Η μορφή του Αγίου Μελετίου Αντιοχείας (12 Φεβρουαρίου) και οι σύγχρονοι Οικουμενιστές

 

 

Εισαγωγικά

Ο Άγιος Μελέτιος αποτελεί ένα από τα πλέον σύνθετα και συζητημένα κεφάλαια της εκκλησιαστικής ιστορίας του 4ου αιώνα. Στη σύγχρονη θεολογική αντιπαράθεση, και ιδίως στο πλαίσιο της συζήτησης περί οικουμενισμού, το πρόσωπό του χρησιμοποιείται συχνά ως ιστορικό προηγούμενο για την αποδοχή χειροτονιών ή εκκλησιαστικών πράξεων που προέρχονται από σχισματικά ή αιρετικά περιβάλλοντα. Το ερώτημα, όμως, παραμένει κρίσιμο: μπορεί πράγματι το «παράδειγμα Μελετίου» να λειτουργήσει ως θεμέλιο για σύγχρονες εκκλησιολογικές πρακτικές;

 

Ιστορικό Υπόβαθρο

 Ο Άγιος Μελέτιος διετέλεσε επίσκοπος Αντιοχείας και προήδρευσε της Β΄ Οικουμενικής Συνόδου το έτος 381, η οποία καθιέρωσε το Σύμβολο της Πίστεως της Εκκλησίας. Η ιδιαιτερότητα της περίπτωσής του έγκειται στο γεγονός ότι προερχόταν από την αρειανίζουσα ομάδα των «Ομοίων» (Homoeans) και εξελέγη επίσκοπος Αντιοχείας το 360 με τη στήριξη επισκόπων που κινούνταν εντός αρειανικού πλαισίου.

 Παρά ταύτα, ο Μελέτιος συνδέθηκε στενά με κορυφαίες μορφές της Ορθοδοξίας: χειροτόνησε πρεσβύτερο τον Άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο και διάκονο τον Άγιο Βασίλειο τον Μέγα, ενώ η προεδρία του στη Β΄ Οικουμενική Σύνοδο σφράγισε την ορθόδοξη ομολογία της πίστεως της Εκκλησίας.

 

Η Χρήση του Παραδείγματος από Σύγχρονους Οικουμενιστές

 Στη σύγχρονη θεολογική συζήτηση, ορισμένοι θεολόγοι που υποστηρίζουν τον οικουμενισμό επικαλούνται τον Άγιο Μελέτιο ως ιστορικό προηγούμενο. Υποστηρίζουν ότι, όπως η Εκκλησία αποδέχθηκε τον Μελέτιο ως νόμιμο επίσκοπο παρά την προέλευσή του από αρειανικό περιβάλλον, έτσι και σήμερα μπορεί να γίνει αποδεκτή η ιερωσύνη κληρικών που προέρχονται από σχισματικές ή αιρετικές κοινότητες χωρίς επαναχειροτόνηση, στο όνομα της εκκλησιαστικής οικονομίας.

Η επιχειρηματολογία αυτή παρουσιάζει τον Μελέτιο ως παράδειγμα ευρείας ποιμαντικής ανοχής και θεσμικής ευελιξίας της Εκκλησίας.

 

Η Απάντηση των Αντιοικουμενιστών.

 Απέναντι σε αυτή την ερμηνεία, παραδοσιακοί θεολόγοι και ιεροκανονιστές προβάλλουν μια σειρά από σοβαρές αντιρρήσεις.

 Πρώτον, γίνεται σαφής διάκριση μεταξύ χειροτονίας και εκλογής. Ο Μελέτιος ήταν ήδη επίσκοπος Σεβαστείας πριν εκλεγεί στην Αντιόχεια· η μετάβασή του εκεί συνιστούσε εκλογή και ενθρόνιση, όχι νέα χειροτονία. Επιπλέον, δεν υπάρχουν αξιόπιστες ιστορικές μαρτυρίες που να αποδεικνύουν ότι χειροτονήθηκε από Αρειανούς.

