ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΗ ΟΦΕΙΛΟΜΕΝΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΤΟ ΙΣΤΟΛΟΓΙΟ «ΕΝ ΤΟΥΤΩ ΝΙΚΑ»

 

Πρωτοπρεσβυτέρου Δημητρίου Αθανασίου

 Αναγκάζομαι να επανέλθω  με συμπληρωματικό πιο αναλυτικό κείμενο σε απάντηση στα γραφόμενα στο ιστολόγιο «ΕΝ ΤΟΥΤΩ ΝΙΚΑ», μετά τα νέα δεδομένα που έχουν προκύψει από τη  δική μου έρευνα. Υπενθυμίζω στους αναγνώστες ότι διαχειριστής του ιστολογίου ΙΩΑΝΝΗΣ Ν.Π., (στο εξής Ι.Π) ξεκίνησε την τοποθέτησή του στη δημοσίευση του άρθρου «Περί του λόγου του Αγίου Ιωάννου του Χρυσόστομου που αφορά τον Προφήτη Ηλία. όχι ως ένας ουδέτερος ερευνητής που αναζητά την αλήθεια, αλλά ως ένας θιγμένος ιστολόγος που το δημοσίευσε ΧΩΡΙΣ ΣΧΕΤΙΚΟ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟ του λόγου, που προσπαθεί να υπερασπιστεί το κύρος του. Η τακτική που ακολουθεί επικεντρώνεται στο να ακυρώσει τον γράφοντα ( π.Δ.Α)   υποδεικνύοντας τα λάθη του (οι «ψεύτικες» ή λανθασμένες πηγές;;;;), αντί να μπει στην ουσία της πατρολογικής αλήθειας. Άγευστος ποιμαντικής ευαισθησίας, αδιαφορεί για τον τυχόν σκανδαλισμό των πιστών σε μια εποχή που η Παλαιά Διαθήκη αμφισβητείται και τίθεται στο στόχαστρο διαφόρων αντιεκκλησιαστικών.

Η αναφορά στην Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) χρησιμοποιείται ως «εύκολος στόχος. Αντί να μείνει στην αυστηρή επιστημονική αποδόμηση, χρησιμοποιώντας ειρωνεία και υποτιμητικό τόνο  για τον γράφοντα ,υποβάθμισε το επίπεδο του διαλόγου, που ο ίδιος προκάλεσε, αλλά δυστυχώς απέτυχε του στόχου του, όπως θα αποδείξουμε στη συνέχεια. Αποτυγχάνει να αποδείξει τη γνησιότητα του κειμένου που ο ίδιος δημοσίευσε, διότι αγνοεί τη βασική πατρολογική πραγματικότητα για τα ΨΕΥΔΟ-ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ.

Η μέθοδος του Ι.Π.

Ο Ι.Π. ξεκίνησε με ένα σοβαρότατο πατρολογικό σφάλμα. Είναι  γνωστό στην επιστημονική Πατρολογία ότι ο 56ος τόμος της Patrologia Graeca του J.P. Migne (καθώς και τμήματα των PG 55, 59-64) αποτελείται σχεδόν αποκλειστικά από νόθα, αμφισβητούμενα ή ψευδεπίγραφα έργα (Spuria / Pseudo-Chrysostomica). Ο Ι.Π. ισχυρίζεται ότι, επειδή οι πηγές του γράφοντος( π.Δ.Α )  ήταν κατά την γνώμη του  κατασκευασμένες, τότε... το κείμενο του Χρυσοστόμου είναι αυτόματα γνήσιο! Αυτό αποτελεί λογική πλάνη.

Για να υποστηρίξει την άποψή του στο υστερόγραφο (Υ.Γ.) καταφεύγει σε μια φθηνή επίκληση στην αυθεντία, αναφέροντας ότι ένας Μητροπολίτης (ο Γόρτυνος) χρησιμοποίησε τη συγκεκριμένη ομιλία: «Μάλλον και ο Γόρτυνος δεν θα ήξερε για ψευδεπίγραφα κείμενα...». Του απαντάμε ως εξής:Ο Γόρτυνος ήταν καθηγητής στον τομέα της Ερμηνείας της Παλαιάς Διαθήκης και όχι της Πατρολογίας. Το ότι ένας επίσκοπος ή ρήτορας χρησιμοποίησε μια ομιλία από την PG σε ένα κήρυγμα ή άρθρο δεν αποτελεί επιστημονική απόδειξη γνησιότητας. Οι κληρικοί συχνά χρησιμοποιούν κείμενα της παράδοσης για ποιμαντικούς λόγους, χωρίς να κάνουν κριτική εξέταση των χειρογράφων.

Η επίκληση σε πρόσωπα αντί για χειρόγραφα και κριτικές εκδόσεις (όπως π.χ. της σειράς Sources Chrétiennes ή του Clavis Patrum Graecorum - CPG) αποδεικνύει ερασιτεχνισμό.

Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή.

Οι βιβλιογραφικές πηγές.

‘Όπως φαίνεται από τη δημοσίευση του γράφοντος “ ΜΙΑ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΗ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ ΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΤΟΝ ΛΟΓΟ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΡΟΦΗΤΗ ΗΛΙΑ. (ΠΡΟΣΟΧΗ.....) χρησιμοποιήθηκαν και άλλες βιβλιογραφικές πηγές στην τελευταία παράγραφο, τις οποίες ο Ι.Π αγνοεί προκλητικά, ΕΠΕΙΔΉ ΑΚΥΡΏΝΟΥΝ ΤΗΝ ΠΗΓΗ ΠΟΥ Ο ΙΔΙΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΕ.

Ο γράφων χρησιμοποίησε, ως βάση του παραπάνω  άρθρου,  τρεις βασικές επιστημονικές εργασίες (ΠΗΓΕΣ Α1, Α2,Α3, A4). Δυο μεταπτυχιακές εργασίες και μια διδακτορική διατριβή που πραγματοποιήθηκαν αρκετά χρόνια πριν και σε διαφορετικές εποχές και ασχολούνται με το έργο του Αγίου Ιωάννη του Χρυσοστόμου. Αυτές αναφέρουν τις αμφισβητούμενες από Ι.Π,  πηγές, ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΑΜΕ. Επειδή πρόκειται για πολύ δυνατές εργασίες επανεξέτασα τις πηγές και κατέληξα στα συμπεράσματα, που θα φανούν στην πορεία. Υπενθυμίζω ότι βασικοί  σκοποί  των δημοσιεύσεων του γράφοντος ήταν οι εξής:

1. Η γνωστοποίηση στους αναγνώστες της ύπαρξης ΨΕΥΔΟ-ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΙΚΏΝ ΚΕΙΜΕΝΩΝ (ΝΟΘΩΝ).

2. Η ενημέρωση ότι σε αυτά τα κείμενα υπάρχει και αυτό που δημοσίευσε ο Ι.Π και αφορά τον προφήτη Ηλία.

3. Η κριτική αντιμετώπιση του κειμένου καθώς και του σχετικού κηρύγματος του Π.ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΡΟΦΗΤΗ ΗΛΙΑ (σχετικό άρθρο «Διαστρέβλωση του Προφήτου Ηλία του Θεσβίτου από τον π. Ευάγγελο Παπανικολάου). Επειδή απέχουν πολύ από την ερμηνευτική του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου.

Πριν ξεκινήσουμε τα σχετικά με τις αμφισβητούμενες βιβλιογραφικές πηγές  από τον Ι.Π.  θα πρέπει να αναφέρουμε  μερικά σημεία της σχετικής ομιλίας στον προφήτη Ηλία, που δημιουργούν προβλήματα και αποδεικνύουν ότι βρίσκονται έξω από το πνεύμα της ερμηνευτικής του Αγίου Ιωάννη του Χρυσοστόμου.

Θεολογικά προβλήματα του λόγου «ΣΤΟΝ ΠΡΟΦΗΤΗ ΗΛΙΑ»

1.      Ο συγγραφέας παρουσιάζει τον Προφήτη Ηλία ως εκδικητικό, απάνθρωπο, σκληρόκαρδο και «μισάνθρωπο», ο οποίος εμμένει στην τιμωρία των ανθρώπων ακόμα και όταν εκείνοι υποφέρουν. Αντίθετα, ο γνήσιος Χρυσόστομος εξαίρει το προφητικό ήθος και βλέπει την αυστηρότητα του Ηλία ως θεία παιδαγωγία και όχι ως εμπιστοσύνη σε προσωπικό γινάτι.

2.      Στο κείμενο εμφανίζεται ο Θεός να «φοβάται» τον όρκο του Ηλία, να πιέζεται, να εκλιπαρεί («πρεσβεύει») τον δούλο Του και να χρησιμοποιεί «τεχνάσματα» (όπως τον θάνατο του παιδιού της χήρας) για να μαλακώσει την καρδιά του Προφήτη. Η εικόνα ενός Θεού που άγεται και φέρεται από το πείσμα ενός ανθρώπου είναι δογματικά απαράδεκτη και εντελώς ξένη προς τη χρυσοστομική θεολογία.

3.      Το κείμενο εισάγει φανταστικούς, δραματικούς διαλόγους μεταξύ Θεού και Προφήτη, καθώς και αποκαλύψεις μέσω «οραμάτων» στη χήρα της Σαρεφθά, τα οποία δεν υπάρχουν στο βιβλικό κείμενο (Γ' Βασιλειών/Α' Βασιλέων 17).

4.      Η  παρουσίαση της ανάληψης του Ηλία ως «εξορία» στον ουρανό για να μην καταστρέψει τους αμαρτωλούς στη γη, αποτελούν ευφάνταστη  και θεολογικά αδόκιμη  κατασκευή.

 

ΟΙ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ Η ΑΞΙΑ ΤΟΥΣ

Α. Για την πρώτη βιβλιογραφική πηγή του άρθρου έγραψα τα εξής που βρήκα σε μια μεταπτυχιακή εργασία.(ΠΗΓΗ Α1).

