Εισαγωγή
Αναδημοσιεύουμε το παρακάτω άρθρο απο το ιστολόγιο-ΨΗΦΙΔΕΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΟΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ, με σκοπό να αποτελέσει αυτό αφορμή εποικοδομητικής συζήτησης.
Θα παρακαλέσω τα σχόλια και οι τεκμηριωμένες απόψεις να σταλούν στο ιστολόγιο «ΨΗΦΙΔΕΣ» για καλύτερη οργάνωση της συζήτησης.
https://fdathanasiou-parakatathiki.blogspot.com/2026/05/blog-post_13.html
Σημειώνουμε ότι η αναδημοσίευση του άρθρου δεν συνεπάγεται απαραίτητα και τη συμφωνία του ιστολογίου ΟΜΟΛΟΓΙΑ με τα γραφόμενα. (Αυτό συμβαίνει και σε κάθε δημοσίευση στο συγκεκριμένο ιστολόγιο. Είναι καιρός να το κατανοήσουν αυτό, όσοι διαφωνούν με το περιεχόμενο των αναδημοσιεύσεων. Καλό θα είναι αυτοί ή να μην διαβάζουν τα αναδημοσιευμένα άρθρα (ως ακατάλληλα για το επίπεδό τους) ή να μάθουν να κάνουν διάλογο και να μην αρκούνται μόνο στα δικά τους μη τεκμηριωμένα και αυθαίρετα συμπεράσματα ή σε υβριστικά σχόλια.)
Εννοείται ότι για τα σχόλια ισχύουν ο,τι έχουμε γράψει μέχρι τώρα.
π.Δ.Α
---------------------------------------------------------------------------------
Η Αποτείχιση ως Μέσο Δημιουργίας Συνόδου για την Καταδίκη
των Αιρέσεων
Η αποτείχιση, όπως έχει θεσμοθετηθεί από τον ΙΕ΄ Κανόνα της Πρωτοδευτέρας Συνόδου (861 μ.Χ.), δεν αποτελεί απλώς προσωπική ή ομαδική διαμαρτυρία απέναντι σε επίσκοπο που κηρύττει αίρεση. Ένας βασικός της σκοπός είναι η πίεση προς τη σύγκληση συνοδικού σώματος, ώστε να επιβεβαιωθεί η ορθόδοξη διδασκαλία και να καταδικαστούν οι αιρέσεις και οι αιρετικοί. Με άλλα λόγια, η αποτείχιση λειτουργεί ως θεραπευτικό και κανονικό μέσο για τη διασφάλιση της πίστης και της συνοδικότητας της Εκκλησίας: οι πιστοί διακόπτουν την κοινωνία με τον επίσκοπο που εκτρέπεται, όχι για να δημιουργήσουν σχίσμα, αλλά για να υποχρεώσουν την Εκκλησία να ενεργοποιήσει τα σωστικά της μέσα.
Ο ΙΕ΄ Κανόνας ως ρυθμιστικό εργαλείο.
Ο κανόνας προβλέπει ότι οι πιστοί έχουν το δικαίωμα και την
υποχρέωση να αποτειχίζονται όταν ο επίσκοπος κηρύττει αίρεση ανοιχτά («δημοσία
και γυμνή τη κεφαλή»), ακόμη και προ της συνοδικής καταδίκης, ώστε να ασκηθεί
πίεση για τη σύγκληση συνόδου που θα αποκαταστήσει την κανονικότητα και θα
καταδικάσει την αίρεση.
Η Αποτείχιση ως «Εργαλείο Πίεσης» και όχι ως σχισματική
κατάσταση
Είναι κρίσιμο να διαχωριστεί η αποτείχιση ως μέσο
υπεράσπισης της πίστης από τη σχισματική στάση.
Σωστή χρήση: Οι πιστοί αποτείχονται προσωρινά και με
σεβασμό στην Εκκλησία, ως Σώμα Χριστού, με στόχο τη σύγκληση συνόδου. Η διακοπή
κοινωνίας λειτουργεί ως κανονικό «σήμα κινδύνου» προς την Εκκλησία,
υπενθυμίζοντας ότι η αίρεση δεν μπορεί να μείνει αναπάντητη.
Λανθασμένη χρήση: Όταν η αποτείχιση μετατρέπεται σε
εκκλησιολογική ταυτότητα, σε άρνηση συνοδικής θεραπείας ή σε μονομερή καταδίκη
των άλλων, τότε δεν πιέζει για σύνοδο αλλά δημιουργεί σχισματική κατάσταση. Η ταυτότητα του
«αποτειχισμένου» υπερισχύει της πίστης και της συνοδικότητας.
Όταν η Αποτείχιση Οδηγεί σε Σχίσμα
Η αποτείχιση μπορεί να εξελιχθεί σε σχίσμα όταν παύει να
είναι εργαλείο υπεράσπισης της πίστεως και μετατρέπεται σε ταυτότητα. Σημάδια
σχισματικής εκτροπής είναι η ιδιότητα του «αποτειχισμένου» να γίνεται
αυτοσκοπός, όχι απλώς ένα μέσο για την υπεράσπιση της πίστης. Η προσωπική ή
ομαδική ταυτότητα αντικαθιστά την πίστη στην Εκκλησία ως Σώμα Χριστού. Με άλλα
λόγια, η αποτείχιση χάνει τον χαρακτήρα της «προστασίας της πίστης».
Επίσης, η αντίληψη ότι «η Εκκλησία χάθηκε», ή η μονομερής
απόφαση για το ποιοι είναι εντός και ποιοι εκτός της Εκκλησίας, αποτελεί
ένδειξη σχισματικής εκτροπής. Η εξαφάνιση της προσδοκίας θεραπείας και η
ανάπτυξη κλειστού και αυτοτελούς πνεύματος, καθώς και ο ζηλωτισμός, η
πνευματική έπαρση, η υπερτίμηση προσωπικής «καθαρότητας» και η καταδίκη των
άλλων, αποτελούν περαιτέρω σημάδια.
Η έλλειψη κοινών αρχών καθιστά αδύνατη την ενότητα και την
κανονική λειτουργία, ενώ η υπερβολική αυστηρότητα και η κριτική καθιστούν την
αποτείχιση ένα εργαλείο καταδίκης αντί για προστασίας.
Αντίθετα, υγιές εκκλησιαστικό φρόνημα χαρακτηρίζεται από προσευχή, ταπείνωση και προσωπική αφοσίωση, στενή σύνδεση με το εκκλησιαστικό πνεύμα των Αγίων και Ομολογητών και πόνο για τυχόν σφάλματα, καθώς και προσδοκία συνοδικής θεραπείας, χωρίς υποκατάσταση της Εκκλησίας με ομάδες ή πρεσβυτεριακή εκκλησία.



