Τραγική η περίπτωση του Αρχιεπισκόπου Κύπρου Γεωργίου μετά τα γεγονότα εις βάρος του Μητροπολίτη Πάφου Τυχικού

 

Υπάρχουν στιγμές στην εκκλησιαστική ζωή που η σιωπή του λαού μιλά πιο δυνατά από χίλια συνθήματα.

Και η σιωπή που συνοδεύει σήμερα τον Αρχιεπίσκοπο Κύπρου Γεώργιο —μετά την υπόθεση του Μητροπολίτη Πάφου Τυχικού— δεν είναι σιωπή σεβασμού. Είναι σιωπή απόρριψης.

Η εικόνα που παρουσιάζεται πλέον όπου κι αν εμφανίζεται λειτουργικά ο Αρχιεπίσκοπος είναι αποκαλυπτική και τραγική. Ναοί άδειοι. Πιστοί απόντες. Πρόσωπα γυρισμένα αλλού. Και ένα ξεκάθαρο, ηχηρό μήνυμα που δεν χρειάζεται μικρόφωνο:

«Δεν σε θέλουμε».

Όταν ο ποιμένας ψάχνει πιστούς με τεχνάσματα

Σύμφωνα με όσα καταγγέλλονται και γίνονται κοινή εμπειρία, ο Αρχιεπίσκοπος Γεώργιος, ιδιαίτερα στη Λευκωσία αλλά κυρίως στην Πάφο, επιχειρεί να δημιουργήσει τεχνητή εικόνα αποδοχής. Πώς;

Με χειροθεσίες ιερέων σε οικονόμους, όχι για τις ανάγκες της Εκκλησίας, αλλά για να συγκεντρωθούν συγγενείς, φίλοι και υποχρεωμένοι στον ναό.

Με λεωφορεία που μεταφέρουν κόσμο δωρεάν από άλλες περιοχές, ώστε να φαίνεται ότι «υπάρχει λαός».

Αν χρειαζόσουν τέτοια μέσα για να γεμίσει μια εκκλησία, δεν θα έπρεπε να αναρωτηθείς γιατί ο λαός δεν έρχεται από μόνος του;

Ο λαός δεν εξαπατάται. Καταλαβαίνει πότε η παρουσία είναι αυθόρμητη και πότε είναι σκηνοθετημένη.

Δεν θέλουν να κοινωνήσουν – δεν θέλουν να τον ακούσουν

Η αποστροφή δεν είναι απλώς αριθμητική. Είναι πνευματική.

Πολλοί πιστοί δηλώνουν —και το δείχνουν έμπρακτα— ότι δεν θέλουν να κοινωνήσουν από τα χέρια του, δεν θέλουν να ακούσουν το κήρυγμά του, ούτε καν να τον αντικρίσουν στο ιερό.

Δεν πρόκειται για προσωπική αντιπάθεια. Πρόκειται για ρήξη εμπιστοσύνης.

Ο πιστός λαός της Πάφου, που γνώρισε τον Μητροπολίτη Τυχικό ως ποιμένα, σύρεται τώρα να δεχθεί έναν τοποτηρητή που στα μάτια του κόσμου συμβολίζει την αδικία, την απομάκρυνση, τη βίαιη επιβολή.

Και όταν χάνεται η εμπιστοσύνη, χάνεται και η ποιμαντική σχέση.

Από ποιμένας… σε λύκος;

 Η λαϊκή ετυμηγορία

Η φράση που ακούγεται πλέον στους εκκλησιαστικούς κύκλους είναι σκληρή, αλλά αποκαλυπτική:

«Δεν είναι ποιμένας. Δεν είναι ούτε λυκοποιμένας. Είναι λύκος».

Δεν είναι θεολογικός χαρακτηρισμός· είναι κραυγή αγανάκτησης.

Γιατί στα μάτια πολλών, ο Αρχιεπίσκοπος Γεώργιος δεν προστάτευσε το ποίμνιο. Το τραυμάτισε. Δεν θεράπευσε πληγές. Τις άνοιξε βαθύτερα. Και η υπόθεση Τυχικού έγινε το σημείο μηδέν.

 

Εγκωμιαστικός εις τον Άγιον Μάρκον τον Ευγενικόν

 

(Συντεθείς υπό του Μοναχού Γερασίμου Μικραγιαννανίτου, υμνογράφου της Μ.τ.Χ.Ε.)

