Απόψεις και σχόλια στο άρθρο του κ.Α.Βαβούσκου με θέμα: «Φανάρι – Μόσχα: Διάσταση απόψεων ή αγεφύρωτο χάσμα;

 

Ολόκληρο το άρθρο βρίσκεται στην ηλεκτρονική διεύθυνση. https://www.romfea.gr/katigories/10-apopseis/74872-fanari-mosxa-diastasi-apopseon-i-agefyroto-xasma

Βασικά σημεία του άρθρου.(Συνοπτική παρουσίαση)

Η Κρίση

Στις 12 Ιανουαρίου 2026, η ρωσική Υπηρεσία Εξωτερικών Πληροφοριών (SVR) εξέδωσε πρωτοφανή ανακοίνωση κατά του Οικουμενικού Πατριάρχη, χαρακτηρίζοντάς τον «αντίχριστο με ράσα» και «διάβολο εν σαρκί». Για πρώτη φορά κρατική — όχι εκκλησιαστική — αρχή παρεμβαίνει στις διορθόδοξες σχέσεις με τέτοιους όρους.

Η πολιτειακή παρέμβαση δεν επιλύει αλλά επιτείνει το χάσμα. Η Ορθόδοξη Εκκλησία κινδυνεύει να διχαστεί σε δύο στρατόπεδα: αυτούς που αποδέχονται (4 Εκκλησίες) και αυτούς που απορρίπτουν (10 Εκκλησίες) την αυτοκεφαλία της Ουκρανίας.

Η Λύση

Άμεση σύγκληση Συνόδου Προκαθημένων — όχι Πανορθόδοξης Συνόδου λόγω χρονοβόρας διαδικασίας.

Τα 4 Θέματα προς Συζήτηση

1. Αναθεώρηση Κανονισμού Πανορθόδοξης Συνόδου — κατάργηση ομοφωνίας, απλοποίηση διαδικασίας
2. Το Ουκρανικό Ζήτημα — Η νομοκανονική διάσταση: Το περιβόητο «Ουκρανικό Ζήτημα» συνιστά μία μεγάλη «νομοκανονική» παρεξήγηση. Το Γράμμα Εκδόσεως του 1686 του τότε Οικουμενικού Πατριάρχη Διονυσίου Δ' του Μουσελίμη, το οποίο επικαλείται τόσο το Οικουμενικό Πατριαρχείο όσο και το Πατριαρχείο Ρωσίας, ως τέτοιο (δηλαδή Γράμμα Εκδόσεως) δεν μεταβιβάζει κανονική δικαιοδοσία αλλά μόνον εκχωρεί προσωρινώς και για συγκεκριμένη περίπτωση δικαίωμα χειροτονίας.
3. Ενορίες Ρωσίας στην Αλεξάνδρεια — κανονικό παράπτωμα εισπηδήσεως
4. Αυτοκεφαλία Σκοπίων από Σερβία — αμφισβήτηση του δικαιώματος του Οικουμενικού Πατριαρχείου

Πώς Συγκαλείται

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης έχει το δικαίωμα (όχι υποχρέωση, λόγω έκτακτου χαρακτήρα). Αν δεν πράξει, οι Εκκλησίες μπορούν με έγγραφο αίτημα να καταστήσουν υποχρεωτική τη σύγκληση.

Το Δίλημμα

Χωρίς άμεση σύγκληση Συνόδου, η διάσταση απόψεων θα μετατραπεί σε αγεφύρωτο χάσμα. Οι θεσμοί υπάρχουν — το ερώτημα είναι αν θα λειτουργήσουν.

-----------------------------------------------------------------------

 

ΣΧΟΛΙΑ

Α.Η  σημερινή κατάσταση στην Ορθοδοξία δεν είναι μια απλή «διαφορά απόψεων»(όπως γράφει ο κ.Β) , αλλά μια βαθιά και πραγματική ρήξη. Όταν Εκκλησίες δεν συλλειτουργούν, δεν μνημονεύουν η μία την άλλη και έχουν διακόψει την εκκλησιαστική κοινωνία, αυτό δεν μπορεί να θεωρηθεί απλή διαφωνία. Στην πράξη σημαίνει ότι η ενότητα έχει τραυματιστεί σοβαρά. Άρα, ο όρος «διάσταση απόψεων» εμφανίζεται ως υποβάθμιση της πραγματικής κατάστασης.

