Ο Μ. Αλέξανδρος στα Ιεροσόλυμα.

Τα θεμέλια για την εξάπλωση του Χριστιανισμού.

Είναι σε όλους γνωστό ότι η Ιστορία δεν μοιράζει τίτλους χωρίς περιεχόμενο.

Τον τίτλο «Μεγάλος» τον απονέμει σε λίγους οι οποίοι αφήνουν ανεξίτηλο το στίγμα

του περάσματος από την γη. Σε ανθρώπους που άλλαξαν τον ρου της Ιστορίας ή την

οδήγησαν σε νέους δρόμους.

Ένας από τους λίγους εκλεκτούς «Μεγάλους» της Ιστορίας είναι και ο Μέγας

Αλέξανδρος, ο Έλληνας, παιδί της Ελληνικότατης Μακεδονίας. Γιός του Φιλίππου και

της Ολυμπιάδας, έζησε μόνο τριάντα τρία χρόνια από το 356 π.Χ (Αρχαία Πέλλα 23

Ιουλίου),έως 323 π.Χ. ( Βαβυλώνα, 10 Ιουνίου).

Το παρόν κείμενο δεν θα ασχοληθούμε με την βιογραφία και την τεράστια

προσφορά του εκπολιτιστή στρατηλάτη στον παγκόσμιο πολιτισμό και στην Ελλάδα.

Θα αναφερθούμε για τη συμπεριφορά του μεγάλου Έλληνα όταν έφθασε στην

Ιερουσαλήμ πριν από εικοσιδύο περίπου αιώνες.

Ο ιστορικός της εποχής Φλάβιος Ιώσηπος μας μας πληροφορεί: Ο Μέγας

Αλέξανδρος ενώ πολιορκούσε την Τύρο στέλνει ανθρώπους του στα Ιεροσόλυμα για

να ζητήσουν βοήθεια.

Οι Αρχιερείς των Εβραίων τους απαντούν ότι δεν μπορούν να βοηθήσουν με

στρατιωτική δύναμη γιατί έχουν όρκους με τους Πέρσες και αυτούς τους όρκους δεν

θέλουν να παραβούν. Αυτή συμφωνία που έγινε στα χρόνια του Κύρου τους έδινε το

δικαίωμα να ανοικοδομήσουν τον ναό του Σολομώντος.

Τότε, οι εχθροί των Εβραίων οι Σαμαρείτες βρίσκουν ευκαιρία και

συκοφαντούν τους Εβραίους στον στρατηλάτη. Έτσι τον ωθούν να τιμωρήσει τους

Εβραίους, να καταστρέψει τον ναό και να δώσει σε αυτούς την άδεια να κτίσουν ναό

στο όρος Γαριζείν.

Ο Αλέξανδρος, πράγματι, αποφασίζει να τιμωρήσει τους Εβραίους.

Η Στάση της Γεωργιανής Ορθόδοξης Εκκλησίας κατά την Επίσκεψη του Πάπα Φραγκίσκου (2016)

 

Εισαγωγικά

Παρουσιάζουμε στην συνέχεια σε ενότητες  τα βασικά σημεία του αξιόλογου άρθρου του Τζέσε Ντόμινικ, που γράφτηκε  4/10/2016  με αφορμή την επίσκεψη του Πάπα Φραγκίσκου στην Τιφλίδα της Γεωργίας το 2016.(πηγή. https://orthochristian.com/97534.html)

 

Το ιστορικό πλαίσιο

Από τις 30 Σεπτεμβρίου έως τις 2 Οκτωβρίου 2016, ο Πάπας Φραγκίσκος επισκέφθηκε την αρχαία Ορθόδοξη χώρα της Γεωργίας. Την Κυριακή 1 Οκτωβρίου τέλεσε Λειτουργία σε στάδιο της Τιφλίδας για τον μικρό Καθολικό πληθυσμό της πρωτεύουσας. Οι Ιεράρχες της Γεωργιανής Ορθόδοξης Εκκλησίας ήταν εμφανώς απόντες — και όπως θα δούμε, όπως ακριβώς έπρεπε.

 

Η διαστρέβλωση των ΜΜΕ

Τα μέσα ενημέρωσης παρουσίασαν την απουσία οποιασδήποτε επίσημης Γεωργιανής Ορθόδοξης αντιπροσωπείας ως «αποστροφή», «αποκοπή» και ότι ο Πάπας αντιμετωπίστηκε «με αδιαφορία». Ότι τέτοιοι τίτλοι είναι ψευδείς και προκλητικοί είναι προφανές, δεδομένου ότι ο Πάπας επισκέφθηκε τη χώρα με πρόσκληση του προέδρου και του ίδιου του Αγιωτάτου Πατριάρχη  Ηλία Β΄, ο οποίος τον υποδέχθηκε στο αεροδρόμιο και συναντήθηκε μαζί του σε επίσημη ιδιότητα.