 Δεύτερον, τονίζεται το ιδιαίτερο ιστορικό πλαίσιο του 4ου αιώνα. Την εποχή εκείνη δεν υπήρχε ξεχωριστή και σαφώς διαμορφωμένη αρειανική ιεραρχία, αλλά μια κατάσταση «ανάμειξης» εντός της ίδιας εκκλησιαστικής δομής. Οι Αρειανοί κατείχαν ορθόδοξες έδρες χωρίς να έχουν συγκροτήσει παράλληλη εκκλησία, ενώ τα όρια μεταξύ Ορθοδοξίας και αιρέσεων δεν είχαν ακόμη πλήρως αποσαφηνιστεί.

 Τρίτον, καθοριστική υπήρξε η προσωπική θεολογική στάση του Μελετίου. Δεν υπήρξε ιδεολόγος του Αρειανισμού, αλλά συνδεόταν περισσότερο «πολιτικά» με τον κύκλο του Ακακίου Καισαρείας. Στην πράξη, όμως, αποδείχθηκε Ορθόδοξος ομολογητής, προσχωρώντας στους Νικαίους και προεδρεύοντας της Οικουμενικής Συνόδου. Το γεγονός ότι τόσο ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος όσο και ο Άγιος Βασίλειος τον αναγνώριζαν χωρίς επιφυλάξεις ως νόμιμο επίσκοπο είναι ιδιαίτερα αποκαλυπτικό.

ΑΓΙΟΥ ΜΑΡΚΟΥ ΕΦΕΣΟΥ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΟΙΣ ΑΠΑΝΤΑΧΟΥ ΤΗΣ ΓΗΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΝΗΣΩΝ ΕΥΡΙΣΚΟΜΕΝΟΙΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΙΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΙΣ.

Εισαγωγή

Ο Άγιος Μάρκος, μετά την επιστροφή του στην Κωνσταντινούπολη, και ευρισκόμενος σε περιορισμό στη Λήμνο (1440-41), έγραψε τη γνωστή Εγκύκλιο Επιστολή και την απηύθυνε σε όλους τους ορθοδόξους χριστιανούς απανταχού της γης και των νήσων.

Το κείμενο αυτό αποτελεί ένα από τα σημαντικά Δογματικά και Συμβολικά Μνημεία της Ορθοδόξου Καθολικής Εκκλησίας, περιέχεται στην Ελληνική Πατρολογία (P.G. 160, 112-204) και έχει συμπεριληφθεί στο ομότιτλο έργο του καθηγητού Ιω. Καρμίρη.

Στην Επιστολή αυτή, ο Άγιος Μάρκος εξηγεί στον πιστό ορθόδοξο λαό πώς πρέπει να βλέπει το θέμα της Ενώσεως με τους Λατίνους και την εμμονή τους στις δογματικές τους κακοδοξίες. Επίσης, καταφέρεται με έντονους χαρακτηρισμούς εναντίον των λατινοφρόνων ενωτικών και ονομάζει τους Λατίνους όχι μόνον σχισματικούς αλλά και αιρετικούς. Το όλο κείμενο διαπνέεται από έντονο ανθενωτικό και αντιλατινικό πνεύμα.

Παραθέτουμε το πρωτότυπο κείμενο και εν συνεχεία σε νεοελληνική απόδοση.

Πρωτότυπο Κείμενο

Τοις απανταχού της γης και των νήσων ορθοδόξοις Μάρκος της Εφεσίων Μητροπόλεως εν Κυρίω χαίρειν.
Οι την κοινήν υμάς αιχμαλωσίαν αιχμαλωτεύσαντες και προς την Βαβυλώνα των Λατινικών εθνών και δογμάτων θελήσαντες κατασύραι, τούτο μεν ουκ ηδυνήθησαν αγαγείν εις πέρας, αυτόθεν τε απεμφαίνον ορώντες και άλλως αδύνατον, εν μέσω δε που της οδού καταμείναντες αυτοί τε και όσοι τούτοις επηκολούθησαν, ουτ' εκείνο λοιπόν μεμενήκασιν, ούτε τούτο γεγόνασιν. Ιεροσόλυμα μεν απολιπόντες, τους ως αληθώς όρασιν της ειρήνης και το Σιών όρος την βεβαίαν πίστιν και άσειστον, Βαβυλώνιοι δε γενέσθαι τε και κληθήναι μήτε βουλόμενοι, μήτε δυνάμενοι και διά του αν δικαίως κληθέντες γραικολατίνοι.