Β. Παραδοσιακά, στα μεγάλα πανορθόδοξα θέματα επιδιώκεται ομοφωνία, δηλαδή συμφωνία όλων των Τοπικών Εκκλησιών. Η πρόταση να αντικατασταθεί η ομοφωνία από την πλειοψηφία παρουσιάζεται ως αλλαγή των κανόνων. Η πλειοψηφία πράγματι εφαρμόζεται σε τοπικά ζητήματα, όμως για θέματα που αφορούν όλη την Ορθοδοξία θεωρείται ότι απαιτείται καθολική συναίνεση, ώστε να διασφαλίζεται η ενότητα.

Γ. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο έγγραφο του 1686, με το οποίο ρυθμίστηκε το εκκλησιαστικό καθεστώς της Ουκρανίας. Η άποψη ότι τότε δεν μεταβιβάστηκε πλήρης εκκλησιαστική εξουσία, αλλά μόνο δικαίωμα χειροτονίας ΔΕΝ ΕΥΣΤΑΘΕΙ. Αν πράγματι επρόκειτο για προσωρινή ή περιορισμένη ρύθμιση, τίθεται το ερώτημα γιατί παρέμεινε σε ισχύ για περισσότερα από τριακόσια χρόνια χωρίς αμφισβήτηση. Αν ήταν «προσωρινό», γιατί κράτησε 338 χρόνια; Αν η Κωνσταντινούπολη είχε ακόμα εξουσία, γιατί χρειάστηκε να ακυρώσει το έγγραφο 1686 το 2018; Θα μπορούσε απλά να αποφασίσει. Η ίδια η Κωνσταντινούπολη είχε πει στο παρελθόν (1758, 1767, 1770) ότι η μεταβίβαση ήταν οριστική.

Δ. Ο κ.Βαβούσκος κάνει ότι δεν βλέπει τα λάθη του Φαναρίου Μιλάει για «αντικανονικές ενέργειες» της Ρωσίας και της Σερβίας, αλλά σιωπά για το Φανάρι που  έκανε εισπήδηση σε ξένη επικράτεια (χειροτόνησε επισκόπους στην Ουκρανία χωρίς άδεια), αναγνώρισε σχισματικούς χωρίς να μετανοήσουν, αποφάσισε μόνο του το 2019, χωρίς να ρωτήσει κανέναν .

«Κραυγή αγωνίας από τον Συνοδικό μητροπολίτη Κυθήρων: 

“Κανονικό έγκλημα” το Ουκρανικό – Πώς κοιμούνται αυτοί που πρωτοστάτησαν;» 

Τι είπε για τον Ονούφριο.

Σε μια συνέντευξη-ποταμό που θα συζητηθεί, ο Μητροπολίτης Κυθήρων κ. Σεραφείμ σπάει τη σιωπή του στο vimaorthodoxias.gr και εξαπολύει έναν πύρινο λόγο ενάντια στις φρικαλεότητες που εκτυλίσσονται στην Ουκρανία.

Συνέντευξη στον Γιώργο Θεοχάρη

Με γλώσσα αιχμηρή και «ιερή αγανάκτηση», ο Σεβασμιώτατος εν διστάζει να χαρακτηρίσει την απόδοση της αυτοκεφαλίας ως ένα «κανονικό έγκλημα», οι καρποί του οποίου είναι οι σημερινοί διωγμοί, οι λεηλασίες ναών και οι κακοποιήσεις πιστών που θυμίζουν το ολοκαύτωμα των πρώτων χριστιανικών αιώνων.

Ο Μητροπολίτης αποκαλύπτει το παρασκήνιο της επεισοδιακής Συνόδου της Ιεραρχίας το 2019, καταγγέλλοντας την απουσία ουσιαστικής ψηφοφορίας και τη μεθοδευμένη έκδοση δελτίου τύπου που εμφάνισε μια πλασματική ομοφωνία. Δηλώνοντας απερίφραστα πως ο ίδιος δεν αναγνωρίζει τον Επιφάνιο και δεν συλλειτουργεί με όσους τον αποδέχονται, θέτει ένα αμείλικτο ερώτημα προς τους πρωτεργάτες της ουκρανικής κρίσης: «Πώς κοιμούνται αυτοί οι άνθρωποι;». Μια αποκλειστική μαρτυρία που αναδεικνύει τον βαθύ πόνο μιας ψυχής που αρνείται να συμβιβαστεί με την αντικανονικότητα και τη βαρβαρότητα.