Παπαδόπουλος, Στυλιανός Γ., Πατρολογία, Τόμος Β΄ (4ος αιώνας: Ανατολή και Δύση), Αθήνα 1990 . Ο συγγραφέας αναλύει εκτενώς το γνήσιο έργο του Ιωάννου Χρυσοστόμου και κάνει ειδική μνεία στο πρόβλημα των νοθευμένων λόγων (Spuria) που διεισέδυσαν στη χρυσοστομική παράδοση. Σελίδες: 711–715 (Ενότητα: «Έργα – Αυθεντικότητα και Νόθα») & σελ. 720 (αναφορά στις συλλογές των Spuria).

 Διαπίστωσα ότι η πηγή ασχολείται με τα νόθα έργα των πατέρων της τέταρτης μετά Χριστό  χιλιετίας και σε αρκετά σημεία ασχολείται και με τον Άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο. Επομένως, ως πηγή ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΣΧΕΤΗ ΜΕ ΤΟ ΘΕΜΑ ΠΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΥΜΕ. Απλά, τα αναφερόμενα στη συνέχεια (και πιθανόν οι σελίδες) ανήκουν σε άλλα έργα του μακαριστού πατρολόγου Σ.ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ή σε άλλη έκδοση από αυτή που χρησιμοποιεί ο Ι.Π., που εκ παραδρομής δεν αναφέρθηκαν.

Θέσαμε την εξέταση της  παραπάνω βιβλιογραφικής πηγής  σε μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης ,ρωτώντας και  τι έκδοση χρησιμοποίησε  και πήραμε την εξής απάντηση:

ΤΕΧΝΗΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ. Χρησιμοποιώ την 1η έκδοση του Β΄ Τόμου της Πατρολογίας του Στυλιανού Παπαδόπουλου (Αθήνα 1990, Εκδόσεις «Γρηγόρη» / Αυτοέκδοση), η οποία περιλαμβάνει 854 σελίδες. Επειδή το συγκεκριμένο έργο επανεκδόθηκε και αναθεωρήθηκε μεταγενέστερα (με αλλαγές στην σελιδοποίηση και την κατάταξη ορισμένων ενοτήτων), είναι πιθανό να συμβουλεύεστε διαφορετική ανατύπωση ή έκδοση (π.χ. 2η ή 3η έκδοση). Ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος στον Β΄ Τόμο της Πατρολογίας του Στ. Παπαδόπουλου εξετάζεται πολύ νωρίτερα, στις σελίδες 263 έως 628.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ ΠΡΩΤΟ.

Η τεχνητή νοημοσύνη δίνει διαφορετική απάντηση από αυτή που γράψαμε.

ΑΠΟΔΕΙΞΗ ΟΤΙ ΔΕΝ ΤΗΝ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΑΜΕ, ΟΥΤΕ  ΤΩΡΑ ΕΞΕΤΑΣΑΜΕ ΑΥΤΑ ΠΟΥ ΓΡΑΦΟΝΤΑΙ.

-----------------------------------------------------------------------------------------------------

Β. ΓΙΑ ΤΗ  ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΜΦΙΣΒΗΤΟΥΜΕΝΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΉ ΠΗΓΗ (Α2) ΓΡΑΨΑΜΕ:

Παντελεήμων (Καθρεπτίδης), Αρχιμ., Τα Ψευδο-Χρυσοστομικά έργα: Συμβολή στην έρευνα των Spuria του Ιωάννου Χρυσοστόμου, Θεσσαλονίκη 2005.Εξειδικευμένη μονογραφία πάνω στους λόγους της PG 55-56 και στη μεθοδολογία αναγνώρισης των νόθων κειμένων. Σελίδες: 45–52 (Μεθοδολογία ταξινόμησης των Spuria) & σελ. 118–122 (Ειδικός κατάλογος ομιλιών της PG 56 με αναφορά στον λόγο «Εἰς τὸν Προφήτην Ἠλίαν»).

Ο Ι.Π γράφει.

Kατ΄ αρχάς ο Παντελεήμων Καθρεπτίδης δεν θα μπορούσε το 2005 να ήταν Αρχιμανδρίτης όπως παρουσιάζεται Παντελεήμων (Καθρεπτίδης), Αρχιμ., διότι το 2003 με πρόταση του Αρχιεπισκόπου Αθηνών Χριστοδούλου, εξελέγη Επίσκοπος. Αλλά και αυτό να μην ήταν, τέτοια έκδοση πολύ απλά δεν υπάρχει......

 

ΣΧΟΛΙΟ ΔΙΚΟ ΜΑΣ.

Ο συντάκτης της κρίσης (Ι.Π.) επιδεικνύει θεμελιώδη άγνοια βασικών κανόνων της ακαδημαϊκής και βιβλιογραφικής δεοντολογίας, αδυνατώντας πλήρως να διακρίνει την έννοια του «τίτλου μονογραφίας» από εκείνη του «τίτλου αυτοτελούς βιβλίου».

Με ποια απολύτως επιστημονική, λογική ή βιβλιογραφική βάση αποφαίνεται αυθαίρετα ότι «δεν υπάρχει τέτοια έκδοση», όταν ουδέποτε ισχυριστήκαμε ή αναγράψαμε εμείς την ύπαρξη αυτοτελούς έκδοσης; Η απόδοση ανύπαρκτων ισχυρισμών σε εμάς συνιστά προφανή διαστρέβλωση της πραγματικότητας, ενώ παράλληλα ο Ι.Π. οφείλει να απαντήσει με ποια συγκεκριμένα στοιχεία «αποδεικνύει» τον αρνητικό του ισχυρισμό: πώς στοιχειοθετεί ότι η εν λόγω μονογραφία δεν δημοσιεύθηκε πράγματι ως αυτοτελής ενότητα, κεφάλαιο ή άρθρο σε κάποιο βιβλίο ή επιστημονικό περιοδικό το έτος 2005; Η παντελής έλλειψη διασταύρωσης των δεδομένων, η αυθαίρετη κατασκευή ισχυρισμών και η εκτόξευση ανυπόστατων αφορισμών καθιστούν την κρίση του Ι.Π. επιστημονικά μετέωρη, ουσιαστικά αβάσιμη και απολύτως απορριπτέα.

Ο ισχυρισμός του Ι.Π.  καταρρέει αμέσως κάτω από το βάρος της ίδιας του της προχειρότητας. Για να δικαιούται ένας μελετητής να αποφανθεί τελεσίδικα για την ανυπαρξία ενός έργου ή μιας θεολογικής μονογραφίας, οφείλει προηγουμένως να έχει πραγματοποιήσει εξαντλητική και συστηματική βιβλιογραφική έρευνα. Ο Ι.Π., ωστόσο, αποτυγχάνει παταγωδώς να αποδείξει την υπόθεσή του, καθώς η τακτική του χαρακτηρίζεται από πλήρη απουσία βιβλιογραφικού ελέγχου. Είναι προφανές πως δεν εξέτασε ένα προς ένα τα τεύχη των επίσημων εκκλησιαστικών περιοδικών (ΕΚΚΛΗΣΙΑ, ΕΦΗΜΕΡΙΟΣ, ΘΕΟΛΟΓΙΑ), ούτε μπήκε στον κόπο να αποδελτιώσει την πολυδεκαετή αρθρογραφία και το συγγραφικό έργο του νυν επισκόπου Π.Κ., ο οποίος υπηρέτησε ως Ιεροκήρυκας του Καθεδρικού Ναού Αθηνών για σχεδόν τρεις δεκαετίες (1974–2003).

Παράλληλα, ο Ι.Π. επιδεικνύει προκλητική άγνοια της πραγματικότητας, προσπερνώντας το γεγονός ότι η διακονία του επισκόπου στον άμβωνα είναι στενά υφασμένη με τη μελέτη, την ερμηνευτική σκέψη και την κοινωνική θεολογία του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου — του κατεξοχήν προστάτη των ιεροκηρύκων. Η χρυσοστομική αυτή επίδραση διατρέχει πληθώρα άρθρων, κηρυγμάτων και αυτοτελών εκδόσεών του, όπως το βιβλίο «Κηρύξατε επί των δωμάτων».

Στην πραγματικότητα, ο Ι.Π. δεν «αποδεικνύει» απολύτως τίποτα· απλώς αυθαίρετα μετατρέπει τη δική του άγνοια, ερευνητική ανεπάρκεια ή τεμπελιά σε «τεκμήριο ανυπαρξίας». Το γεγονός ότι ο ίδιος δεν κρατά στα χέρια του έναν συγκεκριμένο ακαδημαϊκό τίτλο που ο ίδιος φαντάζεται, δεν σημαίνει ότι η συγγραφική και ποιμαντική προσφορά του επισκόπου πάνω στον Χρυσόστομο δεν υφίσταται. Εν κατακλείδι, ο ισχυρισμός του Ι.Π. είναι επιστημονικά μετέωρος, σοφιστικός και ανυπόστατος, καθώς στηρίζεται αποκλειστικά σε εικασίες και όχι σε πραγματική αποδελτίωση των πηγών.

Γ. ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΙΤΗ ΑΜΦΙΣΒΗΤΟΥΜΕΝΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΠΗΓΗ (Α3) ΓΡΑΨΑΜΕ.

Αραμπατζής, Χρήστος, Η χειρόγραφη παράδοση των έργων του Ιωάννου Χρυσοστόμου, Εκδόσεις Πουρναρά, Θεσσαλονίκη 2001. Εξετάζει πώς οι μεταγενέστεροι αντιγραφείς πρόσθεταν το όνομα του Χρυσοστόμου σε ανώνυμες ομιλίες. Σελίδες: 83–91 (Ενότητα: «Η διείσδυση ανωνύμων ομιλιών στη χρυσοστομική παράδοση») & σελ. 142–146. Στη γενική σειρά 37 τόμων του Χρυσοστόμου στην ΕΠΕ, ο τόμος PG 56 παραλείπεται στο σύνολό του).

