Ἅγιος Ἰωάννης Χρυσόστομος. Ομιλία "Εἰς τὴν Καινὴν Κυριακὴν καὶ εἰς τὸν Ἀπόστολον Θωμᾶν"

 

Επιμέλεια κειμένου: πρωτοπρεσβύτερος Δημήτριος Αθανασίου

 

Περίληψη της Ομιλίας

 

Εισαγωγή (§1)

Ο Χρυσόστομος αρχίζει με ρητορικό τόνο: έρχεται να εκπληρώσει την υπόσχεσή του να εξηγήσει την απιστία του Θωμά. Ζητά από το ακροατήριο να συνεργαστεί και να «ικετεύσει» τον Απόστολο Θωμά να «νευρώσει τη γλώσσα του» — δηλαδή να του δώσει έμπνευση για την ερμηνεία.

 

Η Οικονομία της Απουσίας (§2-3)

Ο Θωμάς απουσίαζε όταν ο Χριστός εμφανίστηκε για πρώτη φορά στους μαθητές με κλεισμένες τις πόρτες. Αυτή η απουσία δεν ήταν τυχαία, αλλά θεία οικονομία:

«Ἡ ἀπομάκρυνση τοῦ μαθητοῦ νὰ προξενήσῃ περισσότερη ἀσφάλεια καὶ βεβαιότητα»

Αν ήταν παρών, δεν θα είχε αμφιβολίες → δεν θα ζητούσε να ψηλαφήσει → δεν θα ομολογούσε «Κύριος καὶ Θεός» → δεν θα είχαμε διδαχθεί να δοξολογούμε έτσι τον Χριστό.

 

Η Μεθοδολογία της Έρευνας του Θωμά

Ο Θωμάς δεν αρνείται την αλήθεια από πείσμα, αλλά θέτει τις βάσεις μιας εμπειρικής επαλήθευσης. Το αίτημά του κινείται σε τρία κλιμακούμενα επίπεδα:

Πρώτον, ζητά να δει τα ίχνη των καρφιών στις παλάμες, επιζητώντας την οπτική επιβεβαίωση της πραγματικότητας της Σταύρωσης. Δεύτερον, προχωρά στην απαίτηση να θέσει το δάχτυλό του επί τον τύπον των ήλων, ώστε να βεβαιωθεί μέσω της αφής ότι η Ανάσταση δεν είναι μια φανταστική ή πνευματική οπτασία, αλλά ένα γεγονός με υλική υπόσταση. Τέλος, ζητά να βάλει το χέρι του στην πλευρά του Χριστού, επιδιώκοντας την απόλυτη ταύτιση: ο αναστημένος Διδάσκαλος πρέπει να φέρει το ανεξίτηλο σημάδι από τη λόγχη, αποδεικνύοντας πως είναι το ίδιο ακριβώς πρόσωπο που μαρτύρησε.

Η Παιδαγωγική Αξία της Αμφιβολίας

Ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος, με την οξυδερκή του ματιά, δεν επιπλήττει τον Θωμά. Αντιθέτως, εγκωμιάζει την επιμονή του. Χρησιμοποιεί τη φράση «Ἀγαπῶ τὸ διχασμὸ τῶν λογισμῶν σου, γιατί κόβει κάθε διχασμό», θέλοντας να δείξει πως η προσωρινή αμφιβολία ενός ανθρώπου γίνεται το φάρμακο για την αμφιβολία όλων των υπολοίπων.

Σημείωση: Ο Θωμάς λειτουργεί ως ο εκπρόσωπος του ορθολογισμού μέσα στον κύκλο των Μαθητών. Η δική του «απιστία» είναι στην πραγματικότητα μια φιλότιμη αναζήτηση βεβαιότητας.

Η Απιστία ως Θεμέλιο Πίστης

Η στάση αυτή μετατρέπεται σε «παιδαγωγικό εργαλείο» για την Εκκλησία και την ιστορία. Η λεπτομερής εξέταση των σημαδιών του Χριστού από τον Θωμά αφαιρεί από κάθε μεταγενέστερο σκεπτικιστή το επιχείρημα ότι οι Μαθητές υπήρξαν θύματα ψευδαίσθησης ή εύπιστοι ακόλουθοι.

Με αυτόν τον τρόπο, η ερευνητική διάθεση του Θωμά δεν γκρεμίζει την πίστη, αλλά την οικοδομεί πάνω σε ακλόνητα, «ψηλαφητά» θεμέλια, καθιστώντας την εμπειρία του μια παγκόσμια κληρονομιά βεβαιότητας.

Η Δεύτερη Εμφάνιση του Χριστού (§9-13)

Μετά από οκτώ ημέρες, ο Χριστός εμφανίζεται πάλι με κλεισμένες τις πόρτες. Απευθύνεται απευθείας στον Θωμά, επαναλαμβάνοντας ακριβώς τα λόγια που είχε πει ο μαθητής:

«Βάλε τὸ δάχτυλό σου ἐδῶ καὶ ἰδὲς τὰ χέρια μου»

Ο Χρυσόστομος εκπλήσσεται από την ταπείνωση του Θεού: δεν περιμένει ο Θωμάς να πλησιάσει — ο Χριστός τραβάει ο ίδιος το χέρι του μαθητή στις πληγές Του.

 

Η Θεολογία των Πληγών (§14-17)

Οι πληγές του Χριστού έχουν πολλαπλή λειτουργία:

1. Αποδεικτική: κατά των Ιουδαίων που θα αρνηθούν τη σταύρωση
2. Θεραπευτική: «γιὰ νὰ θεραπεύουν τὰ χτυπήματα τῶν δικῶν σας ψυχῶν»
3. Εγγυητική: «ὁμήρους γιὰ τὸν ξαναγεννημό σας», «ἐνέχυρα γιὰ τὴν ἀνάστασή σας»
4. Προστατευτική: «ἄγκυρα ποὺ ἔπεσε στὸ βυθὸ τοῦ Ἅδη»

 

Η Ομολογία της Πίστεως (§18-20)

Αφού ψηλάφησε, ο Θωμάς ξεσπά σε ύμνο:

«Κύριέ μου καὶ Θεέ μου»

Ο Χρυσόστομος αναλύει αυτή την ομολογία:

• Κύριος: ως άνθρωπος και φιλάνθρωπος
• Θεός: ως Θεός και Δημιουργός

Ο Θωμάς πλέον αποκηρύσσει την περιέργεια και ασπάζεται την πίστη χωρίς εξέταση:

«Πιστεύω, δὲν κάνω πιὰ ἔλεγχο. Πιστεύω, δὲν στήνω πιὰ τὴ ζυγαριὰ τοῦ νοῦ»

 

Επίλογος (§21)

Η ομιλία κλείνει με δοξολογία: «Ἕνα Κύριο καὶ Θεὸ γνωρίζω, τὸν Κύριό μου Χριστό. Ἂς εἶναι δεδοξασμένος καὶ δυνατὸς στοὺς αἰῶνες.»

Στην συνέχεια δημοσιεύουμε ένα χαρακτηριστικό απόσπασμα του λόγου.

---------------------------------------------------------------------------------------

¨…Ἄκουσα, Θωμᾶ, ἀπὼν σὰν ἄνθρωπος ἀλλὰ παρὼν σὰν Θεός, ὅ,τι εἶπες στοὺς ἀδελφούς σου. Ἤμουν κοντά σας μὲ τὴ θεϊκότητά μου καὶ χώρια σας μὲ τὴν ἀνθρωπίνη φύση μου. Θέλεις νὰ σοῦ ὑπενθυμίσω τὰ λόγια ποὺ εἶπες προηγουμένως; Δὲν εἶπες, ἂν δὲ δῶ μέσα στὰ χέρια τοῦ τὰ σημάδια τῶν καρφιῶν καὶ δὲ βάλω τὸ δάχτυλό μου στὰ σημάδια τῶν καρφιῶν καὶ δὲ βάλω τὸ χέρι μου στὴν πλευρά του, δὲ θὰ πιστέψω; Δὲ βγῆκαν ἀπὸ τὰ χείλη σου τὰ λόγια αὐτά; Τὰ λόγια αὐτὰ δὲ ἀνταποκρίνονται στοὺς λογισμούς σου; Γι᾿ αὐτὸ ξαναῆλθα· γιὰ νὰ μὴν ἀμφιβάλλῃς. Γι᾿ αὐτὸ εἶμαι κοντὰ σας δεύτερη φορά, γι᾿ αὐτὰ ποὺ ἐπιθυμεῖς ἔχω φτάσει καὶ τώρα ἦρθα γιὰ σένα, τὸν ἕνα, ἐγὼ ποὺ γιὰ τὸ χαμένο πρόβατο κατέβηκα ἀπὸ τοὺς οὐρανοὺς χωρὶς ἐν τούτοις νὰ τοὺς ἀφήσω. Μὴ διστάσῃς λοιπὸν νὰ μάθῃς ὅ,τι ποθεῖς, μὴν ντρέπεσαι νὰ κοιτάξῃς καλὰ ὅ,τι θέλεις. Μὴν ἀποφύγῃς νὰ βάλῃς τὸ δάχτυλό σου στὰ ἴδια τὰ χέρια μου. Ἀνέχομαι καὶ τὰ περίεργα δάχτυλα, ὅπως ἀνέχτηκα τὰ καρφιά. 