Επιπλέον, ο Πάπας καλωσορίστηκε στον Καθεδρικό Ναό Σβετιτσχοβέλι στο Μτσχέτα, όπου αντάλλαξε ομιλίες με τον Αγιώτατο παρουσία αριθμού ιεραρχών, κληρικών, μοναχών και πιστών.

Σχόλιο: Η σύγχυση εδώ είναι σκόπιμη. Τα ΜΜΕ συγχέουν την απουσία από τη Λειτουργία με γενική απουσία, δημιουργώντας εσφαλμένη εικόνα «αποκοπής». Η πραγματικότητα ήταν πιο σύνθετη και πιο ενδιαφέρουσα.

 

Η πραγματικότητα: Σεβασμός με ακεραιότητα

Αυτό που βλέπουμε είναι ότι, στην πραγματικότητα, ο Πάπας αντιμετωπίστηκε με τον ίδιο σεβασμό που δίνεται σε οποιονδήποτε επισκέπτη αξιωματούχο. Ο ίδιος ο Πάπας, κατά την αναχώρησή του, εξέφρασε την ευγνωμοσύνη του για τη θερμή υποδοχή. Αλλά ο Αγιώτατος Ηλίας Β΄ διατήρησε επίσης με σεβασμό τη δική του ακεραιότητα και εκείνη της Ορθόδοξης πίστης και Εκκλησίας, που μας δόθηκε από τον Χριστό μέσω των Αποστόλων Του.

Σχόλιο: Εδώ αναδεικνύεται η διπλή πρόκληση που αντιμετώπισε ο Πατριάρχης: διπλωματική ευγένεια απέναντι σε έναν επίσημο επισκέπτη, αλλά ταυτόχρονα διαφύλαξη της ορθόδοξης ταυτότητας. Η λύση ήταν η επιλεκτική παρουσία: υποδοχή στο αεροδρόμιο και συνάντηση στον Καθεδρικό, αλλά απουτεία από τη Λειτουργία στο στάδιο.

 

Ο οικουμενισμός του Πάπα και η ορθόδοξη απάντηση

Στην Καθολική Λειτουργία του Σαββάτου, ο Πάπας Φραγκίσκος δήλωσε: «Πρέπει να εργαζόμαστε μαζί. Πρέπει να σεβόμαστε ο ένας τον άλλον και να προσευχόμαστε μαζί. Αυτό είναι ο οικουμενισμός».

Είναι ακριβώς αυτός ο οικουμενισμός που η Γεωργιανή Ορθόδοξη Εκκλησία κατανοεί και δικαίως απορρίπτει, όχι από οποιοδήποτε μίσος ή σωβινισμό, αλλά από τον δίκαιο πόθο να διατηρήσει άθικτη την παρακαταθήκη της πίστης που εμπιστεύθηκε στους ιεράρχες και όλους τους πιστούς.

Η Εκκλησία και οι πιστοί της καθοδηγούνται από το δόγμα lex orandi, lex credendi — ο κανόνας της προσευχής είναι ο κανόνας της πίστης — δηλαδή, η Εκκλησία πιστεύει ό,τι προσεύχεται, και προσεύχεται ό,τι πιστεύει, και επομένως, η ενότητα της πίστης είναι προφανής και αναγκαία προϋπόθεση για την ενότητα στην προσευχή.

Η απουσία ενότητας πίστης μεταξύ της Ορθόδοξης Εκκλησίας και της Καθολικής ομολογίας είναι προφανής, και έτσι πρέπει να είναι προφανής και η απουσία ενότητας στην προσευχή. Ο αμοιβαίος σεβασμός δεν αρκεί για να μας ενώσει στον Χριστό, γιατί ο σεβασμός που αγνοεί την αλήθεια δεν είναι σεβασμός καθόλου, και σίγουρα δεν είναι αγάπη.

Σχόλιο: Το lex orandi, lex credendi είναι η καρδιά της λογικής. Δεν μπορείς να προσεύχεσαι «μαζί» με κάποιον που δεν πιστεύεις το ίδιο. Η προσευχή είναι έκφραση πίστης, όχι απλή κοινωνική εκδήλωση. Η άρνηση κοινής προσευχής δεν είναι αγένεια, αλλά ειλικρίνεια.

