Η φύση της αποτείχισης και η ενότητα της Εκκλησίας

 

Η αποτείχιση δεν είναι αποκήρυξη. Δηλαδή, δεν καθαιρεί ο αποτειχισμένος τον Πατριάρχη διότι δεν έχει την αρμοδιότητα να το κάνει. Αυτό επιτελείται μόνο υπό συνόδου, κατά το «consensus consiliorum» (=συμφωνία Συνόδων). Και ούτε αποκηρύττουν αυτούς που κοινωνούν με τον Πατριάρχη όσοι τηρούν την αρχή «ο κοινωνών ακοινωνήτω ακοινώνητος έστω». Ούτε δηλαδή καθαιρούν αυτούς τους κληρικούς οι οποίοι κοινωνούν με τον ακοινώνητο. Και αυτό επιτελείται μόνο υπό συνόδου. Η δε ενότητα της Εκκλησίας, πράγματι εκφράζεται και εκδηλώνεται, δια του μνημοσύνου από τους μεν προς τους δε, αλυσιδωτά κατά ιεραρχία. Δεν εδράζεται όμως αυτή η ενότητα σ’ αυτήν την διαμνημόνευση, ως θέλει η ένσταση. 

Η Εκκλησία είναι Χριστοκεντρική δεν είναι επισκοποκεντρική, ο Χριστός είναι ο συνδετικός κρίκος και η κεφαλή της Εκκλησίας, Αυτός είναι η ενότητα της Εκκλησίας. Αυτό όμως προϋποθέτει ότι ο Πατριάρχης – και κάθε Επίσκοπος και κάθε πιστός – πρέπει να είναι ορθόδοξος. Όταν ο Πατριάρχης αιρετίζει τότε το σχίσμα το δημιουργεί αυτός στην ενότητα της Εκκλησίας, διασπά δηλαδή την ένωση με τον Χριστό λόγω της αιρέσεως. Κατά συνέπεια όποιος Επίσκοπος διακόψει την μνημόνευση αυτού του αιρετικού Πατριάρχου προ της καθαιρέσεώς του και χωρίς να συμφωνήσουν οι υπόλοιποι Επίσκοποι, αυτός ο Επίσκοπος δεν δημιουργεί σχίσμα (και ούτε τον καθαιρεί). Ακριβώς το αντίθετο συμβαίνει, ελευθερώνει την Εκκλησία από το σχίσμα που εισήγαγε ο αιρετικός Πατριάρχης, κατά τον 15ο ιερό Κανόνα της ΑΒ’ Συνόδου. Η αποτείχισις έχει την έννοια της παρεμβολής τείχους μεταξύ του Επισκόπου που έχει διακόψει την διαμνημόνευση του αιρετικού Πατριάρχου μ’ αυτόν τον Πατριάρχη που του διακόπηκε η διαμνημόνευση. Δηλαδή, δι’ αυτής της διακοπής κοινωνίας αυτοπροστατεύεται ο Επίσκοπος από το σχίσμα του Πατριάρχου ώστε να μη συμμετέχει και ο ίδιος.

Επαναλαμβάνουμε λοιπόν δεν αποκόπτεται της Εκκλησίας ούτε ο ίδιος ο Επίσκοπος, ούτε όσοι πιστοί τον ακολουθούν. Και ούτε οι αποτειχισθέντες γίνονται η Εκκλησία όπως λέγεται υπό της ενστάσεως, αποτελούν όμως το υγιές τμήμα της Εκκλησίας κατά τον Μ. Βασίλειο,.