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΑ ΣΕ ΜΙΑ ΔΙΔΙΚΤΥΑΚΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΑΣΧΑ 2026

 

            Πρωτοπρεσβύτερος Δημήτριος Αθανασίου

Απαραιτητα εισαγωγικά στοιχεια

Ένα από τα θέματα που θα πρέπει να απασχολεί τον αντι-οικουμενιστικό χώρο είναι και το θέμα του νέου πασχαλίου, που οι οκουμενιστές ετοιμάζονται να εφαρμόσουν, ώστε να υπάρξει κοινός εορτασμός του Πάσχα με τους ετερόδοξους Παπικούς, Προτεστάντες κ.α. Είναι γνωστό ότι οι ασχολούμενοι με το θέμα αστρονόμοι έχουν επισημάνει επανειλημμένα την ανάγκη διόρθωσης των αστρονομικών λαθών της ΕΑΡΙΝΗΣ ΙΣΗΜΕΡΙΑΣ και της ΠΑΣΧΑΛΙΝΗΣ ΠΑΝΣΕΛΗΝΟΥ. Υπενθυμίζω, ότι, σύμφωνα με την απόφαση της Α ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΟΥ, η ημερομηνία του ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΠΑΣΧΑ  θα πρέπει να ικανοποιεί τα εξής κριτήρια.

1. Να είναι  μετά  την ΕΑΡΙΝΗ ΙΣΗΜΕΡΙΑ που σήμερα είναι 21 ΜΑΡΤΙΟΥ

2. Να  είναι ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΠΑΝΣΕΛΗΝΟ ΤΗΣ ΕΑΡΙΝΗΣ ΙΣΗΜΕΡΙΑΣ (ΠΑΣΧΑΛΙΝΗ ΠΑΝΣΕΛΗΝΟΣ)

3. Να είναι ΚΥΡΙΑΚΗ

4. Να τελείται το ΟΡΘΟΔΟΞΟ ΠΑΣΧΑ μετά  το ΕΒΡΑΪΚΟ.

Επειδή η Εκκλησία της Ελλάδος στην ημερολογιακή μεταρρύθμιση του 1924 υιοθέτησε το ΔΙΟΡΘΩΜΕΝΟ ΙΟΥΛΙΑΝΟ (ΝΕΟ), αλλά στο Πασχάλιο διατήρησε τον υπολογισμό με βάση  το ΙΟΥΛΙΑΝΟ, δημιουργούνται τεράστια προβλήματα εφαρμογής της ακριβούς εφαρμογής των όρων της Α ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΟΥ, ΛΌΓΩ ΣΥΣΣΩΡΕΥΜΈΝΩΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΏΝ ΛΑΘΩΝ ΤΟΥ ΙΟΥΛΙΑΝΟΥ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΥ.  Αυτό το ξέρουν οι οικουμενιστές και οι συνεργάτες τους αστρονόμοι πιέζουν ποικιλοτρόπως για την ΑΜΕΣΗ ΔΙΟΡΘΩΣΗ. Αξιοσημείωτο είναι ότι οι αστρονόμοι ΔΕΝ ΑΣΧΟΛΟΥΝΤΑΙ ΜΕ ΤΟΝ ΤΕΤΑΡΤΟ ΟΡΟ ΤΗΣ Α ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΟΥ που αφορά στη σχέση ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΚΑΙ ΕΒΡΑΪΚΟΥ ΠΑΣΧΑ. Προκειμένου να εντοπίσουμε κάθε χρονιά τα λάθη της ημερομηνίας εορτασμού του Πάσχα, δημιουργώντας ένα αρχείο διερεύνησης, ο γράφων δημοσιεύει κάθε Πάσχα τις σχετικές παρατηρήσεις. Η διερεύνηση για την ημερομηνία του Πάσχα 2026 μας επεφύλασσε μια έκπληξη. Παραδόξως η έναρξη του  ΠΑΣΧΑ 2026 ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΙΟΥΛΙΑΝΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΚΑΙ ΤΙΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΕΣ ΕΠΕΦΤΕ πριν ΤΟ ΕΒΡΑΪΚΟ και Η ΔΙΑΚΑΙΝΗΣΙΜΟΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑ ΤΩΝ  ΟΡΘΟΔΟΞΩΝ ΣΥΝΕΠΙΠΤΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ ΤΟΥ ΕΒΡΑΪΚΟΥ ΠΑΣΧΑ. Το παράδοξο αυτό δεν θα υπήρχε, αν οι ημερομηνίες υπολογίζονταν με το ΝΕΟ ΔΙΟΡΘΩΜΕΝΟ ΙΟΥΛΙΑΝΟ.

Η έκπληξή μας αυτή μας οδήγησε στη δημοσίευση των παρακάτω σχετικών άρθρων, που κοινοποιήθηκαν και στο fb, με σκοπό να αρχίσει μία συζήτηση και να εντοπιστούν, αν υπάρχουν, λάθη.

Οι δημοσιεύσεις στο προσωπικό μου ιστολόγιο -ΨΗΦΙΔΕΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΟΜΟΛΟΓΙΑΣ είναι οι εξής:

1.      ΤΕΛΙΚΑ ΠΟΙΟΙ ΓΙΟΡΤΑΣΑΝ ΤΟ ΟΡΘΟΔΟΞΟ ΠΑΣΧΑ ΜΕΤΑ ΤΟ ΝΟΜΙΚΟ ΦΑΣΚΑ ΤΟ 2026;; (ΤΟ ΠΑΡΑΔΟΞΟ ΤΩΝ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΩΝ) (https://fdathanasiou-parakatathiki.blogspot.com/2026/04/2026_14.html

2.      ΕΒΡΑΪΚΟ ΚΑΙ ΟΡΘΟΔΟΞΟ ΠΑΣΧΑ 2026 (https://fdathanasiou-parakatathiki.blogspot.com/2026/04/2026_76.html

3.       Με ποιο ημερολόγιο υπολογίζεται η πραγματική ΕΑΡΙΝΗ ΠΑΣΧΑΛΙΝΗ ΠΑΝΣΕΛΗΝΟΣ (για τον καθορισμό της ημερομηνίας του Πάσχα) με το Ιουλιανό ή με το ΕΒΡΑΪΚΟ ημερολόγιο.( https://fdathanasiou-parakatathiki.blogspot.com/2026/04/blog-post_55.html

4.      ΑΦΙΕΡΩΜΕΝΟ ΣΤΟΥΣ ΑΝΙΣΤΟΡΗΤΟΥΣ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΛΑΤΡΕΣ ΠΟΥ ΑΝΑΠΑΡΑΓΟΥΝ ΨΕΥΔΗ  (https://fdathanasiou-parakatathiki.blogspot.com/2026/04/blog-post_17.html

 

 

ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΣΥΖΗΤΗΣΗΣ

Α. Τα κείμενά μου αναδημοσιεύτηκαν σε άλλα προφίλ. Αξιοσημείωτο χαρακτηριστικό είναι ότι οι περισσότεροι διαφωνούντες επέλεξαν την πρακτική τους σε άλλα προφίλ και όχι στο δικό μου, (απόδειξη της ατολμίας που τους διακρίνει), διατυπώνοντας συκοφαντίες για το πρόσωπό μου. Συνασπίστηκαν  εναντίον μου Φλωρινικοί και Ματθαιϊκοί (κληρικοί και λαϊκοί) όλων των παρατάξεων  των Γνησίων Ορθοδόξων Χριστιανών, οι οποίοι μεταξύ τους αναθεματίζονται και δεν έχουν καμία εκκλησιαστική κοινωνία, για να με κατασπαράξουν επειδή αμφισβήτησα το «άγιο Ιουλιανό ημερολόγιο».

Αυτή η σύμπτωση δεν είναι τυχαία, αλλά αποκαλύπτει το κενό της θεολογικής τους μεθόδου· όπου λείπει η αλήθεια, εκεί η συμμαχία των αλλοτρίων κατά της ορθής πίστης γίνεται αναγκαία.

Β. Οι διαφωνούντες, αντί για θεολογική αντιπαράθεση επί της ουσίας του ζητήματος, ακολούθησαν την εξής αποπροσανατολιστική πρακτική.

Κάποιοι παρέπεμπαν σε αποφάσεις Συνόδων του 16ου αιώνα καταδικαστικές για το Γρηγοριανό ημερολόγιο, χρησιμοποιώντας παράλληλα και πλαστά σιγίλια, σιωπώντας όμως την ιστορική εξέλιξη και τις μεταγενέστερες θεολογικές κρίσεις.

Άλλοι μετέθεσαν τη συζήτηση στην ημερολογιακή μεταρρύθμιση του 1923/1924, σαν να έχουν εκείνα τα γεγονότα άμεση σχέση με την εξεταζόμενη θεολογική ακρίβεια.

Άλλοι προέβαλαν διηγήσεις, που δήθεν επιβεβαιώνουν εκκλησιαστικά το Ιουλιανό ημερολόγιο, αγνοώντας ότι η παράδοση δεν καθίσταται δόγμα μόνο με διηγήσεις, αλλά μέσω της ενέργειας του Αγίου Πνεύματος στις Οικουμενικές Συνόδους.