Καλούμενοι δι’ ουν υπό των πολλών Λατινόφρονες, ούτοι τοίνυν οι μιξόθηρες (μικτοί θηρία και άνθρωποι), κατά τους εν μύθοις ιπποκενταύρους, μετά των Λατίνων ομολογούσι το εκ του Υιού το Πνεύμα το Άγιον εκπορεύεσθαι και τον Υιόν αίτιον έχειν της εαυτού υπάρξεως, ούτω γαρ και ο αυτών όρος διαλαμβάνει, μεθ’ ημών δε το εκ του Πατρός εκπορεύεσθαι λέγουσι.

Και μετ’ εκείνων μεν θεμιτώς και ευλόγως την προσθήκην εν τω συμβόλω γεγονέναι, φασί, μεθ’ ημών δε λέγειν ταύτα ου καταδέχονται. Και τοι γε το θεμιτώς και ευλόγως γενόμενον τις αν παραιτήσαιτο λέγειν.

Μετ’ εκείνων μεν το άζυμον, σώμα του Χριστού λέγουσι. Μεθ’ ημών δε αυτού μεταλαμβάνειν ουκ αν τολμήσειεν. Άρ’ ουχ ικανά ταύτα την γνώμην αυτών διαδείξαι και ότι ουκ αληθείας έρευναν ποιούμενοι τοις Λατίνοις συνήλθον, ήν εν χερσίν έχοντες προδεδώκασιν, αλλά χρυσοχοήσαι βουλόμενοι και πεπλασμένην ουκ αληθή συστήσασθαι ένωσιν.

“Δεν εναι καθόλου έτσι τα πράγματα, Σεβασμιώτατε!” (Κριτική σε κήρυγμα του Μητροπολίτη Περιστερίου)

 

Το κ.Νικολάου Ρωμανού , εκπαιδευτικού

Φαίνεται σε βίντεο που κυκλοφορεί στο YouTube ότι ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Περιστερίου Γρηγόριος υπέπεσε σε σοβαρό ατόπημα κατά το κήρυγμά του, κατά την εορτή του αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου. Υποστήριξε ότι οι Λατίνοι, μετά από 1.600 χρόνια, άρχισαν να συνειδητοποιούν το λάθος τους και ότι γι’ αυτό, όταν συμμετέχουν σε εκδηλώσεις με Ορθοδόξους, απαγγέλλουν το Σύμβολο της Πίστεως χωρίς το filioque — το Σύμβολο που καθορίστηκε σε μεγάλο βαθμό από τους θεολογικούς λόγους του αγίου Γρηγορίου του Ναζιανζηνού.

Εκείνο όμως που δεν τόνισε ο Σεβασμιώτατος είναι ότι οι Λατίνοι πάντοτε, όταν συμμετέχουν σε συμπροσευχές με τις Ανατολικές Εκκλησίες — τις οποίες αποκαλούν υποτιμητικά, καθότι τις συγκαταλέγουν μαζί με τους Ουνίτες, Μονοφυσίτες και Νεστοριανούς — απαγγέλλουν το Σύμβολο της Πίστεως χωρίς την αιρετική προσθήκη του filioque. Στις λατινικές εκκλησίες, καθώς και σε όλες τις δυτικές γλώσσες, είναι αυτονόητο ότι το απαγγέλλουν με το filioque.

Επιπλέον, θα πρέπει να γνωρίζει το ορθόδοξο ποίμνιο ότι στη Δύση υπάρχουν πολλές μελέτες που επιχειρούν να αποδώσουν στους Έλληνες Πατέρες μία ενεργητική σχέση Υιού και Πνεύματος, το λεγόμενο «ορθόδοξο filioque». Έτσι, οι Λατίνοι αναζητούν πατερικά χωρία και, απομονώνοντάς τα από το περικείμενό τους, προσπαθούν να δικαιολογήσουν το filioque ως πατερικό. Όπου συναντούν τη φράση «διὰ τοῦ Υἱοῦ τὸ Ἅγιον Πνεῦμα», την ερμηνεύουν ως αιτιακή σχέση μεταξύ του Υιού και του Αγίου Πνεύματος.