Η αποτείχιση πατερικώς εξεταζομένη, κυρίως έχει σωτηριολογικό χαρακτήρα, δια τούτο και είναι υποχρεωτική. Για να ισχύει ο άκρατος αυτός επισκοποκεντρισμός που υποστηρίζεται υπό της ενστάσεως, πρέπει να μην υπάρχει συμμολυσμός στον ορθόδοξο εκ της κοινωνίας του ακατακρίτου αιρετικού. Το «consensus Patrum» όμως λέγει, ότι υπάρχει αυτός ο συμμολυσμός. Άρα τα όσα λέγονται υπό της ενστάσεως έρχονται σε ευθεία αντίθεση με την διδασκαλία της Εκκλησίας, (βλ. υποσ. 850).

Η διδασκαλία του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου και ο Επισκοποκεντρισμός

Ενδιαφέρουσα είναι η διδασκαλία του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου και για το σχίσμα, το οποίο θεωρεί ότι είναι εξ ίσου μεγάλο κακό, όσο και η αίρεση: "Του εις αίρεσιν εμπεσεῖν το την Εκκλησίαν σχίσαι ουκ έλαττόν εστι κακόν" (Εις την Προς Εφεσίους Ομιλ. 11, 5, ΕΠΕ20, 712). 

Η γνώμη του αυτή χρησιμοποιείται συχνά και στις ημέρες μας,... (όταν κάποιοι) φθάνουν μέχρι του σημείου να σκέπτονται διακοπή της κοινωνίας με τους οικουμενιστάς επισκόπους. Τότε τους επισημαίνεται ο κίνδυνος του σχίσματος με την επίκληση και αυτής της γνώμης του Αγίου Χρυσοστόμου, όχι πάντως ορθώς, διότι η συνάφεια στην οποίαν διατύπωσε ο Άγιος Ιωάννης αυτήν την θέση είναι τελείως διαφορετική. 

Ο ίδιος δε δεν δίστασε να διακόψει την κοινωνία με άλλους επισκόπους και να επαινέσει στα κείμενά του, ιδιαίτερα στις επιστολές του που στέλνει από την εξορία, όσους κληρικούς και λαϊκούς ηρνούντο να δεχθούν ως νόμιμη εκκλησιαστική κατάσταση τους διώκτες και διαδόχους του. 

Η συνολική έρευνα των κειμένων του δίδει διαφορετική εικόνα της στάσεως του Χρυσοστόμου προς τους διαδόχους του, διαφορετική από εκείνη που συνήθως προβάλλεται με βάση σύσταση και συμβουλή του Χρυσοστόμου προς τους οργισμένους για την εξορία του κληρικούς και λαϊκούς να κάνουν υπακοή στον διάδοχό του και να τον αναγνωρίσουν, διότι δεν μπορεί η Εκκλησία να μείνει χωρίς επίσκοπο, να είναι "ανεπίσκοπος". Αντίθετα, από την διδασκαλία και την ζωή του προκύπτει ότι διακοπή της κοινωνίας προς τον επίσκοπο δικαιολογείται όχι μόνο σε περίπτωση που κηρύσσει αίρεση, όπως τελικώς καθόρισε η Εκκλησία με τον 15ο Κανόνα της Πρωτοδευτέρας Συνόδου, γιατί αυτό είναι αυτονόητο και προφανές, αλλά ακόμη και σε περίπτωση κατά την οποία προσβάλλονται οι θεσμοί της Εκκλησίας, προσβάλλονται γενικώς οι αρχές της αποστολικής πίστεως και ζωής. Η διδασκαλία του Ευαγγελίου για την πίστη και την ζωή είναι ενιαία, ο δε απόστολος Παύλος απέκοψε από την εκκλησιαστική κοινωνία τον αιμομίκτη της Κορίνθου για ηθικό παράπτωμα και όχι για αιρετική διδασκαλία. Αυτή την χρυσοστομική γραμμή ακολούθησε μετά από τέσσερις αιώνες άλλη μεγάλη πατερική μορφή, ο Άγιος Θεόδωρος Στουδίτης (759-826), ο οποίος διέκοψε την κοινωνία για το ηθικό θέμα της "μοιχοζευξίας", για το ότι δηλαδή ο ιερομόναχος Ιωσήφ, τη ανοχή του πατριάρχου, ευλόγησε τον δεύτερο γάμο του αυτοκράτορος Κων/νου ΣΤ’ (780-797), ενώ ζούσε ακόμη η προηγουμένη του σύζυγος».