Κρατεί μεν ο Άτλας μυθικώς τον κόσμον με τους ώμους του· κρατεί δε αληθώς η Ορθοδοξία τον Άγιον Μάρκον.

Θα επιχειρήσουμε να συντάξουμε ένα κείμενο εγκωμιαστικό για τον Άγιον Μάρκον τον Ευγενικόν, στύλο και υπέρμαχο της Ορθοδοξίας, βασιζόμενοι στους επαινετικούς χαρακτηρισμούς που αποδίδονται σε αυτόν από την εγνωσμένη και χαριτωμένη από τον Θεό υμνολογική γραφίδα του Μοναχού Γερασίμου Μικραγιαννανίτου. Ο Μοναχός συνέθεσε και την ασματική ακολουθία του Αγίου Μάρκου, η οποία, εγκριθείσα υπό της Ιεράς Συνόδου (αρ. πρωτ. 2226/873/1.10.1964), ψάλλεται κατά την επίσημον πανήγυριν και εορτήν του Αγίου Μάρκου (19 Ιανουαρίου και 23 Ιουνίου), εφόρου και προστάτου του φερωνύμου ενοριακού Ναού εις Κάτω Πατήσια, οδός Αλ. Παπαναστασίου 48 (περιοχή Θυμαράκια). Επομένως, θα χρησιμοποιήσουμε εκτενώς την ακολουθία αυτήν στην σύνταξη του παρόντος κειμένου.

Όταν ανεφάνης από ρίζας ευγενικής και βλάστησες ως περιφανής κλάδος, Μάρκε μακάριε, κατέστης πλήρης καρπών του Αγίου Πνεύματος· στολίστηκες με την τελειότητα των αρετών, τον πλούτο της σοφίας και τον λόγον της χάριτος. Ανεδείχθης ποιμενάρχης της Εκκλησίας της Εφέσου αλλά και της Εκκλησίας απάσης, ως στύλος ακατάσειστος.

Όταν ως παμμέγιστος φωστήρ έλαμψες εξ Ανατολών με τη χάρη του Πνεύματος, ανέδειξες το ανέσπερον φως της Ορθοδοξίας, φανερώνοντας αυτό στη Δύση· και απέδειξες με τη λαμπρότητα των λόγων σου σε όλους το φως της Ορθοδοξίας. Σε αυτούς δε που είχαν φρόνημα ξένο προς τα πατρώα δόγματα, δηλαδή τα θεολογικά συστήματα των Λατίνων, τα ήλεγξες σφόδρα, γενόμενος έτσι Πύργος αρραγής της Εκκλησίας, μιμητής των Αποστόλων και Πατέρας της Εκκλησίας. Την κακίστην ένωση απέδειξες ως συνοδικώς άκυρη, ψευδή και ολέθρια, ενώ όλους όσους με σταθερότητα ενέμειναν στα θεία δόγματα τους στήριξες. Γι’ αυτό η Ορθόδοξος Εκκλησία σε υμνεί ως διδάσκαλον μέγα και λαμπρό φωστήρα (από τα προσόμοια του Μικρού Εσπερινού).

Κεκοσμημένος με αποστολικά χαρίσματα, ανεδείχθης αληθινός ρήτωρ της Ορθοδόξου πίστεως και θεόσοφος υποφήτης. Με τη δύναμη του λόγου σου και τη φανέρωση της αποδεδειγμένης αληθείας, απέδειξες την παρεκτροπή των κενών διδασκαλιών και την προσθήκη του Filioque στο Σύμβολο της Πίστεως, ως παρέκκλιση από την ευσέβεια της ορθής πίστεως, Πάτερ Μάρκε. Την ψυχήν σου δε διέθεσες υπέρ των θείων δογμάτων· γι’ αυτό και αξίως έχεις δοξασθεί από τον Χριστό ως Ιεράρχης ένθεος (από το δοξαστικό του Μικρού Εσπερινού).

Στην σοφία των λόγων σου, Μάρκε ένδοξε, δεν κατόρθωσαν να αντιτείνουν οι έξαρχοι της πλάνης· ενώ εσύ, με ανδρείο φρόνημα και λαμπρή ρητορική δεινότητα, μίλησες υπέρ των ορθών δογμάτων και με θαυμαστό τρόπο και ακρίβεια τα ανέπτυξες, τόσο στη Φερράρα όσο και στη Φλωρεντία· φίμωσες τα απύλωτα στόματα των Λατίνων (προσόμοιον του Μεγάλου Εσπερινού).

