Δὲν ὑπάρχει ἑνότης, ὅταν ἐπιδιώκεται ἡ ἀνωτερότης!

Γράφει ὁ Πρεσβύτερος π. Γεράσιμος Βουρνᾶς

  Τήν Κυριακή 25 Ἰανουαρίου τοῦ 2025, ὁ Πάπας Λέοντας XIV ἐκφώνησε ὁμιλία μέ ἀφορμή τήν ἑορτή τῆς «Μεταστροφῆς τοῦ Ἁγίου Παύλου, ἡ ὁποία σηματοδοτεῖ τό κλείσιμο τῆς Ἑβδομάδος Προσευχῆς γιά τήν Ἑνότητα τῶν Χριστιανῶν».[1]

  Μεταξύ ἄλλων ἀνέφερε «μέ ἔντονη συγκίνηση» ὅτι οἱ Χριστιανοί: «εἴμαστε ἕνα! Ἤδη εἴμαστε ἕνα! Ἄς τό ἀναγνωρίσουμε, ἄς τό ζήσουμε καί ἄς τό φανερώσουμε!». Ὡστόσο, ἐκτός ἀπό τό γεγονός ὅτι παρευρέθηκαν καί συμπροσευχήθηκαν ἐκπρόσωποι ἀπό τό Οἰκουμενικό μας Πατριαρχεῖο, τῶν Ἀγγλικανῶν καί ἄλλων,[2] θά ἦταν ἴσως καλό νά σταθοῦμε καί σέ ἕνα ἄλλο σημεῖο τοῦ λόγου τοῦ Πάπα, ὅπου ὑποστήριξε ὅτι ὁ Χριστός, μετά τήν Ἀνάστασή Του, ἐμφανίστηκε πρῶτα στόν Ἀπόστολο Πέτρο, ἔπειτα στούς ὑπόλοιπους μαθητές καί ὕστερα στούς «ἄλλους ἑκατοντάδες ἀκολούθους Του καί τελικά καί σέ ἐκεῖνον» (ἐνν. τόν Ἀπόστολο Παῦλο)[…]».[3]

  Ἀπό αὐτά καί μόνο τά λόγια ὁ ἴδιος ὁ Πάπας ἀποδεικνύει ὅτι ἡ ἑνότητα τῶν Χριστιανῶν εἶναι ἐντελῶς ἀδύνατη καί μᾶλλον βρίσκεται μόνο στήν φαντασία του (ἤ στήν σκοπιμότητά του), ἐφόσον ὁ καθένας διαβάζει, ὅπως τόν ἐξυπηρετεῖ, τά κείμενα τῆς Ἁγίας Γραφῆς, ἀκόμα καί ὅταν πρόκειται, ὄχι γιά βαθιά Θεολογία, ἀλλά γιά ξεκάθαρα γεγονότα.

  Ἡ προσπάθεια κατοχύρωσης τοῦ Πρωτείου στόν Ἀπόστολο Πέτρο εἶναι τόσο ἐγγενής στόν Παπισμό, πού δέν διστάζουν νά παραχαράξουν τήν Ἁγία Γραφή γιά τόν σκοπό τους αὐτόν. Κάθε λογικός ἀναγνώστης τῆς Καινῆς Διαθήκης ἀντιλαμβάνεται ὅτι ὁ Χριστός μετά τήν Ἀνάστασή του φανερώθηκε πρῶτα στήν Παναγία μας – ὅπως μᾶς ἀποκαλύπτει ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς – καί κατόπιν στήν Ἁγία Μαρία τήν Μαγδαληνή, ἐνῷ ἔπειτα ἐμφανίστηκε στούς Ἁγίους Ἀποστόλους. Ἴσως, ὁ Πάπας βασίστηκε στήν ἀναφορά τοῦ Ε΄ Ἑωθινοῦ Εὐαγγελίου, ὅπου οἱ ἕντεκα ἅγιοι Ἀπόστολοι ἀναφέρουν: «ὅτι ἠγέρθη ὁ Κύριος ὄντως, καί ὤφθη Σίμωνι» Ὡστόσο, τήν ἐξήγηση γιά τό πῶς πρέπει νά ἐννοήσουμε αὐτό το «ὤφθη Σίμωνι» θά πρέπει νά τήν ἀναζητήσουμε λίγο νωρίτερα στήν ἴδια Εὐαγγελική Περικοπή ὅπου ἀναφέρεται ὅτι, ἀφοῦ πληροφορήθηκαν ἀπό τίς Ἀγίες Μυροφόρες τό γεγονός τῆς Ἀναστάσεως καί «ἠπίστουν αὐταῖς, ὁ δὲ Πέτρος ἀναστὰς ἔδραμεν ἐπὶ τὸ μνημεῖον, καὶ παρακύψας βλέπει τὰ ὀθόνια κείμενα μόνα, καὶ ἀπῆλθε, πρὸς ἑαυτόν θαυμάζων τὸ γεγονός».

 

Περί Καρναβάλου (Επίσκοπος Αυγουστίνος Καντιώτης)

 

Ὑπάρχουν, ἀγαπητοί μου, στιγμὲς στὴ ζωὴ ποὺ ἡ γλῶσσα δὲν μπορεῖ νὰ ἐκφράσῃ αὐ­τὸ ποὺ λέει ἡ καρδιά. Εὐ­χα­ριστῶ τὸν Κύρι­ον ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστό, ποὺ μὲ ἀ­ξιώνει νὰ στα­θῶ ἐνώπιόν σας καὶ νὰ μιλήσω. Ἄκουσα ὅτι γίνεται κάποια μάχη, καὶ αὐτὸ μὲ ἠλέκτρισε.