 

Η επίκληση του Αποστόλου Παύλου

Στην ομιλία του της 1ης Οκτωβρίου στον Καθεδρικό Ναό Σβετιτσχοβέλι, ο Πάπας επικαλέστηκε τον Άγιο Απόστολο Παύλο, λέγοντας: «Όσοι βαπτίστηκαν στον Χριστό, όπως διδάσκει ο Άγιος Παύλος, ενδύθηκαν τον Χριστό. Έτσι... καλούμαστε να είμαστε 'ένα εν Χριστώ Ιησού' και να αποφεύγουμε να προτάσσουμε τη δυαρμονία και τις διαιρέσεις μεταξύ των βαπτισμένων, γιατί αυτό που μας ενώνει είναι πολύ περισσότερο από αυτό που μας χωρίζει».

Στα μάτια των μέσων ενημέρωσης, η φαινομενική απόρριψη από την Γεωργιανή Ορθόδοξη Εκκλησία του ιδεώδους της ενότητας και της αρμονίας είναι «αποστροφή» και «αποκοπή», αλλά αυτό που ο Πάπας Φραγκίσκος απέτυχε να αναφέρει, και που, φυσικά, τα κοσμικά μέσα ενημέρωσης αποτυγχάνουν να κατανοήσουν, αλλά που όσοι έχουν Ορθόδοξη συνείδηση δεν μπορούν ποτέ να ξεχάσουν, είναι ότι ο Άγιος Παύλος μίλησε όχι μόνο για ενότητα στο βάπτισμα, αλλά για Έναν Κύριο, μία πίστη, ένα βάπτισμα, που μας ενώνουν σε ένα σώμα και ένα Πνεύμα (Εφεσίους 4:4, 5). Τα βαπτίσματα που δεν είναι μίας πίστης δεν είναι πράγματι ένα βάπτισμα. Το βάπτισμα είναι προς ένωση με το Σώμα του Χριστού, και επομένως, φυσικά, δεν μπορεί να συμβεί έξω από εκείνο το Σώμα του Χριστού.

Σχόλιο: Εδώ έχουμε τη θεολογική αιχμή. Ο Πάπας επικαλείται τον Παύλο επιλεκτικά, διαστρεβλώνοντας το πλήρες νόημα. Ο Παύλος δεν μιλούσε για «ενότητα παρά τις διαφορές», αλλά για ενότητα μέσα στην κοινή πίστη. Χωρίς κοινή πίστη, δεν υπάρχει κοινό βάπτισμα — αυτή είναι η ορθόδοξη θέση.

 

Η κανονική παράδοση

Σε ανακοίνωση στην ιστοσελίδα του Γεωργιανού Πατριαρχείου, η Εκκλησία υπενθύμισε στους πιστούς ότι: «Όσο υπάρχουν δογματικές διαφορές μεταξύ των εκκλησιών μας, οι Ορθόδοξοι πιστοί δεν θα συμμετέχουν στις προσευχές τους», κάτι που είναι εντελώς σύμφωνο με την θεόπνευστη καθολική κανονική Παράδοση της Εκκλησίας.

Ο Κανόνας 10 των Αγίων Αποστόλων αναφέρει: «Αν κάποιος που δεν είναι σε κοινωνία προσευχηθεί μαζί, ακόμα και στο σπίτι, ας αφορίζεται», και ο Κανόνας 45: «Επίσκοπος, ή Πρεσβύτερος, ή Διάκονος που προσεύχεται μαζί με αιρετικούς, πρέπει να αφορίζεται· αν τους επέτρεψε να εκτελέσουν οτιδήποτε ως Κληρικοί, ας καθαιρείται».

Έτσι, μπορούμε να δούμε ότι ο Αγιώτατος διατήρησε την καλή του στάση στην Εκκλησία και την ανθεκτική μαρτυρία της Ορθόδοξης πίστης. Πολλοί μεταγενέστεροι κανόνες επιβεβαιώνουν και αναπτύσσουν τους κανόνες που τίθενται εδώ.

Σχόλιο: Η επίκληση των Αποστολικών Κανόνων δεν είναι «φονταμενταλισμός», αλλά συνέπεια με την παράδοση. Οι κανόνες αυτοί δεν είναι απλώς νομικοί κανόνες, αλλά εκφράσεις της εκκλησιαστικής συνείδησης. Ο Πατριάρχης Ηλίας τήρησε αυτή την παράδοση, αποφεύγοντας την κοινή προσευχή.

 

Η Ορθόδοξη Εκκλησία της Γεωργίας μας διδάσκει.

