Οι αντιδράσεις στα κοινωνικά δίκτυα για την εκλογή του νέου Μητροπολίτη Πάφου.

 

Με βάση την έρευνα σχετικά με την εκλογή του νέου Μητροπολίτη Πάφου, Γρηγορίου Ιωαννίδη, η οποία έλαβε χώρα στις 26 Μαΐου 2026, οι αντιδράσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και στον Τύπο διαμορφώνονται ως εξής:

1. Θετικές Αντιδράσεις και Συγχαρητήρια Η εκλογή του Αρχιμανδρίτη Γρηγορίου Ιωαννίδη, ο οποίος διετέλεσε Πρωτοσύγκελος της Μητρόπολης Τριμυθούντος και Κοσμήτορας της Θεολογικής Σχολής της Εκκλησίας της Κύπρου, έγινε δεκτή με θετικά σχόλια από μερίδα του κόσμου. Πολλοί χρήστες στα social media (όπως στο Facebook) έσπευσαν να εκφράσουν τα συγχαρητήριά τους, αναγνωρίζοντας το ακαδημαϊκό του υπόβαθρο και την πορεία του στην Εκκλησία. Οι πρώτες του δηλώσεις, όπου ανέφερε ότι «η πόρτα της Μητρόπολης θα είναι ανοιχτή για όλους», σχολιάστηκαν θετικά ως ένα μήνυμα ενότητας και προσβασιμότητας.

2. Αντιδράσεις Υποστηρικτών του Τέως Μητροπολίτη Τυχικού Ένα σημαντικό μέρος των αντιδράσεων στα social media προέρχεται από υποστηρικτές του τέως Μητροπολίτη Πάφου, Τυχικού, ο οποίος παύθηκε από τα καθήκοντά του. Υπάρχουν αναρτήσεις και σχόλια που εκφράζουν δυσαρέσκεια για την απομάκρυνσή του, κάνοντας λόγο για «αυθαίρετες ενέργειες» και υποστηρίζοντας ότι η διαδικασία παύσης του δεν ήταν δίκαιη. Ο ίδιος ο Τυχικός φέρεται να έχει αποστείλει επιστολές διαμαρτυρίας προς την Ιερά Σύνοδο, γεγονός που τροφοδοτεί περαιτέρω συζητήσεις και αντιπαραθέσεις στα κοινωνικά δίκτυα.

Σχόλια και απόψεις  που αλιεύσαμε

Σαν έτοιμος από καιρό...Ο νέος Μητροπολίτης Πάφου αποπεράτωσε τις Μεταπτυχιακές Σπουδές στο τμήμα Scienze Ecclesiastiche Orientali του Pontificio Istituto Orientale (Ρώμη) με κατεύθυνση τη Λειτουργική (Μεταπτυχιακό και Διδακτορικό δίπλωμα). Στοιχεία περισσότερα εδώ https://orientale.it/en/about/history Σε επίπεδο σπουδών, είναι απόφοιτος της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, ενώ συνέχισε μεταπτυχιακή και διδακτορική εξειδίκευση στη Ρώμη, στο Ποντιφικό Ινστιτούτο Ανατολικών Σπουδών, εστιάζοντας στη λειτουργική παράδοση της Εκκλησίας.

 

Πρίν λίγα λεπτά, σᾶς τό ἀνακοίνωσαν καί ...τρέξατε νά κάνετε δηλώσεις! Καί ὕστερα πραγματοποιεῖτε τό θέλεμα τοῦ Θεοῦ! Τί νά πεῖ κανείς πιά γιά τήν ὑποκρισία καί τήν Ἀκαδημαϊκή βλακεία πού ἔχει πιάσει τόπο σέ ὅλη τήν ἀρχιερωσύνη τῆς Κύπρου (καί ὄχι μόνο!) Τό "Φανάρι" μέ τά ξένα λεφτά, κάνει "κουμάντο!" Ὁ Θεός ὅμως θά μιλήσει τελευταῖος, ὅπως προφητικά εἶπε ὁ Σεβασμιώτατός μας Τυχικός!

 

Μήν εἶστε τόσο σίγουρος ὅτι σᾶς ἀξίωσε ὁ Θεός! Κάποιοι πού ἀγαποῦν τά ἐφήμερα, σᾶς τοποθέτησαν! Ἡ ΑΠΟΔΕΙΞΗ ὅτι "δόξα παρά ἀλλήλων λαμβάνετε εἶναι ὅτι Ἀφήσατε τήν Τάξη τῶν Ἁγίων Πατέρων καί ντυθήκατε ΤΗΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΥΠΕΡΟΨΙΑ μέ τά λεφτά τῶν Εὐρωπαίων!!! Αἶσχος! Πραγματικό αἶσχος, γιά τό κατάντημα τῆς Κυπριακῆς Ἱερᾶς Συνόδου! ΑΝΑΞΙΟΙ!