Ποιός εἶνε ὁ ἐχθρός; Ὁ μεγαλύτερος ἐ­χθρὸς τῆς φυλῆς μας καὶ κάθε ἔθνους ποιός εἶ­νε; Τὸν ἐπισημαίνω καὶ πάρτε τὰ μέτρα σας· εἶνε ἡ διαφθορά. Διεφθάρη ἕνα ἔθνος, κατέπεσαν τὰ ἤθη του; Δὲν μπορεῖ νὰ σταθῇ. Τὸ φωνάζει ἡ ἱστορία. Τί ἔγινε ἡ Νινευΐ, ἡ Βαβυλών, ἡ κοσμοκράτειρα ῾Ρώμη; διεφθάρησαν ἐσωτερικῶς καὶ κατέπεσαν. Κ᾽ ἐμᾶς λοιπὸν μᾶς ἐνδιαφέρει πῶς εἶνε ὁ λαός μας ἠθικῶς καὶ θρησκευτικῶς. Ὑπάρχει φόβος Θεοῦ, τιμι­ότης, ἁ­γνότης; εἶνε τ᾽ ἀντρόγυνα ἀγαπημέ­να, πιστὰ μέχρι θανάτου; τὰ παιδιὰ ὑπακοῦ­νε, ὑπάρχει σεβασμὸς στοὺς μεγαλυτέρους; τηροῦνται οἱ νόμοι, ἐφαρμόζονται; ὑπάρχει τάξις, ἡσυχία, ἀσφάλεια; Τότε χαῖρε, Ἑλλάδα! ἔχεις ῥίζα ποὺ δὲν μπορεῖ κανείς νὰ τὴν κλονίσῃ. Σᾶς συνιστῶ νὰ διαβάσετε ἕνα μικρὸ βιβλιαράκι, ποὺ ἔκανε κρότο – δὲν ἐξετάζω ἂν εἶνε γνήσιο ἢ ὄχι· μ᾽ ἐνδιαφέρει ἡ ἀ­λήθεια. Ὁ τίτλος του εἶνε «Τὰ μυστικὰ Πρωτόκολλα τῶν σοφῶν τῆς Σιών». Ἐκεῖ λέει, ὅτι μαζεύτηκαν κάπου οἱ μασόνοι καὶ συσκέφθηκαν μὲ ποιό τρόπο νὰ διαλύσουν τὰ χριστιανικὰ κράτη. Καὶ κατέληξαν· μὲ τὴ διαφθορά (τὴν εὐμάρεια, τὸ ἀλκοόλ, τὶς γκαγκστερικὲς ταινίες, τὰ θεάματα, τὰ ἔντυπα, τὴν ἀνηθικότητα…).

Μία λοιπὸν μορφὴ τῆς διαφθορᾶς αὐτῆς –μὴ γελάσῃ κανείς– εἶνε καὶ ὁ καρνάβαλος. Μπᾶ; ἀκοῦς ὁ ἱεροκήρυκας νὰ ἀσχολῆται τώρα μὲ τέτοια θέματα, νὰ κατεβαίνει τόσο χαμηλά… θὰ ποῦνε διάφοροι μοντερνίζοντες ποὺ θέλουν νὰ ἐκκοσμικεύσουν τὴν ὀρθόδοξη ζωὴ τοῦ λαοῦ μας. Ἐγὼ ὅμως ἔκλεισα τ᾽ αὐ­τιά μου· ἀκούω ἄλλες φωνές, ἀκούω κάτι ἄλλα ἀηδόνια, καὶ δὲν μοῦ κάνουν ἐντύπωσι αὐτοὶ ποὺ θέλουν νὰ σταματήσω τὸ κήρυγμα αὐτό. Ποιός εἶσαι λοιπὸν ἐσύ, ὁ συνήγορος καὶ κράχτης τῶν καρναβαλικῶν ὀργίων; Ἔλα ἐδῶ, ν᾽ ἀκούσω τί θέλεις νὰ μοῦ πῇς.

–Ὁ καρνάβαλος εἶνε ψυχαγωγία. Σπάει τὴν ἀνία, τὴ μελαγ­χολία, τὸ ἄγχος· κάνει τοὺς ἀν­θρώπους νὰ γελᾶνε, νὰ ζοῦν εὐ­χάριστες ὧ­ρες. Ἐπὶ πλέον μαζεύει κοσμάκη, ἔρ­χονται καὶ ξένοι τουρῖστες, ζων­τανεύει ἡ ἀ­γορά, γίνεται κίνησι στὸ ἐμπόριο.

*   *.  *

Ψυχαγωγία λές; Γιά ἄνοιξε τὸν προφή­τη Ἠ­σαΐα καὶ διάβασε στὸ 5ο κεφάλαιο. Θά ᾽ρθουν μέρες κατηραμένες, λέει, ποὺ οἱ ἄν­θρωποι τὸ κακὸ θὰ τὸ λένε καλό, τὸ σκοτάδι θὰ τὸ λένε φῶς, τὸ πικρὸ θὰ τὸ λένε γλυκό (Ἠσ. 5,20). Τέτοιες ἡμέρες εἶνε τώρα. Εἴδατε; φωνάζει τώρα καὶ ὁ ἀπόστολος γιὰ τὴν «πορνεία» (Α΄ Κορ. 6,18). Τώρα τὴν πόρνη δὲν τὴ λένε πόρνη, τὴ λένε φίλη, φιλενάδα· καὶ τὸν πόρνο δὲν τὸν λένε πόρνο, τὸν λένε φίλο. Ἔ­φτειαξε ὁ διάβολος δικό του λεξιλόγιο. Κ᾽ ἐσὺ λές, ὅτι ὁ καρνάβαλος εἶνε ψυχαγωγία; Θὰ σοῦ ἀπαντήσω λοιπὸν καὶ θὰ σοῦ ἀ­ποδείξω ὅτι δὲν εἶνε ψυχαγωγία. Θὰ ζυγίσουμε τὸν καρνάβαλο ἐπάνω σὲ 3 ζύγια. Τὸ ἕ­να εἶνε ἡ Καινὴ Διαθήκη. Τὸ ἄλλο εἶνε οἱ ἱεροὶ κανόνες τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, τὸ Πηδάλιο. Καὶ τὸ τρίτο εἶνε τὸ Σύνταγμα τῆς χώρας.

Προηγουμένως θέλω νὰ δώσω δύο ἐξηγήσεις. Πρῶτον, λέγοντας καρνάβαλο θὰ ἔχουμε ὑπ᾽ ὄψιν ἰδίως τὸν καρνάβαλο τῶν Πατρῶν, ποὺ εἶνε τὸ πρότυπο τῶν ἄλλων καρναβάλων. Καὶ δεύτερον, λέγον­τας καρνάβαλο ἐννοοῦμε τὸ σύνολο τῶν ὅσων λέγονται καὶ πράττονται τὴν περίοδο τῶν ἀπόκρεων. Συν­εννοηθήκαμε; Ἐλᾶτε τώρα νὰ τὸν ζυγίσουμε.