 Ο Ι.Π γράφει: « επίσης πολύ απλά τέτοια έκδοση δεν υπάρχει.....»

ΣΧΟΛΙΑ.Ο ισχυρισμός του Ι.Π. ότι «τέτοια έκδοση πολύ απλά δεν υπάρχει» δεν αποτελεί τίποτα περισσότερο από ένα μνημείο επιπολαιότητας, δογματικής άγνοιας και παντελούς απουσίας σοβαρής ερευνητικής μεθοδολογίας. Ο Ι.Π. βιάστηκε να θριαμβολογήσει για μια ανυπαρξία που κατασκεύασε ο ίδιος στο μυαλό του, αποδεικνύοντας ότι αδυνατεί να διαβάσει ακόμα και τα βασικά.

Ουδέποτε ισχυριστήκαμε ή γράψαμε ότι τα εν λόγω στοιχεία αποτελούσαν αυτοτελείς τίτλους βιβλίων. Αυτό το αυθαίρετο συμπέρασμα κατασκευάστηκε εξ ολοκλήρου από τον ίδιο τον Ι.Π. αντί να κάνει το στοιχειώδες: να πραγματοποιήσει πραγματική έρευνα.

Η δική μας διασταυρωμένη έρευνα τον εκθέτει ανεπανόρθωτα. Το βιβλίο όχι μόνο υπάρχει, αλλά εντοπίστηκε, και τα στοιχεία που επικαλούμαστε συνιστούν συγκεκριμένες, καταγεγραμμένες ενότητες εντός αυτού του έργου, το οποίο εκδόθηκε υπό διαφορετικό τίτλο. Η ανικανότητα του Ι.Π. να εντοπίσει την πηγή και η βιασύνη του να αποφανθεί τελεσίδικα με την αλαζονική φράση «πολύ απλά δεν υπάρχει», δεν αποδεικνύει την ανυπαρξία του κειμένου — αποδεικνύει «πολύ απλά» τη δική του ερευνητική ανεπάρκεια, την επιφανειακή ανάγνωση των δεδομένων και την επιστημονική του φθηνεία.

Θέσαμε  ως ερώτηση  σε μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης την παραπάνω βιβλιογραφική και πήραμε την εξής απάντηση.

ΤΕΧΝΗΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Το βιβλίο με τίτλο «Η χειρόγραφη παράδοση των έργων του Ιωάννου Χρυσοστόμου» (Εκδόσεις Πουρναρά, 2001) δεν υπάρχει ως ξεχωριστή έκδοση ή αυτοτελής τίτλος στη βιβλιογραφία του Χρήστου Αραμπατζή.

 

 ΚΥΡΙΕ ΙΩΑΝΝΗ ΠΑΠΑΡΗΓΑ, ΠΟΙΟΣ ΤΕΛΙΚΑ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΕ ΤΗΝ ΤΕΧΝΗΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΕΓΩ Η ΕΣΥ;;;

Δ. ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΕΤΑΡΤΗ ΑΜΦΙΣΒΗΤΟΥΜΕΝΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΠΗΓΗ (Α4) γράψαμε:

Θρησκευτική και Ηθική Εγκυκλοπαίδεια (ΘΗΕ), Τόμος 6, Λήμμα «Ιωάννης ο Χρυσόστομος» (Ενότητα: Νόθα Έργα / Spuria), Αθήνα 1965. Σελίδες: Στήλες 1152–1154 (στο λήμμα «Ιωάννης ο Χρυσόστομος», ειδική υπο-ενότητα «Νόθα και Αμφισβητούμενα»).

 

Ρωτήσαμε μοντέλο της τεχνητής νοημοσύνης γι΄αυτά και πήραμε την εξής απάντηση, χωρίς να εξετάσουμε την ακρίβειά της.

ΤΕΧΝΗΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ειδική υπο-ενότητα για τα Νόθα / Αμφισβητούμενα (Spuria) βρίσκεται εκτενέστερα προς το τέλος του λήμματος (γύρω στις στήλες 1180–1185)

 

ΕΡΩΤΗΣΗ ΠΡΟΣ Ι.Π. Η απάντηση της τεχνητής νοημοσύνης μοιάζει με ό,τι  δημοσίευσα εγώ ή ΕΙΝΑΙ ΤΕΛΕΙΩΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΗ;;;

ΤΕΛΙΚΑ Ι.Π., ΠΟΙΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΕ ΤΗΝ  ΤΕΧΝΗΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ;;;

ΓΙΑΤΙ ΕΓΙΝΑ ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ (ΦΡΑΝΚ ΣΑΦΕΡ)

 

Ο Φρανκ Σάφερ είναι σεναριογράφος, σκηνοθέτης και συγγραφέας. Το τελευταίο του βιβλίο έχει τίτλο «Ψεύτικα Μαργαριτάρια για Αληθινούς Χοίρους». Ζει στη Μασαχουσέτη με τη σύζυγο και τα παιδιά του. Πριν ασπαστεί την Ορθοδοξία, ανήκε σε μια προτεσταντική ευαγγελική ομάδα και ήταν γνωστός ως ο υποστηρικτής και συγγραφέας της.

Βαπτίστηκα στην Ελληνορθόδοξη Εκκλησία την 1η Δεκεμβρίου 1990. Ήταν το αποκορύφωμα μιας μάλλον μακράς προσωπικής οδύσσειας που με οδήγησε από την καρδιά του ευαγγελικού προτεσταντικού «σεχταρισμού» στην ιστορική Εκκλησία.

Υπάρχουν τρεις βασικοί λόγοι για τους οποίους εγκατέλειψα την προτεσταντική μου κληρονομιά και εντάχθηκα στην ορθόδοξη κοινότητα. Πρώτον, πείσθηκα ότι οι ισχυρισμοί της ιστορικής Εκκλησίας -ότι είναι η αληθινή Εκκλησία- είναι δικαιολογημένοι. Δεύτερον: στο σχισματικό χάος του Προτεσταντισμού άρχισα να βλέπω την εκπλήρωση των τρομερών προειδοποιήσεων των Πατέρων της Εκκλησίας κατά του σχίσματος. Αυτό επιτάχυνε την αναζήτησή μου για την αδιάσπαστη, αρχική και νόμιμη, αποστολική τάξη που έχει καθιερωθεί στην ιστορική Εκκλησία. Τρίτον: για πολλά χρόνια, ενώ προσπαθούσα να γίνω Χριστιανός, αντί να «πιστεύω» στον Χριστιανισμό, συχνά αναρωτιόμουν γιατί το ταξίδι μου ήταν τόσο μοναχικό και ατομικιστικό. Αναρωτιόμουν γιατί φαινόταν να έχω μόνο λίγα πνευματικά όπλα για να πολεμήσω την αμαρτία μου. Καθώς άρχισα να ανακαλύπτω την ιστορική Εκκλησία, άρχισα επίσης να ανακαλύπτω ένα ολόκληρο οπλοστάσιο πνευματικών όπλων που δεν γνώριζα ποτέ ότι υπήρχαν.

Όσον αφορά τα δύο πρώτα σημεία, δηλαδή τους ισχυρισμούς της ιστορικής Εκκλησίας και την κριτική της χαοτικής κατάστασης του Προτεσταντισμού, έχω γράψει εκτενώς για αυτό το θέμα αλλού. Εδώ, επομένως, θα ασχοληθώ κυρίως με τον τρίτο μου λόγο - την προσωπική διάσταση του πνευματικού μου ταξιδιού προς την Εκκλησία.

Έννοια

Όλοι αναζητούμε νόημα στη ζωή μας. Για να βρούμε αυτό το νόημα, χρειαζόμαστε ορισμένα αμετάβλητα πρότυπα, στόχους και παραμέτρους με τις οποίες θα μετράμε την πρόοδό μας προς το να γίνουμε αυτό που θα θέλαμε.

Ωστόσο, αν μια μέρα ανακαλύψουμε ότι οι ιδέες μας για το ποιοι είναι οι πνευματικοί μας στόχοι έχουν περιοριστεί σε υποκειμενικά και καθαρά προσωπικά πρότυπα που έχουμε δημιουργήσει εμείς οι ίδιοι, τότε κάθε ελπίδα για την αναζήτηση αμετάβλητου νοήματος -πόσο μάλλον υπερβατικού αιώνιου νοήματος- χάνεται. Σε ένα πνευματικό πλαίσιο, αυτό ισοδυναμεί με την ανακάλυψη ότι ο φράχτης του μπέιζμπολ κινείται ανάμεσα σε δύο χτυπήματα, κάτι που θα ακύρωνε εντελώς και θα ακύρωνε κάθε νόημα μιας «ελεύθερης βολής», ακόμα κι αν είχε γίνει.

Το πρόβλημα με τον Προτεσταντισμό είναι ότι ο άνθρωπος είναι ανεξάρτητος από την Ιερή Παράδοση. Ο «φράχτης» - η παράδοση - μπορεί να μετακινηθεί αυθαίρετα επειδή χωρίς την αποστολική εξουσία οποιαδήποτε προτεσταντική γνώμη είναι τόσο καλή όσο η γνώμη οποιουδήποτε (άλλου) ατόμου για το τι σημαίνει να είσαι Χριστιανός.

Οποιοδήποτε άτομο, για παράδειγμα, μπορεί να πει ότι τηρεί την Αγία Γραφή, αλλά καθώς η Ιερή Παράδοση απορρίπτεται ή τροποποιείται ριζικά, αποδεικνύεται ότι κάθε άτομο ακολουθεί μόνο τη δική του υποκειμενική ερμηνεία για το τι πιστεύει ότι λέει η Αγία Γραφή - ανάγοντάς την σε αυτό που «σημαίνει για αυτόν».