Δεν κατανοούν ότι η ανωτέρω φράση είναι χριστολογική — δηλαδή ότι ο Υιός, ως ένσαρκος και πλήρης των ακτίστων ενεργειών του Αγίου Πνεύματος, φανερώνει τον Πατέρα ἐν Ἁγίῳ Πνεύματι — αλλά την προσεγγίζουν προσδίδοντάς της θεολογική διάσταση. Αντιθέτως, η Ορθόδοξη Παράδοση διδάσκει ότι το Άγιο Πνεύμα δεν σχετίζεται αιτιακά με τον Υιό, καθότι δεν προέρχεται από Αυτόν κατά την εκπόρευση. Το εκπορεύεσθαι ανήκει μόνο στον Πατέρα, όντας αμεταβίβαστο ιδίωμά Του.

Το Άγιο Πνεύμα «είναι του Υιού» ως αναπαυόμενο σε Αυτόν φυσικά, αλλά όχι εκ του Υιού, όπως αναφέρει και ο άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός. Αυτό σημαίνει ότι τα δύο άκτιστα πρόσωπα της Αγίας Τριάδας, ο Υιός και το Άγιο Πνεύμα, δεν σχετίζονται προσωπικά μεταξύ τους, αλλά ταυτίζονται μόνο κατ’ ουσίαν και κατ’ ενέργειαν. Κατά συνέπεια, το Άγιο Πνεύμα δεν αποτελεί σύνδεσμο ενότητας του Πατρός και του Υιού, όπως υποστηρίζουν οι Λατίνοι. Πραγματικός σύνδεσμος μεταξύ Υιού και Αγίου Πνεύματος είναι μόνον ο Πατήρ, καθότι από Αυτόν προέρχονται τα δύο άκτιστα πρόσωπα της υπερθέου θεότητας: ο Υιός γεννητώς και το Άγιο Πνεύμα κατά τον τρόπο της εκπόρευσης.

Μεγάλη ἀνάγκη ἀποκατάστασης

τῆς ἀδικίας τῶν ἡμερών μας.

Πῶς οἱ «μεγαλόψυχοι», «σοφοί», κατέχοντες τά ἠνία τῶν Ἐκκλησιῶν καί καυχώμενοι γιά τήν παρουσία καί τό ἔργο τους, ἀδικοῦν τόν Ἴδιο Τόν Κύριο Ἰησοῦ Χριστό καί Τόν ἀνεβάζουν ΞΑΝΑ ΕΠΑΝΩ ΣΤΟΝ ΣΤΑΥΡΟ!

Ἀναφερόμαστε στή στάση τῆς ἀνά τήν οἰκουμένη Ἐκκλησίας, τούς Ἐπισκόπους καί Πατριάρχες, γιά τήν στάση τους ἀπέναντι στόν Μητροπολίτη Πάφου Τυχικό μας!

Τί νά πρωτοπεῖ κανείς καί ἀπό ποῦ νά ἀρχίσει, ὄχι γιά τίς κακοδοξίες καί τίς αὐθαιρεσίες τῶν Κληρικῶν οὔτε γιά τίς καταπατήσεις τῶν Ἁγίων Πατέρων καί τῶν Θείων Νόμων πού αὐτοί κατοχύρωσαν γιά τήν προστασία μας καί τήν καλύτερη δυνατή παράσταση ὅλων μας ἐνώπιον τοῦ Μόνου Δικαίου ἀπροσωπολήπτου Κριτοῦ, ἀλλά καί γιά τήν ἀπάνθρωπη συμπεριφορά πού παρακολουθοῦμε σέ ὅλο τόν κόσμο νά συμβαίνει ἀπέναντι σέ ἕναν ἀγαπημένο, ὑποτιμημένο καί παντελῶς, παρανόμως, ἐκκλησιαστικά, νομικά, λογικά καί ποιμαντικά διωχθέντα Σεβασμιώτατο Πάφου Πατέρα Τυχικό!

Ὦ, τῆς ἀπείρου ὑποκρισίας τοῦ Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Βαρθολομαίου, πού ἐνῷ ἔχει τόσο ἀστείρευτη ἀγάπη γιά τούς χαμένους καί μακριά τοῦ Χριστοῦ εὑρισκομένους ἐλάχιστους Χριστιανούς μέσα στόν Παπισμό, στόν Προτεσταντισμό, στίς παραφυάδες τους ἀλλά καί σέ ὅλες τίς ἄλλες θρησκεῖες καί στά δαιμονικά μορφώματα, ΜΙΑ ΣΤΑΓΟΝΑ ΑΓΑΠΗΣ ὅμως δέν διαθέτει γιά ἕναν νέον, ὀρθοδοξότατο καί λίαν ἀγαπημένο σέ ὅλους ὅσους τόν γνωρίζουν, συνεπίσκοπό του, τόν Πατέρα μας καιί Σεβασμιώτατο Πάφου Τυχικό!