● Μὲ τὴ φαντασία βλέπω τὸν καρνάβαλο σὰν ἕνα τέρας ποὺ γεννήθηκε ἀπὸ τὴ μεῖξι τοῦ διαβόλου μὲ πολλὲς θυγατέρες τοῦ κόσμου τούτου. Τὸν θεωρῶ σὰν ἕνα βάρβαρο Γολιάθ, σὰν ἕνα Λυαῖο ποὺ καλοῦνται νὰ νικήσουν οἱ Νέστορες· «καὶ τὸν Λυαῖον νικήσεις καὶ ὑπὲρ Χριστοῦ μαρτυρήσεις». Ἐφ᾽ ὅσον λοιπὸν ὁ καρνάβαλος εἶνε τέρας, τὸ τέρας αὐτὸ ἔχει γλῶσσα – στόμα, ἔχει πρόσωπο, ἔχει φορεσιά, ἔχει στομάχι, ἔχει πόδια, ἔχει χέρια, καὶ πάνω στὸ κεφάλι ἔχει στέμμα. Μόνο στὴν καρδιά του δὲν μπαίνω, γιατὶ ἀκόμα δὲν ἔχω τὴν ἀκτινογράφησι τῆς καρδιᾶς του.

• Ἡ γλῶσσα του. Τί λέει ἡ γλῶσσα τοῦ καρνα­βάλου, δηλα­δὴ τῶν καρναβαλιστῶν; Τί λόγια βγάζει; μαργαριτάρια, διαμάντια; Βγάζει τὸ «Ἥμαρτον εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ ἐνώπιόν σου…» (Λουκ. 15,21); τὸ «Ὁ Θεός, ἱλάσθητί μου τῷ ἁ­μαρτωλῷ» (ἔ.ἀ. 18,13); βγάζει τὸ «Μνήσθητί μου, Κύριε, ὅταν ἔλθῃς ἐν τῇ βασιλείᾳ σου» (ἔ.ἀ. 23,42); Αὐτὰ τὰ λόγια βγαίνουν ἀπὸ αὐτούς; Κάθε ἄλλο· «τάφος ἀνεῳγμένος ὁ λάρυγξ αὐτῶν, ταῖς γλώσσαις αὐτῶν ἐδολιοῦσαν. κρίνον αὐτούς, ὁ Θεός» (Ψαλμ. 5,10-11). Προτιμότερο νὰ πᾷς στὸ νεκροταφεῖο, νὰ σηκώσῃς τὴν πλάκα ἑνὸς νεκροῦ ποὺ πέθανε πρὶν δυὸ μέρες – ἂν ἀντέξῃς τὴν κακοσμία, παρὰ ν᾽ ἀ­κούσῃς τοὺς καρναβαλιστάς. Τί λένε; αἴσχη, βωμολοχίες, ἀνηθικότητες…, λόγια ποὺ θά ᾽φερναν ντροπὴ στὶς παρειὲς καὶ τοῦ αἰσχρολόγου Ἀριστοφάνη.

Αὐτὰ ἐπιτρέπονται; τί λέει ἡ Καινὴ Διαθήκη; Ὁ Κύριός μας λέει, ὅτι γιὰ κάθε λόγο ἀργόν, μάταιο, ποὺ θὰ ποῦν οἱ ἄνθρωποι, θὰ δώσουν «λόγον ἐν ἡμέρᾳ κρίσεως» (Ματθ. 12,36). Καὶ ὁ ἀπόστολος Παῦλος λέει· «Πᾶς λόγος σαπρὸς (=σάπιος) ἐκ τοῦ στόματος ὑμῶν μὴ ἐκπορευέσθω» (Ἐφ. 4,29). «Ἀπόθεσθε, ἀ­δελ­φοί, διῶξτε μακριὰ ἀπὸ σᾶς, τὴν αἰσχρολογία· «καὶ αἰσχρότης καὶ μωρολογία ἢ εὐτραπελία, τὰ οὐκ ἀνήκοντα», ποὺ δὲν ἁρμόζουν στοὺς Χριστιανούς (Κολ. 3,8. Ἐφ. 5,4). Πάει τελείωσε, ἡ γλῶσ­σα τοῦ καρναβάλου εἶνε κομμένη σύρριζα. Δὲν μπορεῖ νὰ στα­θῇ ἐνώπιον τοῦ Χριστοῦ.

• Πᾶμε στὸ πρόσωπο. Ἔχει πρόσωπο ὁ καρ­νάβαλος; Δὲν ἔχει. Ἀλλὰ τί ἔχει· προσωπεῖα. Τὶς ἡμέρες αὐτὲς οἱ καρναβαλισταὶ παρουσιάζονται μὲ χίλιες δυὸ μουτσοῦνες, ὅ,τι φανταστῆτε· ὅλων τῶν ζῴων καὶ αὐτῶν τῶν δαιμόνων ἀκόμα· «ἄν­θρω­πος ἐν τιμῇ ὢν οὐ συνῆκε, παρασυνεβλήθη τοῖς κτήνεσι τοῖς ἀ­νοήτοις καὶ ὡμοιώθη αὐτοῖς» (Ψαλμ. 48,13,21). Βλέπεις ἐκεῖ κυρίες τῆς ἀριστοκρατίας μὲ οὐρές, σὰν πιθήκους καὶ τράγους, νὰ περπατοῦν μὲ τὰ τέσσερα. Ἡ Γραφὴ λέει, ὅτι ὁ πρῶτος μασκαρᾶς ἦταν – ποιός· ὁ διάβολος. Ἂν παρουσιαζόταν στὴν Εὔα ὅπως εἶνε, ἡ Εὔα θά ᾽φευγε μακριά, γι᾽ αὐτὸ παρουσιάστηκε μὲ προσωπεῖο, μὲ τὴ μορφὴ τοῦ ὡραιοτέρου ζῴου. Ὁ ὄφις δὲν ἦ­ταν ὅπως εἶνε σήμερα· ὁ ὄφις κατὰ τοὺς πατέρας ἦταν τὸ ὡραιότερο πουλὶ τοῦ παραδείσου, καὶ μὲ τὴ μορφὴ αὐτὴν ἐξαπάτησε τὴν Εὔα. Καὶ ἐν συνεχείᾳ «μετασχηματίζεται εἰς ἄγγελον φωτός» (Β΄Κορ. 11,14).

● Τί λένε, ἀγαπητοί μου, γι᾽ αὐτὰ οἱ ἱεροὶ κανόνες τῆς Ἐκ­κλησίας μας; Ὁ 62ος κανόνας τῆς Ἕκτης Οἰκουμενικῆς Συνόδου λέει, ὅτι ἀπαγορεύεται οἱ χριστιανοὶ νὰ φοροῦν προσωπεῖα σατυρικά, ποὺ προκαλοῦν ἢ τὸ γέλιο ἢ τὴ φρίκη.