 

Διάκονοι είστε, αλλά στα χρυσοποίκιλτα άμφια, στις μίτρες και στο άρπα τα χρήματα των πιστών και κάντα λιμουζίνες είστε βασιλιάδες !!!! Πότε θα βρεθεί κάποιος να πάρει το μαστίγιο και να σας κάνει τους πισινούς σας μαύρους απ' το πολύ ξύλο ένας Θεός γνωρίζει !!!!

Στην Εκκλησία δεν αρκεί να μπορεί κάποιος να καθίσει σε έναν θρόνο. Το δύσκολο είναι να μπορεί να κοιμηθεί ήσυχος πάνω σε αυτόν. Οι Άγιοι Πατέρες μάς παρέδωσαν όχι μόνο θρόνους αλλά και συνείδηση, τάξη και φόβο Θεού. Γιατί ο θρόνος που δεν αναπαύει τον λαό, γίνεται βάρος σε αυτόν που τον κρατά. Και καμιά φορά δεν είναι το αν μπορείς να ανέβεις… αλλά αν έπρεπε να ανέβεις.

 

Η Κανονική και Πατερική Καταδίκη της Μοιχεπιβασίας: Θεολογική Ανάλυση και η Περίπτωση της Μητρόπολης Πάφου

 

Τι λέμε μοιχεπιβασία

Η μοιχεπιβασία, ετυμολογικά προερχόμενη από τις λέξεις «μοιχεία» και «επιβαίνω», συνιστά έναν θεμελιώδη κανονικό και πατερικό όρο της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Αναφέρεται στην πνευματική μοιχεία, δηλαδή στην παράνομη και αντικανονική κατάληψη ενός επισκοπικού θρόνου από άλλον επίσκοπο, εφόσον ο νόμιμος ποιμενάρχης βρίσκεται ακόμη εν ζωή και δεν έχει υποστεί κανονική καταδίκη [1].

Η πράξη αυτή δεν εκλαμβάνεται απλώς ως μία διοικητική αντικανονικότητα ή διαδικαστική παράλειψη. Αντιθέτως, αποτελεί μία από τις βαρύτερες εκκλησιαστικές παραβάσεις, καθώς ισοδυναμεί με πνευματική μοιχεία, προκαλεί σχίσμα στο σώμα της Εκκλησίας και συνιστά σφετερισμό της θείας τάξης. Στην πράξη, η μοιχεπιβασία υφίσταται όταν συντρέχουν συγκεκριμένες προϋποθέσεις: ο επίσκοπος είναι εν ζωή, δεν έχει καταδικαστεί κανονικά (δηλαδή δεν έχει αποφασιστεί η έκπτωσή του με βάση τους Ιερούς Κανόνες), δεν αποδέχεται την έκπτωσή του και προσφεύγει σε κανονικά μέσα για την αποκατάστασή του. Υπό αυτές τις συνθήκες, ο επισκοπικός θρόνος δεν θεωρείται κενός (χηρεύων), και οποιαδήποτε προσπάθεια τοποθέτησης άλλου επισκόπου στη θέση του συνιστά μοιχεπιβασία. Μία σύγχρονη περίπτωση που εγείρει τέτοια ζητήματα είναι αυτή της Μητρόπολης Πάφου, η οποία θα αναλυθεί εκτενώς στη συνέχεια.

 

Θεολογικό και Κανονικό Πλαίσιο της Μοιχεπιβασίας

Βιβλική Θεμελίωση

Η καταδίκη της αρπαγής της ποιμαντικής εξουσίας εδράζεται στην ίδια την Αγία Γραφή. Ο Ιησούς Χριστός είναι απολύτως σαφής ως προς τον τρόπο εισόδου στην ποίμνη:

 

«Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ὁ μὴ εἰσερχόμενος διὰ τῆς θύρας εἰς τὴν αὐλὴν τῶν προβάτων, ἀλλὰ ἀναβαίνων ἀλλαχόθεν, ἐκεῖνος κλέπτης ἐστὶ καὶ λῃστής» (Ιωάν. 10,1).

 

Όποιος, επομένως, εισέρχεται στην ποιμαντική εξουσία χωρίς τον νόμιμο και κανονικό τρόπο, χαρακτηρίζεται από τον ίδιο τον Κύριο ως κλέφτης. Επιπλέον, ο Απόστολος Παύλος, απευθυνόμενος στους πρεσβυτέρους της Εφέσου, προειδοποιεί για την εμφάνιση προσώπων που θα επιχειρήσουν να διασπάσουν την Εκκλησία: «καὶ ἐξ ὑμῶν αὐτῶν ἀναστήσονται ἄνδρες λαλοῦντες διεστραμμένα τοῦ ἀποσπᾶν τοὺς μαθητὰς ὀπίσω αὐτῶν» (Πράξεις 20,30). Οι Πατέρες της Εκκλησίας ερμηνεύουν το χωρίο αυτό ως αναφορά σε εκείνους που αρπάζουν την εκκλησιαστική εξουσία και δημιουργούν σχίσματα.