Ὦ, τῆς ἀδιστάκτου ἐμπαθείας, ἐγωπαθείας καί φιλαρχίας τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Κύπρου Γεωργίου, πού ἀμαύρωσε μέ τήν μισάδελφη, σκανδαλιστική καί μοχθηρή συμπεριφορά του, ἀφοῦ αἰσθάνεται ἰδιοτελῶς ὑποχρεωμένος σ’αὐτούς πού τόν εὐνόησαν καί τόν ἔθεσαν ἐπικεφαλῆς τῆς ΠΑΛΑΙ ΠΟΤΕ ἔνδοξης Κυπριακῆς Ἐκκλησίας, ἀλλά δέν αἰσθάνεται ΚΑΘΟΛΟΥ ὑποχρεωμένος ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟΝ ΧΡΙΣΤΟ ΟΥΤΕ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟΝ ΚΑΘΕ ΠΙΣΤΟ πού σκανδαλίζεται καί χάνει τήν Εἰκόνα πού θέλει Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ!

Ὦ τῆς ὑποκρισίας, φιλαυτίας καί ἐγωπαθείας ὅλων ἐκείνων τῶν Ἐπισκόπων, πού ἐνῷ μετέρχονται κάθε μέσο, θεμιτό καί ἀθέμιτο, γιά νά ἀποκτήσουν τό ἴδιο ἀξίωμα, δέν ὑπεραμύνονται ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΤΟΥΣ, ΓΙ’ΑΥΤΟΝ ΤΟΝ ΑΞΙΟ, ΝΕΟ ΚΑΙ ΑΓΑΠΗΜΕΝΟ ΕΠΙΣΚΟΠΟ ΜΑΣ, ΤΟΝ ΤΥΧΙΚΟ ΤΗΣ ΠΑΦΟΥ, ἀλλά κάθε ἄλλο παρά ἐνδιαφέρον δείχνουν μήπως χάσουν αὐτοί τήν εὔνοια καί κινδυνεύσει ἡ «θεσούλα» τους! Ὠραιότατο παράδειγμα δίνετε στὀν ἀγωνιζόμενο σκληρά, μέ τίς οἰκογένειές τους, ἑλληνικό καί κυπριακό λαό, ἅγιοι Πατέρες! Δείχνοντας τέτοια συμπεριφορά στόν συνεπίσκοπό σας, ἔχετε τήν ἐντύπωση ὅτι ἐνδιαφέρεστε γιά τόν κάθε, ἐλάχιστο, ἀδερφό σας, λαϊκό ἤ Κληρικό, πού βρίσκεται σέ δοκιμασία καί κίνδυνο; ΟΧΙ! Ἡ ἀλήθεια εἶναι ΟΧΙ! Διότι πῶς εἶναι δυνατόν νά βρίσκετε προφάσεις γιά νά μήν ὑποστηρίξετε ΤΟΝ ΙΔΙΟ ΤΟΝ ΧΡΙΣΤΟ ΠΟΥ ΔΙΩΚΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΔΙΠΛΑΝΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ, γιά νά μήν διασαλεύσετε ΤΑΧΑ ΤΗΝ ΤΑΞΗ καί τήν ἀσφάλεια τῶν τοπικῶν Ἐκκλησιῶν, τήν στιγμή πού πολλοί ἀπό ἐσᾶς ἔχετε καταπατήσει ὄχι μόνο τήν Τάξη τῆς Ἐκκλησίας ἀλλά κάι τήν συνείδηση τοῦ ἴδιου τοῦ Ποιμνίου σας καί ὅμως αὐτό δέν σᾶς ἀπασχολεῖ καθόλου;

Δέν πείθετε κανέναν, πραγματικά κανέναν, ὅτι ἐνδιαφέρεστε γιά τό κάθε μέλος τοῦ ποιμνίου σας!