Δημοσιογράφος: Σεβασμιότατε ευλογείτε. Καταρχήν για τις καταιγιστικές εξελίξεις στην εκκλησία της Ουκρανίας, με τις λεηλασίες ναών, αρπαγή λειψάνων που μεταδίδουν ακόμα και τα διεθνή μεγάλα πρακτορεία ειδήσεων ανά τον κόσμο… Τι έχετε να σχολιάσετε εσείς; Εννοώ στην εκκλησία του Ονουφρίου, αυτά που γίνονται εις βάρους των μοναστηριών και ναών που ανήκουν στην Εκκλησία του Μητροπολίτη Ονουφρίου.

Μητροπολίτης Κυθήρων: Μάλιστα. Λοιπόν, αγαπητέ μου, λυπούμαι. Μαθαίνω, πληγώνεται η ψυχή μου και πληγώνεται και η καρδιά κάθε ορθοδόξου. Πρόκειται για βαρβαρότητες, πρόκειται για απαίσιες ενέργειες. Δεν είναι χριστιανοί αυτοί. Δεν είναι άνθρωποι. Δεν είναι τίποτε δηλαδή, οι οποίοι τόσο σκληρά φέρονται κατά των Ορθοδόξων, κατά της Ορθοδόξου Κανονικής Εκκλησίας της Ουκρανίας υπό τον Μακαριώτατο κύριο Ονούφριο.

 Έχω πάρει θέση για αυτό το θέμα από το 2018-19 που ήμουν συνοδικός μητροπολίτης και το συζητούσαμε αυτό τακτικά στη Διαρκή Ιερά Σύνοδο. Λέγαμε τον προβληματισμό μας όλοι εκεί για αυτό το πράγμα που θα γινόταν· θα γινόταν η αυτοκεφαλία σε αχειροτόνητους, σε σχισματικούς, σε αναθεματισμένους και λοιπά. Αυτό το συζητούσαμε όλη τη χρονιά.

Οικουμενιστικό συνέδριο της Θεολογικής Σχολής Αθηνών

 

«Δυσάρεστη έκπληξη και απορία προκαλεί η αναγγελία του Συνεδρίου της Θεολογικής Σχολής Αθηνών με παπικό σχολείο. Τι προσδοκούν οι συμμετέχοντες να προστεθεί στην “έννοια της Πίστης” διαλεγόμενοι με παπικούς και παπόφιλους; Να αναδειχθεί το ορθόδοξο φρόνημα ή να προβληθεί περαιτέρω η αγαπολογική ατμόσφαιρα; Διαγράφουμε τους αγώνες και το ορθόδοξο φρόνημα του Μέγας Φώτιος, του Γρηγόριος Παλαμάς, του Μάρκος ο Ευγενικός, οι οποίοι αγωνίσθηκαν για να καταδείξουν το αιρετικό φρόνημα των παπικών!»

Το συνέδριο με θέμα «Κρίση στην Πίστη;» ανακοινώθηκε ως διεθνές θεολογικό συνέδριο (13–14 Φεβρουαρίου 2026) και διοργανώνεται από το Τμήμα Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών σε συνεργασία με τα Saint-Paul – Δελασάλ. Σύμφωνα με την επίσημη περιγραφή, επιδιώκει να εξετάσει τη θεολογική, φιλοσοφική και κοινωνιολογική διάσταση της κρίσης της πίστης στον σύγχρονο κόσμο, μέσα από θεματικές όπως: πίστη και αμφιβολία, τεχνητή νοημοσύνη και μεταφυσική, τέχνη και θεολογία της ομορφιάς, ποιμαντική στην ψηφιακή εποχή, θρησκευτική ταυτότητα και ευρωπαϊκή εμπειρία, διάλογος θρησκειών. Προβλέπεται πολυφωνική συμμετοχή εκκλησιαστικών, πανεπιστημιακών, πολιτικών και δημοσιογραφικών προσώπων, από ορθόδοξο και καθολικό χώρο.

Το πρόγραμμα του Συνεδρίου παρουσιάζεται στο link..

https://www.orthodoxianewsagency.gr/paideia-kai-politismos/krisi-stin-pisti-diethnes-synedrio-tou-tmimatos-theologias-tis-theologikis-sxolis-ekpa/

---

Σχόλια

Α.Η ορθόδοξη εκκλησιολογική προσέγγιση του Συνεδρίου  ξεκινά από μία αμετακίνητη αρχή: η Εκκλησία είναι μία και ταυτίζεται με την Ορθόδοξη Εκκλησία. Δεν αποτελεί τμήμα μιας ευρύτερης, πολυκλαδικής εκκλησιακής πραγματικότητας. Η πίστη της δεν είναι ανοικτό ερώτημα προς συνδιαμόρφωση, αλλά αποκεκαλυμμένη και παραδεδομένη αλήθεια.