Άλλοι μπέρδευαν το ημερολόγιο με το Εορτολόγιο και άλλα φαιδρά.

Γ.  Αντί για θεολογικό και επιστημονικό διάλογο, οι σύγχρονοι  ομολογητές της πίστης επιτέθηκαν σε μένα με απρεπείς χαρακτηρισμούς· με αποκάλεσαν πλάνο, αιρετικό, βλάσφημο, με σοβαρά ψυχολογικά προβλήματα, που ζητάω «μαξιλαράκι» για τη συνείδησή μου, επειδή ακολουθώ το νέο ημερολόγιο,  υβριστή των Αγίων της Α´ Οικουμενικής Συνόδου που δήθεν καθόρισαν το «απαράβατο άγιο Ιουλιανό ημερολόγιο» ως απαράβατο όρο ορθοδοξίας και πολλά άλλα.

Τέτοιου είδους τοποθετήσεις δεν φανερώνουν απλώς ένδεια θεολογικών επιχειρημάτων, αλλά πλήρη έκπτωση εκκλησιαστικού φρονήματος και ήθους. Η προσφυγή σε λοιδορίες και συκοφαντίες προδίδει αδυναμία, όχι ισχύ· σύγχυση, όχι αλήθεια. Η Εκκλησία ουδέποτε δίδαξε την υπεράσπιση της πίστεως με εμπάθεια και προσβολές, αλλά «με πραότητα και φόβο», εντός πνεύματος ταπεινώσεως και αληθείας. Όταν αυτά απουσιάζουν, δεν πρόκειται απλώς για σφάλμα ύφους, αλλά για ουσιαστική αλλοίωση του ίδιου του εκκλησιαστικού ήθους.

Δ. Κανείς από τους αυτοαποκαλούμενους «ομολογητές» δεν τόλμησε να αγγίξει το ουσιώδες: αν δηλαδή η έρευνα που κατέθεσα είναι αληθής ή ψευδής, αν τα επιχειρήματα επιβεβαιώνουν τη θέση μου . Αντί για θεολογική αντιπαράθεση, επέλεξαν τη σιωπή επί της ουσίας και τη φυγή σε προσωπικές αιχμές.

Η τακτική αυτή δεν είναι απλώς αδύναμη· είναι καταδικαστική. Προδίδει αμηχανία απέναντι στα δεδομένα και πλήρη ανεπάρκεια θεολογικής και επιστημονικής  τεκμηρίωσης. Η υπεκφυγή και η αποφυγή της ουσίας δεν είναι στρατηγική· είναι ομολογία αδυναμίας. Όποιος κατέχει την αλήθεια δεν την κρύβει πίσω από προσωπικές επιθέσεις ούτε τη διασώζει με σιωπή· την εκθέτει στον έλεγχο, τον προκαλεί και στέκεται απέναντί του με παρρησία και ευθύτητα.

Ε. Υπήρχαν όμως και φωτεινές εξαιρέσεις και από τον χώρο του νέου, αλλά και του παλαιού ημερολογίου που ζήτησαν περισσότερες εξηγήσεις για το θέμα που διερευνώ με ευπρέπεια και ευγένεια.

Δημοσιεύω παρακάτω μερικά από τα σχόλιά τους με τις απαντήσεις μου. Επαναλαμβάνω: Αν η έρευνά μου βρεθεί λανθασμένη, υποδείξτε μου τα σφάλματα, και θα αναγνωρίσω δημόσια το λάθος μου και θα δημοσιεύσω τις αναιρετικές σας θέσεις. Αυτό απαιτεί το εκκλησιαστικό ήθος, αυτό απαιτεί η αγάπη της αλήθειας, την οποία ομολογούμε όλοι ως τέλος της θεολογικής αναζήτησης.

Η αλήθεια δεν φοβάται τον έλεγχο· όσοι τον αποφεύγουν, αυτοκαταδικάζονται ως φορείς μιας πίστης χωρίς θεμέλιο.

 

ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΕΝΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Όλη αυτή η προσπάθεια να αποδειχθεί το νέο ημερολόγιο ως σωστό μάλλον είναι ψυχολογική ανάγκη για να καθησυχάσει τη συνείδηση που τους ελέγχει.

 

ΑΠΑΝΤΗΣΗ. Η "συνείδηση" που αναφέρετε θα μπορούσε να λειτουργήσει και ανάποδα: όσοι απορρίπτουν το νέο ημερολόγιο μπορεί να νιώθουν την ανάγκη να δικαιολογήσουν μια απόφαση που τους απομονώνει από τον υπόλοιπο κόσμο και δημιουργεί πρακτικά προβλήματα.

Χριστός Ανέστη. Ως ημερολογιολάτρης μπορείτε να επιλεγείτε ως σύμβουλος (αστρονομικός) των Πάπα και Πατριάρχου για την υπόθεση του κοινού Πάσχα. Εάν αποφασίσετε να επανακάμψετε στην παράδοση των Αγίων, εντρυφήσατε στον Άγιο Μελέτιο τον Πηγά και τα σχετικά συγγράμματά του. Θα ωφεληθείτε.

 

ΑΠΑΝΤΗΣΗ. Θα έλεγα ότι το αντίθετο ίσως ισχύει: η άκαμπτη προσκόλληση σε ένα ημερολόγιο που έχει αποδειχθεί αστρονομικά ανακριβές, ενώ αρνείται να δεχθεί διόρθωση, μοιάζει περισσότερο με "ημερολογιολατρεία" από την προσπάθεια ευθυγράμμισης με το αστρονομικό έτος. Οι μελέτες του για το Πασχάλιο είναι σημαντικές, αλλά είναι χρήσιμο να θυμόμαστε ότι:

• Έζησε στον 16ο αιώνα, πριν την πλήρη επιστημονική κατανόηση του ηλιακού έτους
• Ο ίδιος ήταν υπέρμαχος της ακρίβειας, όχι της τυπολατρείας
• Το έργο του είχε πρακτικό σκοπό: τη σωστή τήρηση του Πάσχα

Η παράδοση των Αγίων δεν είναι στατική μίμηση του παρελθόντος, αλλά ζωντανή κληρονομιά, που διακρίνει το ουσιώδες ( πίστη, λατρεία, ηθική) από το εξωτερικό (τα μέσα μέτρησης του χρόνου).

…Η αλήθεια είναι ότι ενώ το λεγόμενο Πανορθόδοξο Συνέδριο του 1923 (υπό τον Μελέτιο Μεταξάκη) είχε όντως εγκρίνει το ημερολόγιο του Μιλάνκοβιτς, η οποία προέβλεπε και ΝΕΟ ΠΑΣΧΑΛΙΟ, αυτό το ημερολόγιο δεν εφαρμόστηκε ποτέ! Το 1924 η επίσημη Εκκλησία υιοθέτησε τελικά το ημερολόγιο της Πολιτείας (δηλαδή το Γρηγοριανό!) για τις ακίνητες εορτές μόνο. Αυτό γράφει ξεκάθαρα η Εγκύκλιος της μεταρρυθμίσεως του 1924, στην οποία πουθενά δεν αναγράφεται η φαντασία σας περί Μιλάνκοβιτς:

ΑΠΑΝΤΗΣΗ.

Η απόφαση της Εκκλησίας της Ελλάδος φαίνεται στο παρακάτω κείμενο:

«Η Εκκλησία της Ελλάδος, συμφώνως τη αποφάσει της Ιεράς Συνόδου, απεδέχθη την ορισθείσαν υπό του Οικουμεν. Πατριαρχείου διόρθωσιν του Ιουλιανού ημερολογίου, καθ' ην η 10 Μαρτίου  του εορτολογίου θα λογισθή και θα ονομασθή(23). Το εορτολόγιον και το Πασχάλιον της ορθοδόξου Εκκλησίας μένουσιν αμετάβλητα. Αι ακίνητοι εορταί θα εορτάζωνται κατά τας ανέκαθεν υπό της Ορθοδόξου Εκκλησίας καθωρισμένας ημέρας. Κατά το έτος μόνον τούτο, εξαιρετικώς, τη Β' Κυριακή της Μεγ. Τεσσαρακοστής θα συνεορτασθή η μνήμη των αγίων των ημερών 10 - 23 Μαρτίου του εορτολογίου. Το Πάσχα και αι άλλαι κινηταί εορταί θα τελεσθώσι κατά τας ημέρας του Πασχαλίου, ονομαζομένας μόνον διά των ημερομηνιών του διορθωθέντος και εν χρήσει της Ορθοδόξου Εκκλησίας όντος Ιουλιανού ημερολογίου, ήτοι το Πάσχα θα εορτασθή τη 27η Απριλίου. Κατά ταύτα από της 23ης αρξαμένου μηνός Μαρτίου θα υπάρχη εν ημερολόγιον εν Ελλάδι διά τε την Εκκλησίαν και την Πολιτείαν. Επεξηγηματική Εγκύκλιος αποστέλλεται»(25).