Ακόμα πιο συγκεχυμένη είναι η προτεσταντική έννοια της έννοιας της λατρείας. Είναι το χτύπημα τυμπάνων, η συμμετοχή σε κηρύγματα, η προσευχή, η ψαλμωδία, η γλωσσολαλιά και τι άλλο; Δίνονται οι χειλικές προσευχές, αλλά ένας Προτεστάντης δεν θα συμφωνήσει ποτέ με τους Προτεστάντες άλλων «αιρέσεων» για το τι είναι η λατρεία, ακόμη και στην εκκλησία, και το αποτέλεσμα είναι τόσο πνευματικά χαοτικό όσο η σχέση μεταξύ Κάιν και Άβελ. Ως αποτέλεσμα, έχουμε τα δεδομένα ότι καθεμία από τις 23.000 προτεσταντικές αιρέσεις ισχυρίζεται ότι είναι η «αληθινή εκκλησία».

Λατρεία

Ίσως ο καλύτερος τρόπος για να κατανοήσουμε τη διαφορά μεταξύ Ορθοδοξίας και Προτεσταντισμού είναι να επεκτείνουμε την αναλογία της ιστορίας του Κάιν και του Άβελ. Ο Προτεστάντης υποθέτει ότι ο Θεός πραγματικά δεν ενδιαφέρεται αν του προσφέρουμε ένα αρνί ή τον «καρπό της γης». Ο Ορθόδοξος Χριστιανός, από την άλλη πλευρά, πιστεύει ότι ο τρόπος που λατρεύουμε δεν είναι ένα προσωπικό, υποκειμενικό ζήτημα που κάνουμε κατά την κρίση μας, αλλά μάλλον ότι έχει ριζώσει στην μυστηριακή ιστορική Εκκλησία μέσω της καθοδήγησης του Αγίου Πνεύματος ανά τους αιώνες. Μπορούμε, όπως διδάσκει η Εκκλησία, να γνωρίζουμε πώς να λατρεύουμε και ποια είναι τα βασικά στοιχεία της μυστηριακής πρακτικής που διαμορφώνουν την αρχική λατρεία και τους κανόνες της εκκλησίας.

Ως αποτέλεσμα αυτής της πεποίθησης, ο Ορθόδοξος Χριστιανός δεν ασκεί τη λατρεία αποκλειστικά ως ατομική έκφραση αυτοπραγμάτωσης μεταμφιεσμένη σε ευσέβεια, αλλά αντίθετα προσεγγίζει τον Θεό με βάση τη μοναδική και κοινή ιστορική εμπειρία της Εκκλησίας - ολόκληρης της Εκκλησίας - η οποία περιλαμβάνει την Εκκλησία των Αγίων και των Μαρτύρων, καθώς και την παρούσα Εκκλησία στη γη.

ΟΦΕΙΛΟΜΕΝΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΤΟ ΙΣΤΟΛΟΓΙΟ ΄"ΕΝ ΤΟΥΤΩ ΝΙΚΑ"

 

Στο ιστολόγιο ΕΝ ΤΟΥΤΩ ΝΙΚΑ δημοσιεύτηκε άρθρο με τίτλο «Περί του λόγου του Αγίου Ιωάννου του Χρυσόστομου που αφορά τον Προφήτη Ηλία.¨. (https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/08/blog-post_176.html)

Το άρθρο αποτελεί ενας ερασιτεχνικός σχολιασμός του άρθρου του γράφοντος
«ΜΙΑ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΗ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ ΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΤΟΝ ΛΟΓΟ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΡΟΦΗΤΗ ΗΛΙΑ.(ΠΡΟΣΟΧΗ.....)» που δημοσιεύτηκε στο ιστολογιο Ομολογια. 

Χαρακτηρίζω δε ερασιτεχνικό τον σχολιασμό γιατί τελικα ο αρθρογράφος Ι.Π δεν ασχολείται με το κύριο θέμα του άρθρου, που αφορά την  γνησιότητα του λόγου του Αγίου Ιωάννη του Χρυσοστόμου στον οροφητη Ηλία , αλλά ασχολήθηκε μόνο με τις ενδεικτικές βιβλιογραφικές πηγές που αναφέρονται στο άρθρο στην ομολογία, με σκοπό να πλήξει τον γράφοντα, τακτική που δεν μας εκπλήσσει.

Ευχαριστούμε τον κ.Ι.Π για την τακτική του, γιατί μας έδωσε την αφορμή να ασχοληθούμε περισσότερο με το θέμα, να διορθώσουμε λάθη (που δεν αναιρούν κανένα συμπέρασμα μας)  και να του αποδείξουμε ότι ΤΕΛΙΚΑ ΟΛΟΓΟΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΣΤΟΝ ΠΡΟΦΗΤΗ ΗΛΙΑ που παραθέτει στο ιστολόγιό του ΕΙΝΑΙ ΝΟΘΟΣ, και όχι γνήσιος όπως ο ίδιος εμμέσως πλήν σαφώς συμπεραίνει και παραπλανά τους αναγνώστες του. Γι΄αυτό του συνιστώ να διαβάσει με προσοχή τα παρακάτω περιμένοντας τις απαντήσεις στις ερωτήσεις που του θέτουμε.

Η συγχρονική πατρολογική έρευνα έχει κατοχυρώσει τη νοθεία του λόγου αυτού στους διεθνείς επιστημονικούς καταλόγους:

·         CPG (Clavis Patrum Graecorum): Κατατάσσει το έργο στον 2ο τόμο υπό τον αριθμό CPG 4565  στη σαφώς οριοθετημένη κατηγορία των Spuria. (https://pinakes.irht.cnrs.fr/notices/oeuvre/7784/?utm_source=chatgpt.com)

·         Aldama (Repertorium Pseudochrysostomicum): Ο J. A. de Aldama περιλαμβάνει το κείμενο στον κατάλογο των ψευδεπίγραφων, επιβεβαιώνοντας ότι πρόκειται για μεταγενέστερο δημιούργημα της βυζαντινής κηρυγματικής παράδοσης που «επενδύθηκε» το όνομα του Χρυσοστόμου για να αποκτήσει αυθεντία.

 

Α, Η ΑΠΟΨΗ ΤΟΥ ΠΑΤΡΟΛΟΓΟΥ ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ.

Στο βιβλίο του Σ.ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ  «Άγιος Ιωάννης Χρυσόστομος. Τόμος Α΄. "Η Ζωή του, η Δράση του, οι Συγγραφές του". Σελίδες 144-185 και στην ενότητα οι συγγαφές του γίνεται ταξινόμηση και καταγραφή των έργων το6υ μεγάλου Αγίου. Στην ενότητα Η με τιτλο –« Αμφιβαλλόμενα και νόθα έργα» αναγράφεται ΣΤΟΝ ΑΡΙΘΜΌ 57. «Εις τον προφήτην Ηλίαν».Μάλιστα δε ο συγγραφέας γράφει και τα εξής: «Ο αριθμός τους είναι τεράστιος -κατά τίτλους μάλιστα μεγαλύτερος από τον αριθμό των γνήσιων έργων του. Τα πλείστα είναι πολύ σύντομα και δη αποσπάσματα και διασκευές χρυσοστομικών ή άλλων έργων. Εδώ παραθέτουμε τους τίτλους τους, με την σειρά της εκδόσεως του J. P. Migne στην PG. Για τα λοιπά παραπέμπουμε στο CPG του Μ. Geerard. Κείμενα, που με βεβαιότητα αποδόθηκαν στον πραγματικό συγγραφέα τους, αποφεύγουμε να τα καταγράψουμε».

(https://www.oodegr.com/oode/pateres1/xrysostomos/a_bios_erga_1.htm)

Όσον αφορά τις σελίδες της δικής μας βιβλιογραφικής ηλεκτρονικής πηγής οι σελίδες .που αναφέρονται είναι λάθος (λόγω κακής κατάστασης της ηλεκτρονικής μας  πηγής) ΧΩΡΙΣ ΣΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΑΥΤΟ Ο ΙΔΙΟΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ ΝΑ ΑΝΑΙΡΕΙ ΤΗΝ ΑΠΟΨΗ ΠΟΥ ΔΙΑΤΥΠΩΝΕΙ   ΣΤΟΝ  Α ΤΟΜΟ ΤΟΥ ΓΙΑ ΤΑ ΕΡΓΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ  ΩΑΝΝΗ ΤΟΥ  ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ.

Αν ο Ι.Π ΈΧΕΙ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΗ ΑΠΟΨΗ ΝΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΕΙΞΕΙ.

ΥΠΟΨΗ ΟΤΙ ΥΠΑΡΧΕΙ ΚΑΙ ΑΛΛΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ Β ΤΟΜΟΥ ΤΗΣ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑΣ Σ.ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ  –ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΓΡΗΓΟΡΗ.

Β. Θρησκευτική και Ηθική Εγκυκλοπαίδεια (ΘΗΕ), Τόμος 6, Λήμμα «Ιωάννης ο Χρυσόστομος» (Ενότητα: Νόθα Έργα / Spuria), Αθήνα 1965. Σελίδες: Στήλες 1175-1176( ΟΙ ΣΩΣΤΕΣ)   0 αναφέρεται σε ΝΟΘΑ ΕΡΓΑ ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ και στην σελ.1176 αναφέρει ότι ο στο P.G TOMOΣ 56 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΣΕ 54 ΟΜΙΛΙΕΣ ΑΡΕΙΑΝΟΥ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΣ.