 

Αρχή φόρμας

Τέλος φόρμας

Τα οικουμενιστικά ανοίγματα του Πατριάρχη Γεωργίας και οι αντιδράσεις. (Η Ορθόδοξη Εκκλησία της Γεωργίας μας διδάσκει)

Έρευνα: πρωτοπρεσβύτερος Δημήτριος Αθανασίου

Ο Πατριάρχης Γεωργίας Ηλίας Β' (1933-2026), ο οποίος κοιμήθηκε πρόσφατα στις 17 Μαρτίου 2026, αντιμετώπισε κατά το παρελθόν σοβαρές κατηγορίες από συντηρητικά εκκλησιαστικά στοιχεία σχετικά με οικουμενιστικές πρακτικές.

Οι Κατηγορίες και η Σύγκρουση του 1997

Το κρίσιμο σημείο ήταν η συμμετοχή του στην ηγεσία του Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών (ΠΣΕ). Από το 1978 έως το 1983, ο Ηλίας Β' υπηρέτησε ως συμπρόεδρος του ΠΣΕ. Αυτή η ενεργή συμμετοχή προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από παραδοσιακά μοναστήρια.

Τον Απρίλιο του 1997, η αδελφότητα της Μονής του Αγίου Σίου του Μγκβίμε εξέδωσε ανοιχτή επιστολή κατηγορώντας τον Πατριάρχη για «αίρεση του Οικουμενισμού». Η επιστολή υποστήριζε ότι:

• Η συμμετοχή στο ΠΣΕ συνιστά αποδοχή της «θεωρίας των κλάδων» που αρνείται το δόγμα της «Μίας, Αγίας, Καθολικής και Αποστολικής Εκκλησίας».
• Οι λειτουργικές συμπροσευχές με αιρετικούς εισάγουν βαθύτερα την αίρεση στο σώμα της Εκκλησίας.

Την ίδια περίοδο, πολλά μοναστήρια (Μονή Μπετάνια, Λαύρα Αγίου Δαβίδ Γκαρέτζε, Μονή Ζάρζμα) διέκοψαν την ευχαριστιακή κοινωνία με τον Πατριάρχη Ηλία Β', λόγω των οικουμενιστικών του πρακτικών. Κληρικοί της περιοχής Γκούρια απείλησαν με σχίσμα, εάν η Εκκλησία δεν αποχωρούσε από το ΠΣΕ.

Τα Μοναστήρια που Διέκοψαν την Ευχαριστιακή Κοινωνία (1997)

1. Μονή του Αγίου Σίου του Μγκβίμε (Monastery of Saint Shio of Mghvime)

Ηγούμενος: Αρχιμανδρίτης Γεώργιος
Ημερομηνία διακοπής: 14/27 Απριλίου 1997

Η αδελφότητα εξέδωσε ανοιχτή επιστολή κατηγορώντας τον Πατριάρχη για «αίρεση του Οικουμενισμού». Στην επιστολή τους επικαλέστηκαν τον Κανόνα ΙΕ' της Α' και Β' Συνόδου της Κωνσταντινουπόλεως, ο οποίος αναφέρει, ότι, όσοι διακόπτουν την κοινωνία με επίσκοπο που δημόσια κηρύσσει αίρεση, «ουκ υπόκεινται κανονική τιμωρία... αλλά και αξίζουν της πρεπούσης τιμής μεταξύ των Ορθοδόξων».

2. Λαύρα του Οσίου Δαβίδ του Γκαρέτζε (Lavra of Saint David of Garedzhe)

Ηγούμενος: Αρχιμανδρίτης Γρηγόριος
Ημερομηνία διακοπής: 17/30 Απριλίου 1997

Ο Αρχιμανδρίτης Γρηγόριος όχι μόνο διέκοψε την ευχαριστιακή κοινωνία με τον Πατριάρχη, αλλά παραιτήθηκε και από το αξίωμα του ηγουμένου.

3. Μονή Μπετάνια (Betania Monastery)

Ηγούμενος: Ιερομόναχος Αγγαίος
Ημερομηνία διακοπής: 18 Απριλίου/1 Μαΐου 1997

Η Μονή Μπετάνια εξέδωσε την επιστολή «Αναθέματα στην Αίρεση του Οικουμενισμού» («Anathemas to the Heresy of Ecumenism»), η οποία δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα New Generation στις 14 Αυγούστου 1997. Συμμετείχαν επίσης οι μοναχοί Ευτυχής και Γαβριήλ .

4. Μονή Ζάρζμα (Zarzma Monastery)

Ηγούμενος: Αρχιμανδρίτης Γεώργιος
Ημερομηνία διακοπής: 2/15 Μαΐου 1997

Η Μονή Ζάρζμα, μια από τις σημαντικότερες μονές της Γεωργίας με ιστορία από τον 8ο-9ο αιώνα, διέκοψε την κοινωνία όχι μόνο με τον Πατριάρχη Ηλία Β', αλλά και με τον Επίσκοπο Σέργιο του Αχαλτσίχε, κατηγορώντας και τους δύο για πτώση στην «αίρεση του οικουμενισμού».