Με βάση αυτό το θεμέλιο, η συνδιοργάνωση θεολογικού συνεδρίου περί «πίστεως» με καθολικό εκπαιδευτικό ίδρυμα θεωρείται εκκλησιολογικά προβληματική καθαυτή — ανεξάρτητα από τις προθέσεις ή την ποιότητα των εισηγήσεων. Διότι, κατά τη σκληρή αυτή γραμμή, το ίδιο το σχήμα της κοινής διοργάνωσης και του κοινού θεολογικού βήματος μεταφέρει μήνυμα εκκλησιαστικής εγγύτητας πριν υπάρξει δογματική ενότητα. Το πρόβλημα δεν εντοπίζεται μόνο στο τι θα ειπωθεί, αλλά στο τι δηλώνεται εκκλησιολογικά με τη μορφή της συνάντησης.

Β. Η επιλογή του τίτλου «Κρίση στην Πίστη;» θεωρείται από αυτή την οπτική θεολογικά αμφιλεγόμενη και παραπλανητική. Υπονοεί ότι η Ορθόδοξη Πίστη ή η πίστη γενικά βρίσκεται σε κρίση ως θεσμός ή δογματική πραγματικότητα, ενώ στην πραγματικότητα κρίση βιώνουν οι άνθρωποι και οι κοινωνίες στην αναζήτηση της πίστης. Η χρήση ερωτηματικού μπορεί να δίνει την εντύπωση ότι η πίστη δεν είναι σταθερή ή ότι χρειάζεται αναθεώρηση, κάτι που συγκρούεται με την εκκλησιολογική θέση ότι η πίστη της Εκκλησίας είναι αποκεκαλυμμένη και πλήρης.

Τραγική η περίπτωση του Αρχιεπισκόπου Κύπρου Γεωργίου μετά τα γεγονότα εις βάρος του Μητροπολίτη Πάφου Τυχικού

 

Υπάρχουν στιγμές στην εκκλησιαστική ζωή που η σιωπή του λαού μιλά πιο δυνατά από χίλια συνθήματα.

Και η σιωπή που συνοδεύει σήμερα τον Αρχιεπίσκοπο Κύπρου Γεώργιο —μετά την υπόθεση του Μητροπολίτη Πάφου Τυχικού— δεν είναι σιωπή σεβασμού. Είναι σιωπή απόρριψης.

Η εικόνα που παρουσιάζεται πλέον όπου κι αν εμφανίζεται λειτουργικά ο Αρχιεπίσκοπος είναι αποκαλυπτική και τραγική. Ναοί άδειοι. Πιστοί απόντες. Πρόσωπα γυρισμένα αλλού. Και ένα ξεκάθαρο, ηχηρό μήνυμα που δεν χρειάζεται μικρόφωνο:

«Δεν σε θέλουμε».

Όταν ο ποιμένας ψάχνει πιστούς με τεχνάσματα

Σύμφωνα με όσα καταγγέλλονται και γίνονται κοινή εμπειρία, ο Αρχιεπίσκοπος Γεώργιος, ιδιαίτερα στη Λευκωσία αλλά κυρίως στην Πάφο, επιχειρεί να δημιουργήσει τεχνητή εικόνα αποδοχής. Πώς;

Με χειροθεσίες ιερέων σε οικονόμους, όχι για τις ανάγκες της Εκκλησίας, αλλά για να συγκεντρωθούν συγγενείς, φίλοι και υποχρεωμένοι στον ναό.

Με λεωφορεία που μεταφέρουν κόσμο δωρεάν από άλλες περιοχές, ώστε να φαίνεται ότι «υπάρχει λαός».

Αν χρειαζόσουν τέτοια μέσα για να γεμίσει μια εκκλησία, δεν θα έπρεπε να αναρωτηθείς γιατί ο λαός δεν έρχεται από μόνος του;

Ο λαός δεν εξαπατάται. Καταλαβαίνει πότε η παρουσία είναι αυθόρμητη και πότε είναι σκηνοθετημένη.

Δεν θέλουν να κοινωνήσουν – δεν θέλουν να τον ακούσουν

Η αποστροφή δεν είναι απλώς αριθμητική. Είναι πνευματική.

Πολλοί πιστοί δηλώνουν —και το δείχνουν έμπρακτα— ότι δεν θέλουν να κοινωνήσουν από τα χέρια του, δεν θέλουν να ακούσουν το κήρυγμά του, ούτε καν να τον αντικρίσουν στο ιερό.

Δεν πρόκειται για προσωπική αντιπάθεια. Πρόκειται για ρήξη εμπιστοσύνης.