Τα ίδια γράφονται και παρακάτω:

Ψευδεπίγραφα  έργα:  Μερικά  έργα  τοϋ  Χρυσοστόμου,  πού  μαρτυροϋνται  άπό  τούς  παλαιούς,  έχουν  χαθεί.  Είναι  όμως  άφθονότερα  τά  ξένα  έργα  πού  φέρονται  μέ  τό  δνομά  του,  ιδίως όμιλίες.  " Ισως  άνέρχονται  αύτές  σέ  χίλιες,  άλλ  ’  έκδόθηκε  μόνο  τό  ένα  τρίτο  άπ'  αύτές  περίπου,  ένώ  οί  άλλες  βρίσκονται  ατά  χειρόγραφα  άκόμα.  Ή  έσφαλμένη  άπόδοση  όφείλεται  σέ  σύγχυση  των  όνομάτων  καί  αέ  σφάλματα  των  άντιγραφέων.  Μεταξύ  αύτών περιλαμβάνονται  έργα  τοϋ  Σεβηριανοϋ  Γαβάλων,  Φλαβιανοϋ  Αντιόχειας,  Νεατορίου,  Άμφιλοχίου  Ίκονίου,  Εύσεβίου  Αλεξάνδρειάς,  Ησυχίου  Ιεροσολύμων,  Γρηγορίου  Αντιόχειας,  Ίω- άννου  τοϋ  Δαμασκηνού,  Γρηγορίου  Σιναΐτου  καί  διαφόρων  Ιωαννών  πατριάρχων  Κωνσταντινουπόλεως.  Πρέπει  όμως  νά  μελετηθούν  μέ  προσοχή  τά  κείμενα,  διότι  πιθανώς  μεταξύ  τών  νόθων  νά  υπάρχουν  καί  γνήσια  τοϋ  Χρυσοστόμου.  Ιδιαίτερα  έδώ  πρέπει  νά μνημονευθοϋν  τά  έξής  δύο.  Ή  Σύνοψις Π.  καί Κ.  Διαθήκης,  είδος  εισαγωγής  στις  Γραφές,  πού  έκδόθηκε  άτελής1 2.  Είναι  άντίστοιχο  πρός  παρόμοιο  έργο  πού  άποδίδεται  ατόν  Αθανάσιο  καί  δέν  άνήκει  στόν  Χρυσόστομο.  Τό  περιεχόμενο  στήν  ΡΟ  56,  611-946 λατινικό  κείμενο  54  ό μιλιών  ατό  Ματθαϊο,  προέρχεται  τό  πιό πιθανό  άπό  μετάφραση  έλληνικοϋ  πρωτότυπου,  πού  αυντάχδηκε άπό  άρειανό  συγγραφέα. ΠΗΓΗ. ΙΩΑΝΝΟΥ  ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ -ΑΠΑΝΤΑ  ΤΑ  ΕΡΓΑ . ΓΕΝΙΚΗ  ΕΙΣΑΓΩΓΗ Άπό  τόν ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ  Κ.  ΧΡΗΣΤΟΥ Καθηγητή  Πανεπιστημίου   ΠΗΓΗ. rchive.org/stream/ErgaChrysostomou/Свт.%20Иоанна%20Златоуста%20собрание%20сочинений%20на%20греческом%20языке%2C%20Т.1%20-%20святитель%20Иоанн%20Златоуст_djvu.txt

 

ΘΑ ΗΤΑΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΝΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙ ΚΑΙ ΤΗΝ ΣΕΛΙΔΑ ΜΕ ΤΟ ΛΗΜΑ «ΠΡΟΦΗΤΗΣ ΗΛΙΑΣ « ΓΙΑ ΝΑ ΔΟΥΜΕ ΤΙ ΓΡΑΦΕΙ ΕΚΕΙ ΣΧΕΤΙΚΑ.

Γ. Διορθωσαμε  τις βιβλιογραφικές πηγες 2 και 3 του άρθρου μας γιατί δεν επαληθεύσαμε  την αντιστοιχία συγγραφέων και τίτλων  που γράψαμε,διατηρωντας τους τιτλους { (Η χειρόγραφη παράδοση των έργων του Ιωάννου Χρυσοστόμου, Εκδόσεις Πουρναρά, Θεσσαλονίκη 2001. -«Η διείσδυση ανωνύμων ομιλιών στη χρυσοστομική παράδοση»). Στη γενική σειρά 37 τόμων του Χρυσοστόμου στην ΕΠΕ, ο τόμος PG 56 παραλείπεται στο σύνολό του))}.Οι τίτλοι είναι ΥΠΑΡΚΤΟΙ παραπέμπουν σε άλλους ερευνητές.  Ο  νυν επίσκοπος Κορωνίας Παντελεήμων Καθρεπτίδης στο πλήθος των βιβλίων και κηρυγμάτων που εχει εκδόσει έχει κανει αναφορά στα ΝΟΘΑ  ΕΡΓΑ ΤΟΥ ΙΕΡΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ, όπως στο βιβλίο ΨΗΓΜΑΤΑ.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΑ

ΣΤον 56ο τόμο της Patrologia Graeca (PG 56) περιλαμβάνεται ο λόγος «Εἰς τὸν προφήτην Ἠλίαν» (In Eliam prophetam sermo), ο οποίος βρίσκεται στις στήλες / σελίδες 583 έως 586. (https://greekdownloads.wordpress.com/2021/05/24/%CE%BA%CE%BB%CE%B5%CE%B9%CE%B4%CE%AF-%CF%80%CE%B1%CF%84%CF%81%CE%BF%CE%BB%CE%BF%CE%B3%CE%AF%CE%B1%CF%82-migne-%CF%84%CF%8C%CE%BC%CE%BF%CF%82-56%CE%BF%CF%82-pg-56/#:~:text=%CE%95%E1%BC%B0%CF%82%20%CF%84%E1%BD%B8%20%CE%BC%E1%BD%B4%20%CF%80%CE%BB%CE%B7%CF%83%CE%B9%CE%AC%CE%B6%CE%B5%CE%B9%CE%BD%20%CE%B8%CE%B5%CE%AC%CF%84%CF%81%CE%BF%CE%B9%CF%82%2C%20%CE%BA%CE%B1%E1%BD%B6%20%E1%BD%85%CF%84%CE%B9,%E1%BC%B8%CF%89%CF%83%E1%BD%B4%CF%86%20%CE%BA%CE%B1%E1%BD%B6%20%CF%80%CE%B5%CF%81%E1%BD%B6%20%CF%83%CF%89%CF%86%CF%81%CE%BF%CF%83%CF%8D%CE%BD%CE%B7%CF%82.%20(PG%2056%2C%20%CF%83%CE%B5%CE%B )

Το συγκεκριμένο κείμενο κατατάσσεται στα νόθα / ψευδεπίγραφα (spuria) έργα (Clavis Patrum Graecorum - CPG 4565), δηλαδή αποδόθηκε εκ των υστέρων στον Ιωάννη τον Χρυσόστομο.

https://www.biblindex.org/en/work-editions/in-eliam-prophetam-sermo/patrologia-graeca-56

Ο Άγιος Ι.Χρυσόστομος αναφέρεται στον Προφήτη Ηλία και σε άλλα (γνήσια) έργα του, όπως στη σύντομη ομιλία «In Heliam et viduam» (Εἰς τὸν Ἠλίαν καὶ τὴν χήραν), η οποία όμως βρίσκεται στον 51ο τόμο της PG (στήλες 337–342).

 

Τα γνήσια έργα του Χρυσοστόμου στον 2ο τόμο της CPG εκτείνονται από το CPG 4305 έως το CPG 4495.

 Οι αριθμοί CPG 4500 έως CPG 5197 καλύπτουν αποκλειστικά τα Spuria/Dubia (νόθα και αμφιβαλλόμενα).

  Ο συγκεκριμένος λόγος στον Προφήτη Ηλία φέρει τον κωδικό CPG 4565. Ο αρθρογράφος παραλείπει εντελώς τον συγκεκριμένο αριθμό CPG του κειμένου.

Οφείλει ο Ι.Π  να απαντήσει επί της ουσίας: 

Βάσει ποιας πατρολογικής ή φιλολογικής μελέτης θεωρείτε τον συγκεκριμένο λόγο της PG 56 γνήσιο έργο του Χρυσοστόμου; Περιλαμβάνει ΝΑΙ Η ΟΧΙ Ο ΤΟΜΟΣ 56 ΨΕΥΔΕΠΙΓΡΑΦΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ;;;

Σημειωση.

ΚΑΙ ΕΠΕΙΔΗ Ι.Π  ΑΦΗΝΕΤΕ ΚΑΠΟΙΑ ΥΠΟΝΟΟΥΜΕΝΑ ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΕΧΝΗΤΗΣ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗΣ ΝΟΜΙΖΟΝΤΑΣ ΟΤΙ ΚΑΝΑΤΕ ΤΗΝ ΑΝΑΚΑΛΥΨΗ ΤΟΥ ΑΙΩΝΑ, ΣAΣ ΕΝΗΜΕΡΩΝΩ (ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΛΟΓΙΚΗ ΣΑΣ, ΠΟΥ ΕΓΩ ΔΕΝ ΑΠΟΔΕΧΟΜΑΙ ΟΠΩΣ ΕΣΕΙΣ) ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ  ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΑΣ, ΠΟΥ ΑΝΑΦΕΡΕΤΑΙ ΣΤΟΝ ΛΟΓΟ ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΣΤΟΝ ΠΡΟΦΗΤΗ ΗΛΙΑ ΠΡΟΦΗΤΗ ΗΛΙΑ ΣΤΟ LINK https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/07/blog-post_24.html

ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΕΙ ΣΕ ΔΥΟ ΜΟΝΤΕΛΑ ΕΛΕΓΧΟΥ  ΧΡΗΣΗΣ ΤΕΧΝΗΤΗΣ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗΣ ΠΟΣΟΣΤΑ 80% KAI 94%.!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

TO ΞΑΝΑΛΕΩ.ΕΓΩ ΔΕΝ ΤΑ ΑΠΟΔΕΧΟΜΑΙ AYTA, ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΠΟΥ ΑΝΕΦΕΡΑ ΠΑΛΙΟΤΕΡΑ. ΟΠΟΤΕ ΣΤΑΜΑΤΕΙΣΤΕ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΜΕ ΤΑ ΠΙΣΩΠΛΑΤΑ ΚΤΥΠΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΣΧΟΛΕΙΘΕΙΤΕ ΜΕ ΤΗΝ ΟΥΣΙΑ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΩΝ.ΚΑΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΟΤΙ ΟΠΟΤΕΔΗΠΟΤΕ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙΤΕ ΤΗΝ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΗΣ GOOGLE ΗΔΗ ΕΧΕΤΕ ΜΠΕΙ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΤΗΣ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗΣ.