Πατερικές μαρτυρίες και η στάση απέναντι στους παρανομοούντες.

Στη συνέχεια, ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος επαινεί τους επισκόπους που διέκοψαν κάθε εκκλησιαστική επικοινωνία με τη διεφθαρμένη εκκλησιαστική κατάσταση της εποχής του και τους ενθαρρύνει να συνεχίσουν αυτή τη στάση, ακόμα κι αν οι περισσότεροι υποχώρησαν στις πιέσεις των ισχυρών. Θεωρεί ότι αυτή η αποχή είναι η μόνη ελπίδα για να διορθωθούν τα κακά, τονίζοντας πως η απομάκρυνση των υγιών πιστών από όσους πράττουν πονηρά έργα αποτελεί την αρχή για να περάσει η καταιγίδα, την ασφάλεια της Εκκλησίας και τη θεραπεία των κακών (Επιστολή 89, Θεοδοσίω επισκόπω Σκυθοπόλεως PG 52, 655). Δεν σταματά όμως μόνο στη δική τους απομάκρυνση, αλλά τους συμβουλεύει να παρακινήσουν και όλους τους πιστούς να πράξουν το ίδιο (Επιστολή 90, Μωϋσή επισκόπω PG 52, 655). Μάλιστα, θεωρεί ότι όσοι αγωνίζονται υπερασπιζόμενοι τους πατρικούς νόμους και τους θεσμούς της Εκκλησίας, δείχνοντας θάρρος με λόγια και έργα και πεθαίνοντας καθημερινά —άνδρες, γυναίκες και παιδιά— είναι δίκαιο να καταταγούν χιλιάδες φορές στη χορεία των Μαρτύρων (Προς σκανδαλισθέντας 18, ΕΠΕ 33, 608).

Για να μη μείνει όμως η Εκκλησία τελείως χωρίς καλούς επισκόπους, ο Χρυσόστομος συνιστά στους επισκόπους που τον ακολουθούσαν να παραμείνουν προσωρινά στις θέσεις τους, διατηρώντας μια τυπική επικοινωνία με όσους παρανομούσαν, ώστε να μην παραδοθεί εντελώς το σκάφος της Εκκλησίας σε ακατάλληλους ανθρώπους. Αυτό ήταν ένα μέτρο προσωρινής υπομονής και υποχωρητικότητας, όπως φαίνεται καθαρά από το γεγονός ότι την ίδια ακριβώς εποχή ο ίδιος αποκαλεί αυτούς τους παρανομοούντες επισκόπους «λύκους» και «μοιχούς», εκφράζοντας την πραγματική και αυστηρή γνώμη του. Την ίδια γραμμή ακολουθεί και στις οδηγίες προς τις διακόνισσες, προετοιμάζοντας το έδαφος για να απορριφθούν εντελώς αυτοί που θα τον διαδεχθούν. Για τον σκοπό αυτό θέτει δύο πολύ αυστηρούς όρους: να μην επιδιώξει ο ίδιος ο νέος επίσκοπος τη θέση αλλά να εκλεγεί παρά τη θέλησή του, και η εκλογή του να γίνει με τη συναίνεση ολόκληρου του πληρώματος της Εκκλησίας.