Ο πιστός λαός της Πάφου, που γνώρισε τον Μητροπολίτη Τυχικό ως ποιμένα, σύρεται τώρα να δεχθεί έναν τοποτηρητή που στα μάτια του κόσμου συμβολίζει την αδικία, την απομάκρυνση, τη βίαιη επιβολή.

Και όταν χάνεται η εμπιστοσύνη, χάνεται και η ποιμαντική σχέση.

Από ποιμένας… σε λύκος;

 Η λαϊκή ετυμηγορία

Η φράση που ακούγεται πλέον στους εκκλησιαστικούς κύκλους είναι σκληρή, αλλά αποκαλυπτική:

«Δεν είναι ποιμένας. Δεν είναι ούτε λυκοποιμένας. Είναι λύκος».

Δεν είναι θεολογικός χαρακτηρισμός· είναι κραυγή αγανάκτησης.

Γιατί στα μάτια πολλών, ο Αρχιεπίσκοπος Γεώργιος δεν προστάτευσε το ποίμνιο. Το τραυμάτισε. Δεν θεράπευσε πληγές. Τις άνοιξε βαθύτερα. Και η υπόθεση Τυχικού έγινε το σημείο μηδέν.

 

Εγκωμιαστικός εις τον Άγιον Μάρκον τον Ευγενικόν

 

(Συντεθείς υπό του Μοναχού Γερασίμου Μικραγιαννανίτου, υμνογράφου της Μ.τ.Χ.Ε.)

Κρατεί μεν ο Άτλας μυθικώς τον κόσμον με τους ώμους του· κρατεί δε αληθώς η Ορθοδοξία τον Άγιον Μάρκον.

Θα επιχειρήσουμε να συντάξουμε ένα κείμενο εγκωμιαστικό για τον Άγιον Μάρκον τον Ευγενικόν, στύλο και υπέρμαχο της Ορθοδοξίας, βασιζόμενοι στους επαινετικούς χαρακτηρισμούς που αποδίδονται σε αυτόν από την εγνωσμένη και χαριτωμένη από τον Θεό υμνολογική γραφίδα του Μοναχού Γερασίμου Μικραγιαννανίτου. Ο Μοναχός συνέθεσε και την ασματική ακολουθία του Αγίου Μάρκου, η οποία, εγκριθείσα υπό της Ιεράς Συνόδου (αρ. πρωτ. 2226/873/1.10.1964), ψάλλεται κατά την επίσημον πανήγυριν και εορτήν του Αγίου Μάρκου (19 Ιανουαρίου και 23 Ιουνίου), εφόρου και προστάτου του φερωνύμου ενοριακού Ναού εις Κάτω Πατήσια, οδός Αλ. Παπαναστασίου 48 (περιοχή Θυμαράκια). Επομένως, θα χρησιμοποιήσουμε εκτενώς την ακολουθία αυτήν στην σύνταξη του παρόντος κειμένου.

Όταν ανεφάνης από ρίζας ευγενικής και βλάστησες ως περιφανής κλάδος, Μάρκε μακάριε, κατέστης πλήρης καρπών του Αγίου Πνεύματος· στολίστηκες με την τελειότητα των αρετών, τον πλούτο της σοφίας και τον λόγον της χάριτος. Ανεδείχθης ποιμενάρχης της Εκκλησίας της Εφέσου αλλά και της Εκκλησίας απάσης, ως στύλος ακατάσειστος.

Όταν ως παμμέγιστος φωστήρ έλαμψες εξ Ανατολών με τη χάρη του Πνεύματος, ανέδειξες το ανέσπερον φως της Ορθοδοξίας, φανερώνοντας αυτό στη Δύση· και απέδειξες με τη λαμπρότητα των λόγων σου σε όλους το φως της Ορθοδοξίας. Σε αυτούς δε που είχαν φρόνημα ξένο προς τα πατρώα δόγματα, δηλαδή τα θεολογικά συστήματα των Λατίνων, τα ήλεγξες σφόδρα, γενόμενος έτσι Πύργος αρραγής της Εκκλησίας, μιμητής των Αποστόλων και Πατέρας της Εκκλησίας. Την κακίστην ένωση απέδειξες ως συνοδικώς άκυρη, ψευδή και ολέθρια, ενώ όλους όσους με σταθερότητα ενέμειναν στα θεία δόγματα τους στήριξες. Γι’ αυτό η Ορθόδοξος Εκκλησία σε υμνεί ως διδάσκαλον μέγα και λαμπρό φωστήρα (από τα προσόμοια του Μικρού Εσπερινού).