Σήμερα έλαμψε υπέρ τον ήλιο η πανέορτος μνήμη του προμάχου της Ορθοδοξίας, του παμμάκαρος Μάρκου, που ελάμπρυνε την Εκκλησία. Ας εορτάσωμεν λοιπόν οι Ορθόδοξοι πνευματικώς και με επίσημη φωνή, βοώντας:
Χαίρε, στύλος και εδραίωμα της Ανατολικής Εκκλησίας, και ο ακαταγώνιστος έλεγχος των Δυτικών. Χαίρε, ασφαλής ταμίας των αληθινών δογμάτων, θησαυρός των Πατερικών παραδόσεων και ισχυρός καταπέλτης της Δυτικής ανταρσίας. Χαίρε, Μάρκε Πατήρ ημών, μιμητά των Αποστόλων και ένδοξε Πρόεδρε της Εκκλησίας της Εφέσου. Σου δεόμεθα, πρέσβευε για εμάς ώστε να μείνουμε ασάλευτοι στην καλήν ομολογίαν και να λυτρωθούμε από κάθε αίρεση (δοξαστικόν του Εσπερινού).

Έχοντας την λάμψη της Αποστολικής χάριτος και πυρπολούμενος από θείο ζήλο, όπως ο Ηλίας ο μέγας προφήτης, στάθηκες προασπιστής των Πατρώων δογμάτων και συνήγορος της Ορθοδοξίας που ευρισκόταν σε δεινό κίνδυνο. Ανέστειλες τα θολά ρεύματα που μας κατέκλυζαν από τη Δύση και διέσωσες την Ορθοδοξία. Γι’ αυτό άδομεν σε ευχαριστηρίους ωδές και με οφειλόμενο χρέος τιμούμε τη μνήμη σου, για να λυτρωθούμε, Άγιε, από τις περιστάσεις.

Ποιος θα σε υμνήσει επαξίως, Μάρκε πολυθαύμαστε, της Εκκλησίας της Εφέσου Πρόεδρε και πάσης της Εκκλησίας, υφηγητά και διδάσκαλε; Εσύ ύψωσες μέγα τρόπαιον στη Φλωρεντία, καθώς με τη δύναμη του Πνεύματος ίσχυσες κατά πάντων. Μονομάχος άριστος της καλής ομολογίας, διέλυσες τους ισχυρισμούς των Λατίνων· αλλά ως ζηλωτής των Αποστόλων και των Πατρικών παραδόσεων, το θεόπνευστο στόμα σου ας ικετεύει απαύστως υπέρ αυτών που σε τιμούν.

Έχοντας ανατραφεί με τα Αποστολικά δόγματα, την αποστολικήν αλήθειαν και την κατά πάντα αναλλοίωτη πίστη, σε όλους υπέδειξες, Μάρκε Πατήρ ημών, την μόνην εκ του Πατρός εκπόρευσιν του Αγίου Πνεύματος, όπως ο Ευαγγελιστής Ιωάννης γράφει και διδάσκει, και απέδειξες τους υιούς της Δύσεως ως παραχαράκτες της ορθής διδασκαλίας. Ω κορυφή των Πατέρων και στήριγμα της Εκκλησίας, φύλαττε εμάς που επιτελούμεν τη μνήμη σου από την λύμη και την επιβουλή των εχθρών (από τα ιδιόμελα της Λιτής).

Χαίρε, της Ορθοδοξίας φωστήρ, θησαύρισμα της αληθινής θεολογίας, στόμα των ορθών δογμάτων, που κατακαίει την κακοδοξία και την κατάπτωση των αιρετικών. Χαίρε, γλώσσα που με πάσα σοφία κήρυξε την ακρίβεια των σεπτών παραδόσεων στη Φλωρεντία, Μάρκε μακαριώτατε, σκήνωμα και κατοικία του Αγίου Πνεύματος, αρμονικότατο όργανο της ουράνιας σοφίας. Χαίρε, Ιεράρχα Χριστού, των Αποστόλων ζηλωτή και ομότροπε, που φέρεσαι με το ίδιο ζήλο και μέσα σου το θείο πυρ· εφανερώθης μέγας πρόμαχος της αληθείας. Λαμπρώς εκήρυξες το Άγιον Πνεύμα εκ του Πατρός προερχόμενον και την προσθήκη στο Σύμβολο της Πίστεως ως άτοπη στηλίτευσες, δίδοντας την καλή ομολογία για το αμέθεκτον της ουσίας του Θεού και το μεθεκτόν των θείων ενεργειών. Παρακάλεσε τον Χριστό να δοθεί σε όλους εμάς που σε ευφημούμε το μέγα έλεος (από τα στιχηρά προσόμοια του Εσπερινού).