Αυτοί οι όροι όμως δεν τηρήθηκαν, καθώς οι διάδοχοί του, όπως ο Αρσάκιος και ο Αττικός, ανέλαβαν τη θέση αντικανονικά. Όταν ένας επίσκοπος παραβιάζει τους κανόνες και οι υπόλοιποι Πατέρες σταματούν να τον μνημονεύουν, ο επίσκοπος αυτός αποκόπτεται από το σώμα της Εκκλησίας. Βάζοντας τον εαυτό του πάνω από την Εκκλησία προκαλεί σχίσμα, το οποίο αποτελεί βαρύτατο αμάρτημα που, σύμφωνα με την πατερική διδασκαλία, δεν ξεπλένεται ούτε με το αίμα του μαρτυρίου

Ανακεφαλαίωση και Ιστορικά Παραδείγματα Αγίων

Η απάντηση: Η αποτείχιση δεν είναι αποκήρυξη, ως ισχυρίζεται η ένσταση. Δηλαδή, δεν καθαιρεί ο αποτειχισμένος τον Πατριάρχη διότι δεν έχει την αρμοδιότητα να το κάνει. Αυτό επιτελείται μόνο υπό συνόδου, κατά το «consensus consiliorum» (=συμφωνία Συνόδων). Και ούτε αποκηρύττουν αυτούς που κοινωνούν με τον Πατριάρχη όσοι τηρούν την αρχή «ο κοινωνών ακοινωνήτω ακοινώνητος έστω». Ούτε δηλαδή καθαιρούν αυτούς τους κληρικούς οι οποίοι κοινωνούν με τον ακοινώνητο. Και αυτό επιτελείται μόνο υπό συνόδου. Η δε ενότητα της Εκκλησίας, πράγματι εκφράζεται και εκδηλώνεται, δια του μνημοσύνου από τους μεν προς τους δε, αλυσιδωτά κατά ιεραρχία. Δεν εδράζεται όμως αυτή η ενότητα σ’ αυτήν την διαμνημόνευση, ως θέλει η ένσταση. 

Η Εκκλησία είναι Χριστοκεντρική δεν είναι επισκοποκεντρική, ο Χριστός είναι ο συνδετικός κρίκος και η κεφαλή της Εκκλησίας, Αυτός είναι η ενότητα της Εκκλησίας. Αυτό όμως προϋποθέτει ότι ο Πατριάρχης – και κάθε Επίσκοπος και κάθε πιστός – πρέπει να είναι ορθόδοξος. Όταν ο Πατριάρχης αιρετίζει τότε το σχίσμα το δημιουργεί αυτός στην ενότητα της Εκκλησίας, διασπά δηλαδή την ένωση με τον Χριστό λόγω της αιρέσεως. Κατά συνέπεια όποιος Επίσκοπος διακόψει την διαμνημόνευση αυτού του αιρετικού Πατριάρχου προ της καθαιρέσεώς του και χωρίς να συμφωνήσουν οι υπόλοιποι Επίσκοποι, αυτός ο Επίσκοπος δεν δημιουργεί σχίσμα (και ούτε τον καθαιρεί). Ακριβώς το αντίθετο συμβαίνει, ελευθερώνει την Εκκλησία από το σχίσμα που εισήγαγε ο αιρετικός Πατριάρχης, κατά τον 15ο ιερό Κανόνα της ΑΒ’ Συνόδου ως υποκριτάς κέρδους χάριν και κενοδοξίας τούτο εργαζομένους...

