“ΝΑ ΓΙΝΕΤΕ ΚΑΛΟΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΕΣ”

 

 

Η τελευταία, για την εκκλησιαστική περίοδο, ιερατική Σύναξη έγινε στο δεύτερο δεκαήµερο του Μαΐου (Δευτέρα 18 του µηνός), εν όψει του ερχόµενου Καλοκαιριού. Ο δεσπότης εκτός των άλλων, απηύθυνε προς τους ιερείς  και διάφορες ποιµαντικές παραινέσεις. Μία που χρήζει ιδιαίτερη σηµασία και σόκαρε κάποιους ιερείς που σιγοµουρµούρισαν, ήταν που τους προέτρεψε λέγοντας: “Να γίνετε καλοί επαγγελµατίες”.

Τι είναι αυτά που λέτε, δέσποτα! Εσείς οι επίσκοποι, όταν επιθέτετε τα χέρια σας στο νεοχειροτονούµενο ιερέα, του µεταβιβάζετε τη µαρτυρία και την πίστη των Αποστόλων και συνδέετε το νέο ιερέα µε την αποστολική παράδοση και όχι µε επαγγελµατική επιχειρηµατικότητα.

Ο ιερέας αναλαµβάνει να εκπληρώνει µε ακρίβεια, πίστη, αξιοπρέπεια και απλότητα όλες τις τελετές που ορίζονται από την Εκκλησία. Ο ιερέας έχει ως αποστολή την τέλεση της Θείας Λειτουργίας, ως επανάληψη της ιερατικής πράξης, την οποία ο Σωτήρας µας Χριστός πραγµατοποίησε κατά το Μυστικό Δείπνο, την προηγούµενη ηµέρα του θανάτου Του.

Η αποστολή δεν είναι “φιγουρίνια” της στιγµής που να αλλάζουν, όπως αλλάζει κάθε στιγµή η ροή του αέρα. Είναι φορείς του µηνύµατος του ουρανού, το οποίο είναι αιώνιο και αναλλοίωτο και είναι το µόνο ικανό να δείξει το δρόµο στην ακυβέρνητη και ακαθοδήγητη εποχή και δεν είναι επαγγελµατίας.

Από τα πρώτα χρόνια της Εκκλησίας οι επίσκοποι και οι ιερείς εγκαθιδρύθηκαν, για να συνεχίσουν το έργο των αγίων Αποστόλων και όχι να γίνουν επαγγελµατίες. Ήταν επιφορτισµένοι να παρουσιάζουν, όσο είναι δυνατόν, χωρίς διακοπή την παράδοση της αποστολικής πίστεως και όχι να µαθητεύουν επαγγελµατισµό. Έγιναν µεταφορείς του Λόγου και των µυστηρίων, ώστε να πραγµατοποιούν στο όνοµα Εκείνου τις Ιερές Πράξεις και όχι να το κάνουν από επαγγελµατισµό κ.ά.

Ο δεσπότης- µε αυτά που τους είπε- θέλει να γίνουν οι ιερείς καλοί Επαγγελµατίες -µπερδεψε την αποστολή µε το επάγγελµα-  και όχι αυτό που τάχθηκαν από τη στιγµή της χειροτονίας να είναι ενωµένοι µε το πρόσωπο και το έργο του Σωτήρος Χριστού. Περί της αποστολής του ιερέως, όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο λειτουργιολόγος καθηγητής Ιωάν. Φουντούλης ότι «ο ιερεύς είναι το λειτουργικόν πνεύµα, ο άγγελος του Θεού, ο τύπος του Χριστού, το ασίγητον στόµα της Εκκλησίας, ο διάκονος του Θεού, το όργανον της αναγεννήσεως και σωτηρίας του κόσµου εις τα χείρας του Τριαδικού Θεού» (“Λειτουργικά θέµατα”, τόµος Γ΄, Θεσ/νίκη).

   Ταύτα για σήµερα , άγιε Δέσποτα!

Εφ. Αγώνας

 

 

ΟΧΙ!!! Και ΑΙΡΕΤΙΚΟΣ; Ο Αρχιεπ. Αναστάσιος Ζήσηδες… ΕΛΕΟΣ! (4ο µέρος)

 

Η τραγικότητα των προσώπων  αφήνει πίσω πράξεις, έργα και κείµενα αντιφατικά, θεολογικά σκαριφήµατα που δεν αρµόζουν µε το πνεύµα της ευθύτητας και της αγιοπνευµατικής σοβαρότητας.

Αυτά λύνονται καταµεσής της ιστορικής διαδροµής και δεν έχουν καταλάβει ότι αργά ή γρήγορα θα βρεθούν στα χέρια αµερόληπτων αναλυτών και ιστορικών, δίδοντας έναυσµα, ώστε το ερευνητικό τους έργο να σκαφτεί σε βάθος και να καταγράψουν απόκρυφα και τα στρεβλωτικά που είχαν σκοπό να διαβάλλουν – συκοφαντήσουν αγίους προς ίδιο συµφέρον και να αρµέξουν προσωπικά οφέλη.

Μέσα σε αυτό το νέφος της παραχάραξης, αλλοτριώνουν τη θεολογική ευθυκρισία, παραπλανούν το λαό του Θεού, προδίδουν το εκκλησιαστικό ήθος και το φοβερότερο είναι που σέρνοντας το άρµα της παραπληροφόρησης – δεν αναφέρω ψέµα – χύνουν δηλητήριο για αγίους στα πέρατα της ελληνικής και όχι µόνο Ορθόδοξης Εκκλησίας.

Τα κείµενα και τα παραπλανητικά στοιχεία που χαράχτηκαν, θα µείνουν ως µνηµεία θεολογικής αλλά και κοινής ανθρώπινης εκτροπής.

Φέρνω στην κρίση των αναγνωστών ένα αδρό περίγραµµα γι’ αυτά που περιµένουµε εδώ και ενάµισι χρόνο, να ενηµερωθούµε από τις διαφωτιστικές οµιλίες του π. Θεοδώρου Ζήση και του υιού αυτού που θα ξεκινούσαν από τις 16 Φεβρουαρίου 2025 για τον “παραστρατηµένο”, Αρχιεπίσκοπο Αλβανίας Αναστάσιο. Καθυστέρησε περί τους δύο µήνες από το θάνατο του Αναστασίου φοβούµενος – όπως ο ίδιος είπε – να µην επιβαρύνει την ψυχή του αρχιεπισκόπου Αναστασίου ακόµα παραπάνω από αυτά που τον βαρύνουν: «απέφευγα να το κάνω, διότι είναι εντός τεσσαρακονθήµερου, οι ψυχές µε τα τελώνια παλεύουν, να µην προσθέσουµε και εµείς άλλα…». Ο Θεός να φυλάξει. Τί είναι τούτα που ακούµε από έναν πανεπιστηµιακό καθηγητή της Θεολογίας; Και τι µας είπε στη συνέχεια: «Όλη η τελετή της κηδείας (όχι εξόδιος ακολουθία) ήταν διαθρησκειακή, ήταν µια φιέστα, δεν ήταν Ορθόδοξη ακολουθία, φιέστα ακολουθία, Μουσουλµάνους, Προτεστάντες, Παπικούς, µια διαθρησκειακή ακολουθία ήταν». Περιµένουµε να µας πει, ποια είναι η διαθρησκειακή ακολουθία που ψάλθηκε και όχι η της Ορθοδόξου Εκκλησίας; Αν! Όπως και έγινε, η εξόδιος ακολουθία, αυτό το υµνογραφικό φιλοσοφηµένο κείµενο του µεγάλου πατέρα της Ορθοδόξου Εκκλησίας, αγίου Ιωάννου του Δαµασκηνού που ψάλθηκε στην “κηδεία” του αρχιεπ. Αναστασίου, είναι φιέστα; “Οµολογητά” πάτερ Ζήση και πανεπιστηµιακέ δάσκαλε, η φιέστα είναι “πανηγύρι” κατά τον Γ. Μπαµπινιώτη, είναι “κακόγουστη / κοµµατική… παπαγανδιστική – ΠΒ, επίδειξη, πανηγύρι”… κατά το Χρηστικό Λεξικό Ακαδηµίας Αθηνών και “φαντασµαγορική εκδήλωση χωρίς ουσία” µας κατατοπίζει το Εγκυκλοπαιδικό Λεξικό Πάπυρος Larousse. Μήπως αυτό υπονοείται;

Τέλος, αν έχετε να µας υποδείξετε κάποια εξόδιο ακολουθία (κηδεία) αρχιεπισκόπου που δε συµµετείχαν θεσµικά από το πρωτόκολλο, αρχηγοί άλλων δογµάτων στα τελευταία 60-70 χρόνια;

Συνεχίζει ο πατήρ Θ. Ζήσης: «Να πω µόνο ότι στην αρχή του ερχοµένου µαθήµατος θα σας διαβάσω τι λέει ο “Αβέρκιος/Σεραφείµ” (Γιάννης κερνάει, Γιάννης πίνει!) για το νεαρό αρχιµανδρίτη Αναστάσιο, έτσι λέει! Τι είπε ο “παπάς” Αναστάσιος σε µια διαθρησκειακή συνάντηση και πώς στη συνέχεια µε αυτά που τους είπε, οι µασόνοι του έκαναν σκεύη, άµφια, χρήµατα και τα λοιπή για την εκκλησία της Αλβανίας». Για το σηµείο αυτό είχα γράψει αρκετά στον “ΑΓΩΝΑ”, φ. 335-6, Ιουν. 2025, σελ. 22-23. Όµως προσεχώς θα αντιπαραβάλουµε τα του διαφηµιζόµενου του µοναχού Αβέρκιου/Σεραφείµ σύγγραµµα “Η ΜΑΣΟΝΙΑ ΑΠΟ ΑΥΘΕΝΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ” µε τα αντίστοιχα µασονικά περιοδικά, τα οποία είναι οι αυθεντικές πηγές, του πόσο απέχουν από την αλήθεια και µε τα επίσης γραφόµενα των µασονικών περιοδικών µε αντίστοιχες αποφάσεις και πρακτικά Συνόδων της Εκκλησίας.