• Ἀλλὰ γιά νὰ δοῦμε τὴ φορεσιά! τί φορεσιὰ ντύνεται ὁ καρνάβαλος; Σὲ ποιό γένος ἀ­νήκει; Ἄ, δὲν ἔχει γένος, εἶνε ἑρ­μαφρόδιτος, ἀρσενικοθήλυκος. Διατάζει λοιπόν· Ἔλα ἐδῶ, γυναῖκα· ἐσὺ θὰ ντυθῇς ἀντρικά. Διατάζει καὶ τοὺς ἄντρες· Ἐσεῖς νὰ ντυθῆτε γυναικεῖα. Καὶ γίνονται ὅλα φύρδην – μείγδην, καὶ χάνεται – ἐξαφανίζεται τὸ γένος. Καὶ βλέπεις γυναῖκα ἀλλὰ ἀπὸ κάτω εἶνε ἄντρας· καὶ βλέπεις ἄντρα καὶ ἀπὸ κάτω εἶνε γυναίκα. Αὐτὰ ἐπιτρέπονται; τί λένε οἱ ἱεροὶ κανόνες; Ὁ ἴδιος κανόνας ποὺ εἶπα προηγουμένως, ἀλλὰ καὶ ἡ Παλαιὰ Διαθήκη ἤδη στὸ Δευτερονόμιο κεφάλαιο 22 λέει· Νὰ μὴν τολμήσῃ ἄντρας νὰ φορέσῃ γυναικεῖα καὶ νὰ μὴν τολμήσῃ γυναίκα νὰ φορέσῃ ἀντρικά, γιατὶ ὅποιος τὸ κάνει αὐτὸ εἶνε «βδέλυγμα τῷ Θεῷ», βδελυκτὸς γιὰ τὸ Θεό· «ὅτι βδέλυγμα Κυρίῳ τῷ Θεῷ σού ἐστι πᾶς ποιῶν ταῦτα» (Δευτ. 22,5). Ἀκοῦτε; Αὐτὰ λένε ἐδῶ τὰ βιβλία.

• Ποῦ πᾶμε τώρα; Στὸ στομάχι. Τί ἔχει μέσα τὸ στομάχι τοῦ καρναβάλου; Νηστευτὴς εἶνε, χορταράκια ἔχει; Δὲν ἔχει χορταράκια. Τὸ στομάχι τοῦ καρναβάλου, τῶν καρναβαλιστῶν, εἶ­νε – τί· ἕνα τεπόζιτο, μιὰ πελωρία δεξαμενὴ γεμάτη ὄχι ἀπὸ νερά­­­κι ἀλλὰ ἀπὸ ἀλκοόλ, τόννους ἀλκοόλ!… Τό τί πίνουν τὶς ἡμέρες αὐτὲς οἱ ὀρθόδοξοι χριστιανοὶ Ἕλληνες, εἶνε ἀπερίγραπτο. Μεθοῦν, τρικλίζουν, παραπατοῦν καὶ πέφτουν. Τοὺς εἶδα στὴν Πά­τρα καὶ ἐλεεινολόγησα τὴν κατάστασι. Ἡ πατρίδα μας ἔρχεται μεταξὺ τῶν πρώτων ἀλκοολικῶν χωρῶν. Μπράβο σας, ὡραῖα!

• Μὰ ὁ καρνάβαλος ἔχει καὶ πόδια. Ἔχει πόδια; Καρνάβαλε, ποῦ πᾷς; Σὲ βλέπω ἕτοιμο· γιὰ ποῦ τραβᾷς; σὲ καμμιὰ κηδεία; σὲ κανένα νεκροταφεῖο; σὲ κανένα σπίτι χήρας καὶ ὀρφανοῦ; Ποῦ πάει; Πάει ὁλοταχῶς στὶς αἴθουσες τῶν χοροδιδασκαλείων. Ἐκεῖ εἶνε τὸ βασίλειο, ὁ ναός, τὸ ἱερὸ τέμενός του. Ἐκεῖ μέσα χορεύουν οἱ μεταμφιεσμένοι. –Καὶ εἶνε κακό; Δηλαδή, παπούλη, θὰ μᾶς κόψῃς τώρα καὶ τὸ χορό;… Ἐμένα ῥωτᾶτε; τί ἀξία ἔχει ἡ δική μου γνώμη; ῾Ρωτῆστε τὸν βασιλέα τῶν ἱεροκηρύκων, τὸν ἅγιο Ἰωάννη τὸ Χρυσόστομο. Τί λέει λοιπὸν ὁ ἅ­γιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος; «Ἔνθα ὄρχησις, ἐκεῖ διάβολος (=ὅπου χορός, ἐκεῖ διάβολος)» (P.G. 58,491,493. ΕΠΕ τόμ. 10ος, ὁμιλ. ΜΗ΄ εἰς τὸ κατὰ Ματθαῖον). Σβῆσε τὸ Χρυσόστομο καὶ κατεβαίνω κ᾽ ἐγὼ κάτω. Ἐμένα ῥωτᾶτε; Ἕνας σπουδαῖος ψυχολόγος καὶ κοινωνιολόγος, τί εἶπε· ὅτι εἶνε τόσα τ᾽ ἁμαρτήματα ποὺ γίνονται μέσα στὶς πίστες, μέσα στὰ χοροδιδασκαλεῖα, ποὺ ἐὰν γιὰ κάθε ἁμάρτημα ποὺ γίνεται ἐκεῖ ἔπεφτε κ᾽ ἕνα ἀστέρι, δὲν ξέρω πόσα ἀστέρια θὰ μένανε ἐπάνω στὸ στερέωμα. Μάλιστα, κύριε.

Κι ἀκόμη τί ἄλλο βλέπω; Βλέπω ἕνα πιάτο, πιάτο αἷμα γε­μᾶτο, καὶ πάνω σ᾽ αὐτὸ ἕνα κεφάλι κομμένο. Τί ἔκανε; τίνος εἶ­νε; Εἶνε ἡ κεφαλὴ τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Προδρόμου. Ποιός τὴν ἔκοψε; Ὁ χορός, ποὺ παρέσυρε τὴν καρδιὰ ἑνὸς ἐκφύλου βασιλέως. Ἡ Σαλώμη ἄρεσε στὸν ἀνήθικο καὶ ἔκφυλο ἐκεῖνο βασιλιᾶ (πρβλ. Ματθ. 14, 4-10). Μέσα στὸ χορὸ κόβονται καὶ πέφτουν κεφάλια τιμῆς καὶ ὑπολήψεως οἰκογενειῶν ὁλοκλήρων.