Περιζωσμένος από την ισχυρή δύναμη του Αγίου Πνεύματος, κατέβαλες τις φάλαγγες του σκότους και θριάμβευσες. Ω του θαύματος! Μόνος εσύ ανέλαβες τον μεγάλο αγώνα υπέρ της αληθείας έναντι όλων όσων ήσαν αντίθετοι· αλλά με τον Χριστό που σε ενδυνάμωσε, κατήγαγες νίκη θαυμαστή και έσωσες την Εκκλησία που κινδύνευε. Τώρα, Μάρκε πανθαύμαστε, πρέσβευε στην Αγία Τριάδα να σωθούν οι ψυχές μας (δοξαστικόν).

Ως άγγελος της αληθείας, εξ Ανατολών προερχόμενος, πήγες στη Δύση, Μάρκε ιερώτατε, και με τη γεμάτη θεϊκή σοφία φωνή σου φανερώνεις τη λάμψη της Ορθοδοξίας. Γι’ αυτό θαυμάζοντας το μεγάλο σου κατόρθωμα, αναβοούμεν:

Χαίρε, πύργος της ευσεβείας. Χαίρε, γίγας της αληθείας. Χαίρε, των Πατρώων δογμάτων η ανάπτυξη. Χαίρε, των ξένων ρημάτων η κατάργηση. Χαίρε, ένθεον στόμα του Πνεύματος. Χαίρε, σάλπιγγα θεοκίνητος των Συνόδων των σεπτών. Χαίρε, ότι ελέγχεις τα φληναφήματα των Δυτικών. Χαίρε, ότι εκτρέπεις τις δυσσεβείς σοφιστείες. Χαίρε, σφοδρός των Λατίνων κατήγορος. Χαίρε, των πιστών ο μέγας συνήγορος. Χαίρε, του Χριστού ένθεος φίλος. Χαίρε, των σεπτών παραδόσεων η βίβλος. Χαίροις, Μάρκε Πατήρ ημών.

Ο Άγιος Μάρκος Ευγενικός χθες και σήμερα

■Ομιλία επί τη Ιερά Μνήμη του Άτλαντος της Ορθοδοξίας (19.1.2015 εκ. ημ.)

† Μητροπολίτου Ωρωπού και Φυλής Κυπριανού
Απόσπασμα

α. Ορθοδοξία και Ορθοπραξία
………………………………………………………….

Όταν τον Μάρτιο του 1438, οι φιλενωτικοί Ορθόδοξοι και οι Δυτικοί Παπικοί συνήρχοντο στην σύνοδο της Φερράρας, ουδείς ανέμενε ότι η τύχη της συνόδου αυτής, η οποία εν συνεχεία μεταφέρθηκε στην Φλωρεντία, επρόκειτο να κριθή εκ της στάσεως ενός μόνον προσώπου, του Μάρκου Ευγενικού, Επισκόπου Εφέσου.
Ο Άγιος Μάρκος είχε συνεχώς ως οδηγό του στον αγώνα υπέρ της Ορθοδοξίας τους λόγους του Διδασκάλου του Ιωσήφ Βρυενίου:
«Ουκ αρνησόμεθά Σε, φίλη Ορθοδοξία... Ει δε και καλέσει καιρός, και μυριάκις υπέρ Σου τεθνηξόμεθα...».

Ο Μέγας αυτός Πρόμαχος της «φίλης Ορθοδοξίας» παρέμεινε άκαμπτος και γενναίος, πολεμούμενος από τους Λατίνους και προδιδόμενος από τους Έλληνες, αντιμετωπίζων και νικών τους πάντας, με θαυμαστή παρρησία και ομολογούμενο ηθικό μεγαλείο. Άρα γε, πού ωφείλετο το ανυποχώρητον του Αγίου εκείνου Ιεράρχου;

«Εις το πρόσωπον του Μάρκου Ευγενικού συνεδυάσθη άριστα, η απόλυτος προσήλωσις προς την Ορθοδοξίαν μετά της μεγάλης αγιότητος του βίου... Ο Μάρκος απέδειξεν, ότι είναι αδύνατον να διεξάγωνται επί μακρόν αγώνες υπέρ της Ορθοδοξίας άνευ μεμαρτυρημένης αγιότητος βίου».