Ιεροί Κανόνες: Η Απόλυτη Καταδίκη

Η εκκλησιαστική νομοθεσία, μέσω των Ιερών Κανόνων, έχει θωρακίσει τον θεσμό του επισκόπου και έχει καταδικάσει απερίφραστα τη μοιχεπιβασία. Ο 35ος Αποστολικός Κανόνας απαγορεύει ρητά την κατάληψη ξένης επισκοπής και την επιβολή επισκόπου σε περιοχή όπου υφίσταται ζωντανός και νόμιμος επίσκοπος, επιβάλλοντας την ποινή της καθαίρεσης σε όσους παραβαίνουν αυτή τη διάταξη. Αντίστοιχα, ο 36ος Αποστολικός Κανόνας απαγορεύει την αντικανονική τοποθέτηση επισκόπου.

Η Α΄ Οικουμενική Σύνοδος (325 μ.Χ.) ενίσχυσε αυτό το πλαίσιο, απαγορεύοντας τις μεταθέσεις επισκόπων και τις καταλήψεις επισκοπών, προκειμένου να διασφαλιστεί η σταθερότητα και η ειρήνη στις τοπικές Εκκλησίες. Αργότερα, η Πρωτοδευτέρα Σύνοδος (861 μ.Χ.) καταδίκασε με αυστηρότητα τα σχίσματα, τη δημιουργία παράλληλων ιεραρχιών και τις αντικανονικές καθαιρέσεις, φαινόμενα που συχνά συνδέονται με τη μοιχεπιβασία.

Πατερική Καταδίκη

Οι Πατέρες της Εκκλησίας υπήρξαν ιδιαίτερα αυστηροί στον χαρακτηρισμό όσων επιχειρούν να καταλάβουν ξένους θρόνους, θεωρώντας μια τέτοια πράξη ως πνευματική μοιχεία που διασπά την ενότητα του σώματος του Χριστού. Ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος τόνιζε χαρακτηριστικά ότι «ουδέν ούτω παροξύνει τον Θεόν ως το διαιρείν την Εκκλησίαν», έχοντας μάλιστα βιώσει ο ίδιος την αδικία της μοιχεπιβασίας όταν καθαιρέθηκε και αντικαταστάθηκε παράνομα. Στο ίδιο πνεύμα, ο Μέγας Βασίλειος διακήρυττε πως «ο εισπηδών εις αλλότριαν Εκκλησίαν μοιχός εστίν», ενώ ο Θεόδωρος ο Στουδίτης χαρακτήριζε τους επιβουλευόμενους εκκλησιαστικούς θρόνους ως «μοιχεπιβάτας», καταδικάζοντας κατηγορηματικά όσους αναβαίνουν σε θρόνους που δεν τους ανήκουν.

Η ουσία της μοιχεπιβασίας, όπως διαχρονικά διδάσκει η Εκκλησία, έγκειται στο γεγονός ότι όταν ένας επίσκοπος ζει, δεν έχει καταδικαστεί κανονικά και δεν αποδέχεται την έκπτωσή του, κάθε προσπάθεια κατάληψης του θρόνου του συνιστά βαρύτατο ατόπημα. Ιστορικά παραδείγματα, όπως αυτά του Μεγάλου Αθανασίου και του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου, οι οποίοι καθαιρέθηκαν άδικα και αντικαταστάθηκαν, αποδεικνύουν ότι η Εκκλησία χαρακτήρισε τους «εισβολείς» ως μοιχεπιβάτες, σφετεριστές και αντικανονικούς.

 

Η Περίπτωση της Μητρόπολης Πάφου: Μια Σύγχρονη Μελέτη Περίπτωσης

Η υπόθεση του Μητροπολίτη Πάφου Τυχικού αποτελεί μια σύγχρονη και εξαιρετικά σύνθετη εκκλησιαστική κρίση, η οποία, σύμφωνα με την κανονική και πατερική παράδοση, εγείρει σοβαρά ζητήματα μοιχεπιβασίας [1].

 

Απόψεις και σχόλια με αφορμή μια εκδήλωση με θέμα «Social Media και Νέοι» μέσα σε ιερό ναό.

 

 

Εκδήλωση με θέμα «Social Media και Νέοι» πραγματοποιήθηκε στη Διάβα Τρικάλων εντός του ενοριακού ναού, με κεντρικό ομιλητή τον Υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρη Παπαστεργίου, και παρουσία πολιτών, εκπαιδευτικών και εκπροσώπων φορέων.Αναλυτικό ρεπορτάζ για την εκδήλωση δημοσιεύτηκε στο link

https://www.trikalavoice.gr/%cf%84%ce%bf%cf%80%ce%b9%ce%ba%ce%ac/social-media-kai-neoi-exairetiki-ekdilosi-diorganothike-chthes-sti-diava/

 

Η παρουσία της Εκκλησίας στην εκδήλωση «Social Media και Νέοι» δεν συνιστά απλώς μια «αποτυχημένη επικοινωνία», αλλά μια βαθιά πνευματική προδοσία. Μετατρέποντας τον χώρο του ιερού ναού  σε βήμα κρατικής διαφήμισης, οι εκπρόσωποι της Εκκλησίας κατάντησαν να λειτουργούν ως διακοσμητικά στοιχεία ενός συστήματος που επελαύνει κατά της ελευθερίας του προσώπου.