Θα αρχίσω για σήµερα συγκρίνοντας τα παραπάνω λεγόµενα του Π. Θεοδ. Ζήση, µε αυτά που δανείστηκε από το του Αβέρκιου/Σεραφείµ βιβλίο, σελίδα 368-369, τα οποία αναφέρονται ως “αυθεντικές πηγές” και το οποίο είναι ένα παραποιηµένο (ψεύτικο) κείµενο, µε τα γραφόµενα στο µασωνικό περιοδικό, σελ. 105 και στο οποίο οι ίδιοι οι κύριοι Ζήσηδες µας παραπέµπουν!

(Το κείµενο από το βιβλίο του µ. Αβέρκιου/Σεραφείµ).

«Η άσχετη σύµπτωση». “Ιδού τώρα και µια «απλή» και «άσχετη σύµπτωση»: Στην εκκλησιαστική περιοχή που διευθύνει εκείνος ο «παπάς» έστειλαν – και επήγαν και αυτοπροσώπως – οι τέκτονες, µεγάλη οικονοµική βοήθεια ποικίλης µορφής, ακόµα και «εκκλησιαστικά είδη, άκρως απαραίτητα για την τέλεση των ιερών ακολουθιών», όπως «Ιερά Σκεύη, Ιερά Άµφια, Ιερές Εικόνες και λοιπά εκκλησιαστικά είδη», αυτά – και άλλα – πρόσφεραν οι µασονικές Στοές αξίας «κατά πολύ µέτριους υπολογισµούς στο ποσόν των δύο εκατοµµυρίων δραχµών…” και µας παραπέµπει (32) στο Τεκτονικό Δελτίο Πυθαγόρας, τ. 40-41 (1992), σελ. 105 και σχολιάζει ο Αβέρκιος/Σεραφείµ: Επαναλαµβάνουµε: «Συµπτωµατικά» έγιναν όλα ετούτα και µόνο για «ρεκλάµα» του γνωστότατου Κληρικού...» (ποιου κληρικού Αβέρκιε/Σεραφείµ; Βεβαίως… του Αναστασίου!).

Να, όµως τι αναφέρει αυτολεξεί το Τεκτονικό περιοδικό “Πυθαγόρας”, τεύχος 40-41, έτος 1992, σελ. 105;

«Σηµαντικόν Κοινωνικόν-Τεκτονικόν έργον επραγµατοποίησε κατά την διαρρεύσασα Τεκτονική περίοδο η Σ. Στ.. “Π. Π. Γερµανός” υπ’ αριθ. 22 Αν. Πατρών. Ίδρυσε τον Σύνδεσµον Κοινωνικής Πρόνοιας και Αντιλήψεως και µέσω του Συνδέσµου πραγµατώνεται ένα τεράστιο Κοινωνικό-Τεκτονικό έργο, που χρηµατοδοτείται από την Σ. Στ.. “Π. Π. Γερµανός”. Θα αναφέρωµεν ενδεικτικώς ορισµένας δραστηριότητας του συνδέσµου, υπέρ των αδελφών µας Ελλήνων της Βορείου Ηπείρου όπως την παροχήν οικονοµικής βοηθείας 500.000 οστρ., δια την αναστήλωσιν του Μητροπολιτικού Ναού του Αργυροκάστρου «Μεταµόρφωση του Σωτήρος» και άλλας Κοινωνικάς δραστηριότητας προς έχοντας ανάγκην βοηθείας και συµπαραστάσεως συνανθρώπους µας».

Αναγνώστα, σε παρέθεσα µία µόνο περίπτωση (πολύ πιο κάτω θα αναφερθώ και για τα υπόλοιπα), για να διαπιστώσεις πόσο αλήθεια µεταδίδουν στους αγαθούς ακροατές οι παραπάνω θεολόγοι ρασοφόροι που έστησαν τον εαυτό τους σε βάθρο υπερυψωµένο και µε το δικό τους τρόπο, τη δική τους γλώσσα και τη δική τους γραφή εξάπτουν τη φαντασία των ακουόντων σε βάρος ανθρώπου που αφιέρωσε τη ζωή του, όπως το αναφέρει ο Απόστολος Πέτρος “ποιµάνατε το εν υµίν ποίµνιο του Θεού, επισκοπούντες µη αναγκαστικώς, αλλ’ εκουσίως, µηδέ αισχροκερδώς, αλλά προθύµως, µηδ’ ως κατακυριεύοντες των κλήρων, αλλά τύποι γινόµενοι του ποιµνίου” (Α΄ Πέτρου 5΄ - 2,3).

ΣΚΟΤΩΝΟΥΝ ΤΗΝ ΑΛΗΘΕΙΑ.

Αναγκάζοµαι να κάνω δύο επισηµάνσεις στα ισχυριζόµενα του τεκτονικού Δελτίου “Πυθαγόρα” (τα των “Ορθοδόξων” θεολόγων κληρικών, δε χρειάζεται να σχολιάσω, όπως διαπιστώσατε από τα προηγούµενα δηµοσιεύµατα και το παραπάνω, τα ισχυριζόµενά τους είναι ψέµα).

Παρέδωσαν οι µασόνοι (“Π. Π. Γερµανός”, υπ’ αριθ. 22 Αν. Πατρών) – γραφείο “Πυθαγόρας” – στους αδελφούς Έλληνες της Βορείου Ηπείρου οικονοµική βοήθεια 500.000 οστρ. για την αναστήλωσιν του Μητροπολιτικού Ναού Αργυροκάστρου «Μεταµόρφωση του Σωτήρος» και άλλας Κοινωνικάς δραστηριότητας προς έχοντας ανάγκην βοηθείας και συµπαραστάσεως συνανθρώπους µας.

Επισήµανση: α) Τα 500.000 οστρ. αντιπροσωπεύουν 1.450 ευρώ περίπου! Ποσό…; Γελοίο!

β) Τα 1.450 ευρώ δεν έφθαναν να δώσουν ούτε από ένα δεκάλεπτο του ευρώ στους αδελφούς του Αργυροκάστρου, για ποια και µε τι θα γίνονταν η αναστήλωση, όταν ο Μητροπολιτικός Ναός ήταν σχεδόν κατεστραµµένος. Ενώ ο δεύτερος των Αρχαγγέλων Ταξιαρχών ήταν αποθήκη λιπασµάτων;

Ο ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ

ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ

ΣΤΟ ΑΡΓΥΡΟΚΑΣΤΡΟ

Ο Αρχιεπίσκοπος Αναστάσιος ένα χρόνο σχεδόν πριν (Σάββατο 10 Αυγούστου 1991) την επίσκεψη των µασόνων, επισκέφθηκε το Αργυρόκαστρο, τέλεσε εσπερινό στην είσοδο του Ι. Ναού “Μεταµορφώσεως του Σωτήρος” και την εποµένη ηµέρα Κυριακή λειτούργησε στο ναό των Ταξιαρχών που, µόλις τον άδειασαν από τα λιπάσµατα!

Την ίδια µέρα το απόγευµα σε µακρά σύσκεψη που πραγµατοποιήθηκε, συµφιλίωσε πρώτα τις δύο εκκλησιαστικές επιτροπές που βρίσκονταν στα δικαστήρια, σε µια και µόνη ενιαία για τους δύο ναούς Εκκλησιαστική Επιτροπή, τους ανακοίνωσε επίσης – εκτός άλλων – ότι ο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός θα αναλάβει την αναστήλωση των δύο Ναών. Για ποια αναστήλωση οµιλούν!

Ο Αρχιεπίσκοπος Αναστάσιος δεν επαναπαύτηκε µε τους δύο αναστηλωµένους ναούς και προχώρησε σε ανοικοδόµηση νέου Ναού σε οικόπεδο που αγόρασε 5.695 τ.µ. Κατασκεύασε πρώτον έναν περίλαµπρο Μητροπολιτικό Ναό 442 τ.µ. µε τρούλο 18,5 µ. και κωδωνοστάσιο και σταυρό 21 µ. και δεύτερο στο υπόλοιπο µέρος του οικοπέδου έκτισε ένα τριώροφο εκπαιδευτικό συγκρότηµα καλύπτοντας τα 2.530 τ.µ. του οικοπέδου. Ένα πρότυπο εκπαιδευτήριο που στεγάζει εννεατάξιο Σχολείο και διαθέτει, δεκαοκτώ αίθουσες διδασκαλίας, δύο εργαστήρια πληροφορικής, εργαστήριο χηµείας-φυσικής, αίθουσα πολλαπλών χρήσεων, βιβλιοθήκη, κυλικείο, γραφεία για το διδακτικό προσωπικό, κλειστό γυµναστήριο στο υπόγειο, χώρους άνετους υγιεινής και µε κεντρική θέρµανση.