---

Η Απειλή Σχίσματος από την Περιοχή Γκούρια

Στις 6/19 Μαΐου 1997, κληρικοί της περιοχής Γκούρια συγκάλεσαν σύσκεψη με την ευλογία του Επισκόπου Σεμοκμέντι, Κυρού Ιωσήφ. Στην επιστολή τους προς τον Πατριάρχη και την Ιερά Σύνοδο, ανέφεραν:

«Σας παρακαλούμε, ταπεινά, να μην σχίσετε το ένδυμα της Εκκλησίας του Χριστού με σχίσμα. Για χάρη της αγάπης, αποφασίστε να αποχωρήσετε από το Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών. Διαφορετικά θα υπογράψουμε στην απόφαση των προαναφερθέντων αδελφοτήτων και θα διακόψουμε την ευχαριστιακή κοινωνία μαζί σας».

Υπογραφές:

1. Αρχιμανδρίτης Νικόλαος, Ηγούμενος της Μονής Αγίου Νικολάου Σεμοκμέντι
2. Αρχιμανδρίτης Ανδρέας, Πνευματικός Πατέρας της Μονής Τζικέτι
3. Πρωτοπρεσβύτερος Βασίλειος, Εφημέριος του Καθεδρικού Σεμοκμέντι
4. Πρεσβύτερος Ματθαίος, Εφημέριος της Εκκλησίας Αγίων Ιουλίττας και Κυριακού
5. Πρεσβύτερος Κωνσταντίνος, Εφημέριος της Εκκλησίας Αγίου Γεωργίου στο Ντβάμπτσου
6. Διάκονος Κυριακός του Καθεδρικού Σεμοκμέντι

---

Χρονολογική Αλληλουχία των Γεγονότων

 

Ημερομηνία	Γεγονός
14/27 Απριλίου 1997	Μονή Αγίου Σίου Μγκβίμε: Διακοπή κοινωνίας
17/30 Απριλίου 1997	Λαύρα Αγίου Δαβίδ Γκαρέτζε: Διακοπή κοινωνίας + παραίτηση ηγουμένου
18 Απριλίου/1 Μαΐου 1997	Μονή Μπετάνια: Διακοπή κοινωνίας
2/15 Μαΐου 1997	Μονή Ζάρζμα: Διακοπή κοινωνίας με Πατριάρχη και Επίσκοπο Σέργιο
6/19 Μαΐου 1997	Σύσκεψη κληρικών Γκούρια: Απειλή σχίσματος
Μάιος 1997	Απόφαση Ιεράς Συνόδου για αποχώρηση από ΠΣΕ

Η πίεση από αυτές τις κινήσεις οδήγησε τελικά την Ιερά Σύνοδο της Γεωργιανής Ορθόδοξης Εκκλησίας να αποφασίσει την αποχώρηση από το Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών και τη Συνέλευση Ευρωπαϊκών Εκκλησιών τον Μάϊο του 1997.

Η Απόφαση Αποχώρησης από το ΠΣΕ (1997)

Υπό την πίεση αυτών των αντιδράσεων, τον Μάϊο του 1997 η Ιερά Σύνοδος της Γεωργιανής Εκκλησίας αποφάσισε την αποχώρηση από το ΠΣΕ και τη Συνέλευση Ευρωπαϊκών Εκκλησιών. Στην επιστολή του προς το ΠΣΕ στις 22 Μαΐου 1997, ο Ηλίας Β' επικαλέστηκε ως λόγους τις προσπάθειες να δοθεί στο ΠΣΕ «εκκλησιολογικός χαρακτήρας» και την απόρριψη των κυρίαρχων μορφών οικουμενισμού.

Μεταγενέστερη Στάση

Μετά το 1997, ο Πατριάρχης Ηλίας Β' υιοθέτησε σημαντικά πιο συντηρητική στάση:

• Το 2016, η Γεωργιανή Εκκλησία απείχε από τη Σύνοδο της Κρήτης, επικαλούμενη δογματικά, κανονικά και ορολογικά σφάλματα στα προτεινόμενα κείμενα.
• Διατήρησε επιφυλακτική στάση απέναντι στην Ορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας (ΟCU), χωρίς να την αναγνωρίσει.
• Τον Μάρτιο 2023, απέστειλε επιστολή στον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο υπερασπιζόμενος την Ουκρανική Ορθόδοξη Εκκλησία (UOC-MP), προκαλώντας επικρίσεις στη Γεωργία.