Μὰ τί χοροὶ εἶνε αὐτοὶ ἐπὶ τέλους; Νὰ προχωρήσουμε παρακάτω. Ἔλα, καρνάβαλε, νὰ μᾶς πῇς, τί χοροὶ εἶνε αὐτοὶ ποὺ κάνεις τὶς ἀπόκριες; Μήπως εἶνε χοροὶ λεβεντιᾶς, ποὺ ἔκαναν πάνω στὰ ψηλὰ βουνὰ ἀρματολοὶ καὶ κλέφτες; Μακάρι νὰ ἦ­ταν τέτοιοι. Δὲν εἶνε οὔτε σὰν τὸ χορό, ποὺ ἐπὶ τέλους κρατοῦ­σε σὲ μιὰ ἀπόστασι μ᾽ ἕνα μεταξωτὸ μαντήλι. Πρόκειται γιὰ χο­ρὸ ποὺ οὔτε τσιγαρόχαρτο δὲν χωρίζει σήμερα τὸν ἄντρα ἀπὸ τὴ γυναῖκα ποὺ ἀγκαλιάζει. Ἂν εἶστε τίμιοι ἄνθρωποι, ἂν μέσα σας ὑπάρχῃ ἀκόμα σπινθήρας, σὲ ῥωτῶ ἐσένα τὸν ἄντρα, ἐσένα τὴ γυναῖκα, ἐσένα τὸ νέο ποὺ ἔχεις μνηστή· Δὲ μοῦ λέτε, ἐὰν δῇς ἔξω στὸ δρόμο, στὴν πλατεῖα τὴ γυναῖκα σου ἢ τὴ μνηστή σου νὰ τὴν ἀγκαλιάζῃ ὁ ἄλλος ἔτσι, τί θὰ κάνῃς; Διαζύγιο θὰ πάρῃς, πιστόλι θὰ βγάλῃς. Πῶς λοιπὸν αὐτὸ ποὺ δὲν θέλεις νὰ γίνεται ἔξω, πῶς τὸ δέχεσαι, ἠλίθιε τῶν ἠλιθίων, νὰ γίνεται μέσα στὴν αἴθουσα τοῦ χοροῦ;

• Ἄ, ξεχάσαμε ὅτι ὁ καρνάβαλος ἔχει καὶ στέμμα. Ὁ Θεὸς νὰ σᾶς φυλάῃ. Εἶνε πλέον διάβολος στεφανωμένος. Καὶ ποιό εἶνε τὸ στέμμα; Εἶνε μία λέξι ἄγνωστη ἐδῶ. Ἐὰν τὴν πῶ, μόνο ἂν εἶ­νε κανένας Πατρινὸς θὰ καταλάβῃ. Εἶνε τὸ περιβόητο μπουρμπούλι. Τί εἶνε τὸ μπουρμπούλι; Δὲν τό ᾽ξερα κ᾽ ἐγὼ ὁ ταλαίπω­ρος. Τὸ ἔμαθα. Τί ἤτανε; Ἄκου! Τὶς τελευταῖες ἡμέρες ντύνον­ται οἱ γυναῖκες καὶ οἱ ἄντρες, σκεπάζοντας ὁλόκληρο τὸ πρόσωπό τους μὲ κουκοῦλες κάτω ἀπὸ μιὰ ἐνδυμασία ποὺ φοροῦ­σαν κάποτε οἱ καπουτσῖνοι στὰ βορεινὰ μέρη. Δὲν μιλᾶνε καθό­λου, ἀγκαλιάζονται, φιλιοῦνται, συναναστρέφονται ἀναμεταξύ των καὶ κατόπιν συνεχίζεται ἡ ἁμαρτία δεξιὰ καὶ ἀριστερά. Δὲν ξέρεις ποιός εἶνε ὁ ἄντρας καὶ δὲν ξέρεις ποιά εἶνε ἡ γυναίκα. Ἐπάνω στὸ «παιχνίδι» αὐτὸ ἔγιναν φρικιαστικὰ πρά­γματα. Τ᾽ ἄκουσα ἀπὸ στόμα πνευματικοῦ πατρός, τὸν ὁποῖο ὑ­­πολήπτεται ὅλη ἡ πατρίδα. Ἕνας, χορεύοντας μπουρμπούλι μὲ μιὰ ἄλλη γυναῖκα ἀποφάσισαν νὰ πᾶνε σὲ ξενοδοχεῖο, γιὰ νὰ ὁλοκληρώσουν τὴν ἁμαρτία. Πηγαίνοντας ἐκεῖ καὶ βγάζον­τας τὰ ντόμινα τί νὰ δῇ; Ἦταν ἡ γυναίκα του! Τὴν ἑπομένη ἡμέρα αἴτησι διαζυγίου. Ἕνα ἄλλο τραγικώτερο, φρικιαστικώτερο ποὺ ἀνατριχιάζεις. Παίρνοντας ἄλλος μιὰ γυναῖκα νὰ πάῃ νὰ χο­ρέψῃ, ξεσκεπάζεται τὸ ντόμινο καὶ ἦταν ἀδέρφια. Ἔπαθε κλονισμὸ ψυχικὸ καὶ πῆγε στὸ φρενοκομεῖο.

Εἶνε λοιπὸν ὡραῖα πράγματα αὐτά, τὰ ἐπιτρέπει τὸ Εὐαγγέλιο, τὰ ἐπιτρέπουν οἱ ἱεροὶ κανόνες; Καὶ μετὰ ἀπὸ αὐτὰ ποιός, ἀ­γαπητέ μου, θὰ εἶνε ἐκεῖνος ποὺ θὰ τολμήσῃ νὰ πῇ, ὅτι ὁ καρνάβαλος εἶνε μία ἀθῴα ψυχαγωγία; Κάποτε λέγανε, ὅτι κάτω ἀπὸ μιὰ ἡλικία τὰ παιδιὰ εἶνε ἀθῷα, δὲν χρειάζονται ἐξομολόγησι. Τώρα; ὅπως τὸ παπί, μόλις γεννηθῇ, πέφτει μέσα στὸ νερό, ἔτσι τὰ παιδιὰ μόλις γεννηθοῦν, εἶνε μέσα στὴν ἁ­μαρτία.