Ο Άγιος Μάρκος δικαίως υμνήθηκε από την εκκλησιαστική ποίηση ως Άτλας της Ορθοδοξίας, διότι με την Αγιότητα και την Μαρτυρία του «εκράτησε» την Αγία Πίστη μας: «Κρατεί μεν Άτλας μυθικώς ώμοις πόλον, κρατεί δ’ αληθώς Μάρκος Ορθοδοξίαν».

Η Ορθοπραξία αποτέλεσε την αρραγή βάση της Ορθοδοξίας του Άτλαντος αυτού... Η Ορθοπραξία, δηλαδή η Ησυχαστική και Ευχαριστιακή εμπειρία στα όρια της Ορθοδόξου Εκκλησίας, εφελκύει τον φωτισμό του Αγίου Πνεύματος, δια μέσου του Οποίου αποκαλύπτεται η Ορθή Δόξα, η Αλήθεια της Πίστεως και η απόλυτος βεβαιότης περί Αυτής.

Ο Ποιμήν, ο οποίος συνδυάζει Ορθοδοξίαν και Ορθοπραξίαν αναδεικνύεται ως Οικουμενικός Διδάσκαλος και αποβαίνει το στόμα της όλης Ορθοδόξου Εκκλησίας...
Και, «όταν πάντες οι Επίσκοποι προδίδουν την ιεράν Παρακαταθήκην της Ορθοδοξίας», αυτός «βλέπει πάσαν την οικουμένην ως ποίμνιόν του και ίσταται άγρυπνος εις την έπαλξιν της Ορθοδοξίας, έτοιμος να δώση την μάχην προς πάσαν κατεύθυνσιν», «αναλαμβάνων την μέριμναν πασών των Εκκλησιών».

Στην περίπτωσι αυτήν, δηλαδή του Ορθοδοξούντος και Ορθοπράττοντος Ποιμένος, οι απανταχού της γης Ορθόδοξοι θεωρούν αυτόν ως μοναδικόν Ποιμένα της Ορθοδοξίας, ακούν τα πνευματικά σαλπίσματά του και προφυλάσσονται από πάσης κοινωνίας με τους «αλλοτριοεπισκόπους», οι οποίοι παραχαράττουν και προδίδουν την Πίστιν και την Αλήθειαν, αλλότρια φθεγγόμενοι και πράττοντες.

---

β. «Φεύγειν τους ετερόφρονας»
Αγαπητοί εν Χριστώ Αδελφοί·
Οφείλουμε την ημέρα αυτή, Κυριακή Τελώνου και Φαρισαίου, με ταπείνωση τελωνική, …· οφείλουμε, λέγω, να ακούσουμε το Μήνυμα του Αγίου Μάρκου και να το μεταδώσουμε με προσευχητική Αγάπη στους Αδελφούς μας, οι οποίοι για διαφόρους λόγους εξακολουθούν να ευρίσκονται σε κοινωνία με τους Καινοτόμους, τους Οικουμενιστάς, τους «αλλοτριοεπισκόπους».

Το Μήνυμα αυτό είναι σαφές: η Ορθοδοξία και η Ορθοπραξία απαιτούν την διακοπή πάσης κοινωνίας με τους παραχαράκτας της Αληθείας και της Πατερικής Ορθοδοξίας.

Η μορφή του Αγίου Μελετίου Αντιοχείας (12 Φεβρουαρίου) και οι σύγχρονοι Οικουμενιστές

 

 

Εισαγωγικά

Ο Άγιος Μελέτιος αποτελεί ένα από τα πλέον σύνθετα και συζητημένα κεφάλαια της εκκλησιαστικής ιστορίας του 4ου αιώνα. Στη σύγχρονη θεολογική αντιπαράθεση, και ιδίως στο πλαίσιο της συζήτησης περί οικουμενισμού, το πρόσωπό του χρησιμοποιείται συχνά ως ιστορικό προηγούμενο για την αποδοχή χειροτονιών ή εκκλησιαστικών πράξεων που προέρχονται από σχισματικά ή αιρετικά περιβάλλοντα. Το ερώτημα, όμως, παραμένει κρίσιμο: μπορεί πράγματι το «παράδειγμα Μελετίου» να λειτουργήσει ως θεμέλιο για σύγχρονες εκκλησιολογικές πρακτικές;

 

Ιστορικό Υπόβαθρο

 Ο Άγιος Μελέτιος διετέλεσε επίσκοπος Αντιοχείας και προήδρευσε της Β΄ Οικουμενικής Συνόδου το έτος 381, η οποία καθιέρωσε το Σύμβολο της Πίστεως της Εκκλησίας. Η ιδιαιτερότητα της περίπτωσής του έγκειται στο γεγονός ότι προερχόταν από την αρειανίζουσα ομάδα των «Ομοίων» (Homoeans) και εξελέγη επίσκοπος Αντιοχείας το 360 με τη στήριξη επισκόπων που κινούνταν εντός αρειανικού πλαισίου.