Η περίπτωση του Πατριάρχη Ηλία Β' αποτελεί παράδειγμα της πολυπλοκότητας των εκκλησιαστικών ισορροπιών στη μετασοβιετική περίοδο, όπου οι πιέσεις από παραδοσιακά μοναστικά στοιχεία οδήγησαν σε αναθεώρηση προηγούμενων οικουμενιστικών προσανατολισμών.

 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ :ΙΣΤΟΛΟΓΙΟ ΨΗΦΙΔΕΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΟΜΟΛΟΓΙΑΣ 

---

Η αίρεση και η ποιμαντική αντιμετώπισή της στην Κλίμακα του Οσίου Ιωάννη του Σιναϊτη.

 

Επιμέλεια έρευνας; Πρωτοπρεσβύτερος Δημήτριος Αθανασίου

Αίρεση ως πνευματική νόσος

Για τον Άγιο Ιωάννη τον Σιναΐτη, η αίρεση δεν είναι απλώς δογματική διαφωνία, αλλά πνευματική ασθένεια που απαιτεί θεραπεία. Στην Κλίμακα του ορίζει τον παραβάτη ως εκείνον που «τηρεί τον θείο νόμο με διεστραμμένο τρόπο και κατέχει αιρετική πίστη εναντίον του Θεού» (1ος Λόγος) . Στον 15ο Λόγο, όταν ερωτήθηκε ποια είναι η σοβαρότερη αμαρτία μετά τη φονική και την άρνηση του Θεού, απάντησε: «Το να υποπέσει κανείς σε αίρεση» .

Χαρακτηριστική είναι η απόφθεγμα του 25ου Λόγου: «Το χιόνι δεν μπορεί να πάρει φωτιά. Είναι ακόμα λιγότερο δυνατόν να κατοικήσει η ταπεινοφροσύνη σε έναν αιρετικό». Αυτή η θέση αποκαλύπτει την οντολογική του θεώρηση: η αίρεση αποκόπτει από τη Θεία Χάρη, καθιστώντας αδύνατη την αρετή που προϋποθέτει ένωση με την Αλήθεια.

Οικονομία και Ακρίβεια: Δύο ποιμαντικές αρχές

Η Ακρίβεια (Αυστηρότητα)

Στον 26ο Λόγο (Περί Διακρίσεως), ο Σιναΐτης ορίζει τη διάκριση ως το όργανο που επιβάλλει έλεγχο και, αν χρειαστεί, αποκοπή από τον αμετανόητο αιρετικό . Η Ακρίβεια λειτουργεί ως «περιφρούρηση των φαρμάκων (δογμάτων) μέσα στο νοσοκομείο της Εκκλησίας» .Σύμφωνα με την πατερική παράδοση που συμμερίζεται, η υποστήριξη του σφάλματος δεν είναι αγάπη αλλά μισανθρωπία, καθώς κρατά τον άνθρωπο μακριά από τη σωτήρια αλήθεια .

Η Οικονομία (Συγκατάβαση)

Η Οικονομία για τον Σιναΐτη είναι ιεραποστολική στρατηγική «κένωσης» με σκοπό την επιστροφή του πλανεμένου στην αλήθεια . Ωστόσο, θέτει αυστηρούς όρους: απαραίτητη προϋπόθεση είναι η «στερεότητα στην πίστη» του ίδιου του Ορθοδόξου. Αν ο πιστός δεν είναι πνευματικά θωρακισμένος, η επαφή με την πλάνη δεν θα βοηθήσει τον άλλον αλλά θα αλλοιώσει τον ίδιο .

Στον 26ο Λόγο διδάσκει: «Σε κάθε σύγκρουση με άπιστους ή αιρετικούς, πρέπει να σταματάμε αφού τους ελέγξουμε δύο φορές (βλ. Τιτ. 3:10). Όμως όταν έχουμε να κάνουμε με εκείνους που επιθυμούν να μάθουν την αλήθεια, δεν πρέπει ποτέ να κουραζόμαστε να πράττουμε το ορθό» .

Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΙΤΑΛΙΑΣ ΠΟΛΥΚΑΡΠΟΣ ΕΠΙΣΚΕΦΘΗΚΕ ΤΟΝ ΠΑΠΑ ΣΤΟ ΒΑΤΙΚΑΝΟ.