Η εκάστοτε εκκλησιαστική ηγεσία  δεν μπορεί να συνυπάρχει με την «Ψηφιακή Διακυβέρνηση» ως ίσος προς ίσο. Όταν ένας κληρικός κάθεται δίπλα σε κρατικούς αξιωματούχους και επικυρώνει με τη σιωπή του την «ψηφιακή παιδεία» που επιβάλλει το κράτος, υπογράφει τη θεολογική του παραίτηση. Η ανάθεση της ψυχής του νέου στα «kids wallet» και στους αλγορίθμους του κράτους είναι μια μορφή ειδωλολατρίας. Το κράτος γίνεται ο νέος διαμορφωτής συνειδήσεων και η Εκκλησία ο ιερός επικυρωτής του. Αντί η διοικούσα εκκλησία να καταγγείλει την αιχμαλωσία του ανθρώπου στα ψηφιακά δεσμά, προσφέρει το πνευματικό άλλοθι σε όσους τον αλυσοδένουν.

Παράλληλα, η αναφορά σε «πυλώνες» όπως το βιβλίο, ο πολιτισμός και η τεχνολογία, χωρίς καμία αναφορά στη Μετάνοια και τον Σταυρό, είναι αίρεση στην πράξη. Ο συγκρητισμός αυτός διαβρώνει την πίστη: μετατρέπει τη Σωτηρία σε «κοινωνική ευημερία» και τον Χριστό σε ένα ηθικό διακοσμητικό. Όταν οι εκπρόσωποι της Εκκλησίας ευλογούν την «ισορροπία» με τη Βαβυλώνα του ψηφιακού κόσμου, αποδεικνύουν ότι έχουν χάσει την ορθόδοξη διάκριση των πνευμάτων, επιλέγοντας έναν συμβιβασμό που αγγίζει τον αντίχριστο χαρακτήρα της τεχνολογικής κυριαρχίας. Σε αυτό το πλαίσιο, το γεγονός ότι ο Υπουργός μίλησε για «φυσική εξέλιξη» του εθισμού και οι παρόντες κληρικοί  δεν διαφώνησαν, αποτελεί συγκατάθεση στην αμαρτία. Οι σημερινοί εκκλησιαστικοί  οφείλουν  να κηρύττουν  ότι ο εθισμός είναι «κατά φύσιν» πτώση, ένα πνευματικό γάγγραινα που αποκόπτει τον άνθρωπο από τον Θεό. Το να αποδέχεται κανείς τον εθισμό ως «φυσική εξέλιξη» σημαίνει ότι αποδέχεται τη δαιμονική αιχμαλωσία των νέων ως «πρόοδο». Αυτή η σιωπή είναι ενοχή· η Εκκλησία κατέστη συνένοχη στην αποδοχή της πτώσης ως κανονικότητας.

Η Συνέλευση του Πουσάν και το «Κοινό Όραμα» των Χριστιανών των Χριστιανών και η Σύνοδος της Κρήτης

 

Έρευνα: πρωτοπρεσβύτερος Δημήτριος Αθανασίου

Το 2013, στη Νότια Κορέα, εκπρόσωποι εκατοντάδων χριστιανικών εκκλησιών συγκεντρώθηκαν για τη 10η Γενική Συνέλευση του Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών (ΠΣΕ). Η τοποθεσία επιλέχθηκε συμβολικά, καθώς η χωρισμένη Κορέα αποτελεί εικόνα του πόνου από τον διχασμό αλλά και της ελπίδας για συμφιλίωση. Στη συνάντηση αυτή, που οργανώθηκε με την πρακτική του «μαντάγκ» (μιας κορεατικής αυλής συνάντησης για γιορτή και ανταλλαγή ιδεών), τονίστηκε ότι η ενότητα χτίζεται μέσα από τις ανθρώπινες σχέσεις και όχι μόνο μέσα από ξηρά κείμενα. Οι συμμετέχοντες αποφάσισαν ότι οι εκκλησίες πρέπει να ξεκινούν ένα «προσκύνημα δράσης», ακούγοντας τους περιθωριοποιημένους και αντιμετωπίζοντας ενεργά τις παγκόσμιες κρίσεις, καθώς η ενότητα της Εκκλησίας, η κατάσταση της ανθρωπότητας και η υγεία του πλανήτη θεωρήθηκαν άρρηκτα συνδεδεμένα. Παράλληλα, το Συμβούλιο έλαβε ξεκάθαρη θέση για θέματα όπως η ανάγκη επανένωσης της Κορέας, ο πυρηνικός αφοπλισμός, η προστασία των χριστιανών στη Μέση Ανατολή και η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής ως σημαντικό θεολογικό πρόβλημα.