Όλα αυτά ξεκίνησαν – και ο Ναός µαζί – το 2006 και το 2012 ήταν τα πάντα έτοιµα και λειτούργησαν. Αυτά αποτελούν µια µικρή µαρτυρία του π. Αναστασίου για το µεγάλο του αγώνα και την αγωνία του να καλύψει τις θρησκευτικές και κοινωνικές ανάγκες των κατοίκων του Αργυροκάστρου και όχι µόνο. Ένα µέρος αυτού γράψαµε συνοπτικά στα προηγούµενα φύλλα.

Ενώ περιµέναµε, να ακούσουµε τον π. Ζήση να µας διαβάσει τι λέει ο µοναχός Αβέρκιος/Σεραφείµ για το “νεαρό αρχιµανδρίτη Αναστάσιο”, ως επίσης να µας αποκαλύψει µε βάση το βιβλίο τους, ότι δηλαδή ο Αναστάσιος έλαβε δωρεές (!) από τους µασόνους και ότι βοηθήθηκε από τέτοια κέντρα. Και έχει πολλές σκοτεινές πλευρές (οµιλία του 16/2/2025 από 1.55.00 και µε την δεύτερη παρουσίαση 20/2/2025) το εγκωµιαστικό για τη µασονία βιβλίο “Η Μασονία από αυθεντικές πηγές”. Ο τίτλος όµως από µόνος του προετοιµάζει τον αναγνώστη για τις – πόσο – αυθεντικές µασονικές πηγές είναι αυτές που έχει. Όλο το ογκωδέστατο βιβλίο των 650 σελίδων περιέχει “άρρητα ρήµατα”, είναι ένα θυµιατήρι µασονικό, οι Ζήσηδες έκαναν οµιλίες και παρουσίασαν το βιβλίο, προτείνοντας µάλιστα να εισαχθεί ως µάθηµα στα Πανεπιστήµια! Ίσως γι’ αυτό το διαφήµισαν τα θρησκευτικά έντυπα και ιστολόγια! Ίσως και γι’ αυτό θα πρέπει να αγοραστεί από Ορθοδόξους Χριστιανούς, ως Αγία Γραφή ή Προσευχητάρι. Να ευλογηθούν µασονικά!

Παρακολουθήσετε όµως και φρίξτε!

α) Ο ερευνητής συγγραφέας Μοναχός Αβέρκιος (οµολογεί ο ίδιος στη σελίδα 4 του βιβλίου του) ότι είναι “ψευδώνυµο”. Τι φοβάται ο ψευδώνυµος Αβέρκιος, αυτό µπορεί ο κάθε ένας εύκολα να το µάθει, ή µήπως φοβάται από τους µασόνους; Αφού απ’ αυτούς είναι τα “ντοκουµέντα” που παρουσιάζει!

β) Σ’ όλο το “ερευνητικό” σύγγραµµά του µας οδηγεί (προσέξτε!) σε 570 περίπου παραποµπές σε µασονικά έντυπα. Τα κείµενα υποτίθεται ότι είναι αυτούσια και αληθινά, γιατί προτείνει στον αναγνώστη να τα συγκρίνει µε τις παραποµπές που αναγράφει; Πού να τα βρει ο αναγνώστης; Πρώτον δεν κυκλοφορούν στην αγορά και δεύτερο είναι πάνω από 100 έντυπα τα επικαλούµενα και αρχίζουν οι εκδόσεις από το 1882! Μ’ αυτά πιστοποιεί ο ίδιος την “αυθεντικότητα” (!).

γ) Το σύγγραµµα έχει 84 µασονικές φωτογραφίες, εξώφυλλα των περιοδικών και βιβλίων και φωτοτυπίες από σελίδες αυτών των εντύπων. Από Χριστιανικό…! ΤΙΠΟΤΑ!

Αντίθετα:

δ) Αναφέρεται δώδεκα φορές στον “Ορθόδοξο Τύπο”, όχι τι έγραψε, αλλά παραπέµπει τον αναγνώστη στον αρ. φύλλου και ηµεροµηνία της εφηµερίδας. Ψάξτε να το βρείτε!

ε) Αναφέρει δύο φορές το όνοµα Ν. Σωτηρόπουλος (διωκόµενος / αφοριζόµενος από ποιους όµως;), µία Π. Τρεµπέλα, Ν. Ψαρουδάκη, Π. Χαρ. Βασιλόπουλο, δύο φορές για τον π. Αναστ. Γκοτσόπουλο, µια του π. Θεοδ. Ζήση ως διωκόµενο, από πού; Και για κανά δύο ακόµα. Το θυµιατήρι της µασονίας αυτό βιβλίο – κατά το Μοναχό υιό Σεραφείµ Ζήση, είναι “περισπούδαστον και τεκµηριωµένον µε πλήρεις παραποµπάς περί το θέµα τούτο”. Το πόσο “τεκµηριωµένο”… θα επανέλθουµε πιο κάτω.

ΕΠΕΣΕ ΠΑΓΩΜΑΡΑ ωσάν νάγινε ΜΠΛΑΚ ΑΟΥΤ

Όλοι στο διαδίκτυο στο ιστολόγιο Katanixi.gr περιµέναµε να ακούσουµε από τον “οµολογητή” πατέρα Θεόδωρο Ζήση τις αποκαλύψεις που είχε αναγγείλει.

Άξαφνα! Σταµάτησε, παγωµάρα έπεσε ωσάν νάπαθε µπλακ άουτ, επικράτησε βουβαµάρα και οι αποκαλύψεις που θάκανε στο επόµενο µάθηµά του µπήκαν στην κατάψυξη. Αντί αυτού µετά δύο εβδοµάδες διαβάζουµε ένα κατάπτυστο δηµοσίευµα στην εφηµερίδα “Ορθόδοξος Τύπος” (28 Φεβρουαρίου 2025) µε τίτλο: «ΑΣΕ ΤΟΝ ΒΑΣΙΛΕΑ, ΥΠΟΔΟΥΛΩΣΕ ΤΟΝ ΑΡΧΙΕΡΕΑ». Συντάκτης του ο τρίτος της Τριάδος (Πατήρ, Υιός και Πνεύµα) κ. Παν. Κοσµίδης, τι έγραφε; Όταν το διάβασα και όταν το βρίσκω µπροστά µου ανασκαλεύοντας το αρχείο ,µούρχεται… “Θού, Κύριε…”. Το τι αναφέρει αυτός ο “κύριος” ξεπερνούν κάθε φαντασία (θα απαντήσουµε µε αντιπαραβαλλόµενα στοιχεία σύντοµα).

Ακολουθεί ο Υιός Σεραφείµ/Αβέρκιος Ζήσης µε επιστολή που έστειλε – δήθεν – στην Αρχιεπισκοπή Αλβανίας (βοηθό του Μακ. Αρχιεπισκόπου Αλβανίας κ.κ. Ιωάννου), ζητώντας απάντηση η ταπεινότητά του, «προς το ανακοινωθέν της Ι. Αρχιεπισκοπής Αλβανίας (από 13^ης Μαρτίου, που έλεγε) περί ουδεµίας σχέσεως του µακαριστού Αρχιεπισκόπου Αλβανίας κυρού Αναστασίου προς την Μασονίαν, ούτε καν εν είδει δωρεών…» και συνεχίζει προς το βοηθό του Αρχιεπισκόπου:

«Καθώς έχει ήδη προκληθή και το ενδιαφέρον του “Μοναχού Αβερκίου” (συγγραφέως βιβλίου περί Μασονίας, περισπούδαστου και τεκµηριωµένου µε πλήρεις παραποµπές) περί το θέµα τούτο, συντόµως θα έχωµεν την ευκαιρίαν να έχωµεν εις τας χείρας µας φωτογραφίας των αυθεντικών µασονικών δηµοσιευµάτων περί λήψεως δωρεών υπό του µακαριστού κυρού Αναστασίου από ελληνικάς Στοάς…». Και τελειώνει η εισαγωγή της επιστολής: «και δεσµευόµενος, όπως κοινοποιήσω Αυτή τας του “Μοναχού Αβερκίου” φωτογραφίας των (εις α παραπέµπει) επισήµων µασονικών δηµοσιευµάτων το συντοµότερον, διατελώ…». Μετά πολλής τιµής. Μοναχός Σεραφείµ (Ζήσης).

Κοινοποίησις: … Εκκλησιαστικήν Εφηµερίδα “Αγώνας” (κ. Τριαντάφυλλον Τασιόπουλον). Με την επισήµανση: ΕΜΠΙΣΤΕΥΤΙΚΟΝ – ΜΗ ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΙΝ.

Αρχίζει το κείµενο της επιστολής που έχει τίτλο: «Καταδικάζει η Ι. Αρχιεπισκοπή Αλβανίας την Μασονία;». “Και περί του αποθανόντος κυρού Αναστασίου Γιαννουλάτου” του Μοναχού Σεραφείµ (Ζήση).

