έλθει κάποιος ξένος, συνέχεται ολόκληρος από την αγάπη -αγάπη πού προέρχεται από την γαστριμαργία- και θεωρεί ως αναψυχή του αδελφού την δική του κατάλυση! Επί παρουσία ορισμένων άλλων απεφάσισε την κατάλυσή οίνου, και νομίζοντας πώς κρύβει την αρετή του, υποδουλώθηκε στο πάθος του.

5. Εχθρεύεται πολλές φορές η κενοδοξία προς την γαστριμαργία και αντιμάχονται για την κατοχή του άθλιου μοναχού, σαν να πρόκειται για αγοραστό δούλο. Η μεν γαστριμαργία τον ωθεί στην κατάλυση, η δε κενοδοξία του συνιστά την επίδειξη της αρετής του, αλλά ο σοφός μοναχός θα τις αποφύγει και τις δύο, διώχνοντας στην κατάλληλη ώρα, την μία με την βοήθεια της άλλης.

6. Όταν η σάρκα σφριγά, ας φυλάξουμε την εγκράτεια παντού και πάντοτε. Όταν δε ηρεμεί -πράγμα πού δεν πιστεύω ότι κατορθώνεται προ του τάφου-, ας αποκρύψουμε την εργασία μας.

7. Είδα ηλικιωμένους ιερείς, να εμπαίζονται από τους δαίμονες και να δίνουν ευλογία σε νέους, πού δεν εξαρτώντο πνευματικώς από αυτούς, να καταλύσουν σε επίσημο τραπέζι κρασί και ότι άλλο. Εάν μεν οι ιερείς αυτοί έχουν εν Κυρίω καλή μαρτυρία, σάς κάνουμε αμετρία κατάλυση. Εάν όμως είναι αμελείς, ας μη λάβουμε καθόλου υπ΄ όψιν μας την ευλογία τους, και μάλιστα εάν τύχη και μαχόμαστε εναντίον σαρκικής πυρώσεως.

8. Νόμισε ο θεήλατος Ευάγριος [1], ότι έγινε σοφότερος των σοφών και στην μορφή και στο περιεχόμενο των λόγων του. Απατήθηκε όμως ο ταλαίπωρος και φάνηκε ανοητότερος των ανοήτων και σε πολλά άλλα ζητήματα και σ΄ αυτό. Δίδαξε: «Οσάκις η ψυχή επιθυμεί ποικίλα φαγητά, ας θλίβεται με άρτο μόνο και ύδωρ». Είναι δε η προσταγή του αυτή, σαν να προτρέπεις ένα παιδί, ν΄ ανεβεί με ένα βήμα όλη την σκάλα.