Μάθαμε ὅτι θέλετε νά βγάλετε τελείως ἔξω τούς λαϊκούς ἀπό τήν διαδικασία τῶν ἀρχαιρεσιῶν σας! Νά μᾶς βγάλετε ΟΛΟΥΣ! Ἐξάλλου ΤΗΝ ΕΥΘΥΝΗ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΚΛΗΡΙΚΟΥΣ, ΕΠΙΣΚΟΠΟΥΣ, ἐγγάμους καί ἀγάμους, καί ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΠΟΥ ΑΠΑΙΤΕΙΤΑΙ, ἰδίως δέ γιά τό ἐπισκοπικό ἀξίωμα, πού ἔχει καταντήσει πηγή φιλαρχίας, ἀνταγωνισμοῦ καί κοσμικότητος, ΕΧΕΤΕ ΤΗΝ ΠΛΗΡΗ ΕΥΘΥΝΗ τήν ὁποία καί θά ἀποδώσετε στόν Μόνο Ἱερέα καί Ἀρχιερέα Χριστό! Νά γνωρίζετε, ὅμως, ὅτι ἐμεῖς οἱ λαϊκοί καί μάλιστα οἱ Θεολόγοι, ἄν καί, κατά τήν ἐπιθυμία σας, δέν θά ἔχουμε συμμετοχή στίς ἐκλογές σας, ΔΕΝ ΠΡΟΚΕΙΤΑΙ ΕΠΙΤΡΕΨΟΥΜΕ ΑΛΛΟ ΕΜΠΑΙΓΜΟ ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΗ ΔΙΩΞΗ ΑΞΙΩΝ ΙΕΡΑΡΧΩΝ ΚΑΙ ΚΛΗΡΙΚΩΝ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ!

Μέ κάθε τιμή,

Ὁμάδα ΟΡΘΟΔΟΞΩΝ Θεολόγων!

Ο Άγιος Χαράλαμπος και ο σύγχρονος Οικουμενισμός (Υπό το φως της πατερικής και εκκλησιολογικής παραδόσεως)

 

 

Ο Άγιος Χαράλαμπος, ιερομάρτυρας της Ορθόδοξης Εκκλησίας, (που γιορτάζει στις 10 Φεβρουαρίου) ανήκει σ’ εκείνη τη χορεία των Αγίων που δεν μαρτύρησαν απλώς από αρετή ή θάρρος, αλλά για την ακέραιη ομολογία της αποκεκαλυμμένης αλήθειας του Χριστού. Το μαρτύριό του δεν ήταν μόνο προσωπικό κατόρθωμα· είναι ένα εκκλησιολογικό γεγονός, δείχνει με σαφήνεια ότι η αλήθεια της Εκκλησίας δεν είναι διαπραγματεύσιμη και δεν υπόκειται σε ιστορικούς ή κοινωνικούς συμβιβασμούς.

 Η εποχή του Αγίου Χαραλάμπους ήταν γεμάτη θρησκευτικό πλουραλισμό και συγκρητισμό. Η Ρωμαϊκή αυτοκρατορία  ανεχόταν την πολυθρησκεία, αρκεί να κρατιόταν μια εξωτερική ενότητα. Όμως η απαίτηση να προσφέρουν οι Χριστιανοί θυσία στα είδωλα ισοδυναμούσε με άρνηση της μοναδικότητας της αλήθειας του Χριστού. Ο Άγιος Χαράλαμπος αρνήθηκε κάθε τέτοιο συμβιβασμό, ακολουθώντας το πατερικό ήθος της ομολογίας: «Ου δύναται η Εκκλησία ψεύσασθαι», όπως επισημαίνει και ο Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής.

 Αυτή η στάση φωτίζει θεολογικά, και με κάποιο τρόπο πρακτικά, το ζήτημα του σύγχρονου Οικουμενισμού. Όταν ο Οικουμενισμός νοείται απλώς ως αναζήτηση ενότητας ανεξάρτητα από την κοινή πίστη, τότε κινδυνεύει να γίνει εκκλησιολογική πλάνη. Η πατερική παράδοση είναι ξεκάθαρη: η ενότητα της Εκκλησίας ταυτίζεται με την ενότητα στην αλήθεια. Ο Άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων το λέει απλά: «μία εστίν η πίστις, καθώς εις εστίν ο Κύριος». Δεν υπάρχουν πολλές «εκκλησιαστικές αλήθειες», υπάρχει μία αλήθεια, που φυλάσσεται εντός του σώματος της Εκκλησίας.