Πρωτοπρεσβύτερος Δημήτριος Αθανασίου.

 

 

ΜΙΑ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΗ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ ΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΤΟΝ ΛΟΓΟ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΡΟΦΗΤΗ ΗΛΙΑ.(ΠΡΟΣΟΧΗ.....)

Στην αναδημοσίευση του άρθρου  « Διαστρέβλωση του Προφήτου Ηλία του Θεσβίτου από τον π. Ευάγγελο Παπανικολάου» στο ιστοόγιο ΟΜΟΛΟΓΙΑ  (https://apotixisi.blogspot.com/2026/08/blog-post_437.html)

υπάρχουν σχόλια, που πιθανόν να δημιουργήσουν στους αναγνώστες λάθος εντυπώσεις για την ερμηνευτική που δίνει ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος για τον ζηλωτή προφήτη Ηλία και την φιλανθρωπία του Θεού. Μάλιστα ο πρώτος σχολιαστής γράφει χαρακτηριστικά τα εξής: “Μάλλον μερικοί δεν έχουν διαβάσει τον ιερό Χρυσόστομο.....(με παραπομπή)   https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/07/blog-post_24.html..”

Διαβάσαμε τον σχετικό λόγο στo παραπάνω link και ψάξαμε τα σχετικά με την παραπομπή που αναγράφεται. ως πηγή του λόγου 

(Ι. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ P.G. 56, ΣΕΛ. 584-586). Διαπιστώσαμε μέσα από έρευνα στις παρακάτω βιβλιογραφικές πηγές ότι η  συγκεκριμένη ομιλία για τον Προφήτη Ηλία κατατάσσεται από τους σύγχρονους πατρολόγους και κριτικούς εκδότες στα ψευδο-χρυσοστομικά κείμενα (Pseudo-Chrysostomica).

Ο 56ος τόμος της Ελληνικής Πατρολογίας (Patrologia Graeca - Migne), στον οποίο παραπέμπει το ιστολογιο ¨ΕΝ ΤΟΥΤΩ ΝΙΚΑ", περιέχει κατά κύριο λόγο «Spuria» (νόθα έργα), δηλαδή ομιλίες που αποδόθηκαν εκ των υστέρων στον Ιωάννη τον Χρυσόστομο από μεταγενέστερους συγγραφείς ή αντιγραφείς λόγω της φήμης του. Στην έρευνά μας χρησιμοποιήσαμε δε τις εξής βιβλιογραφικές πηγές:

1.       Παπαδόπουλος, Στυλιανός Γ., Πατρολογία, Τόμος Β΄ (4ος αιώνας: Ανατολή και Δύση), Αθήνα 1990 .  Ο συγγραφέας αναλύει εκτενώς το γνήσιο έργο του Ιωάννου Χρυσοστόμου και κάνει ειδική μνεία στο πρόβλημα των νοθευμένων λόγων (Spuria) που διεισέδυσαν στη χρυσοστομική παράδοση. Σελίδες: 711–715 (Ενότητα: «Έργα – Αυθεντικότητα και Νόθα») & σελ. 720 (αναφορά στις συλλογές νοθων εργων

9, Τα Ψευδο-Χρυσοστομικά έργα: Συμβολή στην έρευνα των Spuria του Ιωάννου Χρυσοστόμου, Θεσσαλονίκη 2005.Εξειδικευμένη μονογραφία πάνω στους λόγους της PG 55-56 και στη μεθοδολογία αναγνώρισης των νόθων κειμένων. Σελίδες: 45–52 (Μεθοδολογία ταξινόμησης των Spuria) & σελ. 118–122 (Ειδικός κατάλογος ομιλιών της PG 56 με αναφορά στον λόγο «Εἰς τὸν Προφήτην Ἠλίαν»).

3.     Η χειρόγραφη παράδοση των έργων του Ιωάννου Χρυσοστόμου, Εκδόσεις Πουρναρά, Θεσσαλονίκη 2001. Εξετάζει πώς οι μεταγενέστεροι αντιγραφείς πρόσθεταν το όνομα του Χρυσοστόμου σε ανώνυμες ομιλίες.  (Ενότητα: «Η διείσδυση ανωνύμων ομιλιών στη χρυσοστομική παράδοση») . Στη γενική σειρά 37 τόμων του Χρυσοστόμου στην ΕΠΕ, ο τόμος PG 56 παραλείπεται στο σύνολό του).

4.      ΕΠΕ (Έλληνες Πατέρες της Εκκλησίας), Ιωάννου Χρυσοστόμου Έργα, Εκδόσεις «Ο Γρηγόριος ο Παλαμάς», Θεσσαλονίκη.ν Στη συγκεκριμένη πολυτελή σειρά, η εκδοτική ομάδα παραλείπει ή επισημαίνει ως νόθα τα κείμενα του 56ου τόμου της PG, περιλαμβάνοντας αποκλειστικά τα επιστημονικά διακριβωμένα γνήσια έργα του Αγίου.

5.       Θρησκευτική και Ηθική Εγκυκλοπαίδεια (ΘΗΕ), Τόμος 6, Λήμμα «Ιωάννης ο Χρυσόστομος» (Ενότητα: Νόθα Έργα / Spuria), Αθήνα 1965. Σελίδες: Στήλες 1152–1154 (στο λήμμα «Ιωάννης ο Χρυσόστομος», ειδική υπο-ενότητα «Νόθα και Αμφισβητούμενα»).

Αξιομνημόνευτα είναι και τα παρακάτω που βρήκαμε.

Ο Γάλλος εκδότης Jacques-Paul Migne, όταν συγκέντρωσε την Ελληνική Πατρολογία τον 19ο αιώνα, βασίστηκε στην παλαιότερη σπουδαία έκδοση του Βενεδικτίνου μοναχού Bernard de Montfaucon (1718–1738). Οι γνήσιοι λόγοι του Χρυσοστόμου καταλαμβάνουν τους τόμους 47 έως 55. Ο 56ος τόμος (PG 56) φέρει τον τίτλο «Spuria» (Νόθα) ή «Homiliae Variae». Ο ίδιος ο Montfaucon, ήδη από τον 18ο αιώνα, διαχώρισε αυτά τα κείμενα επειδή τα χειρόγραφα παρουσίαζαν υφολογικές, γλωσσικές και δογματικές αποκλίσεις από το ύφος του Χρυσοστόμου. Το εγκυρότερο εργαλείο της παγκόσμιας Πατρολογίας για την αυθεντικότητα των πατερικών κειμένων είναι το πολύτομο έργο Clavis Patrum Graecorum (CPG), που εκδίδεται στο Βέλγιο (Brepols / Corpus Christianorum). Η CPG καταγράφει εξαντλητικά όλα τα σωζόμενα έργα των Ελλήνων Πατέρων. Τα έργα του Ιωάννου του Χρυσοστόμου αριθμούνται από το CPG 4305 έως 4525 (ως Γνήσια).

 Πέρα από τους καταλόγους, οι ειδικοί πατρολόγοι διαπιστώνουν τη νοθεία μέσω της κριτικής των κειμένων. Ο γνήσιος Ιωάννης Χρυσόστομος διακρίνεται για την αττικίζουσα χριστιανική ρητορεία του, την αμεσότητα και την ποιμαντική του ισορροπία. Η παρουσίαση του Προφήτη Ηλία ως σχεδόν «εκδικητικού» που πιέζει τον Θεό, καθώς και οι ακραίες ανθρωποπαθείς εκφράσεις για τον Θεό, απαντούν συχνά σε λαϊκότροπες ή μεταγενέστερες ρητορικές δραματοποιήσεις και όχι στην ερμηνευτική γραμμή της Σχολής της Αντιοχείας.

Πρωτοπρεσβύτερος Δημήτριος Αθανασίου

Η ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΜΑΣ (ΟΣΙΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΟΥ ΠΟΠΟΒΙΤΣ (ΤΣΕΛΙΕ)

 

(Πραγμάτωση της Ορθοδοξίας)

1. Η τραγωδία του ανθρώπου στον χρόνο και την αθανασία

Είναι πολύ δύσκολο να εντυπωθεί η αέναη, αιώνια ζωή στην στενή ανθρώπινη ψυχή και στο ακόμη στενότερο ανθρώπινο σώμα. Οι περιτοιχισμένοι κάτοικοι αυτής της γης είναι καχύποπτοι για όλα όσα βρίσκονται πέρα ​​από αυτά. Περιτοιχισμένοι από τον χρόνο και τον χώρο, δεν ανέχονται, ίσως από αταβισμό και αδράνεια, κάτι υπερχρονικό και υπερχωρικό, κάτι πέρα ​​από αυτά και αιώνιο, να διεισδύει ανάμεσά τους. Το θεωρούν επίθεση, στην οποία απαντούν με πόλεμο.