Κεκοσμημένος με αποστολικά χαρίσματα, ανεδείχθης αληθινός ρήτωρ της Ορθοδόξου πίστεως και θεόσοφος υποφήτης. Με τη δύναμη του λόγου σου και τη φανέρωση της αποδεδειγμένης αληθείας, απέδειξες την παρεκτροπή των κενών διδασκαλιών και την προσθήκη του Filioque στο Σύμβολο της Πίστεως, ως παρέκκλιση από την ευσέβεια της ορθής πίστεως, Πάτερ Μάρκε. Την ψυχήν σου δε διέθεσες υπέρ των θείων δογμάτων· γι’ αυτό και αξίως έχεις δοξασθεί από τον Χριστό ως Ιεράρχης ένθεος (από το δοξαστικό του Μικρού Εσπερινού).

Στην σοφία των λόγων σου, Μάρκε ένδοξε, δεν κατόρθωσαν να αντιτείνουν οι έξαρχοι της πλάνης· ενώ εσύ, με ανδρείο φρόνημα και λαμπρή ρητορική δεινότητα, μίλησες υπέρ των ορθών δογμάτων και με θαυμαστό τρόπο και ακρίβεια τα ανέπτυξες, τόσο στη Φερράρα όσο και στη Φλωρεντία· φίμωσες τα απύλωτα στόματα των Λατίνων (προσόμοιον του Μεγάλου Εσπερινού).

Σήμερα έλαμψε υπέρ τον ήλιο η πανέορτος μνήμη του προμάχου της Ορθοδοξίας, του παμμάκαρος Μάρκου, που ελάμπρυνε την Εκκλησία. Ας εορτάσωμεν λοιπόν οι Ορθόδοξοι πνευματικώς και με επίσημη φωνή, βοώντας:
Χαίρε, στύλος και εδραίωμα της Ανατολικής Εκκλησίας, και ο ακαταγώνιστος έλεγχος των Δυτικών. Χαίρε, ασφαλής ταμίας των αληθινών δογμάτων, θησαυρός των Πατερικών παραδόσεων και ισχυρός καταπέλτης της Δυτικής ανταρσίας. Χαίρε, Μάρκε Πατήρ ημών, μιμητά των Αποστόλων και ένδοξε Πρόεδρε της Εκκλησίας της Εφέσου. Σου δεόμεθα, πρέσβευε για εμάς ώστε να μείνουμε ασάλευτοι στην καλήν ομολογίαν και να λυτρωθούμε από κάθε αίρεση (δοξαστικόν του Εσπερινού).

Έχοντας την λάμψη της Αποστολικής χάριτος και πυρπολούμενος από θείο ζήλο, όπως ο Ηλίας ο μέγας προφήτης, στάθηκες προασπιστής των Πατρώων δογμάτων και συνήγορος της Ορθοδοξίας που ευρισκόταν σε δεινό κίνδυνο. Ανέστειλες τα θολά ρεύματα που μας κατέκλυζαν από τη Δύση και διέσωσες την Ορθοδοξία. Γι’ αυτό άδομεν σε ευχαριστηρίους ωδές και με οφειλόμενο χρέος τιμούμε τη μνήμη σου, για να λυτρωθούμε, Άγιε, από τις περιστάσεις.

Ποιος θα σε υμνήσει επαξίως, Μάρκε πολυθαύμαστε, της Εκκλησίας της Εφέσου Πρόεδρε και πάσης της Εκκλησίας, υφηγητά και διδάσκαλε; Εσύ ύψωσες μέγα τρόπαιον στη Φλωρεντία, καθώς με τη δύναμη του Πνεύματος ίσχυσες κατά πάντων. Μονομάχος άριστος της καλής ομολογίας, διέλυσες τους ισχυρισμούς των Λατίνων· αλλά ως ζηλωτής των Αποστόλων και των Πατρικών παραδόσεων, το θεόπνευστο στόμα σου ας ικετεύει απαύστως υπέρ αυτών που σε τιμούν.

Έχοντας ανατραφεί με τα Αποστολικά δόγματα, την αποστολικήν αλήθειαν και την κατά πάντα αναλλοίωτη πίστη, σε όλους υπέδειξες, Μάρκε Πατήρ ημών, την μόνην εκ του Πατρός εκπόρευσιν του Αγίου Πνεύματος, όπως ο Ευαγγελιστής Ιωάννης γράφει και διδάσκει, και απέδειξες τους υιούς της Δύσεως ως παραχαράκτες της ορθής διδασκαλίας. Ω κορυφή των Πατέρων και στήριγμα της Εκκλησίας, φύλαττε εμάς που επιτελούμεν τη μνήμη σου από την λύμη και την επιβουλή των εχθρών (από τα ιδιόμελα της Λιτής).