Ο µοναχός Σεραφείµ ρωτάει! Τί ρωτάει; Όταν ο ίδιος αρχίζει την επιστολή του ότι η αρχιεπισκοπή “απορρίπτει οποιαδήποτε σχέση του αποθανόντος Αρχιεπισκόπου Αλβανίας κυρού Αναστασίου (Γιαννουλάτου) µε την Μασονία;”.

ΚΑΤΑΝΤΗΜΑ ΚΛΗΡΙΚΩΝ και δη ΘΕΟΛΟΓΩΝ

Για να µην υπάρξει έστω και παραµικρή αµφιβολία για παραποίηση, καταθέτω κατά λέξη από την αρχή του κειµένου τις επιστολές, όπου αυτοαποκαλύπτεται, πως διαψεύδεται ο ίδιος, πώς διαψεύδονται οι Ζήσηδες, πώς διαψεύδονται τα ντοκουµέντα που παραθέτουν µαζί µε τον ψευδώνυµο µοναχό Αβέρκιο.

(Έτσι αρχίζει το κείµενο, εντός της αγκύλης είναι δικά µας σχόλια).

«Προ ενός περίπου µηνός – έγραφε – η Ι. Αρχιεπισκοπή Αλβανίας εξέδωσε ανακοίνωση (κρυφή τρόπον τινά), στην οποία: (α) απορρίπτει οποιαδήποτε σχέση του αποθανόντος [δεν είναι κοιµηθέντος;] Αρχιεπισκόπου Αλβανίας κυρού Αναστασίου (Γιαννουλάτου) µε την Μασονία. [Αφού σεις ο ίδιος γράφετε ότι η Αρχιεπισκοπή προ µηνός καταδίκασε τη µασονία, τώρα γιατί την ξαναζητάτε;]. (β) υποβαθµίζει απρεπές τις σχετικές αναφορές και τα ντοκουµέντα περί της λήψεως µασονικών δωρεών από τον αποθανόντα [Για ποια ντοκουµέντα να απαντήσει; Αφού όλα ήταν ένα ψέµα και µάλιστα κατά φαντασία ντοκουµέντα! Που είναι τα ντοκουµέντα; Περιµένουµε ενάµισι χρόνο, αποκαλύψτε µας έστω και ένα! Η Αρχιεπισκοπή είναι απρεπής ή εσείς είστε απρεπέστατος και συκοφάντης, αφού προσπαθείτε να τυµβωρυχήσετε στον προ τριών µηνών µε φαντασιώσεις στον κοιµηθέντα Αρχιεπίσκοπο;], και (γ) παροτρύνει – συνεχίζει – την ελληνόφωνη-αγγλόφωνη ορθόδοξη ιστοσελίδα Hellenicsope.com, η οποία αναφέρθηκε στο εν λόγω θέµα, να δηµοσιεύσει την διάψευσή της αυτή (1)». [Όταν στέλνεις µια απάντηση, κύριε, σε κάποιους που πληροφορούν λάθος ειδήσεις, είναι παρότρυνση; Δεν είναι υποχρέωση να διορθώσει την ψευδή ή εσφαλµένη είδηση;], και συνεχίζει!

» Η εκκλησιαστική συνείδησή µας, καθώς και λόγοι συγγραφικής δεοντολογίας, επιβάλλουν την εκ µέρους µας απάντηση, πρωτίστως, επειδή η Μασονία ως ένας «πρωτεύων παίκτης» στο πεδίο των εκκλησιαστικών πραγµάτων συνιστά ήδη εδώ και πολλά έτη τον «ελέφαντα στο δωµάτιο» του πεδίου αυτού, δευτερευόντως, διότι η αναφορά στην σχέση αυτή (Αναστασίου Γιαννουλάτου και Μασονίας), αναφορά επικρινόµενη από την Αρχιεπισκοπή Τιράνων, και µε βάση τα ντοκουµέντα που δηµοσίευσε ο Μοναχός Αβέρκιος, έγινε από τον Πρωτοπρεσβύτερο καθηγητή π. Θεόδωρο Ζήση και τον γράφοντα Μοναχό σεραφείµ σε σχετική οµιλία στο διαδίκτυο της Katihisis.gr [2]». [Μήπως θάπρεπε ο Υιός Θεοδώρου ζήση να κοιτάξη τον πατέρα του ως “πρωτεύοντα παίκτη” που αντάµα µε το δάσκαλό του µασόνο Παναγιώτη Χρήστο, εκπαραθύρωσαν (η προσφιλής τώρα ορολογία ακούγεται “ξεκόλλωσαν”) τον πιο ενάρετο και δηµιουργικό αρχιεπίσκοπο (Ιερώνυµο Α΄ Κοτσώνη) που υπηρέτησε την Εκκλησία όσο ουδείς άλλος από την απελευθέρωση της χώρας µετά τη σκλαβιά 400 ετών; Διέλυσαν όλη την προσπάθεια που έκανε για την αναδιοργάνωση της διοικητικής δοµής της Εκκλησίας και εγκατέστησαν έναν αρχιεπίσκοπο µε µόρφωση αναιµική, εκκλησιαστικό φρόνηµα ανάπηρο και ιστορικό πορτραίτο υπανάπτυκτο. Είναι αυτός που είχε τις “ευλογίες” του υπουργού και καθηγητού Θεολογίας και του πατρός του, επαναφέροντας πίσω περί τους 300 σπιλάδες ρασοφόρους και µέσα απ’ αυτούς έδωσε πατερίτσες, τους έστεψαν µε µίτρες και τους κρέµασαν και εγκόλπια. Είχε επικρατήσει το Δόγµα του Κορίνθου Παντελεήµονα: «Δεν µας ενδιαφέρει το ήθος. Μας ενδιαφέρει να είναι δικοί µας». µετά! Κράδαζε τους φουσκωµένους φακέλους και τους εκβίαζε. Αυτά σας τα θυµίζω, για να µην παραπονείστε, κύριοι Ζήσηδες, για το σηµερινό κατάντηµα της Εκκλησίας!

Έκαµναν δε την πιο αποτρόπαια πράξη που δεν υπάρχει στην εκκλησιαστική Ιστορία από την ίδρυσή της εδώ και δύο χιλιάδες χρόνια. Έδωσαν σ’ αυτόν τον αγροίκο αρχιεπίσκοπο τη χαντζάρα (την 3^η & 7^η Συντακτική Πράξη) και δολοφόνησε 12 αγίους αντιοικουµενιστές και αντιµασώνους µητροπολίτες.

Αυτό ήταν το πιο φρικιαστικό έγκληµα που έχω – εκκλησιαστικά – συναντήσει, ο µεν Σεραφείµ µε µια οµάδα επίορκων δεσποτάδων εκτελούσαν, η δε πολιτική οµάδα µε τις Συντακτικές Πράξεις και τους όρους που έβαζαν µέσα, τους κρατούσαν δεµένους, για να µην µπορούν να αντιδράσουν στην εκτέλεσή τους.

Μου είναι αδιανόητο, στιγµές-στιγµές, όταν ψάχνω για ιστορικά γεγονότα ή στο άνοιγµα του αρχείου για κάποιο σκοπό και τα βρίσκω µπροστά µου. Θεέ µου…! Ακινητοποιούµαι! Ο νους µου σαλεύει, το µολύβι πέφτει από το χέρι και για κάποιο χρόνο είµαι εκτός… Δεν µπορώ να διανοηθώ να τα έκανε ένας θεολόγος και τόσο “τρανός οµολογητής”.

■ Έκανε…! Τί έκανε (µε όλη τη Θεσσαλονίτικη οµάδα) για τη δολοφονία των 12 αγίων Επισκόπων.

■ Έκανε…! Τί έκανε βουτηγµένος στον Οικουµενισµό (µε όλη την καθηγητική οµάδα του Πανεπιστηµίου) γέµισε, όχι µόνο τον Ελλαδικό χώρο µε κάµποσες εκατοντάδες θεολόγους, αλλά και όπως ο συνεργάτης του έγραψε, ότι: «Ουδείς άλλος καθηγητής καθοδήγησε τόσους άλλους πτυχιούχους όσους ο π. Θεόδωρος στη σύνταξη διπλωµατικών εργασιών και διδακτορικών διατριβών…». «… πολλοί των οποίων είναι τώρα µέλη ΔΕΠ στις Θεολογικές Σχολές των Πανεπιστηµίων Αθηνών και Θεσσαλονίκης ή διδάσκουν στις Ανώτατες Εκκλησιαστικές Ακαδηµίες και στη Δευτεροβάθµια Εκπαίδευση…» και πόσοι µπορεί να είναι δεσποτάδες, αρχιµανδρίτες και παπάδες;

■ Έκανε…! Τι έκανε, µέσα στον κύκλο του Πατριαρχείου. «Από τα πανεπιστηµιακά και ακαδηµαϊκά γεννοφάσκια µεγάλωσε σε πατριαρχικούς και οικουµενιστικούς κύκλους…».

■ Έκανε…! Τι έκανε, αντάµα στα διάφορα διορθόδοξα και διαχριστιανικά συµβούλια και διαλόγους µε τους Παλαιοκαθολικούς, τους Παπικούς, την Ουνία, µε το µεγαλόσχηµο αιρετικό και άθεο τον Αυστραλίας Στυλιανό που κατ’ επανάληψη πρόσβαλε τη θεότητα του Χριστού ισχυριζόµενος, πως: “Ο Χριστός είναι κατώτερος του Πατέρα Θεού”. “Ο Χριστός ήρθε στον κόσµο ως ένας ατελής και αµαρτωλός άνθρωπος”. “Εξίσωσε την Ορθοδοξία µε τον παπισµό”. “Ότι η Αγία Γραφή είναι ένα παραµύθι”. “Ο άνθρωπος κατάγεται από τον πίθηκο” και ένα σωρό ακόµα.