Η τοιαύτη δε επεξηγηματική Εγκύκλιος υφ' ημερομηνίαν 1-3-1924 τοις Σεβ. Ιεράρχαις της Αυτοκεφάλου Εκκλησίας της Ελλάδος απευθυνομένη(26) απεσκόπει εις την πλήρη διαφώτισιν της σεπτής Ιεραρχίας επί των λόγων οίτινες «προς πρόληψιν της περαιτέρω δεινής και επιζημιωτάτης ημερολογιακής συγχύσεως και ανωμαλίας» ωδήγησαν την Ιεράν Σύνοδον της Ιεραρχίας «όπως προβή εις σχετικήν πρότασιν προς το Οικουμενικόν Πατριαρχείον και δι' αυτού προς τας λοιπάς Αυτοκεφάλους Ορθοδόξους Εκκλησίας, συνυποδεικνύουσα άμα και τρόπον λύσεως του ζητήματος», όστις προς «χάριν του ορθοδόξου ελληνικού λαού» ου μην αλλά και της κανονικής εν τη ορθοδόξω Εκκλησία τάξεως, περιωρίζετο εις απλήν του Ιουλιανού Ημερολογίου «διόρθωσιν».

ΣΧΟΛΙΑ

Η άποψη της Εκκλησίας της Ελλάδος, όπως διατυπώθηκε το 1924, και το επιστημονικό μοντέλο του Σέρβου αστροφυσικού Μιλουτίν Μιλάνκοβιτς (Milutin Milanković) στην πραγματικότητα ταυτίζονται σχεδόν απόλυτα, καθώς η εκκλησιαστική απόφαση βασίστηκε ακριβώς πάνω στο δικό του έργο. Υπάρχει μια σημαντική διαφοροποίηση στο Πασχάλιο: Ο Μιλάνκοβιτς πρότεινε έναν πλήρως αστρονομικό υπολογισμό του Πάσχα βάσει της παρατήρησης από τον μεσημβρινό της Ιερουσαλήμ. Η Εκκλησία της Ελλάδος, ενώ δέχθηκαν το ημερολόγιό του για τις ακίνητες εορτές, κράτησαν το παλαιό Ιουλιανό Πασχάλιο για τις κινητές.

Το αποτέλεσμα: Σήμερα, το «Νέο Ημερολόγιο» που ακολουθούμε είναι το μοντέλο Μιλάνκοβιτς. Για τους επόμενους αιώνες (μέχρι το 2800 μ.Χ.), το μοντέλο αυτό συμπίπτει ημερολογιακά με το Γρηγοριανό, γι' αυτό και γιορτάζουμε τα Χριστούγεννα μαζί με τη Δύση.

 

Χριστὸς ἀνέστη! Ὁ Θεὸς ἔκανε ἔτσι τὸ στερέωμα ὥστε νὰ ὑπάρχουν αὐτὲς οἱ ἀποκλίσεις. Ὅποιος μιλάει γιὰ «σφάλμα» καὶ ἀνάγκη «διορθώσεως» ἄθελά του βλασφημᾷ. Ἀκόμη καὶ ἐκεῖνοι ποὺ λένε πὼς ἂν δὲν γινόταν ἡ ἡμερολογιακὴ καινοτομία θὰ γιορτάζαμε Πάσχα τὸ κατακαλόκαιρο καὶ μᾷς ἐσῳσαν μὲ τὴν «διόρθωσι» πλανῶνται. Καὶ μετεωρολογικῶς, ὅπως ἀπεδείχθη φέτος, πιο σωστὸ εἶναι τὸ Παλαιὸ Ἡμερολόγιο. Πειὸ ἀργὰ ἀρχίζουν καὶ τελειώνουν οἱ ἐποχὲς τὰ τελευταῖα χρόνια. Οἱ ἀδελφοὶ Παλαιοηερολογῖτες ἔχουν τὰ θεματάκια τους (οὔτε ἐμεῖς εἴμαστε σὲ ὅλα ἐν τάξει ἐκκλησιολογικῶς), ἀλλὰ στὸ πρόβλημα ποὺ προκάλεσαν ἀντίχριστοι μασῶνοι / οἰκουμενιστὲς / (νεο-)οὐνῖτες τὸ 1924 μία εἶναι ἡ λύσι: ἄμεσος ἐπαναφορὰ στὸ ὅ,τι ἴσχυε ἕως τότε. Ὅλοι οἱ Όρθόδοξοι πρέπει νὰ ἐπανέλθουμε στὸ Παλαιὸ Ἡμερολόγιο. Καὶ ἂν τὸ πλήρωμα αἰσθανθῇ ὅτι πρέπει νὰ ἀλλάξῃ κἄτι (ποὺ ἐπιτρέπεται νὰ ἀλλάξῃ) θὰ τὸ πράξῃ ἐν Ἁγίῳ Πνεύματι συνοδικῶς καὶ πανορθοδόξως, ὄχι μὲ τερτίπια, ἀλχημεῖες καὶ ὄχι μὲ ἀνθρώπους μὲ ἀναφανδὸν στὴν καλλιτέρα τῶν περιπτώσεων ἀμβλυμένο φρόνημα καὶ διακεκηρυγμένο σκοπὸ τὴν ὲορτολογικὴ ταὔτισι μὲ κατεγνωσμένους αἱρετικούς._

 

ΑΠΑΝΤΗΣΗ. Η θέση ότι οι αποκλίσεις ημερολογίου είναι «θεόσδοτες» και όχι «σφάλματα» είναι θεμιτή ερμηνεία. Ωστόσο, ιστορικά, το Ιουλιανό ημερολόγιο είχε ήδη αποκλίσει 10 ημέρες από το αστρονομικό έτος, όταν εισήχθη το Γρηγοριανό (1582), και η απόκλιση σήμερα φτάνει τις 13 ημέρες. Το ερώτημα είναι, αν η «παράδοση» περιλαμβάνει το ακριβές αστρονομικό φαινόμενο ή απλώς την εκκλησιαστική συνήθεια.

Αφιέρωμα στην εορτή της Ζωοδόχου Πηγής

 

 

Η εορτή της  Ζωοδόχου Πηγής

Του Β. Χαραλάμπους, θεολόγου

__________________

Την Θεομητορική Εορτή της Ζωοδόχου Πηγής η Εκκλησία μας την εορτάζει κατά τη Διακαινήσιμο Εβδομάδα. Η καθιέρωση της Θεομητορικής αυτής Εορτής, έγινε από την Εκκλησία μας, μετά την ανεύρεση του αγιάσματος της Υπεραγίας Θεοτόκου από τον βασιλιά Λέοντα τον Α΄, και στον τόπο αυτό έκτισε ναό αφιερωμένο στη Ζωοδόχο Πηγή.  Έκτοτε πλήθος θαυμάτων καταμαρτυρούνται.

Έτσι η Κωνσταντινούπολη,  η Πόλη της Παναγίας απέκτησε το μεγάλο αυτό προσκύνημα στον τόπο του αγιάσματος της Υπεραγίας Θεοτόκου. Όντως η Κωνσταντινούπολη είναι η Πόλη της Παναγίας. Ο Άγιος Φώτιος Κωνσταντινουπόλεως απευθυνόμενος προς την Θεοτόκον καλεί την Κωνσταντινούπολη ‘’Πόλιν σην’’, την Πόλην σου, (Φωτίου Αρχιεπισκόπου  Κωνσταντινουπόλεως – Πρώτη Ομιλία εις την έφοδον των Ρως – Ομιλία Α΄ 1). ‘’Το λοιπόν, αγαπητοί, προς την Μητέρα του Λόγου, την μόνην ημών ελπίδα και καταφυγήν, καιρός εφέστηκεν προσδραμείν. Ταύτη βοήσωμεν ποτνιώμενοι· «Σώσον Πόλιν σην, ως οίδας, ω Δέσποινα», αναφέρει ο Άγιος Φώτιος Κωνσταντινουπόλεως.

Το Συναξάριον της Εορτής της Ζωοδόχου Πηγής στην Ακολουθία του Όρθρου αναφέρει τα εξής : ‘’Τη Παρασκευή της Διακαινησίμου, εορτάζομεν τα εγκαίνια του ναού της Υπεραγίας Δεσποίνης ημών και θεομήτορος, της Ζωοδόχου Πηγής, έτι δε και μνείαν ποιούμεθα των εν τούτω τελεσθέντων υπερφυών θαυμάτων παρά της Θεομήτορος’’.   Και ακολουθούν του Συναξαρίου οι ακόλουθοι στίχοι : ‘’Μάννα Σιλωάμ, και Στοάν Σολομώντος Πηγήν Κόρη σην εμφανώς πας τις βλέπει’’.

Ο Άγιος Ανδρέας Κρήτης στον Κανόνα ‘’Εις την Σύλληψιν της Αγίας και Θεοπρομήτορος Άννης’’, στην Ωδήν θ΄, αναφέρεται στην Υπεραγία Θεοτόκο ως Ζωοδόχο Πηγή ως εξής : ‘’Την ζωοδόχον πηγήν συλλαμβάνουσα, Άννα θεόφρον, χαράν νυν ανάλαβε, τον ναόν τον άγιον ένδον εν κοιλία σου εισδεχομένη, φωτί δικαιοσύνης αστραπτομένη τον Κτίστην μεγάλυνον’’. 