Αρθρο της Ευαγγελίας Ζουλάκη

«Αυτό ήταν δίχως άλλο ένα σημάδι, ότι η Ανατολική Εκκλησία, μην ελπίζοντας πλέον στη διόρθωση της Δυτικής, την απέκοψε σαν σάπιο μέλος, με την αποβολή της δικής της κεφαλής, δηλαδή του Πάπα» (Άγιος Αθανάσιος ο Πάριος)

Στις 16 Φεβρουαρίου, ο Μητροπολίτης Ιταλίας Πολύκαρπος πραγματοποίησε επίσκεψη στον Πάπα Ρώμης Λέοντα ΙΔ’ στο Βατικανό.

Ο Μητροπολίτης που πρωτοστατεί σε συγκρητιστικές πρακτικές στη γειτονική χώρα, δώρισε στον αιρετικό Ποντίφικα μια εικόνα του Αγίου Αυγουστίνου και λιβάνι από το Άγιο Όρος [1].

Πώς δύναται ένας Ορθόδοξος ιεράρχης να δίνει δώρα στον αντίχριστο Ποντίφικα; Βέβαια, ο Μητροπολίτης Πολύκαρπος έχει άριστες σχέσεις με τους αιρετικούς παπικούς της Ιταλίας και, κατά παράβαση των Ιερών Κανόνων, έχει πολλάκις συμπροσευχηθεί μαζί τους.

Χαρακτηριστικά, υπενθυμίζουμε πως στις 25 Ιανουαρίου συμμετείχε σε αιρετικό παπικό εσπερινό στη Βασιλική του Αγίου Παύλου εκτός των τειχών, κατά τον οποίο ο τρισκατάρατος Πάπας έκανε μια απροκάλυπτη διακήρυξη της ψευδοενότητας Ορθοδόξων και Λατίνων [2].

Όπως προαναφέρθηκε, ο π. Πολύκαρπος έδωσε ως δώρο στον πάπα μια εικόνα του Αγίου Αυγουστίνου, ο οποίος είναι Άγιος και των Ορθοδόξων και των Λατίνων.

Ας δούμε όμως τι έλεγε ένας άλλος Άγιος, ο οποίος εορτάζεται από κοινού από τους Ορθόδοξους και τους παπικούς, ο Μέγας Βασίλειος:

«Εάν συνεχισθή η εναντίον μας οργή του Θεού, ποιά βοήθεια μπορεί να μας προσφέρει η Δυτική αλαζονεία και υπεροψία; Αυτοί ούτε την αλήθειαν γνωρίζουν, ούτε θέλουν και ανέχονται να την μάθουν, αλλά καθώς είναι προκατειλημμένοι από αστηρίκτους υποψίας… εμάχοντο εκείνους που τους έλεγαν την αλήθειαν και εστήριζαν την αίρεσιν με την στάσιν τους. Εγώ μάλιστα σκέπτομαι να γράψω προς τον πρώτον (τον Πάπα Ρώμης Δάμασον) και κορυφαίον από αυτούς… ότι ούτε την αλήθειαν γνωρίζουν, ούτε καταδέχονται να ακολουθήσουν την οδόν δια της οποίας θα ηδύναντο να την μάθουν… και να μην θεωρούν ως αρετήν την υπερηφάνειαν, η οποία είναι αμάρτημα αρκετόν να δημιουργήση, από μόνον του αυτό, έχθραν προς τον Θεόν» (Μεγάλου Βασιλείου, ΕΠΕ 1, 304).

Ο άγιος Ιωάννης της Κλιμακος αποδεικνύεται, από το βαθυστόχαστο αυτό έργο του, βαθύτατος γνώστης της ανθρώπινης ψυχής, όταν η επιστήμη της ψυχολογίας ήταν άγνωστη και ως έννοια.

Με θαυμαστό τρόπο, ανατέμνει την ανθρώπινη ψυχή και προσπαθεί να εντοπίσει τις αμαρτωλές έξεις της και τις καταβολές, ώστε να την θεραπεύσει και να τη θωρακίσει από την ψυχοκτόνο δράση της αμαρτίας και του κακού.

Γνωρίζει πως στην ανθρώπινη ψυχή υπάρχουν βαθμίδες κάθαρσης από τα πάθη και επίσης βαθμίδες απόκτησης των αρετών.

Γι’ αυτό και ιεραρχεί με καταπληκτικό τρόπο την κάθαρση και την απόκτηση αρετών, ώστε να γίνεται με τον πλέον ενδεδειγμένο τρόπο.

Έστω για παράδειγμα: αρχίζει με τις αρετές της μετάνοιας, της υπακοής, της μνήμης του θανάτου, για να αποκολλήσει τον άνθρωπο από την αμαρτία και προχωρεί σε υψηλές αρετές, όπως τις διακρίσεως, της ησυχίας, της απάθειας, της ταπεινοφροσύνης κλπ.