Μ’ αυτόν τον αρνητή της θεότητας του Χριστού συµπορεύονταν στα διάφορα πολυποίκιλα συνέδρια και διαλόγους µε αιρετικές παραφυάδες να υποστηρίξουν τί! Την Ορθοδοξία; Και όταν ο Οµολογητής Ορθόδοξος κήρυκας του Θείου Λόγου Ν. Σωτηρόπουλος τον κατήγγειλε για τις βλασφηµίες, τότε…! Ω! Θεέ µου, “φρίξον ήλιον και στέναξον γη”, τον αφόρισαν.

■ Έκανε…! Τί έκανε µε τις τρεις συνεδριάσεις µε τους Παπικούς, αντάµα όµως µε το σύντροφο Αυστραλίας Στυλιανό για το θέµα της Ουνίας. Όταν βάζεις τις ηµέρες και τα γεγονότα που διαδραµατίστηκαν σκοτώνονται µεταξύ τους, όπως οι αναρχικοί. Το δε βιβλίο που κυκλοφόρησε “Ουνία ή καταδίκη και η αθώωση” για να συσκοτίσει και να καλυφτεί, διαβάζοντάς το, ξεσκεπάζεται µόνος του (σχετικά γράψαµε αρκετά στον “Αγώνα” – αρ. φ. 337-8 Ιούλ. – Αύγ. 2025, σελ. 16-17).

■ Έκανε…! Τί έκανε µε το Κολυµπάρι που εκπροσωπούσε το Οικουµενικό Πατριαρχείο και την Εκκλησία της Ελλάδος σε διορθόδοξες και διαχριστιανικές συναντήσεις… όπως και σε διορθόδοξες συναντήσεις στη Γενεύη για την προετοιµασία της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου της Ορθοδόξου Εκκλησίας (;), (από το βιογραφικό του), που εκ των υστέρων πληροφόρησε το λαό ότι η αναγνώριση των αιρετικών ως Εκκλησίες πάρθηκε πολύ ενωρίτερα από τη Σύνοδο του Κολυµπαρίου. Άρα! Στα προσυνέδρια γίνονταν που και αυτός ήταν µέσα σ’ αυτά και τα γνώριζε, γιατί δεν τα κατάγγειλε πολύ πριν από τη σύνοδο στο Κολυµπάρι;

“Παράλληλα, µε τις Προσυνοδικές και Συνοδικές διαδικασίες – µε βάση τον Κανονισµό Λειτουργίας της Συνόδου της Κρήτης – αλλά και όλες τις συµπαραµαρτυρούσες ενέργειες, κακοσυστήθηκε ανεπίτρεπτα το αγιοπνευµατικό Συνοδικό, πολίτευµα της Αγιωτάτης Εκκλησίας µας” (Β΄ στοιχειοθέτηση της Βάναυσης Κακοποίησης..., σελ. 56).

Γιατί σώπασε;

Υπάρχουν όµως και πολλά ακόµα. Γιατί; Θα ρωτήσω όµως και τούτο το απλό. Είναι, “Αγία και Μεγάλη Σύνοδος της Ορθοδόξου Εκκλησίας;”. Αυτό γράφει (ανοίξτε σήµερα και διαβάστε το βιογραφικό του!).

■ Έκανε…! Τί έκανε µε την “Οµολογία Πίστεως” που µια ωραία πρωία, πληροφορήθηκαν ότι ο π. Θεόδωρος Ζήσης πρόδωσε την “Οµολογία Πίστεως”. Πρόδωσε τους µητροπολίτες που βρέθηκαν µαζί του, παρά τις απειλές που δέχθηκαν. Πρόδωσε τους 35 Καθηγουµένους Μονών. Πρόδωσε περί τους 40 Ιεροµονάχους και Αρχιµανδρίτες που είχαν έρθει σε σύγκρουση µε τους προϊσταµένους τους µητροπολίτες. Πρόδωσε περί τους 60 Πρωτοπρεσβυτέρους και ιερείς που είχαν βάλει το κεφάλι τους στον ντορβά. Πρόδωσε, κοντά στους 100 µοναχούς και µοναχές που σήκωσαν παντιέρα αρκετοί στα µοναστήρια τους. Πρόδωσε και τις χιλιάδες Ορθόδοξους Χριστιανούς µε τις υπογραφές εκθέτοντάς τους [τις οποίες δηµοσίευσε στο τυπογραφείο (του) “το Παλίψηστον”] από Ελλάδα και το εξωτερικό.

■ Έκανε…! Τί έκανε – Έκανε…! Τι έκανε, αυτά και άλλα ακόµα. Τελευταία (πριν ένα χρόνο περίπου) αυτός ο “τρανός Οµολογητής” συνεπικουρούµενος από τον υιό του µοναχό Σεραφείµ/Αβέρκιο και κάποιον κ. Κοσµίδη, επιδόθηκαν “αγαθώ τω τρόπω” να µολύνουν συνειδήσεις απλών και καλοπροαίρετων χριστιανών, για έναν ιεραπόστολο που δεν υπάρχει στην Εκκλησιαστική ζωή της Εκκλησίας από την ίδρυσή της.

Ποιος είναι αυτός; Στο προηγούµενο φύλλο παρουσιάσαµε συνοπτικά το τεράστιο έργο. Τώρα θα παρακαλέσω τους αναγνώστες να µου επιτρέψουν να βάλω µία άνω τελεία, για λίγη αλλαγή, µια ανάσα και λίγο ξεκούραση, διότι αυτά που θα διαβάσετε αµέσως µετά, θα σας εξοργίσουν, γι’ αυτό ας συµπορευτούµε τώρα µαζί σ’ αυτό το µικρό οδοιπορικό του ενός µηνός περίπου στην παρέα µε τον ιεραπόστολο Αρχιεπίσκοπο Αναστάσιο στην Αλβανία. Τον άνθρωπο που κατά τον προφητάνακτα Δαβίδ “Δεν άφηνε ύπνος νάρθει στα µάτια του ούτε στα βλέφαρά του νυσταγµός” (Ψαλµ. 131, 4). Τούτο το κάνω, διότι κάποιοι νωχελείς προσπαθούν µετά την κοίµηση του (λαϊκά), θάνατο (θεολογικά) να ενσπείρουν αµφιβολίες για τον ίδιο και το τεράστιο έργο του – ιεραποστολικό, ποιµαντικό, κοινωνικό, ανθρωπιστικό – αυτό είναι πράξη ανέντιµη, να µην πω τυµβωρυχία, µε τερτίπια που δε συνάδουν σε ανθρώπους πολλώ δε µάλλον σε θεολόγους.

              ΤΟ ΜΙΚΡΟ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΣΤΗΝ ΑΛΒΑΝΙΑ

Ας ξεκινήσουµε µαζί τούτο το µικρό αλλά ενδεικτικό οδοιπορικό παρµένο από το ηµερολόγιό του που για πρώτη φορά δηµοσιεύθηκε το 2013 και ακολούθησαν άλλες έξι συνεχείς επανεκδόσεις µέχρι το 2023, από το τρίτοµο “οικοδοµικό έργο”, ως και από άλλα βιβλία και δηµοσιεύµατα.

Αυτό µας το επιτάσσει το χριστιανικό καθήκον και η αλήθεια, ώστε να αντιληφθούν κάποιοι ότι δεν αγωνιούσε ο π. Αναστάσιος µόνο πώς θα ευαγγελίσει,  όσο γίνεται περισσότερους άθεους, αλλόθρησκους, αιρετικούς στο Χριστό και στην Ορθοδοξία, αλλά και πώς θα τους συµπαρασταθεί και κοινωνικά. Μετά το µικρό συνοπτικό έργο που παρουσιάσαµε στο προηγούµενο φύλλο του “ΑΓΩΝΑ” (αρ. φ. 347-8/2026), λάβαµε εκατοντάδες µηνύµατα, τηλεφωνήµατα και επιστολές από ανθρώπους που δίκαια απορούσαν πώς µπορεί να έγινε τέτοιο τεράστιο έργο από έναν άνθρωπο που ήταν και σε συνεχή διωγµό; Και όµως! Πολλοί τον χαρακτήρισαν ως υπεράνθρωπο και δεν είχαν άδικο. Όπως γράψαµε, δεν είχε στα “βλέφαρά του νυσταγµό” αλλά και στα πόδια του είχε βάλει “φτερά”, για να µπορεί να γυρίζει τόπο-τόπο, να λειτουργεί, να καταγράφει τα προβλήµατα και να τα επιλύει.

ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ ΤΩΝ ΘΕΟΛΟΓΙΚΩΝ ΔΙΑΛΟΓΩΝ ΟΡΘΟΔΟΞΩΝ-ΡΩΜΑΙΟΚΑΘΟΛΙΚΩΝ

Πρωτοπρεσβυτέρου Δημητρίου Αθανασίου

Εισαγωγικά

Ως «Κείμενο της Αλεξάνδρειας» στα πλαίσια των σύγχρονων θεολογικών διαλόγων νοείται το επίσημο κείμενο συμφωνίας με τίτλο «Συνοδικότητα και Πρωτείο στη δεύτερη χιλιετία και σήμερα», το οποίο εγκρίθηκε και υπογράφηκε τον Μάιο του 2023 στην Αλεξάνδρεια της Aιγύπτου από τη Μικτή Διεθνή Επιτροπή Θεολογικού Διαλόγου μεταξύ της Ορθόδοξης Εκκλησίας και της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας.

Αποτελεί έναν σημαντικό και ταυτόχρονα σταθμό στον επίσημο διμερή θεολογικό διάλογο (τον αποκαλούμενο «διάλογο της αγάπης» και της αλήθειας) μεταξύ των Ορθοδόξων και Ρωμαιοκαθολικων..

Στη 15η Ολομέλεια της Μικτής Διεθνούς Επιτροπής Θεολογικού Διαλόγου μεταξύ της Ορθόδοξης Εκκλησίας και της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας, η οποία συνήλθε στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου (1 Ιουνίου έως 7 Ιουνίου 2023) και ενέκρινε το κείμενο «Συνοδικότητα και Πρωτείο στη δεύτερη χιλιετία και σήμερα», συμμετείχαν επίσημοι εκπρόσωποι από όλες σχεδόν τις κατά τόπους Ορθόδοξες Εκκλησίες. Από το Οικουμενικό Πατριαρχείο και την Εκκλησία της Ελλάδος, τα πρόσωπα που έλαβαν μέρος ως επίσημα μέλη της ορθόδοξης αντιπροσωπείας ήταν τα εξής: 1. Από το Οικουμενικό Πατριαρχείο Σεβ. Μητροπολίτης Πισιδίας κ. Ιώβ (Γκέτσα): Ορθόδοξος Συμπρόεδρος της Μικτής Διεθνούς Επιτροπής Θεολογικού Διαλόγου. Σεβ. Μητροπολίτης Σηλυβρίας κ. Μάξιμος . Αιδεσιμολ. Πρεσβύτερος Καθηγητής π. Alexis (Αλέξιος) Torrance. 2. Από την Εκκλησία της Ελλάδος Σεβ. Μητροπολίτης Μεσσηνίας κ. Χρυσόστομος (Σαββάτος). Αιδεσιμολ. Πρωτοπρεσβύτερος π. Αμφιλόχιος Μίλτος.

 

Σύντομος σχολιασμός του κειμένου.

Tο κείμενο αυτό το παρουσιάσαμε αναλυτικά σε παλιότερες δημοσιεύσεις.

 Το πλήρες κείμενο (πρωτίστως στα αγγλικά και γαλλικά) φιλοξενείται στην επίσημη ιστοσελίδα του Βατικανού, ((Pontifical Council for Promoting Christian Unity),  στη ενότητα των διμερών θεολογικών διαλόγων με τις Ορθόδοξες Εκκλησίες.

Τα βασικά σημεία των σχολιασμών μας  που αφορούσαν τα άρθρα  του κειμένου της Αλεξάνδρειας  συνοψίζονται παρακάτω:

1.Το κείμενο, επιχειρώντας μια «κοινή ανάγνωση» της ιστορίας της δεύτερης χιλιετίας, τείνει να νομιμοποιήσει ιστορικά και εκκλησιολογικά το θεσμό του παπικού πρωτείου, αντιμετωπίζοντάς τον όχι ως αίρεση ή εκτροπή από την αρχαία εκκλησιαστική τάξη, αλλά ως μια «πραγματικότητα» που απλώς χρήζει εξισορρόπησης με τη συνοδικότητα. Αυτό συνιστά υπαναχώρηση από την ομολογιακή αυτοσυνειδησία της Ορθοδοξίας, η οποία θεωρεί το παπικό πρωτείο (ιδιαίτερα μετά τα δόγματα του αλάθητου και της παγκόσμιας δικαιοδοσίας της  Α΄ Συνόδου του  Βατικανού) ασυμβίβαστη πνευματική και δογματική εκτροπή.

Η ΕΥΣΕΒΕΙΑ......"ΕΥΣΕΒΙΣΜΟΣ"

 ΑΗΘΗΣ ΚΑΙ ΑΝΙΣΤΟΡΗΤΗ ΕΠΙΘΕΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ "ΘΕΟΛΟΓΙΑ" ΣΕ ΒΑΡΟΣ ΤΩΝ ΙΕΡΑΠΟΣΤΟΛΙΚΩΝ ΑΔΕΛΦΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΡΙΠΤΙΚΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ "ΖΩΗ

Εύλογο προβληματισμό γεννά άρθρο στο τελευταίο τεύχος τοῦ περιοδικοῦ Θεολογία (1/2026, σσ. 17-50), πραγματευόμενο τὸ ἱστορικό πλαίσιο τῆς ἱδρύσεως πρὸ 100 περίπου χρόνων τοῦ περιοδικοῦ. Ο συντάκτης του ἀντιδιαστέλλει στὸν προτεσταντικῆς ἐμπνεύσεως «εὐσεβισμὸ» τῶν χριστιανικῶν ὀργανώσεων τὴν ἵδρυση καὶ ἀποστολὴ τοῦ περιοδικοῦ Θεολογία. Κατὰ τὴ γνώμη του, ὁ «εὐσεβισμὸς» ὑπῆρξε καρπὸς τῆς δράσεως τῶν διαφόρων χριστιανικῶν ὀργανώσεων τῆς περιόδου πρὸ τοῦ 1923. Ἄν καὶ ὁ συντάκτης τοῦ ἄρθρου προσπαθεῖ νὰ κρατήσει κάποιες ἰσορροπίες, ἀναγνωρίζοντας ὅτι «ἀσφαλῶς ἡ ἑλληνικὴ ἐκδοχὴ τοῦ Εὐσεβισμοῦ δὲν ἦταν ἀμιγῶς προτεσταντική, καθὼς ἔχουμε τὴ δυνατότητα νὰ ὑποστηρίξουμε ὅτι “ὀρθοδοξοποιήθηκε”, προσαρμόσθηκε δηλαδὴ στὴ λατρευτικὴ καὶ μυστηριακὴ ζωὴ τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας», καθὼς καὶ ὅτι οἱ Ἀδελφότητες «ἔδωσαν ὤθηση στὴ νεοελληνικὴ θεολογικὴ παραγωγὴ καὶ στὴν κοινωνικὴ-φιλανθρωπικὴ δράση» (σ. 24), εἶναι ὅμως χρήσιμο νὰ σταθοῦμε στὸ θέμα τοῦ Εὐσεβισμοῦ.

Ἡ Θρησκευτικὴ καὶ Ἠθικὴ Ἐγκυκλοπαίδεια στὸ λῆμμα «Πιετισμός» (= Εὐσεβισμός, τόμ. 10, στ. 388) ἀναφέρει δεκατρία χαρακτηριστικὰ γνωρίσματα τοῦ Προτεσταντικοῦ Εὐσεβισμοῦ, ὁρισμένα ἐκ τῶν ὁποίων ἀναφέρονται καὶ στὸ ἄρθρο τοῦ περιοδικοῦ Θεολογία σὲ ὑποσημειώσεις. Αὐτὰ μποροῦν νὰ συνοψισθοῦν σὲ δύο βασικὲς ὁμάδες:

• α) τὴν ἀπόρριψη καὶ τὴ μὴ ἐνασχόληση μὲ τὰ δογματικὰ ζητήματα, τὰ Μυστήρια καὶ τὴν ἐπίσημη Λατρεία τῆς Ἐκκλησίας
• β) τὴν ἐνασχόληση μόνο μὲ τὴν ἠθικὴ ζωὴ καὶ τὴν ἐφαρμογὴ τῶν ἐντολῶν τοῦ Χριστοῦ γιὰ ἠθικὴ καθαρότητα, γιὰ φιλανθρωπία καὶ κοινωνικὴ δράση.

Σὲ ὅ,τι ἀφορᾷ αὐτὴ τη δεύτερη ὁμάδα τῶν γνωρισμάτων τοῦ Εὐσεβισμοῦ, ὀφείλουμε νὰ μὴ λησμονοῦμε ὅτι ἡ τήρηση τῶν ἐντολῶν ἐπιβάλλεται ἀπὸ τὸν Ἴδιο τὸν Κύριο: «Πᾶς οὖν ὅστις ἀκούει μου τους λόγους τούτους καὶ ποιεῖ αὐτούς, ὁμοιώσω αὐτὸν ἀνδρὶ φρονίμῳ» (Ματθ. 7: 24). Ἡ εὐσέβεια δὲν εἶναι «εὐσεβισμὸς» καὶ παραθεώρηση τῆς θεολογικῆς ἔρευνας καὶ ἐργασίας· εἶναι ἐπιταγὴ τοῦ Κυρίου μας καὶ προϋπόθεση γιὰ τὸ ὀρθοδόξως θεολογεῖν (πρβ. Ἰωάννου Σιναΐτου: «Οὐκ ἀσφαλὲς μετ' ἐσθῆτος νήχεσθαι· οὐδὲ πάθος ἔχοντα, θεολογίας ἄπτεσθαι»).