Διαβρωμένος από τον σκόρο του χρόνου, ο άνθρωπος δεν πραγματοποιεί την παρέμβαση της αιωνιότητας σε αυτή τη ζωή και του είναι δύσκολο να τη συνηθίσει. Συχνά τη θεωρεί βία και ασυγχώρητη αγένεια. Μερικές φορές επαναστατεί σκληρά ενάντια στην αιωνιότητα επειδή φαίνεται πολύ μικρός και μικροσκοπικός γι' αυτήν. Πολλές φορές πηγαίνει εναντίον της σε σημείο άγριου μίσους, επειδή την καταλαβαίνει πολύ ανθρώπινα, γήινα και εγκόσμια.

Έχοντας εξελιχθεί σε ύλη, καρφωμένος από τη βαρύτητα στον χρόνο και τον χώρο, αποσπασμένος από το πνεύμα από την αιωνιότητα, ο κάτοικος αυτού του κόσμου δεν συμπαθεί τις επίπονες εξορμήσεις στον άλλο κόσμο και το αιώνιο. Το χάσμα που ανοίγεται ανάμεσα στον χρόνο και την αιωνιότητα είναι αγεφύρωτο γι' αυτόν. Του λείπει η δύναμη και η ισχύς. Περικυκλωμένος από τον θάνατο από παντού, ο άνθρωπος χλευάζει όσους λένε: ο άνθρωπος είναι αθάνατος και αιώνιος. – Τι τον κάνει αθάνατο: ένα θνητό σώμα; Τι τον κάνει αιώνιο: ένα ανίσχυρο πνεύμα;

2. Ο Θεάνθρωπος Χριστός ως η μοναδική γέφυρα

Για να είναι αθάνατος, ο άνθρωπος πρέπει να νιώθει τον εαυτό του αθάνατο στο κέντρο του συναισθήματός του. Για να είναι αιώνιος, πρέπει να γνωρίζει τον εαυτό του αιώνιο στο κέντρο της αυτογνωσίας του. Χωρίς αυτό, τόσο η αθανασία όσο και η αιωνιότητα είναι επιβεβλημένες υποθέσεις. Αν ο άνθρωπος είχε κάποτε αυτό το αίσθημα της αθανασίας και αυτή τη γνώση της αιωνιότητας, ήταν τόσο καιρό πριν που ατροφούσε κάτω από το ίζημα του θανάτου. Και αναμφίβολα έχει ατροφήσει: αυτό λέει ολόκληρη η μυστηριώδης δομή του ανθρώπινου όντος.

Όλο μας το μαρτύριο είναι υπό αμφισβήτηση: πώς να αναβιώσουμε αυτό το ατροφικό συναίσθημα; πώς να αναστήσουμε αυτή την ατροφική γνώση; Οι άνθρωποι δεν μπορούν να το κάνουν. Ούτε οι υπερβατικοί θεοί μπορούν. Μόνο ο Θεός μπορεί να το κάνει αυτό, ο Οποίος ενσαρκώνεται, αθάνατος, στην ανθρώπινη αυτογνωσία, και ο Εαυτός Του, αιώνιος, στην ανθρώπινη αυτογνωσία.

Το έκανε αυτό ο Χριστός, ενσαρκώνοντας τον Εαυτό Του στον άνθρωπο και γίνονται Θεάνθρωπος. Μόνο σε Αυτόν, και μόνο σε Αυτόν, ο άνθρωπος ένιωσε πραγματικά αθάνατος τον εαυτό του, γνώρισε τον εαυτό του αιώνιο. Ο Θεάνθρωπος, με την προσωπικότητά Του, γεφύρωσε το χάσμα μεταξύ χρόνου και αιωνιότητας και επανέφερε τη σύνδεση μεταξύ τους.

Επομένως, μόνο ο άνθρωπος αισθάνεται πραγματικά αθάνατος και γνωρίζει πραγματικά τον εαυτό του αιώνιο, που ενώνεται οργανικά με την προσωπικότητα του Θεανθρώπου Χριστού, με το Σώμα Του, με την Εκκλησία. Επομένως, για τον άνθρωπο και την ανθρωπότητα, το Πρόσωπο του Χριστού έχει γίνει το μόνο πέρασμα και η διέλευση από τον χρόνο στην αιωνιότητα. Γι' αυτό στην Εκκλησία, στην Ορθόδοξη Εκκλησία, το πρόσωπο του Θεανθρώπου Χριστού έχει γίνει και παραμένει η μόνη οδός και οδηγός από τον χρόνο στην αιωνιότητα, από την αυτοαίσθηση της θνητότητας στην αυτοαίσθηση της αθανασίας, από την αυτογνωσία της χρονικότητας και της παροδικότητας στην αυτογνωσία της αιωνιότητας και της παροδικότητας.

3. Ο σκοπός της Εκκλησίας και ο κίνδυνος του εθνικισμού

Το αιώνια ζωντανό πρόσωπο του Θεανθρώπου Χριστού βρίσκεται στο ίδιο το πράγμα, την Εκκλησία. Η Εκκλησία είναι πάντα πρόσωπο, και Θεάνθρωπο πρόσωπο, Θεάνθρωπο πνεύμα και σώμα. Ο ορισμός της Εκκλησίας, η ζωή της Εκκλησίας, ο στόχος, το πνεύμα, το πρόγραμμα, οι μέθοδοι της Εκκλησίας - δίνονται στο θαυματουργό πρόσωπο του Θεανθρώπου Χριστού.

Επομένως, η αποστολή της Εκκλησίας είναι να ενώσει όλους τους πιστούς της οργανικά και προσωπικά με το πρόσωπο του Χριστού, να κάνει το αυτοσυναίσθημά τους σε δράση - το χριστοσυναίσθημα και την αυτογνωσία τους - χριστογνωσία, να κάνει τη ζωή τους ζωή - Χριστό, να κάνει την ψυχή τους ψυχή - Χριστό, να κάνει την προσωπικότητά τους προσωπικότητα - Χριστό, ώστε να μην είναι αυτοί που ζουν σε αυτήν, αλλά ο Χριστός (Γαλ. 2:20).

Η αποστολή της Εκκλησίας είναι να εξασφαλίσει την αθανασία και την αιωνιότητα για τα μέλη της, κάνοντάς τα μέτοχους της θείας φύσης (Β' Πέτρ. 1:4). Είναι επίσης αποστολή της Εκκλησίας να δημιουργήσει σε κάθε μέλος της την πεποίθηση ότι η αθανασία και η αιωνιότητα είναι η φυσιολογική κατάσταση της ανθρώπινης προσωπικότητας, και όχι η χρονικότητα και η θνητότητα, ότι ο άνθρωπος είναι ένας ταξιδιώτης που ταξιδεύει μέσα από τη θνητότητα και την χρονικότητα προς την αθανασία και την αιωνιότητα.

Η Εκκλησία είναι η Θεανθρώπινη αιωνιότητα ενσαρκωμένη μέσα στα όρια του χρόνου και του χώρου. Είναι σε αυτόν τον κόσμο, αλλά όχι από αυτόν τον κόσμο (Ιωάννης 18:36). Είναι σε αυτόν τον κόσμο για να ανυψώσει τον κόσμο σε εκείνον τον κόσμο, από τον οποίο προέρχεται και η ίδια.

Είναι παγκόσμια, καθολική, Θεάνθρωπος, αιώνια, επομένως είναι βλασφημία, μια ασυγχώρητη βλασφημία κατά του Χριστού και του Αγίου Πνεύματος, να την κάνουν εθνικό θεσμό, να την περιορίσουν σε μικροπρεπείς, παροδικούς, προσωρινούς εθνικούς στόχους και μεθόδους. Ο στόχος της είναι υπερεθνικός, παγκόσμιος, πανανθρώπινος· να ενώσει όλους τους ανθρώπους εν Χριστώ, όλους χωρίς διάκριση εθνικότητας, φυλής ή τάξης. Δεν υπάρχει Ιουδαίος ούτε Έλληνας, δεν υπάρχει δούλος ούτε ελεύθερος, δεν υπάρχει άνδρας ούτε γυναίκα, γιατί όλοι είναι ένας εν Χριστώ Ιησού (Γαλάτες 3:28), γιατί ο Χριστός είναι τα πάντα και εν πάσει (Κολ. 3:11).

4. Τα Μυστήρια, τα Ασκητικά Κατορθώματα και η Εκκλησιαστική Εκτροπή

Οι μέθοδοι αυτής της πανανθρώπινης-θεοανθρώπινης ένωσης όλων των ανθρώπων εν Χριστώ δόθηκαν στην Εκκλησία στα άγια Μυστήρια και τα θεανθρώπινα κατορθώματα. Στο ίδιο το πράγμα: το ιερό Μυστήριο της Ευχαριστίας, η Κοινωνία συνθέτει, ορίζει, αντιπροσωπεύει τη μέθοδο και τα μέσα του Χριστού για την ένωση όλων των ανθρώπων: μέσω αυτής, ο άνθρωπος ενώνεται οργανικά με τον Χριστό και με όλους τους πιστούς.

Και μέσω του προσωπικού ασκητισμού με τα θεανθρώπινα κατορθώματα: πίστη, προσευχή, νηστεία, αγάπη, πραότητα και πανέλεος, ο άνθρωπος εδραιώνεται σε αυτή την ενότητα, διατηρείται σε αυτή την αγιότητα και βιώνει προσωπικά τον Χριστό ως την ενότητα της προσωπικότητάς του και ως την ουσία της ενότητάς του με τα άλλα μέλη του Αγίου Σώματος του Χριστού - της Εκκλησίας.

Η Εκκλησία είναι το πρόσωπο του Θεανθρώπου Χριστού, ένας Θεάνθρωπος οργανισμός, όχι μια ανθρώπινη οργάνωση. Η Εκκλησία είναι αδιαίρετη, όπως ακριβώς το πρόσωπο του Θεανθρώπου, όπως ακριβώς το σώμα του Χριστού. Επομένως, είναι θεμελιωδώς λάθος να διαιρούμε τον αδιαίρετο Θεανθρώπινο οργανισμό της Εκκλησίας σε μικρούς εθνικούς οργανισμούς.