 Πάντας μεν οὖν τους τοιούτους δει αποστρέφεσθαι, κολλάσθαι δε τοις και την από των αποστόλων, καθώς προέφαμεν, διαδοχήν τηρούσι και συν τη πρεσβυτερική τάξει λόγον υγιή και αναστροφήν ακατάγνωστον παρεχομένοις εις μόρφωσιν και κατόρθωσιν των λοιπών»451. «Βαδίζοντες δε την απλανή και ζωηφόρον οδόν, οφθαλμόν μεν εκκόψωμεν σκανδαλίζοντα· μη τον αισθητόν, αλλά τον νοητόν· οίον εάν ο επίσκοπος ή ο πρεσβύτερος, οι όντες οφθαλμοί της Εκκλησίας, κακώς αναστρέφωνται και σκανδαλίζωσι τον λαόν, χρή αυτούς εκβάλλεσθαι. Συμφέρον γαρ άνευ αυτών συναθροίζεσθαι εις ευκτήριον οίκον, ή μετ’ αυτών εμβληθῆναι, ως μετά Άννα και Καϊάφα, εις την γέεναν του πυρός. Ομοίως και η χείρ ο διάκονος, εάν ανάξιόν τι πράττη, χωριζέσθω του θυσιαστηρίου»452. Και κλείνουμε την απάντηση αυτής της ενστάσεως με τα εξής: «Υποστήριξαν ότι η διακοπή μνημόνευσης των επισκόπων, δηλαδή η αποτείχιση, προκαλεί σχίσμα, σε θέτει εκτός Εκκλησίας, ωσάν να είναι τόσο αμαθείς και αθεολόγητοι, ώστε να μη σκεφθούν ότι τόσοι Άγιοι και σύγχρονοι Επίσκοποι και Γέροντες που διέκοψαν την μνημόνευση αιρετικών και αιρετιζόντων δεν ήσαν ασφαλώς σχισματικοί, ούτε βρέθηκαν εκτός Εκκλησίας. 

Ήσαν λοιπόν σχισματικοί ο Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής, ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, ο Άγιος Μάρκος ο Ευγενικός, όλοι οι επιφανείς Πατέρες που αγωνίσθηκαν εναντίον των αιρέσεων και δεν είχαν κοινωνία με τους αιρετικούς, ο Μ. Αθανάσιος, ο Μ. Βασίλειος, ο Άγιος Γρηγόριος Θεολόγος, ο Άγιος Ιωάννης Χρυσόστομος, ο Άγιος Ιωάννης Δαμασκηνός, ο Άγιος Θεόδωρος Στουδίτης και το σύνολο των ομολογητών Αγίων; Ήταν ποτέ δυνατόν μία αναγνωρισμένη και έγκυρη Σύνοδος, όπως η Πρωτοδευτέρα του Μ. Φωτίου που μνημονεύσαμε του 861, να συμβουλεύει (το ορθό είναι εντέλλεται σ.σ., βλ. σχετικώς στην οικεία ενότητα των διακοπή μνημοσύνου, δηλαδή αποτείχιση και να σε καθιστά σχισματικό και εκτός Εκκλησίας; Ήσαν λοιπόν σχισματικοί και εκτός Εκκλησίας οι τρεις επίσκοποι των καιρών μας που, μαζί τους όλο το Άγιον Όρος και ο Άγιος Παΐσιος επειδή διέκοψαν την μνημόνευση του ονόματος του πατριάρχη Αθηναγόρα;

 ΠΗΓΗ.ΙΕΡΟΜΟΝΑΧΟΥ ΕΥΓΕΝΙΟΥ: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΜΟΛΥΣΜΟΥ

 

 

Πως ο Πάπας εξεθεμελίωσε από την Εκκλησία τον Χριστό… (Άγιος Νεκτάριος)

• 
  

«Ἡ παπικὴ ἐκκλησία εἶναι νόθος ὀργανισμός… Ἡ παπικὴ ἐκκλησία δὲν εἶναι Χριστοκεντρικὴ ἀλλὰ Παποκεντρική»

«Θεμέλιον ἄλλον οὐδεὶς δύναται θεῖναι παρὰ τὸν κείμενον, ὅς ἐστι Ἰησοῦς Χριστὸς» (Α΄ Κορ. γ΄11). «ἐποικοδομηθέντες τῷ θεμελίῳ τῶν ἀποστόλων καὶ προφητῶν». «Τῷ θεμελίῳ», λέγει, «τῶν Ἀποστόλων» καὶ οὐχὶ τοῦ Πέτρου, καθὼς παραφρονεῖ ἡ Παπικὴ Ἐκκλησία.