 Παρά ταύτα, ο Μελέτιος συνδέθηκε στενά με κορυφαίες μορφές της Ορθοδοξίας: χειροτόνησε πρεσβύτερο τον Άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο και διάκονο τον Άγιο Βασίλειο τον Μέγα, ενώ η προεδρία του στη Β΄ Οικουμενική Σύνοδο σφράγισε την ορθόδοξη ομολογία της πίστεως της Εκκλησίας.

 

Η Χρήση του Παραδείγματος από Σύγχρονους Οικουμενιστές

 Στη σύγχρονη θεολογική συζήτηση, ορισμένοι θεολόγοι που υποστηρίζουν τον οικουμενισμό επικαλούνται τον Άγιο Μελέτιο ως ιστορικό προηγούμενο. Υποστηρίζουν ότι, όπως η Εκκλησία αποδέχθηκε τον Μελέτιο ως νόμιμο επίσκοπο παρά την προέλευσή του από αρειανικό περιβάλλον, έτσι και σήμερα μπορεί να γίνει αποδεκτή η ιερωσύνη κληρικών που προέρχονται από σχισματικές ή αιρετικές κοινότητες χωρίς επαναχειροτόνηση, στο όνομα της εκκλησιαστικής οικονομίας.

Η επιχειρηματολογία αυτή παρουσιάζει τον Μελέτιο ως παράδειγμα ευρείας ποιμαντικής ανοχής και θεσμικής ευελιξίας της Εκκλησίας.

 

Η Απάντηση των Αντιοικουμενιστών.

 Απέναντι σε αυτή την ερμηνεία, παραδοσιακοί θεολόγοι και ιεροκανονιστές προβάλλουν μια σειρά από σοβαρές αντιρρήσεις.

 Πρώτον, γίνεται σαφής διάκριση μεταξύ χειροτονίας και εκλογής. Ο Μελέτιος ήταν ήδη επίσκοπος Σεβαστείας πριν εκλεγεί στην Αντιόχεια· η μετάβασή του εκεί συνιστούσε εκλογή και ενθρόνιση, όχι νέα χειροτονία. Επιπλέον, δεν υπάρχουν αξιόπιστες ιστορικές μαρτυρίες που να αποδεικνύουν ότι χειροτονήθηκε από Αρειανούς.

 Δεύτερον, τονίζεται το ιδιαίτερο ιστορικό πλαίσιο του 4ου αιώνα. Την εποχή εκείνη δεν υπήρχε ξεχωριστή και σαφώς διαμορφωμένη αρειανική ιεραρχία, αλλά μια κατάσταση «ανάμειξης» εντός της ίδιας εκκλησιαστικής δομής. Οι Αρειανοί κατείχαν ορθόδοξες έδρες χωρίς να έχουν συγκροτήσει παράλληλη εκκλησία, ενώ τα όρια μεταξύ Ορθοδοξίας και αιρέσεων δεν είχαν ακόμη πλήρως αποσαφηνιστεί.

 Τρίτον, καθοριστική υπήρξε η προσωπική θεολογική στάση του Μελετίου. Δεν υπήρξε ιδεολόγος του Αρειανισμού, αλλά συνδεόταν περισσότερο «πολιτικά» με τον κύκλο του Ακακίου Καισαρείας. Στην πράξη, όμως, αποδείχθηκε Ορθόδοξος ομολογητής, προσχωρώντας στους Νικαίους και προεδρεύοντας της Οικουμενικής Συνόδου. Το γεγονός ότι τόσο ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος όσο και ο Άγιος Βασίλειος τον αναγνώριζαν χωρίς επιφυλάξεις ως νόμιμο επίσκοπο είναι ιδιαίτερα αποκαλυπτικό.

ΑΓΙΟΥ ΜΑΡΚΟΥ ΕΦΕΣΟΥ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΟΙΣ ΑΠΑΝΤΑΧΟΥ ΤΗΣ ΓΗΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΝΗΣΩΝ ΕΥΡΙΣΚΟΜΕΝΟΙΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΙΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΙΣ.