Χαίρε, της Ορθοδοξίας φωστήρ, θησαύρισμα της αληθινής θεολογίας, στόμα των ορθών δογμάτων, που κατακαίει την κακοδοξία και την κατάπτωση των αιρετικών. Χαίρε, γλώσσα που με πάσα σοφία κήρυξε την ακρίβεια των σεπτών παραδόσεων στη Φλωρεντία, Μάρκε μακαριώτατε, σκήνωμα και κατοικία του Αγίου Πνεύματος, αρμονικότατο όργανο της ουράνιας σοφίας. Χαίρε, Ιεράρχα Χριστού, των Αποστόλων ζηλωτή και ομότροπε, που φέρεσαι με το ίδιο ζήλο και μέσα σου το θείο πυρ· εφανερώθης μέγας πρόμαχος της αληθείας. Λαμπρώς εκήρυξες το Άγιον Πνεύμα εκ του Πατρός προερχόμενον και την προσθήκη στο Σύμβολο της Πίστεως ως άτοπη στηλίτευσες, δίδοντας την καλή ομολογία για το αμέθεκτον της ουσίας του Θεού και το μεθεκτόν των θείων ενεργειών. Παρακάλεσε τον Χριστό να δοθεί σε όλους εμάς που σε ευφημούμε το μέγα έλεος (από τα στιχηρά προσόμοια του Εσπερινού).

Περιζωσμένος από την ισχυρή δύναμη του Αγίου Πνεύματος, κατέβαλες τις φάλαγγες του σκότους και θριάμβευσες. Ω του θαύματος! Μόνος εσύ ανέλαβες τον μεγάλο αγώνα υπέρ της αληθείας έναντι όλων όσων ήσαν αντίθετοι· αλλά με τον Χριστό που σε ενδυνάμωσε, κατήγαγες νίκη θαυμαστή και έσωσες την Εκκλησία που κινδύνευε. Τώρα, Μάρκε πανθαύμαστε, πρέσβευε στην Αγία Τριάδα να σωθούν οι ψυχές μας (δοξαστικόν).

Ως άγγελος της αληθείας, εξ Ανατολών προερχόμενος, πήγες στη Δύση, Μάρκε ιερώτατε, και με τη γεμάτη θεϊκή σοφία φωνή σου φανερώνεις τη λάμψη της Ορθοδοξίας. Γι’ αυτό θαυμάζοντας το μεγάλο σου κατόρθωμα, αναβοούμεν:

Χαίρε, πύργος της ευσεβείας. Χαίρε, γίγας της αληθείας. Χαίρε, των Πατρώων δογμάτων η ανάπτυξη. Χαίρε, των ξένων ρημάτων η κατάργηση. Χαίρε, ένθεον στόμα του Πνεύματος. Χαίρε, σάλπιγγα θεοκίνητος των Συνόδων των σεπτών. Χαίρε, ότι ελέγχεις τα φληναφήματα των Δυτικών. Χαίρε, ότι εκτρέπεις τις δυσσεβείς σοφιστείες. Χαίρε, σφοδρός των Λατίνων κατήγορος. Χαίρε, των πιστών ο μέγας συνήγορος. Χαίρε, του Χριστού ένθεος φίλος. Χαίρε, των σεπτών παραδόσεων η βίβλος. Χαίροις, Μάρκε Πατήρ ημών.

Ο Άγιος Μάρκος Ευγενικός χθες και σήμερα

■Ομιλία επί τη Ιερά Μνήμη του Άτλαντος της Ορθοδοξίας (19.1.2015 εκ. ημ.)

† Μητροπολίτου Ωρωπού και Φυλής Κυπριανού
Απόσπασμα

α. Ορθοδοξία και Ορθοπραξία
………………………………………………………….

Όταν τον Μάρτιο του 1438, οι φιλενωτικοί Ορθόδοξοι και οι Δυτικοί Παπικοί συνήρχοντο στην σύνοδο της Φερράρας, ουδείς ανέμενε ότι η τύχη της συνόδου αυτής, η οποία εν συνεχεία μεταφέρθηκε στην Φλωρεντία, επρόκειτο να κριθή εκ της στάσεως ενός μόνον προσώπου, του Μάρκου Ευγενικού, Επισκόπου Εφέσου.
Ο Άγιος Μάρκος είχε συνεχώς ως οδηγό του στον αγώνα υπέρ της Ορθοδοξίας τους λόγους του Διδασκάλου του Ιωσήφ Βρυενίου:
«Ουκ αρνησόμεθά Σε, φίλη Ορθοδοξία... Ει δε και καλέσει καιρός, και μυριάκις υπέρ Σου τεθνηξόμεθα...».