Ἂν καὶ ἔχω φόβο μήπως προσκρούσω σὲ παρθενικὰ αὐτιά, θὰ τολμήσω νὰ σᾶς μιλήσω ζωηρότερα. Ἀμφιβάλλεις ἀκόμα; Μὴ ῥωτᾷς ἐμένα, οὔτε τοὺς πνευματικοὺς πατέρας. Πήγαινε στὴν Πάτρα, νὰ ῥωτήσῃς κάτι φτωχιὲς γυναῖκες, καθαρίστριες ποὺ σκουπίζουν τὰ κέντρα αὐτὰ ὄπου γίνονται οἱ χοροί· –Πάτερ μου, μοῦ εἶπε μία ἀπὸ αὐτές, τὸ τί ἀντικείμενα μάζεψα τὸ πρωί, ὅταν πῆγα νὰ σκουπίσω τὰ χοροδιδασκαλεῖα, «αἰσχρόν ἐστι καὶ λέγειν» (πρβλ. Ἐφ. 5,12).

Ἦταν μέσα στὴν Πάτρα ἕνας τίμιος διευθυντὴς βρεφοκομείου δεκαπέντε χρόνια. Καὶ μοῦ κάνει ἕνα γράμμα. Πάτερ μου, λέει, τί φωνάζεις; Νὰ σοῦ δώσω ἐγὼ στοιχεῖα, καὶ νὰ πῇς σ᾽ ὅλους αὐτοὺς τὸ ἑξῆς. Ἐννιὰ μῆνες μετὰ τὸν καρνάβαλο, τὰ ἔκθετα βρέφη, τὰ μούλικα – νό­θα παιδάκια, νά!…νά!… πλῆθος· Δὲν ἔχω ποῦ νὰ τὰ βάλουμε. Κ᾽ ἔπειτα μοῦ λέτε ἐσεῖς ὅτι ὁ καρνάβαλος εἶνε ἀθῴα ψυχαγωγία;

Ἐγὼ ἀπορῶ, ἀδέρφια μου. Δὲν θέλω νὰ μιλάω· ἂν ἦταν δυνατὸν νὰ πάω σὲ καμμιὰ σπηλιὰ στὸ Ἅγιο Ὄρος νὰ κλάψω τὶς ἁμαρτίες μου!… Ποιός ἀκούει; Ἀμφιβάλλω ἂν καὶ ἐδῶ ὑπάρχουν δέκα ζευγάρια αὐτιὰ ν᾽ ἀκούσουν τὸ λόγο τοῦ Θεοῦ. Ὑ­πάρχει σήμερα εἰλικρι­νὴς ἀκροατής; Γι᾽ αὐτὸ μὲ συγκινεῖ ἐκεῖ­νο ποὺ ἀκοῦμε τὴ Μεγάλη Ἑβδομάδα· «Δόξα τῇ μακροθυμίᾳ σου, Κύριε…». Μεγαλοδύναμε, πῶς μᾶς ἀνέχεσαι;

Πάντως, μολονότι ἁμαρτωλὸς καὶ ἀνάξιος νὰ φιλήσω τὰ πόδια σας, βάσει τῶν πατέρων καὶ τῶν προφητῶν προειδοποιῶ ὅλους καὶ ἂς γραφῇ. Ἐὰν στὴν Πάτρα συνεχιστῇ τὸ καρνα­βάλι, μιὰ νύχτα σεισμὸς θὰ καταστρέψῃ τὴν πόλι. Καὶ οἱ σεισμοὶ ποὺ ἔγιναν τὰ τελευταῖα χρόνια δὲν εἶνε τυχαῖα γεγονότα· «ὁ ἁπτόμενος τῶν ὀρέων καὶ καπνίζονται» (Ψαλμ. 103,32). Θὰ πληρώσουμε μὲ τόκο καὶ ἐπιτόκιο ὅλα τ᾽ ἁμαρτήματα τὰ ὁποῖα διαπράττουμε.

(†) ἐπίσκοπος Αὐγουστῖνος

Ο διωγμός του Μητροπολίτη Τυχικού και η εκτροπή της εκκλησιαστικής εξουσίας.

Από τη συνοδικότητα στον φόβο: θεολογική και κανονική αποτίμηση μιας υπόθεσης που τραυματίζει τη συνείδηση της Εκκλησίας σε Κύπρο και Ελλάδα

Η υπόθεση του Μητροπολίτη Τυχικού δεν μπορεί πλέον να αντιμετωπίζεται ως ένα εσωτερικό, τεχνικό ή διοικητικό ζήτημα της Εκκλησίας της Κύπρου. Έχει εξελιχθεί σε βαθύ εκκλησιολογικό τραύμα, το οποίο προκαλεί έντονες αντιδράσεις στην Ελλάδα, ενώ στην Κύπρο γεννά ένα κλίμα φόβου, σιωπής και, σύμφωνα με πλήθος καταγγελιών, συστηματικού εκβιασμού συνειδήσεων.

Η αγανάκτηση που εκφράζεται από αρχιερείς, ιερείς, μοναχούς και λαϊκούς στον ελλαδικό χώρο δεν αφορά απλώς το πρόσωπο του Τυχικού, αλλά τον τρόπο άσκησης της εκκλησιαστικής εξουσίας, ο οποίος –κατά κοινή εκτίμηση– απομακρύνεται επικίνδυνα από το συνοδικό, πατερικό και ευαγγελικό ήθος της Ορθόδοξης Εκκλησίας.

Από την ποιμαντική ευθύνη στη διοικητική επιβολή

Η Ορθόδοξη Εκκλησία δεν είναι κοσμικός οργανισμός εξουσίας. Δεν κυβερνάται με όρους πειθαρχικών μηχανισμών, απειλών και επιβολής σιωπής. Η εξουσία στην Εκκλησία είναι σταυρική, διακονική και ασκείται «ἐν ἀγάπῃ καὶ ἀληθείᾳ». Όταν όμως η διοίκηση μετατρέπεται σε αυτοσκοπό και η πνευματική πατρότητα αντικαθίσταται από τον φόβο, τότε έχουμε σαφή εκτροπή της εκκλησιαστικής ζωής.

Στην περίπτωση του Μητροπολίτη Τυχικού, πληθαίνουν οι φωνές που κάνουν λόγο για προειλημμένες αποφάσεις, για έλλειψη ουσιαστικού διαλόγου και για πρακτικές που παραπέμπουν περισσότερο σε αυταρχική διοίκηση παρά σε συνοδική διάκριση. Η ευθύνη για αυτήν την κατάσταση αποδίδεται, από πολλούς εκκλησιαστικούς κύκλους, στον Αρχιεπίσκοπο Κύπρου Γεώργιος και σε συνοδικούς αρχιερείς που, αντί να λειτουργούν ως εγγυητές της ενότητας και της δικαιοσύνης, φέρονται να συναινούν ή να σιωπούν.