‘’Χαίρε πηγή, χαρμονής αλήκτου, χαίρε ροή, καλλονής αρρήτου’’, ‘’Χαίρε, νοσημάτων παντοίων κατάλυσις, χαίρε, παθημάτων ποικίλων κατάκλυσις’’, αναφέρεται επίσης στην Ακολουθία της Εορτής της Ζωοδόχου Πηγής.

 

Για πλήθος θαυμάτων της Ζωοδόχου Πηγής, αναφέρεται και  το Απολυτίκιον της Εορτής της Ζωοδόχου Πηγής.  ‘’Ο ναός σου Θεοτόκε ανεδείχθη παράδεισος, ως ποταμούς αειζώους αναβλύζων ιάματα ώ προσερχόμενοι πιστώς, ως Ζωοδόχου εκ Πηγής, ρώσιν αντλούμεν, και ζωήν την αιώνιον, πρεσβεύεις γαρ συ τω εκ σου τεχθέντι, Σωτήρι Χριστώ, σωθήναι τας ψυχας ημών’’, αναφέρει το Απολυτίκιον της Εορτής της Ζωοδόχου Πηγής.   

Πολλά είναι τα θαύματα της Υπεραγίας Θεοτόκου της Ζωοδόχου Πηγής που καταμαρτυρούνται. Εις τον Πανηγυρικόν λόγον την Παρασκευή της Διακαινησίμου ο Γέροντας Φιλόθεος Ζερβάκος αναφέρει αρκετά θαύματα σημειώνοντας, ‘’ότι καθώς οι απερχόμενοι εις λουτρόν και λουόμενοι, επανακάμπτουν καθαροί  από ρύπους σωματικούς με τον αυτόν τρόπον και κάθε πιστός οπού προστρέξει εις τον άγιον οίκον της Κυρίας ημών, και μετά ευλαβείας και πίστεως πίη, και ραντισθή εκ του τιμίου αυτής αγιάσματος, λαμπρύνεται θαυμασίως και καθαρίζεται μίαν παράδοξον κάθαρσιν, ελευθερούμενος από τους ψυχικούς μολυσμούς και απαλλαττόμενος πάσης νόσου ψυχής τε και σώματος’’ (Λόγος Πανηγυρικός τη Παρασκευή της Διακαινησίμου – Και μερικών θαυμάτων διήγησις Της Υπερενδόξου Δεσποίνης ημών Θεοτόκου, της Ζωοδόχου Πηγής). 

Εις τον Εσπερινόν την Παρασκευήν της Διακαινησίμου ψάλλεται το εξής στιχηρόν : ‘’Ρείθρα των ιάσεων, αναβλυστάνεις Παρθένε, τοις πιστώς προστρέχουσι, τη Πηγή σου πάντοτε, θεονύμφευτε· δωρεάν ρέεις γαρ, δαψιλή και χύδην τοις νοσούσι τα ιάματα, τυφλούς εμβλέποντας, φαίνεις εναργώς προσιόντας σοι, χωλούς πολλούς ανώρθωσας και τους παρειμένους συνέσφιγξας, τον δε νεκρωθέντα, εζώωσας προσχύσει τη τριττή, υδρωπικών και δυσπνόων τε, πάθη εθεράπευσας’’.

 

Η «Ιερά Μήτηρ», για να χρησιμοποιήσομε τα λόγια του Αγίου Ανδρέα Κρήτης, αποτελεί καταφυγή κάθε Χριστιανού.  ‘’Αύτη πάντων των αγαθών ημίν προμνήστρια γέγονεν’’, λέγει ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός. Το Θεομητορικό πρόσωπο της Παναγίας, αποτελεί  ‘’το μόνον όντως αληθώς χριστιανικής κτίσεως παγκάλλινον και πασιπόθητον όνομα’’, όπως λέγει ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός.

 

ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΘΕΟΛΟΓΗΤΗ ΚΑΙ ΘΡΑΣΥΤΑΤΗ ΑΝΑΡΤΗΣΗ ΤΗΣ ΣΟΠΡΑΝΟ ΒΙΡΓΙΝΙΑΣ ΓΚΑΊΝΤΑΤΖΗ.

 

ΑΠΟΘΡΑΣΥΝΘΗΚΑΝ ΟΙ ΕΝΟΧΟΙ ΤΗΣ ΒΕΒΗΛΩΣΕΩΣ ΤΩΝ ΝΑΩΝ...ΖΗΤΑΝΕ ΚΑΙ ΤΑ ΡΕΣΤΑ ΚΑΤΑ ΤΟ ΔΗ ΛΕΓΟΜΕΝΟ....

Το βράδυ της περασμένης Παρασκευής περίπου 20 άτομα μπήκαν στην εκκλησία των Αγίων Αποστόλων στη Θεσσαλονίκη για να διακόψουν συναυλία που γινόταν στο πλαίσιο της Λατρευτικής Εβδομάδας. 
Την ώρα που η σοπράνο, Βιργινία Γκαϊντατζή ερμήνευε το κομμάτι της, έψαλαν τον Ακάθιστο Ύμνο και στη συνέχεια, κάνοντας λόγο για βεβήλωση, φώναξαν συνθήματα και απαίτησαν τη διακοπή της εκδήλωσης. 

Η σοπράνο έκανε μια ανάρτηση για τα γεγονότα τονίζοντας ότι «η τέχνη δεν φιμώνεται, δεν παραδίδεται στον φόβο» και ότι «η τέχνη είναι το ΦΩΣ»

Η ανάρτηση της σοπράνο

«# Tenebrae- Φωνή (απέναντι) στο σκοταδι(σμό)
Χθες το βράδυ (σ.σ. βράδυ Παρασκευής) ήταν προγραμματισμένη να παρουσιαστεί η εκδήλωση Tenebrae – Φωνή στο σκοτάδι, στον Ναό των Δώδεκα Αποστόλων.
Αντ’ αυτού όμως παρουσιάστηκε η Φωνή (απέναντι) στο σκοταδι(σμό.)
Αυτό που βιώσαμε, ξεπέρασε τα όρια μιας συναυλίας.

Από την πρώτη κιόλας νότα, μια ομάδα περίπου τριάντα ατόμων παρενέβη οργανωμένα, με φωνές, ψαλμωδίες και συνθήματα, με σαφή πρόθεση να διακόψει την παράσταση και να ματαιώσει τη συνάντηση της μουσικής με τον χώρο και το κοινό.
Για μια στιγμή όλα έμοιαζαν να καταρρέουν.
Κι όμως, μέσα σε αυτή τη βία, συνέβη κάτι απρόσμενο.

Αποφασίσαμε να συνεχίσουμε. Όχι για να αποδείξουμε κάτι, αλλά για να μην παραδώσουμε τη φωνή στο σκοτάδι του φανατισμού. Επιλέξαμε να συνεχίσουμε, για το κοινό που ήταν εκεί, για τη μουσική, για το δικαίωμα της τέχνης να υπάρχει ακόμη και μέσα σε συνθήκες βίας.  
Παίξαμε μέσα στον θόρυβο, μέσα στην οχλαγωγία, μέσα σε μια σχεδόν σουρεαλιστική συνθήκη.
Και το κοινό έμεινε εκεί. Μας στήριξε μέχρι το τέλος. Δεν ήταν πια η “ιδανική” εκτέλεση του Tenebrae, αλλά έγινε κάτι άλλο: Η παράσταση μεταμορφώθηκε.
Μέσα σε αυτή την αντιπαράθεση γεννήθηκε κάτι βαθιά συγκινητικό:
μια κοινότητα. Γίναμε ένας κοινός πυρήνας αντίστασης. Επιλέξαμε πράξη αντί για υποχώρηση. Αντιφωνία απέναντι στη βία. 
Η τέχνη δεν φιμώνεται. Δεν παραδίδεται στο φόβο. Η τέχνη είναι ΦΩΣ.
Ευχαριστούμε από καρδιάς όλους όσοι έμειναν, άκουσαν και αντιστάθηκαν μαζί μας».

(ΠΗΓΗ. https://www.voria.gr/article/thessaloniki-i-tehni-den-fimonetai-i-anartisi-tis-soprano-gia-tin-eisboli-sti-synaylia-tis

 

ΑΠΑΝΩΝΤΑΣ ΣΤΗΝ ΑΘΕΟΛΟΓΗΤΗ ΘΡΑΣΥΤΑΤΗ ΑΝΑΡΤΗΣΗ ΤΗΣ ΣΟΠΡΑΝΟ.

Α. Η ανάρτησή σας  δεν είναι απλώς προκλητική· είναι κοινοποίηση του ιερού, βεβήλωση του ναού, και κατάφωρη παράβαση των ιερών κανόνων. Η εκδήλωσή σου «Tenebrae» εντός του Ιερού Ναού των Δώδεκα Αποστόλων συνιστά σαφέστατη κοινοποίηση  του ιερού χώρου, μετατρέποντας τον «επίγειον ουρανό», τον «τόπον αγγέλων και αρχαγγέλων», εις αίθουσαν συναυλιών και θέατρον.

( ΣΗΜΕΙΩΣΗ:Η λέξη Tenebrae προέρχεται από τα λατινικά και η κυριολεκτική της σημασία είναι «σκοτάδι» ή «σκιές». Στη Ρωμαιοκαθολική και την Αγγλικανική Εκκλησία, το Tenebrae αναφέρεται σε μια ιδιαίτερη ακολουθία που τελείται κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Εβδομάδας (Μεγάλη Τετάρτη, Πέμπτη και Παρασκευή).