Ονομαστικός Κατάλογος Συμμετεχόντων

• Γεννάδιος Λυμούρης (Μητροπολίτης Σασίμων)
• Ιωάννης Ζηζιούλας (Μητροπολίτης Περγάμου)
• Ιώβ Γκέτσα (Αρχιεπίσκοπος Τελμησσού , τώρα Μητροπολίτης Πισιδίας)
• Χρυσόστομος Σαββάτος (Μητροπολίτης Μεσσηνίας)
• Αναστάσιος Γιαννουλάτος (Αρχιεπίσκοπος Τιράνων, Δυρραχίου και πάσης Αλβανίας)
• Στυλιανός Τσομπανίδης (Καθηγητής Θεολογίας)

 

Το Κείμενο «Η Εκκλησία: Προς ένα κοινό όραμα»

Tο κείμενο είναι διαθέσιμο σε μορφή PDF (στα αγγλικά και σε άλλες επίσημες γλώσσες του Συμβουλίου): Σύνδεσμος: WCC - The Church: Towards a Common Vision

 

Στο επίκεντρο του κειμένου βρίσκονται τέσσερις βασικοί άξονες: Πρώτον, η Εκκλησία νοείται ως σχέση κοινωνίας με τον Θεό, με αποστολή να ενώσει τους ανθρώπους μεταξύ τους και με τον Δημιουργό τους. Δεύτερον, αναγνωρίζεται η ανάγκη η Εκκλησία να είναι «Μία, Αγία, Καθολική και Αποστολική», επιδιώκοντας την ορατή ενότητα και τη διατήρηση της αποστολικής διδασκαλίας. Τρίτον, προτείνεται ένα μοντέλο διοίκησης που συνδυάζει την τοπική παρουσία, τη συνοδικότητα και την ανάγκη ενός «Πρώτου» (πρωτείου) για τον συντονισμό σε παγκόσμιο επίπεδο. Τέταρτον, υπογραμμίζεται η κοινωνική αποστολή της Εκκλησίας για την προστασία των φτωχών, την ειρήνη και τη φροντίδα της δημιουργίας. Παρόλα αυτά, το κείμενο παρέμεινε ένα οικουμενικό έγγραφο που επιχειρεί να συμπεριλάβει διαφορετικές ομολογίες, αποφεύγοντας να δηλώσει ρητά ότι η μία, αγία, καθολική και αποστολική Εκκλησία ταυτίζεται αποκλειστικά με την Ορθοδοξία.

---------------------------------------------------------------------------------

Η Εκκλησία: Κοινωνία «εν τη πίστει και την πράξει»: Η ενότητα της Εκκλησίας.

Το κεφάλαιο αυτό αποτελεί την «καρδιά» του εγγράφου «Η Εκκλησία: Προς ένα κοινό όραμα», καθώς επιχειρεί να απαντήσει στο ερώτημα: «Τι είναι αυτό που κάνει τις κατά τόπους χριστιανικές κοινότητες να αποτελούν μία, αγία, καθολική και αποστολική Εκκλησία;»

Τα κύρια σημεία αυτού του ενότητας

1. Η Εκκλησία ως «Κοινωνία».

Το κείμενο ορίζει την Εκκλησία όχι ως έναν θεσμό, αλλά ως Κοινωνία. Αυτό το θεολογικό βάθος έχει δύο διαστάσεις:

• Κατακόρυφη διάσταση: Είναι η συμμετοχή των πιστών στη ζωή του Τριαδικού Θεού (κοινωνία με τον Πατέρα, μέσω του Υιού, εν Αγίω Πνεύματι).
• Οριζόντια διάσταση: Είναι η κοινωνία των πιστών μεταξύ τους. Η ενότητα δεν είναι μια εξωτερική συμφωνία, αλλά ένας εσωτερικός δεσμός αγάπης που υπερβαίνει κοινωνικά, πολιτισμικά και φυλετικά όρια.

2. Η ενότητα στη «Μία Πίστη»

Για να είναι η Εκκλησία μία, πρέπει να μοιράζεται μια κοινή ομολογία πίστης. Το κείμενο τονίζει ότι  η ενότητα βασίζεται στην πίστη που δίδαξαν οι Απόστολοι και η οποία διασώζεται μέσα στη ζωή της Εκκλησίας. Το Σύμβολο της Πίστεως (Νικαιο-Κωνσταντινοπολιτικό) αναγνωρίζεται ως ο κοινός άξονας αναφοράς για όλες τις χριστιανικές ομολογίες. Η Εκκλησία έχει το χρέος να διακηρύσσει το Ευαγγέλιο σε κάθε εποχή, παραμένοντας πιστή στην αρχική αποκάλυψη, αλλά και επικοινωνώντας την αλήθεια με τρόπο κατανοητό.