Εκκλησιαστικός συμβιβασμός, συμπροσευχές

Από την Άλωση της Κωνσταντινούπολης στην Κύπρο του 21ου αιώνα. 

Εκκλησιαστικός συμβιβασμός, συμπροσευχές 

και η επανάληψη ενός μοιραίου ιστορικού λάθους.

Η Άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1453 δεν αποτελεί απλώς ιστορικό ορόσημο. Στην Ορθόδοξη εκκλησιαστική συνείδηση έχει καταγραφεί ως πνευματικό ορόσημο αποτυχίας, όχι της πίστεως, αλλά της επιλογής μέρους της ηγεσίας να αντικαταστήσει την εκκλησιολογική αλήθεια με πολιτικούς υπολογισμούς. Η πτώση της Πόλης δεν ήρθε κεραυνοβόλα· προηγήθηκε μια μακρά πορεία θεολογικών εκπτώσεων, με κορύφωση την ψευδεπίγραφη Ένωση με τη Ρώμη και τα συλλείτουργα με τους Παπικούς.

Το ιστορικό αυτό τραύμα επανέρχεται σήμερα με ανησυχητικές αναλογίες στο εκκλησιαστικό τοπίο της Κύπρου, υπό τη στάση και τις επιλογές του Αρχιεπισκόπου Κύπρου Γεωργίου, οι οποίες – κατά την κρίση πολλών πιστών, κληρικών και θεολόγων – θυμίζουν επικίνδυνα τις προϋποθέσεις που οδήγησαν το Βυζάντιο στην καταστροφή.

……………………………………


Η Ένωση της Φλωρεντίας και το κανονικό της πρόβλημα


Η Σύνοδος Φερράρας–Φλωρεντίας (1438–1439) δεν αποτέλεσε ποτέ αποδεκτή Οικουμενική Σύνοδο για την Ορθόδοξη Εκκλησία. Όχι μόνο επειδή αποδέχθηκε παπικά δόγματα, αλλά επειδή παραβίασε κατάφωρα την κανονική και πατερική παράδοση.

Ο Άγιος Μάρκος Ευγενικός υπήρξε κατηγορηματικός:

«Ουδέποτε οι Λατίνοι υπήρξαν Εκκλησία, αλλά αιρετικοί· και ουδεμία κοινωνία υπάρχει φωτός προς σκότος».

Η Εκκλησία ουδέποτε θεώρησε τη δογματική διαφορά ως δευτερεύον ζήτημα. Ο Άγιος Φώτιος ο Μέγας, αιώνες νωρίτερα, είχε χαρακτηρίσει το Filioque όχι απλώς λεκτική προσθήκη, αλλά αλλοίωση της τριαδολογίας και της εμπειρίας του Αγίου Πνεύματος.

……………………………………..

2. Οι Ιεροί Κανόνες περί συμπροσευχών

Η Ορθόδοξη Εκκλησία δεν άφησε ποτέ ασαφές το ζήτημα της συμπροσευχής με αιρετικούς.

• Αποστολικός Κανών 10:

«Εἴ τις κοινωνήσει προσευχόμενος μόνον μετὰ ἀφορισμένου, καὶ αὐτὸς ἀφοριζέσθω».

• Αποστολικός Κανών 45:

«Ἐπίσκοπος ἢ πρεσβύτερος ἢ διάκονος, αἱρετικοῖς συνευξάμενος, καθαιρείσθω· εἰ δὲ καὶ λειτουργεῖν αὐτοῖς ἐπέτρεψεν, καθαιρείσθω».

• Κανών 33 της Συνόδου Λαοδικείας:

«Οὐ δεῖ συνεύχεσθαι αἱρετικοῖς ἢ σχισματικοῖς».

Οι Κανόνες αυτοί δεν είναι «ιστορικά κατάλοιπα», αλλά έκφραση εκκλησιολογικής αυτοσυνειδησίας. Δεν προστατεύουν τον φανατισμό, αλλά τη διάκριση μεταξύ αλήθειας και πλάνης.

…………………………………………

3. Η σύγχρονη πρακτική στην Κύπρο