ΣΧΟΛΙΑ ΣΕ ANTOΡΘΟΔΟΞΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΤΟΥ π.ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΘΕΡΜΟΥ

 

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ π.ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΘΕΡΜΟΥ  Άνθρωπος μόνος και μπερδεμένος ψάχνει»- Εκδόσεις Αρμός.   ----------------------------------------------------------------------------------- Υπάρχουν σημεία στην Αγία Γραφή τα οποία αναρωτιέται ο αναγνώστης μήπως υποδηλώνουν κάποια απαξία της σεξουαλικής ζωής, μέχρι να φτάσει βέβαια στο κεφάλαιο εκείνο της προς Εφεσίους, όπου παραλληλίζει ο Απόστολος Παύλος τις σχέσεις του ζευγαριού με τη σχέση Χριστού και Εκκλησίας. Νομίζω ότι θα πρέπει να διαβάσουμε τις λέξεις και τις έννοιες μέσα στα συμφραζόμενα της εποχής τους. Τι θέλω να πω με αυτό; Μοιχεία ξέρουμε τι είναι, δεν άλλαξε η έννοιά της ανά τους αιώνες. Τώρα, όταν ο Χριστός μιλάει και για τον απλό λογισμό (αν θυμάστε το λέει στην συνάφεια εκείνη που κάνει μία αντιδιαστολή ανάμεσα στον Μωσαικό νόμο και τον καινούργιο που ήρθε να φέρει ο Χριστός, το λέει και για την οργή και για άλλα πράγματα), για πρώτη φορά μας εισάγει το θέμα της εσωτερικής επιθυμίας, δηλαδή δεν είναι μόνο αν κάνουμε την πράξη. Αν ο Χριστός παρέμενε στο ίδιο επίπεδο, να μιλάει μόνο για πράξεις και να τις καταδικάζει, θα ήταν πολύ χαμηλού επιπέδου η ηθική Του. Αρχίζει και μπαίνει στο ζήτημα της επιθυμίας, γιατί από την επιθυμία γεννιώνται οι πράξεις. Τώρα για το ζήτημα της πορνείας· εκεί έχει χυθή πολλή μελάνη, κακώς δυστυχώς, απορώ γιατί, νομίζω ότι είναι αρκετά σαφές. Η πορνεία είναι αυτό που γνωρίζουμε όλοι, η σεξουαλική πράξη επ' αμοιβή. Μια άλλη έννοια που συχνά συναντά κανείς μέσα στα εκκλησιαστικά κείμενα είναι ότι πρόκειται για την σεξουαλική εκείνη πράξη η οποία δεν έχει καμμιά σχέση με συναισθήματα, αλλά πηγάζει από την απρόσωπη έλξη και αποβλέπει σε απρόσωπη ευχαρίστηση. Γιατί αυτό είναι πορνεία; Διότι βλέπει τον άλλον ως αντικείμενο, αυτό είναι το κοινό χαρακτηριστικό, έστω και αν δεν γίνεται με χρήματα, αφού πάλι όταν γίνεται με χρήματα τον άλλον τον κάνεις αντικείμενο, τον αγοράζεις. Λοιπόν, όταν η σεξουαλική επαφή γίνεται χωρίς συναισθήματα βασισμένη στην απρόσωπη έλξη, πάλι ο άλλος μετατρέπεται σε αντικείμενο για προσωπική χρήση. Τι γίνεται όμως; Επειδή αυτή η λέξη, πορνεία, χρησιμοποιήθηκε αρκετές φορές στην Καινή Διαθήκη και μετέπειτα στους Πατέρες για να δηλώσει οποιαδήποτε σεξουαλική σχέση εκτός γάμου, έχουν φτάσει ακόμη και σήμερα να χαρακτηρίζουν σχέσεις βασισμένες στην αγάπη ως πορνεία. Είναι ένα πολύ σοβαρό ερμηνευτικό λάθος. Που μπορεί να οφείλεται αυτή η γενίκευση του νοήματος της πορνείας της εποχής εκείνης και η οποία τους παρασύρει; Κατά την γνώμη μου οφείλεται στο γεγονός ότι την εποχή εκείνη που γράφτηκαν τα εκκλησιαστικά κείμενα ήταν πάρα πολύ σπάνιο, σχεδόν αδύνατο, να μπορέσουν δύο άνθρωποι να έχουν σεξουαλική ζωή εκτός γάμου και πριν το γάμο. Τα ήθη ήταν πάρα πολύ αυστηρά, οι κοινωνίες μικρές, και ο μόνος τρόπος για να έχεις σεξουαλική ζωή εκτός γάμου ήταν η επαγγελματική πορνεία, η επί χρήμασι. Γι' αυτό τον λόγο σιγά-σιγά αυτή η έννοια επεκτάθηκε σε κάθε σχέση προ του γάμου ή ακόμη και στις μοιχευτικές σχέσεις, τις παράλληλες, μετά τον γάμο δηλαδή. Γνωρίζουμε πολύ καλά όμως ότι μπορεί σε μία σχέση να υπάρχουν ωραία συναισθήματα, βαθιά συναισθήματα, και για κάποιους άλλους λόγους να μην έχει γίνει ο γάμος. Η ύπαρξη συναισθημάτων δεν σημαίνει ότι η σχέση αυτή εξισώνεται με τον γάμο, δεν μπορεί να εξισωθή, γιατί ακριβώς δεν έχει εκκλησιασθή ακόμη. Χρειάζεται να τύχει εκκλησιασμού, δηλαδή να ενσωματωθή στο σώμα του Χριστού, στην Εκκλησία, έτσι ώστε το φυσικό επίπεδο των συναισθημάτων να μπορέσει να πάρει ιδιότητες πρόσθετες, πνευματικές ιδιότητες, πέρα από το φυσικό επίπεδο. Επομένως έχουμε ένα σοβαρό έλλειμμα με την σεξουαλική ζωή πριν τον γάμο, αλλά δεν είναι πορνεία αυτό το πράγμα, έλεος! Μερικές φορές μάλιστα βρίσκεις και πιο πολλή αγάπη εκεί από ορισμένους γάμους οι οποίοι είναι συμβατικοί. Ή, να πούμε και το άλλο, ότι έχουμε ενίοτε σεξουαλική ζωή μέσα στον γάμο με σκοπό τα ανταλλάγματα ή την χρήση του άλλου. Με άλλα λόγια, μπορεί να υπάρχει σχέση πορνική μέσα στον γάμο. Τώρα, υφίσταται ένα σοβαρό ζήτημα, πνευματικό και ποιμαντικό, το γεγονός ότι η κοινωνία έχει φτάσει σε τέτοιο σημείο πιά που η μεν σεξουαλική ωρίμανση γίνεται πολύ νωρίς και ο γάμος γίνεται πάρα πολύ αργά, οπότε το χάσμα διευρύνεται σε απίστευτο βαθμό. --------------▪︎-----------▪︎------------▪︎-----------▪︎ Άνθρωπος μόνος και μπερδεμένος ψάχνει- Εκδόσεις Αρμός

 

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΤΩΝ ΠΑΡΑΠΑΝΩ ΑΠΟΨΕΩΝ

1. Σύμφωνα με την παραδοσιακή ορθόδοξη δογματική, ο γάμος δεν είναι απλώς μια τυπική «νομική επικύρωση» ή μια κοινωνική σύμβαση που έρχεται εκ των υστέρων να προσθέσει «πνευματικές ιδιότητες» σε μια ήδη υπάρχουσα φυσική/συναισθηματική σχέση.

Αυτό σημαίνει ότι κατά την Ορθόδοξη Εκκλησιολογία, η χάρη του Αγίου Πνεύματος δεν «βελτιώνει» απλώς το φυσικό επίπεδο, αλλά εγκαινιάζει μια καινούργια οντολογική πραγματικότητα (ένωση εν Χριστώ). Η απουσία του Μυστηρίου αφήνει τη σχέση στα όρια της φθαρτής φύσης, ανεξάρτητα από το πόσο βαθιά ή αγνά είναι τα ανθρώπινα συναισθήματα.

2. Η θέση ότι οι προγαμιαίες σχέσεις που βασίζονται στην αγάπη δεν συνιστούν «πορνεία» βρίσκει κάθετη αντίθεση στην πατερική παράδοση. Για την ασκητική και κανονική παράδοση της Εκκλησίας, κάθε σεξουαλική πράξη εκτός του μυστηρίου του γάμου εμπίπτει στον ευρύτερο βιβλικό όρο της «πορνείας». Η Εκκλησία δεν εστιάζει μόνο στο αν υπάρχει «συναίσθημα» ή «αντικειμενοποίηση», αλλά στο γεγονός ότι το σώμα αποτελεί «ναόν του Αγίου Πνεύματος». Η ολοκλήρωση της ένωσης χωρίς την ευλογία της Εκκλησίας θεωρείται αυτονόμηση από το σώμα του Χριστού, καθώς η ερωτική πράξη στην Ορθοδοξία είναι αδιάσπαστα συνδεδεμένη με την ολοκληρωτική, δημόσια και εκκλησιαστική δέσμευση.