Το κλίμα φόβου στην Κύπρο

Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η εικόνα που μεταφέρεται από την Κύπρο. Εκεί, σύμφωνα με μαρτυρίες κληρικών και λαϊκών, επικρατεί γενικευμένος φόβος. Όσα λέγονται, λέγονται χαμηλόφωνα. Οι αντιρρήσεις εκφράζονται σε κλειστούς κύκλους. Οι δημόσιες τοποθετήσεις αποφεύγονται.

Καταγγέλλεται ότι αρχιερείς, ιερείς και πιστοί απειλούνται ή πιέζονται:

• άλλοι με αργία ή στέρηση μισθού,

• άλλοι με μεταθέσεις και διοικητικές ποινές,

• άλλοι με την απειλή αφορισμού ή δημόσιας διαπόμπευσης,

• και άλλοι, ακόμη πιο ωμά, με υπαινιγμούς για «κρυφά πταίσματα», τα οποία υποτίθεται ότι γνωρίζει η εκκλησιαστική ηγεσία.

Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις όπου κληρικοί και λαϊκοί που τόλμησαν να εκφράσουν υποστήριξη προς τον Μητροπολίτη Τυχικό βρέθηκαν αντιμέτωποι με πειθαρχικές διαδικασίες ή δικαστικές περιπέτειες. Η εικόνα αυτή δεν συνάδει με Εκκλησία Χριστού, αλλά με σύστημα πνευματικής τρομοκράτησης.

Κανονική και θεολογική εκτροπή

Οι Ιεροί Κανόνες είναι σαφείς: κανένας επίσκοπος δεν διώκεται χωρίς σαφή, αποδεδειγμένη κατηγορία, χωρίς κανονική διαδικασία, χωρίς πραγματική δυνατότητα απολογίας. Η Εκκλησία ποτέ δεν νομιμοποίησε τον εκφοβισμό ως μέσο διοίκησης ούτε τη σιωπή ως αρετή.

Οι Πατέρες της Εκκλησίας είναι ακόμη αυστηρότεροι. Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος καταγγέλλει απερίφραστα τους ποιμένες που κυβερνούν με φόβο και όχι με αγάπη. Ο Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής υπενθυμίζει ότι η αλήθεια δεν υποτάσσεται στην εξουσία, αλλά η εξουσία οφείλει να υποτάσσεται στην αλήθεια.

Όταν η συνοδικότητα ακυρώνεται στην πράξη και αντικαθίσταται από έναν κλειστό κύκλο αποφάσεων, τότε η Εκκλησία παύει να λειτουργεί ως Σώμα Χριστού και κινδυνεύει να μετατραπεί σε ιεραρχικό μηχανισμό αυτοσυντήρησης.

Οι αντιδράσεις στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα, η υπόθεση Τυχικού έχει προκαλέσει βαθύ προβληματισμό και αγανάκτηση. Αρχιερείς και θεολόγοι μιλούν ανοιχτά για ένα επικίνδυνο προηγούμενο. Μοναχοί και πνευματικοί πατέρες εκφράζουν φόβο ότι τέτοιες πρακτικές, αν δεν ελεγχθούν, θα διαβρώσουν την εμπιστοσύνη του λαού προς την Εκκλησία.

Η συμπαράσταση προς τον Τυχικό δεν πηγάζει από προσωπολατρία, αλλά από την αίσθηση ότι εδώ δοκιμάζεται η ίδια η εκκλησιαστική συνείδηση: αν δηλαδή η Εκκλησία θα συνεχίσει να λειτουργεί ως χώρος ελευθερίας, αλήθειας και μετάνοιας ή αν θα υποκύψει στη λογική του φόβου και της επιβολής.

Επίλογος: Έκκληση για μετάνοια και αλήθεια

Η Εκκλησία δεν σώζεται με σιωπές επιβεβλημένες, ούτε με πειθαρχικές ποινές που γεννούν τρόμο. Σώζεται μόνο με αλήθεια, ταπείνωση και μετάνοια. Η υπόθεση του Μητροπολίτη Τυχικού αποτελεί κραυγή αγωνίας και ταυτόχρονα ευκαιρία: είτε για διόρθωση και αποκατάσταση της εκκλησιαστικής τάξης είτε για περαιτέρω διολίσθηση σε αυταρχικά σχήματα που δεν έχουν θέση στο Ευαγγέλιο.

Διότι μια Εκκλησία που φοβάται τον λόγο, που διώκει τη διαφωνία και που κυβερνά με εκβιασμούς, παύει να είναι Εκκλησία Χριστού και μετατρέπεται σε σκιά του εαυτού της.

Ο Λαός της Πάφου

Ψυχοσάββατο: Μια γέφυρα ελέους και αγάπης μεταξύ ζώντων και κεκοιμημένων.

Εκατομμύρια τιμητικά στεφάνια και κοσμικές εκδηλώσεις μνήμης δεν μπορούν να προσφέρουν ούτε ένα ψίχουλο από αυτό που προσφέρει ένα και μόνο Ψυχοσάββατο

Συντάκτης: Ελευθέριος Ανδρώνης

Εάν ο κόσμος συνειδητοποιούσε την άπειρη ευσπλαγνία του Θεού που περιγράφεται στο Ψυχοσάββατο, θα έτρεχαν όλοι με λαχτάρα να ράνουν τις ψυχές των νεκρών τους με τις ευχές της Εκκλησίας. Το Σάββατο πριν από την Κυριακή της Απόκρεω, το λεγόμενο και «Σάββατο των Ψυχών» ή «Ψυχοσάββατο», είναι το ένα από τα δύο Σάββατα του έτους που είναι αφιερωμένα στις ψυχές των κεκοιμημένων.

Δεν είναι μια συμβολική μέρα τιμής ή μνήμης. Δεν είναι μια πράξη δικής μας παρηγοριάς για εκείνους που έχουμε χάσει. Είναι μια ζώσα κοινωνία. Είναι μια Λειτουργική κατάδυση στο απύθμενο έλεος του Θεού, μια ιερή ημέρα που δεόμαστε μπροστά στον Χριστό για όλες τις ψυχές του επέκεινα. Η επίγεια Εκκλησία που λέγεται Στρατευομένη, παρίσταται ενώπιον Θεού αντάμα με την ουράνια Εκκλησία, τη Θριαμβεύουσα. Δύο πανίσχυρες πτέρυγες που εξυψώνουν το ανθρώπινο γένος και γράφουν ψυχές στη Βίβλο της Ζωής.