3. Η ενότητα στην «Πράξη» (Λατρεία και Μυστήρια)

Η ενότητα δεν μένει στα λόγια ή στη θεωρία, αλλά εκφράζεται έμπρακτα μέσω των μυστηρίων, που αποτελούν το «σώμα» της εκκλησιαστικής ζωής:

• Βάπτισμα: Είναι η κοινή «είσοδος» στην Εκκλησία. Μέσω του Βαπτίσματος, όλοι οι χριστιανοί γίνονται μέλη του Σώματος του Χριστού. Το κείμενο υπογραμμίζει την ανάγκη για αμοιβαία αναγνώριση του Βαπτίσματος μεταξύ των Εκκλησιών.
• Ευχαριστία (Θεία Κοινωνία): Είναι το αποκορύφωμα της ενότητας. Όταν οι πιστοί κοινωνούν από το ίδιο «ποτήριο», επιβεβαιώνουν ότι είναι ένα σώμα. Το κείμενο αναγνωρίζει ότι η Ευχαριστία είναι το σημείο όπου η ενότητα της Εκκλησίας γίνεται πιο ορατή, αλλά και το σημείο όπου οι σημερινές διαιρέσεις μας πληγώνουν περισσότερο, καθώς δεν μπορούμε να κοινωνήσουμε όλοι μαζί.

4. Η σημασία της «Συνοδικότητας»

Το κείμενο τονίζει ότι η ενότητα της Εκκλησίας διασφαλίζεται και διατηρείται μέσα από τη συνοδική δομή: Η Εκκλησία καλείται να «συζητά» και να αποφασίζει συλλογικά (επίσκοποι, κληρικοί, λαϊκοί) για τα θέματα που αφορούν τη διδασκαλία και τη ζωή της. Καμία τοπική εκκλησία δεν μπορεί να θεωρεί τον εαυτό της αυτόνομο ή απομονωμένο από το υπόλοιπο σώμα. Η συνοδικότητα είναι ο «μηχανισμός» που αποτρέπει την αίρεση και διατηρεί την καθολικότητα (την πληρότητα) της πίστης.

5. Η πρόκληση της «Ορατής Ενότητας»

Το κείμενο καταλήγει στο ότι η ενότητα δεν είναι μόνο πνευματική/αόρατη. Η Εκκλησία πρέπει να είναι ορατά ενωμένη.Η διαίρεση των Χριστιανών θεωρείται «αντίθετη προς το θέλημα του Χριστού». Η ενότητα δεν σημαίνει απαραίτητα ομοιομορφία, αλλά «συμφιλιωμένη ποικιλομορφία» , όπου οι τοπικές παραδόσεις εμπλουτίζουν το σύνολο χωρίς να σπάνε την κοινωνία της πίστης.

----------------------------------------------------------------------------------------------

Η «Οικουμενική» Ενότητα και η  Ομοιομορφία

Το κείμενο  προτείνει μια ενότητα που βασίζεται στη «συμφιλιωμένη ποικιλομορφία».  Δεν ζητά από τις Εκκλησίες να απαρνηθούν τις παραδόσεις τους, τη λειτουργική τους ζωή ή τη θεολογική τους ιδιαιτερότητα για να «συγχωνευτούν» σε μια νέα οργάνωση. Προτείνει ότι οι Εκκλησίες μπορούν να αναγνωρίσουν η μία την άλλη ως μέρη της μίας, αγίας, καθολικής και αποστολικής Εκκλησίας, διατηρώντας τις ιδιαίτερες εκφράσεις τους, εφόσον συμφωνούν στα θεμελιώδη της πίστης (Σύμβολο της Πίστεως, Μυστήρια, Αποστολική Διαδοχή).

 

Η Ορθόδοξη Θεολογική Κριτική

Η κριτική που διατυπώνεται απέναντι στο κείμενο «Η Εκκλησία: Προς ένα κοινό όραμα» αγγίζει θεμελιώδη ζητήματα της εκκλησιολογίας και της ορθόδοξης αυτοσυνειδησίας. Η βασική ένσταση έγκειται στην πεποίθηση ότι η προσπάθεια για οικουμενική-(οικουμενιστική)   προσέγγιση θυσιάζει την αλήθεια στον βωμό μιας ασαφούς ενότητας.

Α. Στο επίκεντρο της κριτικής βρίσκεται η αντίληψη περί της «ελλιπούς» Εκκλησίας. Για την ορθόδοξη θεολογία, η Εκκλησία δεν είναι ένα σώμα που αναζητά τη χαμένη ενότητά του στο μέλλον, αλλά αποτελεί ήδη το «Σώμα Χριστού», το οποίο είναι εξ ορισμού Μία, Αγία, Καθολική και Αποστολική. Η αναζήτηση της ενότητας μέσα από τέτοιου είδους κείμενα εκλαμβάνεται ως υποβάθμιση της υπαρξιακής βεβαιότητας της Εκκλησίας, καθώς υπονοεί ότι η αλήθεια είναι κάτι που πρέπει να συμπληρωθεί από άλλες ομολογίες.