Ο Μέγας αυτός Πρόμαχος της «φίλης Ορθοδοξίας» παρέμεινε άκαμπτος και γενναίος, πολεμούμενος από τους Λατίνους και προδιδόμενος από τους Έλληνες, αντιμετωπίζων και νικών τους πάντας, με θαυμαστή παρρησία και ομολογούμενο ηθικό μεγαλείο. Άρα γε, πού ωφείλετο το ανυποχώρητον του Αγίου εκείνου Ιεράρχου;

«Εις το πρόσωπον του Μάρκου Ευγενικού συνεδυάσθη άριστα, η απόλυτος προσήλωσις προς την Ορθοδοξίαν μετά της μεγάλης αγιότητος του βίου... Ο Μάρκος απέδειξεν, ότι είναι αδύνατον να διεξάγωνται επί μακρόν αγώνες υπέρ της Ορθοδοξίας άνευ μεμαρτυρημένης αγιότητος βίου».

Ο Άγιος Μάρκος δικαίως υμνήθηκε από την εκκλησιαστική ποίηση ως Άτλας της Ορθοδοξίας, διότι με την Αγιότητα και την Μαρτυρία του «εκράτησε» την Αγία Πίστη μας: «Κρατεί μεν Άτλας μυθικώς ώμοις πόλον, κρατεί δ’ αληθώς Μάρκος Ορθοδοξίαν».

Η Ορθοπραξία αποτέλεσε την αρραγή βάση της Ορθοδοξίας του Άτλαντος αυτού... Η Ορθοπραξία, δηλαδή η Ησυχαστική και Ευχαριστιακή εμπειρία στα όρια της Ορθοδόξου Εκκλησίας, εφελκύει τον φωτισμό του Αγίου Πνεύματος, δια μέσου του Οποίου αποκαλύπτεται η Ορθή Δόξα, η Αλήθεια της Πίστεως και η απόλυτος βεβαιότης περί Αυτής.

Ο Ποιμήν, ο οποίος συνδυάζει Ορθοδοξίαν και Ορθοπραξίαν αναδεικνύεται ως Οικουμενικός Διδάσκαλος και αποβαίνει το στόμα της όλης Ορθοδόξου Εκκλησίας...
Και, «όταν πάντες οι Επίσκοποι προδίδουν την ιεράν Παρακαταθήκην της Ορθοδοξίας», αυτός «βλέπει πάσαν την οικουμένην ως ποίμνιόν του και ίσταται άγρυπνος εις την έπαλξιν της Ορθοδοξίας, έτοιμος να δώση την μάχην προς πάσαν κατεύθυνσιν», «αναλαμβάνων την μέριμναν πασών των Εκκλησιών».

Στην περίπτωσι αυτήν, δηλαδή του Ορθοδοξούντος και Ορθοπράττοντος Ποιμένος, οι απανταχού της γης Ορθόδοξοι θεωρούν αυτόν ως μοναδικόν Ποιμένα της Ορθοδοξίας, ακούν τα πνευματικά σαλπίσματά του και προφυλάσσονται από πάσης κοινωνίας με τους «αλλοτριοεπισκόπους», οι οποίοι παραχαράττουν και προδίδουν την Πίστιν και την Αλήθειαν, αλλότρια φθεγγόμενοι και πράττοντες.

---

β. «Φεύγειν τους ετερόφρονας»
Αγαπητοί εν Χριστώ Αδελφοί·
Οφείλουμε την ημέρα αυτή, Κυριακή Τελώνου και Φαρισαίου, με ταπείνωση τελωνική, …· οφείλουμε, λέγω, να ακούσουμε το Μήνυμα του Αγίου Μάρκου και να το μεταδώσουμε με προσευχητική Αγάπη στους Αδελφούς μας, οι οποίοι για διαφόρους λόγους εξακολουθούν να ευρίσκονται σε κοινωνία με τους Καινοτόμους, τους Οικουμενιστάς, τους «αλλοτριοεπισκόπους».

Το Μήνυμα αυτό είναι σαφές: η Ορθοδοξία και η Ορθοπραξία απαιτούν την διακοπή πάσης κοινωνίας με τους παραχαράκτας της Αληθείας και της Πατερικής Ορθοδοξίας.