Β. Η ΣΤ΄ Οικουμενική Σύνοδος, διά των κανόνων αυτής 74, 76 και 97, απαγορεύει ρητώς και αναθεματίζει την κοσμικήν χρήσιν των ιερών χώρων:

Κανών 74 (Αρχαίο κείμενο):

«Ὅτι οὐ δεῖ ἐν τοῖς Κυριακοῖς, ἢ ἐν ταῖς ἐκκλησίαις, τὰς λεγομένας ἀγάπας ποιεῖν, καὶ ἔνδον ἐν τῷ οἴκῳ ἐσθίειν... Οἱ δὲ τοῦτο ποιεῖν τολμῶντες, ἢ παυσάσθωσαν, ἢ ἀφοριζέσθωσαν».

Μετάφραση: «Ότι δεν πρέπει στους Κυριακούς (ναούς) ή στις εκκλησίες να κάνουν τις λεγόμενες αγάπες (κοινά γεύματα) και να τρώνε μέσα στον οίκο... Όσοι τολμούν να το κάνουν αυτό, είτε να πάψουν, είτε να αφορίζονται».

Κανών 76 (Αρχαίο κείμενο):

«Ὅτι οὐ χρὴ ἔνδον τῶν Ἱερῶν περιβόλων καπηλεῖον, ἢ τὰ διὰ βρωμάτων εἴδη προτιθέναι, ἢ ἑτέρας πράσεις ποιεῖσθαι... Ὁ γὰρ Σωτὴρ ἡμῶν... μὴ ποιεῖν τὸν οἶκον τοῦ Πατρὸς αὐτοῦ ἐμπορίου οἶκον παρεκελεύσατο... Εἴ τις οὖν ἐπὶ τῷ προκειμένῳ ἁλῷ πλημμελήματι, ἀφοριζέσθω».

Μετάφραση: «Ότι δεν πρέπει μέσα στους ιερούς περιβόλους να υπάρχει καπηλειό (ταβέρνα), ή να προσφέρονται είδη τροφίμων, ή να γίνονται άλλες πωλήσεις... Διότι ο Σωτήρας μας... πρόσταξε να μην κάνουν τον οίκο του Πατρός του εμπορίου οίκο... Αν λοιπόν κάποιος πιαστεί σε αυτό το παράπτωμα, να αφορίζεται».

 

Κανών 97 (Αρχαίο κείμενο):

«Τοὺς ἢ γαμετῇ συνοικοῦντας, ἢ ἄλλως ἀδιακρίτως τοὺς ἱεροὺς τόπους κοινοποιοῦντας... ἐξωθεῖσθαι προστάσσομεν. Εἰ δέ τις μὴ τοῦτο παραφυλάξοι, εἰ μὲν Κληρικὸς εἴη, καθαιρείσθω· εἰ δὲ λαϊκὸς, ἀφοριζέσθω».

Μετάφραση: «Αυτούς που συζούν με γυναίκα (ως κληρικοί), ή με άλλον τρόπο κάνουν τους ιερούς τόπους κοινούς (βέβηλους)... προστάζουμε να εκδιώκονται. Αν δε κάποιος δεν τηρήσει αυτό, αν μεν είναι κληρικός, να καθαιρείται· αν δε είναι λαϊκός, να αφορίζεται».

Ο Ζωναράς σχολιάζοντας  τους κανόνας αυτούς επισημαίνει ότι οι παραβαίνοντες «μὴ διαστέλλοντες, μηδὲ διαχωρίζοντες μέσον ἁγίου καὶ βεβήλου, ἀλλ' ἀδιακρίτως τούτοις κεχρημένοι», οφείλουν να τιμωρούνται. Συ όχι μόνον «ἀδιακρίτως ἐχρήσω» τω ιερώ, αλλά μετετρέψατε τον Ναό εις σκηνικόν χώρον διά την «τέχνην» σας.

Η Ζ΄ Οικουμενική Σύνοδος, η λεγομένη «της Παραδόσεως», αναθεματίζει:

«Τοὺς οὖν τολμῶντας… ὡς κοινοῖς χρῆσθαι τοῖς ἱεροῖς κειμηλίοις ἢ τοῖς εὐαγέσι μοναστηρίοις (εν. και τοίς Ιεροίς Ναοίς), ἐπισκόπους μὲν ὄντας ἢ κληρικοὺς καθαιρεῖσθαι προστάσσομεν, μονάζοντας δὲ ἢ λαϊκοὺς τῆς κοινωνίας ἀφορίζεσθαι».

Μετάφραση: «Αυτούς λοιπόν που τολμούν... να χρησιμοποιούν ως κοινά τα ιερά κειμήλια ή τα ευαγή μοναστήρια (εννοείται και τους Ιερούς Ναούς), αν είναι επίσκοποι ή κληρικοί προστάζουμε να καθαιρούνται, αν δε είναι μοναχοί ή λαϊκοί να αφορίζονται από την κοινωνία».

Η λέξις «κοινοποίησις» σημαίνει την μεταχείριση  του ιερού ως κοινού, βεβήλου, κοσμικού χώρου. Και κατά τον Αριστινό:

«Οὐ δεῖ τὸν τοῦ Θεοῦ οἶκον κοινὸν ἡγεῖσθαι οἶκον».

Μετάφραση: «Δεν πρέπει να θεωρείται ο οίκος του Θεού ως κοινός οίκος».

Γ. Ο Άγιος Γερμανός Κωνσταντινουπόλεως ορίζει την Εκκλησίαν ως«ναὸν Θεοῦ, τέμενος ἅγιον, οἶκον προσευχῆς... ἐπίγειον οὐρανόν, ἐν ᾧ ὁ ἐπουράνιος Θεὸς ἐνοικεῖ καὶ ἐμπεριπατεῖ».

Μετάφραση: «Ναό του Θεού, άγιο τέμενος, οίκο προσευχής... επίγειο ουρανό, στον οποίο ο επουράνιος Θεός κατοικεί και περιπατεί».

Ο Άγιος Συμεών Θεσσαλονίκης διδάσκει ότι ο Ναός «τὸν ἐν Τριάδι μόνον Θεὸν τυποῖ».

Μετάφραση: «Τυποί (αντιπροσωπεύει/συμβολίζει) τον μόνον εν Τριάδι Θεόν».

Ο Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης προσθέτει ότι εντός του Ναού ευρίσκονται: η παρουσία του Θεού, το άφθαρτον σώμα του Χριστού, η Μήτηρ του Θεού, οι Άγγελοι και οι Άγιοι.

Συ αντί τούτων εισήγαγες εις τον «επίγειον ουρανόν» τον θόρυβον, την οχλαγωγίαν, την αντιπαράθεσιν και την ανθρωποκεντρικήν «τέχνην». Η «Φωνή (απέναντι) στο σκοτάδι» που επαινείς δεν ήταν φωνή προσευχής, αλλά φωνή θεατρικής αυτοπροβολής.

Ο Ναός δεν υπάρχει διά την τέχνην σου. Υπάρχει διά την Θείαν Λατρείαν. Όπως γράφει ο Άγιος Νικόδημος:

«Ὡς στέκουν εἰς τὸν οὐρανὸν οἱ Ἄγγελοι καὶ οἱ Ἅγιοι, ἔτσι πρέπει νὰ στέκουν εἰς τὴν ἐκκλησίαν καὶ οἱ Χριστιανοί... ἔμπροσθεν τοῦ ἐπουρανίου βασιλέως Θεοῦ».

Μετάφραση: «Όπως στέκονται στον ουρανό οι Άγγελοι και οι Άγιοι, έτσι πρέπει να στέκονται στην εκκλησία και οι Χριστιανοί... μπροστά στον επουράνιο βασιλέα Θεό».

 

Δ. Η Παράβαση της Πατερικής Διδασκαλίας περί Σιωπής

Ο Μέγας Βασίλειος καταδικάζει τους εισερχομένους εις τον Ναόν και μη προσευχομένους, αλλά

«γλωσσαλγοῦντας» και «τῷ ἰδίῳ θορύβῳ ὑπερηχοῦντας τὴν διδασκαλίαν τοῦ Πνεύματος».

Φοβάται μήπως οι τοιούτοι εισέρχωνται

«οὐκ ἀνωφελῶς, ἀλλὰ ἐπιβλαβῶς».

Μετάφραση: «Αυτούς που αδολεσχούν (μιλούν ασύστολα) και με τον δικό τους θόρυβο υπερηχούν (καλύπτουν) την διδασκαλίαν του Πνεύματος... όχι ανωφελώς, αλλά επιβλαβώς».

Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος είναι ακόμη σαφέστερος:

«Οὐ γὰρ κουρεῖον, οὐδὲ μυροπωλεῖον ἡ ἐκκλησία, οὐδὲ ἐργαστήριον ἕτερον τῶν ἐπ' ἀγορᾶς, ἀλλὰ τόπος ἀγγέλων, τόπος ἀρχαγγέλων, βασιλεία Θεοῦ, αὐτὸς ὁ οὐρανός... οὐδὲ ἐνταῦθα ἕτερόν τι, πλὴν τῶν πνευματικῶν φθέγγεσθαι ἔδει... μίαν ἐν ἐκκλησίᾳ δεῖ φωνὴν εἶναι ἀεί».