Απόψεις και σχόλια στο άρθρο του κ.Α.Βαβούσκου με θέμα: «Φανάρι – Μόσχα: Διάσταση απόψεων ή αγεφύρωτο χάσμα;

 

Ολόκληρο το άρθρο βρίσκεται στην ηλεκτρονική διεύθυνση. https://www.romfea.gr/katigories/10-apopseis/74872-fanari-mosxa-diastasi-apopseon-i-agefyroto-xasma

Βασικά σημεία του άρθρου.(Συνοπτική παρουσίαση)

Η Κρίση

Στις 12 Ιανουαρίου 2026, η ρωσική Υπηρεσία Εξωτερικών Πληροφοριών (SVR) εξέδωσε πρωτοφανή ανακοίνωση κατά του Οικουμενικού Πατριάρχη, χαρακτηρίζοντάς τον «αντίχριστο με ράσα» και «διάβολο εν σαρκί». Για πρώτη φορά κρατική — όχι εκκλησιαστική — αρχή παρεμβαίνει στις διορθόδοξες σχέσεις με τέτοιους όρους.

Η πολιτειακή παρέμβαση δεν επιλύει αλλά επιτείνει το χάσμα. Η Ορθόδοξη Εκκλησία κινδυνεύει να διχαστεί σε δύο στρατόπεδα: αυτούς που αποδέχονται (4 Εκκλησίες) και αυτούς που απορρίπτουν (10 Εκκλησίες) την αυτοκεφαλία της Ουκρανίας.

Η Λύση

Άμεση σύγκληση Συνόδου Προκαθημένων — όχι Πανορθόδοξης Συνόδου λόγω χρονοβόρας διαδικασίας.

Τα 4 Θέματα προς Συζήτηση

1. Αναθεώρηση Κανονισμού Πανορθόδοξης Συνόδου — κατάργηση ομοφωνίας, απλοποίηση διαδικασίας
2. Το Ουκρανικό Ζήτημα — Η νομοκανονική διάσταση: Το περιβόητο «Ουκρανικό Ζήτημα» συνιστά μία μεγάλη «νομοκανονική» παρεξήγηση. Το Γράμμα Εκδόσεως του 1686 του τότε Οικουμενικού Πατριάρχη Διονυσίου Δ' του Μουσελίμη, το οποίο επικαλείται τόσο το Οικουμενικό Πατριαρχείο όσο και το Πατριαρχείο Ρωσίας, ως τέτοιο (δηλαδή Γράμμα Εκδόσεως) δεν μεταβιβάζει κανονική δικαιοδοσία αλλά μόνον εκχωρεί προσωρινώς και για συγκεκριμένη περίπτωση δικαίωμα χειροτονίας.
3. Ενορίες Ρωσίας στην Αλεξάνδρεια — κανονικό παράπτωμα εισπηδήσεως
4. Αυτοκεφαλία Σκοπίων από Σερβία — αμφισβήτηση του δικαιώματος του Οικουμενικού Πατριαρχείου

Πώς Συγκαλείται

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης έχει το δικαίωμα (όχι υποχρέωση, λόγω έκτακτου χαρακτήρα). Αν δεν πράξει, οι Εκκλησίες μπορούν με έγγραφο αίτημα να καταστήσουν υποχρεωτική τη σύγκληση.

Το Δίλημμα

Χωρίς άμεση σύγκληση Συνόδου, η διάσταση απόψεων θα μετατραπεί σε αγεφύρωτο χάσμα. Οι θεσμοί υπάρχουν — το ερώτημα είναι αν θα λειτουργήσουν.

-----------------------------------------------------------------------

 

ΣΧΟΛΙΑ

Α.Η  σημερινή κατάσταση στην Ορθοδοξία δεν είναι μια απλή «διαφορά απόψεων»(όπως γράφει ο κ.Β) , αλλά μια βαθιά και πραγματική ρήξη. Όταν Εκκλησίες δεν συλλειτουργούν, δεν μνημονεύουν η μία την άλλη και έχουν διακόψει την εκκλησιαστική κοινωνία, αυτό δεν μπορεί να θεωρηθεί απλή διαφωνία. Στην πράξη σημαίνει ότι η ενότητα έχει τραυματιστεί σοβαρά. Άρα, ο όρος «διάσταση απόψεων» εμφανίζεται ως υποβάθμιση της πραγματικής κατάστασης.

Β. Παραδοσιακά, στα μεγάλα πανορθόδοξα θέματα επιδιώκεται ομοφωνία, δηλαδή συμφωνία όλων των Τοπικών Εκκλησιών. Η πρόταση να αντικατασταθεί η ομοφωνία από την πλειοψηφία παρουσιάζεται ως αλλαγή των κανόνων. Η πλειοψηφία πράγματι εφαρμόζεται σε τοπικά ζητήματα, όμως για θέματα που αφορούν όλη την Ορθοδοξία θεωρείται ότι απαιτείται καθολική συναίνεση, ώστε να διασφαλίζεται η ενότητα.

Γ. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο έγγραφο του 1686, με το οποίο ρυθμίστηκε το εκκλησιαστικό καθεστώς της Ουκρανίας. Η άποψη ότι τότε δεν μεταβιβάστηκε πλήρης εκκλησιαστική εξουσία, αλλά μόνο δικαίωμα χειροτονίας ΔΕΝ ΕΥΣΤΑΘΕΙ. Αν πράγματι επρόκειτο για προσωρινή ή περιορισμένη ρύθμιση, τίθεται το ερώτημα γιατί παρέμεινε σε ισχύ για περισσότερα από τριακόσια χρόνια χωρίς αμφισβήτηση. Αν ήταν «προσωρινό», γιατί κράτησε 338 χρόνια; Αν η Κωνσταντινούπολη είχε ακόμα εξουσία, γιατί χρειάστηκε να ακυρώσει το έγγραφο 1686 το 2018; Θα μπορούσε απλά να αποφασίσει. Η ίδια η Κωνσταντινούπολη είχε πει στο παρελθόν (1758, 1767, 1770) ότι η μεταβίβαση ήταν οριστική.

Δ. Ο κ.Βαβούσκος κάνει ότι δεν βλέπει τα λάθη του Φαναρίου Μιλάει για «αντικανονικές ενέργειες» της Ρωσίας και της Σερβίας, αλλά σιωπά για το Φανάρι που  έκανε εισπήδηση σε ξένη επικράτεια (χειροτόνησε επισκόπους στην Ουκρανία χωρίς άδεια), αναγνώρισε σχισματικούς χωρίς να μετανοήσουν, αποφάσισε μόνο του το 2019, χωρίς να ρωτήσει κανέναν .