Οι απόκτηση των αρετών είναι έτσι ταξινομημένες στο ιερό σύγγραμμα, ώστε η κάθε αρετή να προϋποθέτει την προηγούμενη και αυτή να είναι προϋπόθεση για την επόμενη.

Πέραν του βαρύτατου πνευματικού της περιεχομένου η «Κλίμαξ» αποτελεί και ένα θαυμαστό λογοτεχνικό μνημείο.

Είναι γραμμένη σε κομψή και καλοδουλεμένη ελληνική γλώσσα.

Ο ιερός συγγραφέας χρησιμοποίησε ένα μεγάλο πλήθος καλολογικών εκφράσεων, ζωηρών παραστατικών εικόνων, παρομοιώσεων και προσωποποιήσεων, προκειμένου να οδηγήσει τον αναγνώστη στην καλλίτερη κατανόηση των νοημάτων.

Εκτός από δάσκαλος παρουσιάζεται και ως άριστος χειριστής του της ελληνικής γλώσσας και του τρόπου σκέψεως και εκφράσεως.

Με άλλα λόγια η «Κλίμαξ» έχει και μεγάλη φιλολογική αξία.

Η μελέτη αυτού του καταπληκτικού βιβλίου αποδεικνύεται πολύ χρήσιμη αυτή την ιερή περίοδο, πολύτιμος οδηγός του πνευματικού μας αγώνα και γι’ αυτό η Εκκλησία μας έχει αφιερώσει, όπως προαναφέραμε, την Δ΄ Κυριακή των Νηστειών στον συγγραφέα του και σε αυτό.

Να μας παροτρύνει να εντάξουμε στον όλο πνευματικό μας αγώνα και την μελέτη του. Και τούτο, διότι δεν εύκολο χωρίς πνευματική καθοδήγηση να αποκομίσουμε οφέλη.

Χρειαζόμαστε την πνευματική εμπειρία των αγίων μας, οι οποίοι, κατόρθωσαν να νικήσουν τους τρεις μεγάλους εχθρούς: τον διάβολο, τον πτωτικό κόσμο και την σάρκα, η οποία ρέπει προς την αμαρτία.

Η «Κλίμαξ» του αγίου Ιωάννη αναμφίβολα θα μας βοηθήσει να μπορέσουμε να ανταποκριθούμε στη μεγάλη πρόσκληση, να προσπαθήσουμε να νικήσουμε και εμείς αυτούς τους τρεις εχθρούς μας.

Να πραγματοποιήσουμε τη μεγάλη μας υπέρβαση· να αγωνιστούμε σθεναρά εναντίον του μεγαλύτερου (από τους άλλους δύο) εχθρού μας, του πτωτικού εαυτού μας, του «παλαιού ανθρώπου» (Κολ.3,9), που φωλιάζει μέσα μας και μας πολεμά αδιάκοπα, επιδιώκοντας την πνευματική μας καταστροφή.

Και γι’ αυτό χρειαζόμαστε την Θεία Χάρη και την βοήθεια των θεουμένων αγίων μας.

Η πνευματική μας πορεία αυτή την ιερή περίοδο αποτελεί μια σπουδαία ευκαιρία αυτογνωσίας και μεταστροφής.

Η Εκκλησία, αφυπνίζει τη συνείδησή μας, μας αποκαλύπτει την πτωτική μας κατάσταση και μας προσφέρει τα αναγκαία μέσα για τη θεραπεία και την αποκατάστασή μας.

Μέσα στο κατανυκτικό κλίμα των ημερών και με τη βοήθεια της συνειδητής μας εκκλησιαστικής ζωής, των ιερών ακολουθιών, των ψυχοφελών αναγνωσμάτων και τον προσωπικό μας αγώνα, καλούμαστε να ανακτήσουμε τη χαμένη πνευματική αυτοσυνειδησία μας και να συναισθανθούμε την οικτρή κατάσταση της αμαρτωλότητάς μας, η οποία μας κρατά δέσμιους και μακριά από τη σωστική χάρη του Θεού.

Μας καλεί, τέλος, να λάβουμε τη μεγάλη απόφαση: να εγκαταλείψουμε τον σκοτεινό και δύσοσμο βούρκο της αμαρτίας και να πορευθούμε προς το καθαρό φως του ουρανού.

Να βαδίσουμε την ουρανοδρόμο ατραπό, η οποία διέρχεται αναπόφευκτα μέσα από την Εκκλησία, διά της οποίας επιτελείται η κάθαρση και πραγματώνεται η εν Χριστώ τελείωση.

Λ. Σ.