Εισαγωγή

Ο Άγιος Μάρκος, μετά την επιστροφή του στην Κωνσταντινούπολη, και ευρισκόμενος σε περιορισμό στη Λήμνο (1440-41), έγραψε τη γνωστή Εγκύκλιο Επιστολή και την απηύθυνε σε όλους τους ορθοδόξους χριστιανούς απανταχού της γης και των νήσων.

Το κείμενο αυτό αποτελεί ένα από τα σημαντικά Δογματικά και Συμβολικά Μνημεία της Ορθοδόξου Καθολικής Εκκλησίας, περιέχεται στην Ελληνική Πατρολογία (P.G. 160, 112-204) και έχει συμπεριληφθεί στο ομότιτλο έργο του καθηγητού Ιω. Καρμίρη.

Στην Επιστολή αυτή, ο Άγιος Μάρκος εξηγεί στον πιστό ορθόδοξο λαό πώς πρέπει να βλέπει το θέμα της Ενώσεως με τους Λατίνους και την εμμονή τους στις δογματικές τους κακοδοξίες. Επίσης, καταφέρεται με έντονους χαρακτηρισμούς εναντίον των λατινοφρόνων ενωτικών και ονομάζει τους Λατίνους όχι μόνον σχισματικούς αλλά και αιρετικούς. Το όλο κείμενο διαπνέεται από έντονο ανθενωτικό και αντιλατινικό πνεύμα.

Παραθέτουμε το πρωτότυπο κείμενο και εν συνεχεία σε νεοελληνική απόδοση.

Πρωτότυπο Κείμενο

Τοις απανταχού της γης και των νήσων ορθοδόξοις Μάρκος της Εφεσίων Μητροπόλεως εν Κυρίω χαίρειν.
Οι την κοινήν υμάς αιχμαλωσίαν αιχμαλωτεύσαντες και προς την Βαβυλώνα των Λατινικών εθνών και δογμάτων θελήσαντες κατασύραι, τούτο μεν ουκ ηδυνήθησαν αγαγείν εις πέρας, αυτόθεν τε απεμφαίνον ορώντες και άλλως αδύνατον, εν μέσω δε που της οδού καταμείναντες αυτοί τε και όσοι τούτοις επηκολούθησαν, ουτ' εκείνο λοιπόν μεμενήκασιν, ούτε τούτο γεγόνασιν. Ιεροσόλυμα μεν απολιπόντες, τους ως αληθώς όρασιν της ειρήνης και το Σιών όρος την βεβαίαν πίστιν και άσειστον, Βαβυλώνιοι δε γενέσθαι τε και κληθήναι μήτε βουλόμενοι, μήτε δυνάμενοι και διά του αν δικαίως κληθέντες γραικολατίνοι.

Καλούμενοι δι’ ουν υπό των πολλών Λατινόφρονες, ούτοι τοίνυν οι μιξόθηρες (μικτοί θηρία και άνθρωποι), κατά τους εν μύθοις ιπποκενταύρους, μετά των Λατίνων ομολογούσι το εκ του Υιού το Πνεύμα το Άγιον εκπορεύεσθαι και τον Υιόν αίτιον έχειν της εαυτού υπάρξεως, ούτω γαρ και ο αυτών όρος διαλαμβάνει, μεθ’ ημών δε το εκ του Πατρός εκπορεύεσθαι λέγουσι.

Και μετ’ εκείνων μεν θεμιτώς και ευλόγως την προσθήκην εν τω συμβόλω γεγονέναι, φασί, μεθ’ ημών δε λέγειν ταύτα ου καταδέχονται. Και τοι γε το θεμιτώς και ευλόγως γενόμενον τις αν παραιτήσαιτο λέγειν.

Μετ’ εκείνων μεν το άζυμον, σώμα του Χριστού λέγουσι. Μεθ’ ημών δε αυτού μεταλαμβάνειν ουκ αν τολμήσειεν. Άρ’ ουχ ικανά ταύτα την γνώμην αυτών διαδείξαι και ότι ουκ αληθείας έρευναν ποιούμενοι τοις Λατίνοις συνήλθον, ήν εν χερσίν έχοντες προδεδώκασιν, αλλά χρυσοχοήσαι βουλόμενοι και πεπλασμένην ουκ αληθή συστήσασθαι ένωσιν.