Β. Μια άλλη κρίσιμη διάσταση είναι ο διαχωρισμός μεταξύ «ουσίας» της πίστης και «ιστορικών εκφράσεων». Οι επικριτές υποστηρίζουν ότι αυτός ο διαχωρισμός οδηγεί αναπόφευκτα στη σχετικοποίηση του δόγματος. Αν οι δογματικές διαφορές που οδήγησαν ιστορικά σε σχίσματα αντιμετωπιστούν απλώς ως πολιτισμικές ή ιστορικές ιδιαιτερότητες, τότε η έννοια της «αίρεσης» ή της «πλάνης» χάνει το θεολογικό της περιεχόμενο. Από ορθόδοξη σκοπιά, η αλήθεια είναι αδιαίρετη και δεν μπορεί να αποτελεί αντικείμενο συμβιβασμού για χάρη της εκκλησιαστικής κοινωνίας.

Γ. Η αναφορά σε ένα «Παγκόσμιο Πρώτο» προκαλεί έντονες αντιδράσεις, καθώς θεωρείται ότι εισάγει ξένα στοιχεία στην ορθόδοξη παράδοση. Η ορθόδοξη εκκλησιολογία εδράζεται στη συνοδικότητα, όπου η αυθεντία ασκείται συλλογικά από τους επισκόπους, οι οποίοι είναι ισότιμοι μεταξύ τους. Οποιαδήποτε πρόταση για συγκεντρωτική εξουσία ενός προσώπου σε παγκόσμιο επίπεδο βιώνεται ως απόπειρα μίμησης συστημάτων που η Ορθοδοξία απέρριψε ιστορικά, κρίνοντας ότι αλλοιώνουν τη μυστηριακή φύση της διοίκησης της Εκκλησίας.

Στην Νίκαια της Βιθυνίας το 325 μ.Χ.

 

Η εκκλησία της Αγίας Σοφίας όπου είχε γίνει η Α’ Οικουμενική Σύνοδος,

Πρωτοπρεσβυτέρου Δημητρίου Αθανασίου.

Εισαγωγικά.

Το 325 μ.Χ στη Νίκαια της Βιθυνίας ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Κωνσταντίνος Α’ συγκάλεσε την Πρώτη Σύνοδο της Νίκαιας ή Α’ Οικουμενική Σύνοδο με σκοπό την αποκατάσταση της ειρήνης στα εκκλησιαστικά ζητήματα της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας.

Η σύνοδος καταδίκασε τη διδασκαλία του Αρείου, συνέταξε το Σύμβολο της Νίκαιας που καθιέρωσε τον όρο ομοούσιος και όρισε την ημερομηνία εορτασμού του Πάσχα. Με τη Σύνοδο αυτή η Εκκλησία εντάχθηκε στις επίσημες δομές της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και ο συνοδικός θεσμός έγινε θεμελιώδους σημασίας για τον Ορθόδοξο Χριστιανισμό. Οι εξελίξεις αυτές είχαν μακροχρόνιες επιρροές θεολογικού και πολιτικού χαρακτήρα στην Ανατολή κατά τη διάρκεια όλου του Μεσαίωνα. Επίσης, αποτέλεσε το πρότυπο για τις μελλοντικές Οικουμενικές Συνόδους.

Η έκπληξη του Αγίου Κωνσταντίνου.

Ο Θεοδώρητος Κύρου,συγγραφέας του Ε΄αιώνος,μας παρέχει μια σημαντική λεπτομέρεια για τα πρόσωπα που συμμετείχαν στην Σύνοδο.Μπαίνοντας στην αίθουσα της Συνόδου  ο Μ.Κωνσταντίνος,άρχισε να χαιρετάει μειδιών τους Πατέρες.Όμως το μειδίαμά του πολύ γρήγορα χάθηκε από το πρόσωπό του.Έβλεπε μπροστά του ένα παράξενο θέαμα.Οι περισσότεροι Πατέρες, που ήρθαν στην Σύνοδο ήταν λωβοί και ακρωτηριασμένοι.Άλλου του έλειπαν τα αυτιά,άλλου τα μάτια και άλλου η μύτη του.Άλλος,τον χαιρέτησε με το αριστερό χέρι,γιατί το δεξί δεν υπήρχε πλέον.Και πολλοί δεν μπορούσαν να σηκωθούν από τις θέσεις τους,αφού τα πόδια τους ήταν παράλυτα.

Ξαφνιάστηκε ο αυτοκράτορας και ρώτησε με κατάπληξη. «Γιατί όλοι σχεδόν οι Επίσκοποι που ήρθαν στην Σύνοδο είναι λωβημένοι;¨»

Ένας αρχιερέας του απάντησε:«Διότι ,βασιλιά,έρχονται από τα Μαρτύρια.Όλοι αυτοί που βλέπεις είναι Μάρτυρες και Ομολογητές».