Μετάφραση: «Διότι δεν είναι κουρείο, ούτε μυροπωλείο η εκκλησία, ούτε εργαστήριο άλλο των (εργαστηρίων) της αγοράς, αλλά τόπος αγγέλων, τόπος αρχαγγέλων, βασιλεία Θεού, ο ίδιος ο ουρανός... ούτε εδώ έπρεπε να εκφέρεται άλλο τι, παρά μόνον τα πνευματικά... μία φωνή πρέπει να είναι πάντοτε στην εκκλησία».

Καυχάσθε   το ότι «παίξατε μέσα στον θόρυβο, μέσα στην οχλαγωγία». Κατά τον Χρυσόστομον, αυτό δεν είναι «ἀντίστασις», αλλά βεβήλωσις. Η «κοινότης» που εγεννήθη δεν ήταν «κοινὸς πυρήνας ἀντίστασης», αλλά συνάθροισις θορυβούντων εντός του οίκου του Θεού.

Ε.  Ονομάζετε την εκδήλωσή σου «Tenebrae» (Σκοτάδι), αλλά αλλάζεις το πραγματικό νόημα της λέξης. Ο τρόπος που χρησιμοποιείς τις λέξεις «σκοταδισμός» και «φως» ανατρέπει τις χριστιανικές αξίες:Ονομάζεις «σκοταδιστές» τους πιστούς που έψαλλαν και προσπάθησαν να προστατέψουν την ιερότητα του Ναού.Ονομάζεις «φως» τη δική σου κοσμική τέχνη.

Όμως, σύμφωνα με την Αγία Γραφή:

«ἐὰν τὸ φῶς τὸ ἐν σοὶ σκότος ᾖ, τὸ σκότος πόσον;» (Ματθ. 6,23).

Μετάφραση: «Αν το φως που είναι μέσα σου είναι σκότος, το σκότος πόσο (μεγάλο θα είναι);»

Θεολογική αλήθεια: Το φως δεν είναι η «τέχνη» σου. Το Φως είναι ο Χριστός (Ιωάν. 8,12). Η ταύτιση της μουσικής σου με το «Φως» που νικά το «σκοτάδι των φανατικών» είναι αντίχριστη αυτοθέωση — η παλαιά αίρεση του Εωσφόρου:

«Ἔσομαι ὅμοιος Ὑψίστῳ» (Ησ. 14,14).

Ευρήματα 2.000 ετών κάτω από τον Πανάγιο Τάφο «δείχνουν» τον κήπο του Ιησού!

Αρχαιολογικά ευρήματα 2.000 ετών στην Ιερουσαλήμ ενισχύουν την περιγραφή των Ευαγγελίων

Ο Ναός της Αναστάσεως στην Ιερουσαλήμ, μία από τις πιο εμβληματικές τοποθεσίες του χριστιανικού κόσμου, βρίσκεται εκ νέου στο επίκεντρο της επιστημονικής και θεολογικής συζήτησης. Οι πρώτες ανακοινώσεις από τις αρχαιολογικές ανασκαφές κάτω από το δάπεδο του ναού φέρνουν στο φως ευρήματα που φαίνεται να συνδέονται με την εποχή του Ιησού Χριστού, ενισχύοντας –έστω έμμεσα– την αφήγηση των Ευαγγελίων.

Οι έρευνες ξεκίνησαν το 2022 υπό την καθοδήγηση της Ιταλίδας αρχαιολόγου Φραντσέσκα Ρομάνα Στασόλα, από το Πανεπιστήμιο Λα Σαπιέντσα της Ρώμης, με αφορμή τις εργασίες ανακαίνισης του ναού. Κάτω από το δάπεδο του 19ου αιώνα αποκαλύφθηκε ένας αρχαίος λατομικός χώρος, ο οποίος χρονολογείται από την Εποχή του Σιδήρου και αργότερα χρησιμοποιήθηκε ως χώρος ταφής.

Το πιο εντυπωσιακό εύρημα αφορά κατάλοιπα καλλιεργειών ηλικίας περίπου 2.000 ετών – ελαιόδεντρων και αμπελιών. Το στοιχείο αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς συνδέεται με την περιγραφή του Ευαγγελίου του Ιωάννη, σύμφωνα με την οποία ο τάφος του Ιησού βρισκόταν σε έναν «κήπο». Η ύπαρξη γεωργικής δραστηριότητας στην περιοχή ενισχύει την ιστορική αξιοπιστία αυτής της αναφοράς.

Οι επιστήμονες, ωστόσο, αποφεύγουν τις απόλυτες ερμηνείες. Παρότι τα ευρήματα είναι συμβατά με τις βιβλικές περιγραφές, δεν αποδεικνύουν οριστικά ότι ο συγκεκριμένος χώρος αποτελεί τον τόπο ταφής του Ιησού. Αντίθετα, προσφέρουν ένα σημαντικό κομμάτι στο παζλ της ιστορικής τοπογραφίας της Ιερουσαλήμ κατά τη ρωμαϊκή περίοδο.

Η ιστορική πορεία του ναού

Η ιστορία του ίδιου του ναού είναι εξίσου σύνθετη. Ο χώρος θεωρείται από την πρώιμη χριστιανική παράδοση ως το σημείο της Σταύρωσης και της Ταφής. Τον 4ο αιώνα, ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος ο Μέγας διέταξε την ανέγερση ναού πάνω από το σημείο, καθιερώνοντας τη σημασία του στην παγκόσμια χριστιανική συνείδηση.

 

Μητροπολίτης Τσερκάσι: «Η δύναμη του Θεού τελειοποιείται στην αδυναμία των διωκόμενων»

Μετατρεψαμε τα διαμερισματα, τα υπογεια και τις σοφιτες σε ναους του Θεου.

Γραφείο ρεπορτάζ: Romfea.gr

---

Συνέντευξη εφ΄ όλης της ύλης στην ιστοσελίδα "Η ζωή της Εκκλησίας" στη Σερβική Έκδοση, παραχώρησε ο Σεβ. Μητροπολίτης Τσερκάσι κ. Θεοδόσιος.

Σε μια περίοδο βαθιάς πνευματικής και γεωπολιτικής κρίσης, η συνέντευξη αυτή προσφέρει ένα σπάνιο και αποκαλυπτικό παράθυρο στα γεγονότα που συγκλονίζουν την Ορθόδοξη Εκκλησία στην Ουκρανία.

Μέσα από τα λόγια ενός ιεράρχη που βιώνει προσωπικά τη δίνη των δικαστικών διώξεων και των επιθέσεων, ξετυλίγεται το δράμα μιας θρησκευτικής κοινότητας που καλείται να επιβιώσει σε συνθήκες «πολιτισμού του θανάτου» και αποιεροποίησης της σύγχρονης Ευρώπης.

Το Πρακτορείο Εκκλησιαστικών Ειδήσεων Romfea.gr, δημοσιεύει παρακάτω την συνέντευξη σε ελληνική μετάφραση.

****

Τον 20ό αιώνα, η Σερβική Εκκλησία ανέδειξε δύο μεγάλους πνευματικούς δασκάλους και μάρτυρες της Ορθοδοξίας: τον Άγιο Νικόλαο (Βελιμίροβιτς) και τον Άγιο Ιουστίνο (Πόποβιτς), οι οποίοι έγραψαν εκτενώς για την πνευματική κρίση της Ευρώπης, την εκκοσμίκευση και τα επερχόμενα βάσανα της Ορθοδοξίας. Βλέπετε στα γεγονότα στην Ουκρανία, και ιδιαίτερα στους διωγμούς που υφίσταται η Ουκρανική Ορθόδοξη Εκκλησία, την εκπλήρωση ορισμένων από τις πνευματικές τους προειδοποιήσεις; Και είναι ορατό το αποχριστιανισμένο πρόσωπο της σύγχρονης Ευρώπης πίσω από την συχνά υποκριτική στάση απέναντι στην Ουκρανική Ορθόδοξη Εκκλησία;

Οι Ορθόδοξοι πιστοί στην Ουκρανία τιμούν με τη μεγαλύτερη ευλάβεια τον Άγιο Νικόλαο της Σερβίας, του οποίου την 70ή επέτειο τιμήσαμε στις 18 Μαρτίου.

Επίσης, τιμούν τον Άγιο Ιουστίνο (Πόποβιτς), τον Άγιο Σάββα της Σερβίας και άλλους αγίους της Σερβίας και την πνευματική τους κληρονομιά.

Αν λάβουμε υπόψη τις πνευματικές αιτίες των γεγονότων στην Ουκρανία, κάθε αμερόληπτος άνθρωπος θα δει προφανείς παραλληλισμούς με τις σκέψεις των αγίων που αναφέρατε.

Στις αρχές του 20ού αιώνα, σε συνθήκες που θυμίζουν σήμερα, ο Άγιος Νικόλαος (Βελιμίροβιτς) επέστησε την προσοχή στην πνευματική αιτία της παγκόσμιας κρίσης: οι άνθρωποι είχαν ξεχάσει τον Θεό και είχαν απομακρυνθεί από Αυτόν.