“Δεν εναι καθόλου έτσι τα πράγματα, Σεβασμιώτατε!” (Κριτική σε κήρυγμα του Μητροπολίτη Περιστερίου)

 

Το κ.Νικολάου Ρωμανού , εκπαιδευτικού

Φαίνεται σε βίντεο που κυκλοφορεί στο YouTube ότι ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Περιστερίου Γρηγόριος υπέπεσε σε σοβαρό ατόπημα κατά το κήρυγμά του, κατά την εορτή του αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου. Υποστήριξε ότι οι Λατίνοι, μετά από 1.600 χρόνια, άρχισαν να συνειδητοποιούν το λάθος τους και ότι γι’ αυτό, όταν συμμετέχουν σε εκδηλώσεις με Ορθοδόξους, απαγγέλλουν το Σύμβολο της Πίστεως χωρίς το filioque — το Σύμβολο που καθορίστηκε σε μεγάλο βαθμό από τους θεολογικούς λόγους του αγίου Γρηγορίου του Ναζιανζηνού.

Εκείνο όμως που δεν τόνισε ο Σεβασμιώτατος είναι ότι οι Λατίνοι πάντοτε, όταν συμμετέχουν σε συμπροσευχές με τις Ανατολικές Εκκλησίες — τις οποίες αποκαλούν υποτιμητικά, καθότι τις συγκαταλέγουν μαζί με τους Ουνίτες, Μονοφυσίτες και Νεστοριανούς — απαγγέλλουν το Σύμβολο της Πίστεως χωρίς την αιρετική προσθήκη του filioque. Στις λατινικές εκκλησίες, καθώς και σε όλες τις δυτικές γλώσσες, είναι αυτονόητο ότι το απαγγέλλουν με το filioque.

Επιπλέον, θα πρέπει να γνωρίζει το ορθόδοξο ποίμνιο ότι στη Δύση υπάρχουν πολλές μελέτες που επιχειρούν να αποδώσουν στους Έλληνες Πατέρες μία ενεργητική σχέση Υιού και Πνεύματος, το λεγόμενο «ορθόδοξο filioque». Έτσι, οι Λατίνοι αναζητούν πατερικά χωρία και, απομονώνοντάς τα από το περικείμενό τους, προσπαθούν να δικαιολογήσουν το filioque ως πατερικό. Όπου συναντούν τη φράση «διὰ τοῦ Υἱοῦ τὸ Ἅγιον Πνεῦμα», την ερμηνεύουν ως αιτιακή σχέση μεταξύ του Υιού και του Αγίου Πνεύματος.

Δεν κατανοούν ότι η ανωτέρω φράση είναι χριστολογική — δηλαδή ότι ο Υιός, ως ένσαρκος και πλήρης των ακτίστων ενεργειών του Αγίου Πνεύματος, φανερώνει τον Πατέρα ἐν Ἁγίῳ Πνεύματι — αλλά την προσεγγίζουν προσδίδοντάς της θεολογική διάσταση. Αντιθέτως, η Ορθόδοξη Παράδοση διδάσκει ότι το Άγιο Πνεύμα δεν σχετίζεται αιτιακά με τον Υιό, καθότι δεν προέρχεται από Αυτόν κατά την εκπόρευση. Το εκπορεύεσθαι ανήκει μόνο στον Πατέρα, όντας αμεταβίβαστο ιδίωμά Του.

Το Άγιο Πνεύμα «είναι του Υιού» ως αναπαυόμενο σε Αυτόν φυσικά, αλλά όχι εκ του Υιού, όπως αναφέρει και ο άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός. Αυτό σημαίνει ότι τα δύο άκτιστα πρόσωπα της Αγίας Τριάδας, ο Υιός και το Άγιο Πνεύμα, δεν σχετίζονται προσωπικά μεταξύ τους, αλλά ταυτίζονται μόνο κατ’ ουσίαν και κατ’ ενέργειαν. Κατά συνέπεια, το Άγιο Πνεύμα δεν αποτελεί σύνδεσμο ενότητας του Πατρός και του Υιού, όπως υποστηρίζουν οι Λατίνοι. Πραγματικός σύνδεσμος μεταξύ Υιού και Αγίου Πνεύματος είναι μόνον ο Πατήρ, καθότι από Αυτόν προέρχονται τα δύο άκτιστα πρόσωπα της υπερθέου θεότητας: ο Υιός γεννητώς και το Άγιο Πνεύμα κατά τον τρόπο της εκπόρευσης.