3. Το επιχείρημα ότι μια προγαμιαία σχέση μπορεί να έχει «περισσότερη αγάπη» από έναν ψυχρό ή συμβατικό γάμο αποτελεί  σύγκριση ανομοίων μεγεθών. Η αποτυχία ή η υποκρισία μέσα σε έναν θεσμοθετημένο γάμο (ο «συμβατικός γάμος») οφείλεται στην ανθρώπινη αδυναμία, στην αμαρτία και στην έλλειψη πνευματικού αγώνα των συζύγων, και όχι στον ίδιο τον θεσμό. Το γεγονός ότι κάποιοι αποτυγχάνουν μέσα στον γάμο δεν δικαιώνει ούτε νομιμοποιεί θεολογικά τη θεσμοθέτηση μιας εναλλακτικής κατάστασης εκτός γάμου.

4. Αναφορικά με το πραγματικό πρόβλημα που θέτει ο συγγραφέας —δηλαδή το τεράστιο χάσμα μεταξύ βιολογικής ωρίμανσης και ηλικίας γάμου—η λύση δεν μπορεί να είναι η χαλάρωση των ορίων της ηθικής ή η αναγνώριση των προγαμιαίων σχέσεων, αλλά η εγκράτεια, η πνευματική άσκηση και η προσπάθεια της κοινωνίας να διευκολύνει τους νέους να παντρεύονται νωρίτερα, αντιμετωπίζοντας τις οικονομικές και κοινωνικές αιτίες της καθυστέρησης.

ΚΡΙΤΙΚΟΣ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΚΩΝ ΑΡΘΡΩΝ ΤΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΤΟΥ Chieti ( ΚΕΪΤΙ)

 

 Έρευνα: πρωτοπρεσβυτέρου Δημητρίου Αθανασίου

ΜΕΡΟΣ Β

ΕΝΟΤΗΤΑ 5: ΤΟ ΑΡΘΡΟ 18 ΚΑΙ ΟΙ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΕΣ ΣΥΝΟΔΟΙ

ΚΕΙΜΕΝΟ: «Από την Α΄ Οικουμενική Σύνοδο της Νικαίας και εξής, τα μείζονα ζητήματα σχετικά με την πίστη και την κανονική τάξη στη Εκκλησία συζητήθηκαν και επιλύθηκαν από τις οικουμενικές συνόδους. Αν και ο επίσκοπος της Ρώμης δεν ήταν προσωπικά παρών σε καμία από αυτές τις συνόδους, σε κάθε περίπτωση είτε εκπροσωπείτο από τους λεγάτους του είτε συμφωνούσε με τα συμπεράσματα της συνόδου εκ των υστέρων. Η κατανόηση της Εκκλησίας για τα κριτήρια υποδοχής μιας συνόδου ως οικουμενικής αναπτύχθηκε κατά τη διάρκεια της πρώτης χιλιετίας. Η υποδοχή από την Εκκλησία στο σύνολό της υπήρξε πάντοτε το ύψιστο κριτήριο για την οικουμενικότητα μιας συνόδου».

 

ΣΧΟΛΙΟ: Το κείμενο αναφέρει ότι ο επίσκοπος Ρώμης δεν ήταν παρών στις Οικουμενικές Συνόδους, αλλά παραλείπει να πει ότι οι Οικουμενικές Σύνοδοι καταδίκασαν πολλές από τις πλάνες που αργότερα υιοθέτησε η Ρώμη. Για παράδειγμα, η Ζ΄ Οικουμενική Σύνοδος καταδίκασε τις προσθήκες στο Σύμβολο της Πίστεως, αλλά το κείμενο του Κέιτι αποφεύγει να αναφερθεί σε αυτό. Επίσης, το κείμενο παρουσιάζει την υποδοχή της συνόδου από την Εκκλησία ως το ύψιστο κριτήριο, αλλά δεν διευκρινίζει ότι η υποδοχή πρέπει να βασίζεται στην ομολογία της αληθούς πίστεως. Αυτή η παράλειψη δημιουργεί μια ψευδή εικόνα της ιστορίας.

---

ΕΝΟΤΗΤΑ 6: ΤΟ ΑΡΘΡΟ 19 ΚΑΙ ΟΙ ΕΦΕΣΕΙΣ ΣΤΟΝ ΕΠΙΣΚΟΠΟ ΤΗΣ ΡΩΜΗΣ

ΚΕΙΜΕΝΟ: «Κατά τους αιώνες, έγιναν πολλές εφέσεις προς τον επίσκοπο της Ρώμης, επίσης από την Ανατολή, σε πειθαρχικά ζητήματα, όπως η καθαίρεση ενός επισκόπου. Έγινε μια προσπάθεια στη Σύνοδο της Σαρδικής να καθιερωθούν κανόνες για μια τέτοια διαδικασία. Οι κανόνες της Σαρδικής καθόρισαν ότι ένας επίσκοπος που είχε καταδικαστεί μπορούσε να προσφύγει στον επίσκοπο της Ρώμης, και ότι ο τελευταίος, αν το έκρινε σκόπιμο, μπορούσε να διατάξει νέα δίκη. Οι εφέσεις σε πειθαρχικά ζητήματα έγιναν επίσης προς τον θρόνο της Κωνσταντινούπολης και προς άλλους θρόνους. Τέτοιες εφέσεις προς τους μείζονες θρόνους αντιμετωπίζονταν πάντοτε με συνοδικό τρόπο. Οι εφέσεις προς τον επίσκοπο της Ρώμης από την Ανατολή εξέφραζαν την κοινωνία της Εκκλησίας, αλλά ο επίσκοπος της Ρώμης δεν άσκησε κανονική εξουσία επί των Εκκλησιών της Ανατολής».

 

ΣΧΟΛΙΟ: Το άρθρο αυτό είναι σωστό όταν λέει ότι ο επίσκοπος Ρώμης δεν άσκησε κανονική εξουσία επί των Εκκλησιών της Ανατολής. Το πρόβλημα είναι ότι το κείμενο αφήνει να εννοηθεί ότι οι εφέσεις ήταν κάτι το κανονικό και αποδεκτό, ενώ στην πραγματικότητα ήταν εξαιρέσεις και όχι κανόνας. Επίσης, το κείμενο δεν αναφέρει ότι οι κανόνες της Σαρδικής δεν έγιναν ποτέ αποδεκτοί από την Ανατολή ως οικουμενικοί. Η Σύνοδος εν Τρούλλω δέχτηκε τους κανόνες της Σαρδικής, αλλά με επιφυλάξεις. Το κείμενο παρουσιάζει μια εικόνα που ευνοεί τη Ρώμη, χωρίς να διευκρινίζει ότι η Ανατολή ποτέ δεν αποδέχτηκε το δικαίωμα εφέσεως ως κανονική αρχή.

---

ΕΝΟΤΗΤΑ 7: ΤΑ ΑΡΘΡΑ 20 ΚΑΙ 21 ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΡΘΡΟΥ 20: «Καθόλη την πρώτη χιλιετία, η Εκκλησία στην Ανατολή και τη Δύση ήταν ενωμένη στη διαφύλαξη της αποστολικής πίστεως, στη διατήρηση της αποστολικής διαδοχής των επισκόπων, στην ανάπτυξη δομών συνοδικότητας αδιαχώριστα συνδεδεμένων με το πρωτείο, και στην κατανόηση της εξουσίας ως υπηρεσίας αγάπης. Αν και η ενότητα της Ανατολής και της Δύσης ταράχτηκε κατά καιρούς, οι επίσκοποι της Ανατολής και της Δύσης ήταν συνειδητοί ότι ανήκαν στην μία Εκκλησία». ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΡΘΡΟΥ 21: «Αυτή η κοινή κληρονομιά θεολογικών αρχών, κανονικών διατάξεων και λειτουργικών πρακτικών από την πρώτη χιλιετία αποτελεί ένα αναγκαίο σημείο αναφοράς και μια ισχυρή πηγή έμπνευσης για τους Καθολικούς και τους Ορθοδόξους καθώς αναζητούν να γιατρέψουν το τραύμα του χωρισμού τους στην αρχή της τρίτης χιλιετίας. Με βάση αυτή την κοινή κληρονομιά, και οι δύο πρέπει να εξετάσουν πώς το πρωτείο, η συνοδικότητα και η αλληλένδετη σχέση τους μπορούν να εννοηθούν και να ασκηθούν σήμερα και στο μέλλον».

 

ΣΧΟΛΙΟ: Τα άρθρα αυτά παρουσιάζουν την πρώτη χιλιετία σαν μια περίοδο όπου Ανατολή και Δύση ήταν ενωμένες, αλλά παραλείπουν να πουν ότι αυτή η ενότητα χάλασε εξαιτίας αιρετικών διδασκαλιών. Το κείμενο λέει ότι η ενότητα «ταράχτηκε κατά καιρούς», σαν να ήταν απλά μια προσωρινή δυσκολία και όχι ένα σχίσμα που οφειλόταν σε αίρεση. Επίσης, το κείμενο παρουσιάζει το κοινό παρελθόν ως «ισχυρή πηγή έμπνευσης» για την ένωση, αλλά δεν λέει ότι η ένωση μπορεί να γίνει μόνο αν οι Παπικοί απορρίψουν τις αιρέσεις τους. Το κείμενο του Κέιτι, όπως και η Σύνοδος της Κρήτης, χρησιμοποιεί διφορούμενη γλώσσα που επιτρέπει πολλές ερμηνείες και οδηγεί σε μια συμφιλίωση που δεν βασίζεται στην αλήθεια της πίστεως.