Συγκινήθηκε ο Μ.Κωνσταντίνος και δάκρυσε.Σηκώθηκε και πλησίασε τους λαβωμένους Επισκόπους.Γονάτισε και φίλησε τα παράλυτα πόδια τους,τις άδειες κόγχες των ματιών τους και τα χέρια τους τα ακρωτηριασμένα και κάθησε ως έσχατος σε χαμηλό θρονί παρακολουθώντας τις εργασίες της Συνόδου.Αυτό προξένησε εντύπωση και όταν τον ρώτησαν σχετικά τους απάντησε:

«Αυτοί οι Επίσκοποι και οι άλλοι κληρικοί είναι οι εκπρόσωποι του Θεού στη γή και φροντίζουν για την Εκκλησία Του.Καθοδηγούν τις ψυχές των ανθρώπων στον Ουρανό και στο Θεό.Ενώ εγώ είμαι επιφορτισμένος από τον Θεό για να ρυθμίζω μόνο τις πρακτικές και γήϊνες ανάγκες του λαού Του.Αυτοί λοιπόν πρέπει να κάθονται στα ψηλά καθίσματα και εγώ στο μικρότερο,διότι μικρότερο είναι και το έργο μου».

Η Συγκρότηση της Συνόδου.

Στη σύνοδο αυτή από τη μια μεριά είχε παραταχθεί ο Άρειος με τους ικανούς ρήτορες και οπαδούς του επισκόπους. Κι ήταν αυτοί ο Νικομήδειας Ευσέβιος, ο Νικαίας Θεαγένης και ο Χαλκηδόνος Μακάριος. Μαζί μ’ αυτούς, με την άδεια του Βασιλιά, προσήλθαν και παρεκάθισαν στη σύνοδο και αρκετοί φιλόσοφοι ομοϊδεάτες του Αρείου και υπερασπιστές του. Ανάμεσα σ’ αυτούς ξεχώριζε κι ένας Έλληνας φιλόσοφος, ο Ευλόγιος, που στη διαλεκτική τέχνη, την ευστροφία του λόγου και τα σοφίσματα εθεωρείτο ανίκητος.

Στην παράταξη των ορθοδόξων είχαν συγκεντρωθεί 317 σεβάσμιοι αρχιερείς και κληρικοί. Μεταξύ αυτών διακρίνονταν, οι άγιοι Νικόλαος και Αλέξανδρος, ιερέας ακόμη, ο επίσκοπος Αντιοχείας Ευστάθιος, ο Παφνούτιος από τη Θηβαΐδα, ο Μέγας Αθανάσιος, διάκονος τότε της Αλεξανδρινής Εκκλησίας, ο επίσκοπος Τριμυθούντος Σπυρίδων και άλλοι πολλοί.

Το θαύμα του Αγίου Σπυρίδωνα.

Στη συζήτηση, που είχε ανάψει ο τρομερός Άρειος με τη φιλοσοφική του μόρφωση, την πανουργία και την ευγλωττία του, αλλά και τους οπαδούς του ρήτορες, που τον ενίσχυαν αφάνταστα, πετούσε κυριολεκτικά κεραυνούς ενάντια στην αλήθεια και την Εκκλησία του Χριστού. Οι ώρες περνούσαν, χωρίς ένα θετικό αποτέλεσμα. Κάποια στιγμή μάλιστα ένας από τους πιο δεινούς ρήτορες του Αρείου, ο Έλληνας σοφός Ευλόγιος είχε προβάλει τέτοια επιχειρήματα και με τόση μαεστρία που είχε νομισθεί ότι το δίκαιο βρισκόταν με το μέρος τους. Οι υπερασπιστές της χριστιανικής αλήθειας, κι αυτός ο Μ. Αθανάσιος, σώπασαν. Νεκρική σιγή είχε απλωθεί για μερικά δευτερόλεπτα στη μεγάλη αίθουσα της συνόδου. Εκείνη την ώρα σηκώθηκε από τη θέση του ο άγιος Σπυρίδωνας  και ζήτησε να μιλήσει. Αργά προχωρεί προς το βήμα. Οι οπαδοί του αιρεσιάρχη χαμογέλασαν, σαν τον είδαν. Οι άλλοι πατέρες στενοχωρήθηκαν. Γνώριζαν πώς ο άγιος ήταν αγνός κι ενάρετος. Ήταν όμως, κι ο άνθρωπος ο απλοϊκός, με τα λίγα γράμματα και χωρίς αυτό που λέμε κατά κόσμο σοφία και γνώση. Πώς θα μπορούσε λοιπόν ο ταπεινός βοσκός να τα βγάλει πέρα μ’ ένα ρήτορα σοφό και διεστραμμένο; Γι’ αυτό στενοχωρήθηκαν και μερικοί αγωνιζόντουσαν να τον εμποδίσουν να ομιλήσει. Φοβόντουσαν μήπως ο τραχύς κι αδιάντροπος ρήτορας ζητήσει να τον εκθέσει και να τον γελοιοποιήσει. Ο Σπυρίδωνας, όμως, επέμενε. Κι ο Βασιλιάς έδωκε τον λόγο.