Στην πορεία τους μέσα στην ιστορία, πολλές τοπικές Εκκλησίες έχουν περιοριστεί στον εθνικισμό, σε εθνικούς στόχους και μεθόδους. Πολλές Εκκλησίες, και η δική μας ανάμεσά τους. Η Εκκλησία έχει ομαλοποιηθεί σύμφωνα με τον λαό· ενώ το αντίθετο είναι φυσιολογικό: ότι ο λαός ομαλοποιείται σύμφωνα με την Εκκλησία. Και στην Εκκλησία μας, αυτό το λάθος έχει γίνει συχνά.

Αλλά γνωρίζουμε ότι αυτά είναι τα ζιζάνια της εκκλησιαστικής μας ζωής, τα ζιζάνια που ο Κύριος δεν βγάζει, αλλά τα αφήνει να μεγαλώνουν μαζί με το σιτάρι μέχρι τον θερισμό (Ματθ. 13:29-30). Γνωρίζουμε επίσης (ο Κύριος μας έχει διδάξει) ότι αυτά τα ζιζάνια προέρχονται από τον αρχικό εχθρό μας και του Χριστού - τον διάβολο (Ματθ. 13:25-28). Αλλά αυτή η γνώση μας είναι μάταιη αν δεν μετατραπεί σε προσευχή να μας προστατεύσει ο Κύριος Ιησούς στο μέλλον, ώστε να μην είμαστε σπορείς και θεριστές ζιζανίων.

5. Τα πέντε θεανθρώπινα κατορθώματα

Είναι καιρός, είναι η δωδέκατη ώρα, ορισμένοι από τους εκκλησιαστικούς μας εκπροσώπους να πάψουν να είναι αποκλειστικά υπηρέτες του εθνικισμού και της πολιτικής, ανεξάρτητα από το ποια και ποιανού, και να γίνουν αρχιερείς και ιερείς της Μίας, Αγίας, Καθολικής και Αποστολικής Εκκλησίας.

Η αποστολή της Εκκλησίας, που δόθηκε από τον Χριστό και υλοποιήθηκε από τους Αγίους Πατέρες, είναι: να ενσταλάξει και να αναπτύξει στην ψυχή του λαού το συναίσθημα και τη γνώση ότι κάθε μέλος της Ορθόδοξης Εκκλησίας είναι καθολικό και παγκόσμιο πρόσωπο, αιώνιο και Θεάνθρωπο πρόσωπο, ότι είναι του Χριστού, και επομένως αδελφός όλων των ανθρώπων, και υπηρέτης όλων των ανθρώπων και των δημιουργημάτων. Αυτός είναι ο χριστοδότος στόχος της Εκκλησίας· και κάθε άλλος στόχος δεν προέρχεται από τον Χριστό, αλλά από μη-Χριστό.

Για να είναι Χριστιανική, καθολική και παγκόσμια, η τοπική μας Εκκλησία πρέπει να επιτυγχάνει συνεχώς αυτόν τον στόχο στον λαό μας. Αλλά με ποια μέσα μπορεί να επιτύχει αυτόν τον θεάνθρωπο στόχο; - Κανένας άλλος εκτός από τον θεανθρώπινο, επειδή ο θεανθρώπινος στόχος μπορεί να επιτευχθεί αποκλειστικά με θεανθρώπινα μέσα, ποτέ με ανθρώπινα, ποτέ με κανένα άλλο. Σε αυτό η Εκκλησία διαφέρει σημαντικά από οτιδήποτε ανθρώπινο, γήινο.

Τα θεανθρώπινα μέσα δεν είναι τίποτα άλλο από θεανθρώπινα κατορθώματα. Μπορούν να εφαρμοστούν με επιτυχία μόνο από θεανθρώπινους, χριστοφόρους ασκητές. Τα θεανθρώπινα κατορθώματα είναι οργανικά συνδεδεμένα μεταξύ τους. Το ένα πηγάζει από το άλλο· το ένα συμπληρώνει το άλλο.

[α'] Το κατόρθωμα της Πίστεως:

Το πρώτο μεταξύ των κατορθωμάτων είναι το κατόρθωμα της πίστης. Μέσω αυτού πρέπει να μεταφερθεί η ψυχή του λαού· να παραδοθεί στον Χριστό χωρίς επιφύλαξη ή συμβιβασμό, να εμβαθύνει στα βάθη του θείου και του ανθρώπινου, να διευρυνθεί στα πλάτη του θείου και του ανθρώπινου, να ανυψωθεί στα ύψη του θείου και του ανθρώπινου. Είναι απαραίτητο να δημιουργηθεί στον λαό το αίσθημα ότι η πίστη του Χριστού είναι ένας υπερεθνικός, παγκόσμιος, τριαδικός αγώνας, και ότι το να πιστεύει κανείς στον Χριστό σημαίνει: να υπηρετεί τον Χριστό και μόνο τον Χριστό σε όλα τα γεγονότα της ζωής του.

[β'] Το κατόρθωμα της Προσευχής και της Νηστείας:

Το δεύτερο είναι: το θεανθρώπινο κατόρθωμα της προσευχής και της νηστείας. Αυτό το κατόρθωμα πρέπει να γίνεται ως μέθοδος ζωής για τον Ορθόδοξο λαό μας, πρέπει να γίνεται με την ψυχή της ψυχής του λαού, επειδή η προσευχή και η νηστεία είναι παντοδύναμα μέσα, χριστιανικά μέσα για τον καθαρισμό από κάθε ακαθαρσία όχι μόνο του ατόμου, αλλά και της κοινωνίας, του λαού και της ανθρωπότητας, για τον καθαρισμό της ψυχής του λαού μας από τις ακαθαρσίες και τις αμαρτίες μας (Ματθ. 17:19-21· Λουκ. 9:17-29). Η ψυχή του λαού πρέπει να ικετεύεται με την Ορθόδοξη προσευχή. Η προσευχή και η νηστεία δεν πρέπει να είναι μόνο για έναν, όχι μόνο για τον λαό, αλλά για όλους και για όλα: για φίλους και εχθρούς, για όσους μας κάνουν καλό και για όσους μας διώκουν και μας σκοτώνουν, γιατί αυτό είναι που διακρίνει έναν Χριστιανό από έναν ειδωλολάτρη (Ματθ. 5:44-45).

[γ'] Το κατόρθωμα της Αγάπης:

Το τρίτο είναι: το θεανθρώπινο κατόρθωμα της αγάπης. Αυτή η αγάπη δεν έχει όρια. Δεν ρωτάει: ποιος είναι άξιος και ποιος είναι ανάξιος; αλλά αγαπάει τους πάντες και τα πάντα: Αγαπά φίλους και εχθρούς, αγαπά αμαρτωλούς και εγκληματίες, αλλά δεν αγαπά τις αμαρτίες και τα εγκλήματά τους· ευλογεί όσους τον καταριούνται· όπως ο ήλιος λάμπει πάνω στους κακούς και τους καλούς (Ματθ. 5:45-46). Αυτή η θεανθρώπινη αγάπη πρέπει να καλλιεργηθεί ανάμεσα στους ανθρώπους, επειδή με αυτή την καθολικότητα και την παγκοσμιότητα, η χριστιανική αγάπη διακρίνεται από άλλες αυτοαποκαλούμενες και υπό όρους αγάπες: Φαρισαϊκή, ανθρωπιστική, αλτρουιστική, εθνική, ζωώδης. Η αγάπη του Χριστού είναι πάντα – παντολάτρης. Αυτή η αγάπη αποκτάται μέσω της προσευχής, επειδή είναι το δώρο του Χριστού. Και μια πραγματικά ένδοξη καρδιά προσεύχεται με έκσταση: Κύριε, παντολάτρης, δώσε μου την αγάπη Σου για όλα και για όλα.

[δ'] Το κατόρθωμα της Πραότητας και της Ταπεινώσεως:

Το τέταρτο είναι: το θεανθρώπινο κατόρθωμα της πραότητας και της ταπεινότητας. Μόνο ο πράος στην καρδιά τιθασεύει τις θυελλώδεις και άγριες καρδιές· μόνο ο ταπεινός στην καρδιά – ηρεμεί τις υπερήφανες και υπερήφανες ψυχές. Η επίδειξη πραότητας προς όλους τους ανθρώπους είναι καθήκον κάθε αληθινού Χριστιανού (Τίτος 3:2). Αλλά ο άνθρωπος γίνεται πραγματικά πράος και ταπεινός όταν, με την καρδιά της καρδιάς του, κάνει τον Κύριο Ιησού πράο και ταπεινό, ο οποίος είναι μόνος αληθινά πράος και ταπεινός στην καρδιά (Ματθαίος 11:29). Η ψυχή του λαού πρέπει να δαμαστεί με την πραότητα του Χριστού· όλοι πρέπει να διδαχθούν την προσευχή: Πράε Κύριε, δάμασε την άγρια ​​ψυχή μου. – Ο Κύριος ταπείνωσε τον εαυτό Του με τη μεγαλύτερη ταπείνωση: Ενσαρκώθηκε, έγινε άνθρωπος. Αν είσαι του Χριστού, ταπείνωσε τον εαυτό σου μέχρι σημείου σκουληκιού: ενσαρκώσου στον πόνο κάθε άρρωστου, στη θλίψη κάθε θλιμμένου, στα βάσανα κάθε πάσχοντος, στα βάσανα κάθε ζώου και πουλιού. Ταπείνωσε τον εαυτό σου κάτω από όλα: να είσαι τα πάντα σε όλους, αλλά εν Χριστώ και μέσω του Χριστού. Όταν είσαι μόνος, προσευχήσου: Ταπεινό Κύριε, ταπείνωσέ με με την ταπείνωσή Σου.