Μου φαίνεται ότι ο άγιος ήταν και παραμένει πνευματικά σωστός και σε σχέση με την ουκρανική μας κοινωνία...

Και όσοι από τους συγχρόνους μας για τους οποίους τα λόγια των Ορθόδοξων αγίων δεν είναι έγκυρα μπορούν να βρουν παρόμοια συμπεράσματα σε άλλες, ας πούμε, αυθεντίες: τον Νίτσε, τον Χάιντεγκερ και άλλους φιλοσόφους, οι οποίοι, από την οπτική τους γωνία, έλεγαν ουσιαστικά το ίδιο πράγμα.

Όσον αφορά την Ευρώπη, μίλησαν για την καταστροφικότητα της εξαφάνισης του Θεού από την ατομική και κοινωνική συνείδηση, για την κρίση του ανθρωπισμού ως συνέπεια της αποιεροποίησης, για την προοπτική της εξαφάνισης της ανθρωπότητας.

Να υπενθυμίσω, ότι ο Ιωάννης Παύλος Β', ένα κατανοητό και έγκυρο πρόσωπο για τους πολλούς στη σύγχρονη Ευρώπη, στοχάστηκε επίσης εκτενώς για την κατασκευή ενός «πολιτισμού του θανάτου» από τη Δύση πάνω στα ερείπια του κομμουνισμού.

Όλα αυτά πραγματοποιούνται μπροστά στα μάτια μας σήμερα, και όχι μόνο στην Ευρώπη.

Αλλά είναι ένα πράγμα να αναλογιζόμαστε και να διακηρύττουμε τις ανθρωπιστικές αρχές, και άλλο να ζούμε ηθικά, ακολουθώντας τις εντολές του Θεού, μετανοώντας για τις αμαρτίες, βελτιώνοντας και αναπτύσσοντας πνευματικά.

Είναι απολύτως σαφές ότι χωρίς ηθικές αρχές στην κοινωνία, η ελευθερία σταδιακά μετατρέπεται στο αντίθετό της - στη δουλεία. Και το βλέπουμε αυτό παντού.

Είναι μια επιλογή μεταξύ ηθικής και διαφθοράς, και επομένως μεταξύ αληθινής ελευθερίας εν Θεώ και δουλείας, και τελικά μεταξύ ζωής και θανάτου. Αλλά, δυστυχώς, σχεδόν κανείς δεν το καταλαβαίνει αυτό σήμερα.

Οι άνθρωποι και οι κοινότητες που έχουν σβήσει τον Θεό από τη ζωή τους περιέρχονται σε πράξεις για τις οποίες, σύμφωνα με τα λόγια του Αποστόλου Παύλου, δεν είναι κατάλληλο να μιλήσουμε. Οι λαοί και οι χώρες που το κάνουν αυτό είναι καταδικασμένες σε αυτοκαταστροφή.

Ο Άγιος Ιουστίνος (Πόποβιτς) λέει ότι η αμαρτία είναι μια δύναμη που δηλητηριάζει την ψυχή, μετατρέποντας τη ζωή σε μια «μικρή κόλαση» που τελικά εξελίσσεται σε μια κόλαση αιώνια.

Και ακριβώς στην αύξηση της αμαρτίας ο Σέρβος άγιος βλέπει την αιτία των πολέμων και των ασθενειών, που ξεπερνιούνται μόνο από τη θεανθρώπινη δύναμη του Χριστού. 

Ο Ιησούς Χριστός ρωτά τον καθένα από εμάς που ζούμε στη γη: «πλὴν ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐλθὼν ἆρα εὑρήσει τὴν πίστιν ἐπὶ τῆς γῆς;» (Λουκάς 18:8). Και παρ’όλα αυτά, θέλω να πιστεύω ότι εκατοντάδες χιλιάδες Ορθόδοξοι Χριστιανοί στην Ουκρανία εξακολουθούν να απαντούν σε αυτό το ερώτημα καταφατικά, υπομονετικά και θαρραλέα.

Έχετε βιώσει σωματικές επιθέσεις, δικαστικές διαδικασίες και μια εκστρατεία παρενόχλησης στα μέσα ενημέρωσης. Ποια ήταν η πιο δύσκολη πνευματική εμπειρία για εσάς ως επίσκοπο κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου;

Σας ευχαριστώ για την ερώτησή σας... Νομίζω ότι αυτή η περίοδος της ζωής δεν έχει τελειώσει ακόμα.

Ο διωγμός της Ορθόδοξης Εκκλησίας συνεχίζεται στην Ουκρανία - εκκλησίες και μοναστήρια λεηλατούνται επιδρομικά, έχει θεσπιστεί ένα νομικό πλαίσιο για την πλήρη απαγόρευση της Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας με ψευδή επιχειρήματα και οι πιστοί ξυλοκοπούνται.

Διάφοροι δημόσιοι θεσμοί, τόσο κρατικοί όσο και πολιτικοί, συμμετέχουν σε αυτόν τον θρησκευτικό διωγμό και πολλά μέσα ενημέρωσης παρέχουν ενημερωτική κάλυψη του διωγμού.

Το Σύνταγμα, σύμφωνα με τα λεγόμενα, βρίσκεται επί του παρόντος «σε αναμονή» στην Ουκρανία. Όσοι επιχειρούν να υπερασπιστούν τον εαυτό τους και τους άλλους με νόμιμα μέσα ή ακόμα και απλώς να μιλήσουν για υπάρχοντα προβλήματα, διώκονται και αντιμετωπίζουν ποινικές κατηγορίες.

Προσωπικά, μέχρι σήμερα, υπάρχουν πέντε γνωστές ποινικές υποθέσεις εναντίον μου και μπορεί να υπάρχουν και άλλες, που δεν γνωρίζω.

Η Υπηρεσία Ασφαλείας της Ουκρανίας έχει ερευνήσει το σπίτι μου τέσσερις φορές, κατά τις οποίες κατασχέθηκε το Καταστατικό της μητρόπολης της πόλης Τσερκάσι.

Κατά τη διάρκεια κάθε έρευνας, κατέσχονταν όλα τα κινητά τηλέφωνα μου και οι υπολογιστές μου, αλλά δεν βρέθηκε ποτέ τίποτα παράνομο.

Με εισαγγελική εντολή, οι τηλεφωνικές μου συνομιλίες καταγράφηκαν και διεξήχθη παρακολούθηση για μεγάλο χρονικό διάστημα, αλλά δεν καταγράφηκε ποτέ τίποτα ποινικό.

Παρ' όλα αυτά, βρίσκονται σε εξέλιξη τρεις δίκες για τις δημόσιες συνεντεύξεις και τα κηρύγματά μου, που χρονολογούνται από την προπολεμική περίοδο.

Μία δίκη ολοκληρώθηκε πρόσφατα με αποτέλεσμα να κριθώ ένοχος. Έλαβα την ετυμηγορία για ένα κήρυγμα που είπα λόγια υποστήριξης και παρηγοριάς στις μοναχές που, τον Νοέμβριο του 2023, πετάχτηκαν στο κρύο από εγκληματίες με στρατιωτική στολή κατά την αιματηρή κατάληψη της Μονής Γεννήσεως της Θεοτόκου στο Τσερκάσι. Και αυτό δεν είναι υπερβολή.

Το κήρυγμα απευθυνόταν στους ξυλοκοπημένους ιερείς, στους πιστούς... Αυτό το κήρυγμα είναι διαθέσιμο στο κοινό, όπως και τα πλάνα από τον αιματηρό ξυλοδαρμό του κλήρου και των λαϊκών μας κατά την κατάληψη της μονής από ριζοσπάστες με στρατιωτική στολή.

Τότε υπέβαλε μήνυση εναντίον μου ένας πρώην ιερέας της μητρόπολής μας, στον οποίο είχε απαγορευτεί η διακονία και του οποίου ο γιος είχε συμμετάσχει στην κατάληψη.

Αυτός ο ιερέας έχει μεταστραφεί στην «Ορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας» (OCU).

Σε αυτόν, τελικά, οι εισβολείς παρέδωσαν τα κλειδιά του μοναστηριού εκείνου, ώστε να μπορεί να είναι υπεύθυνος εκεί.

Και αυτός ο δικαιούχος της κατάσχεσης υπέβαλε μήνυση για να με φιμώσει, ώστε και οι άλλοι να μην μπουν στον πειρασμό να φέρουν στο φως τις σκοτεινές πράξεις που διαπράττονται αυτή τη στιγμή εναντίον της Εκκλησίας μας.

Η εισαγγελία ζήτησε ποινή φυλάκισης δύο ετών για μένα και τώρα θα επιμείνει σε αυτό στην έφεση, την οποία αναμένουμε σύντομα.

Καταλαβαίνω ότι πολλοί στην Ουκρανία θα προτιμούσαν οι επίσκοποι και ο κλήρος της Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας να σιωπούν για τον συνεχιζόμενο διωγμό της Εκκλησίας.

Αλλά μπορεί ένας επίσκοπος να παραμένει άπραγος ενώ προσβάλλεται το αίσθημα της πίστης, όταν οι χριστιανοί χλευάζονται; Είμαι ριζικά αντίθετος στην συγκάλυψη του κακού.