Ἐὰν ὁ Κλήμης Ρώμης εἶναι διάδοχος τοῦ Πέτρου, διότι ἐχειροτονήθη ἀπὸ τὸν Πέτρο, τότε ὅσοι ἐπίσκοποι χειροτονήθησαν ἀπὸ τὸν Πέτρο εἶναι διάδοχοί του, καὶ ὄχι μόνο ὁ Κλήμης. Ὁ ἀπόστολος Πέτρος ἐχειροτόνησε τὸν Πάπα Κλήμεντα ἐπίσκοπο Ρώμης μόνο, καὶ ὄχι τῆς οἰκουμένης ὅλης.

Ἐὰν ὁ θάνατος τοῦ Πέτρου ἔδωσε τέτοιο προνόμιο στὸν Πάπα νὰ εἶναι κεφαλὴ τῆς Ἐκκλησίας, καὶ μονάρχης ἐπάνω σὲ ὅλους τοὺς ἀρχιερεῖς καὶ εἰς τὰς Συνόδους, πολὺ περισσότερον πρέπει νὰ ἔχει αὐτὰ τὰ προνόμια ὁ Ἱεροσολύμων διὰ τὸν θάνατον τοῦ Χριστοῦ. Λέγοντας ὁ Πάπας πὼς εἶναι ἡ κεφαλὴ τῆς Ἐκκλησίας, ἐξώρισε ἀπὸ τὴν δυτικὴ Ἐκκλησία τὸν Δεσπότη πάντων Χριστόν, καὶ ἔτσι ἔμεινε ἡ δυτικὴ Ἐκκλησία χήρα ἀπὸ τὸν Χριστό.

ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟΤΗΤΑ Η ΔΥΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ 15ΟΥ ΚΑΝΟΝΑ;

 

(Ερωτήσεις-Απαντήσεις)

ΕΡΩΤΗΣΗ. Διαβάστε τον Κανόνα με προσοχή και θα δείτε ότι δεν επιβάλλει κάποια υποχρέωση, αλλά απλώς δίνει ένα δικαίωμα. Πουθενά δεν λέει ότι οι Κληρικοί οφείλουν να απομακρύνονται από έναν τέτοιον Επίσκοπο πριν καταδικαστεί, ούτε μιλάει για κάποια τιμωρία ή έστω απλή επίπληξη γι' αυτούς που δεν απομακρύνονται. Κι αυτό παρόλο που στους ιερούς Κανόνες είναι σύνηθες να χρησιμοποιείται η φράση "να καθαιρείται", όταν πρόκειται για Κληρικούς που δεν εκπληρώνουν στο ακέραιο τις υποχρεώσεις τους»

ΑΠΑΝΤΗΣΗ. Αν όμως υποστηριχθεί ότι, επειδή δεν περιλαμβάνεται ποινή (επιτίμιο) στο δεύτερο μέρος του Κανόνα, αυτός είναι προαιρετικός, τότε αυτό σημαίνει πως δεν υπάρχει «μολυσμός» (πνευματική ακαθαρσία από την επικοινωνία με την αίρεση). Αυτό όμως έρχεται σε αντίθεση με την παράδοση της Εκκλησίας, που δέχεται ότι αυτός ο μολυσμός υπάρχει.

Άλλωστε, ούτε ο 33ος Αποστολικός κανόνας, ούτε ο 9ος του Τιμοθέου, ούτε ο 5ος του Μεγάλου Βασιλείου περιέχουν ποινές για το ίδιο θέμα (δηλαδή για την επικοινωνία με αμετάκλητους/μη καταδικασμένους ακόμα αιρετικούς), κι όμως είναι υποχρεωτικοί. Επίσης, στην επιστολή του Μεγάλου Αθανασίου «προς Μονάζοντας», δεν περιέχεται ποινή, αλλά η απομάκρυνση θεωρείται υποχρεωτική («πρέπει να φεύγετε»), φράση που εκφράζει την κοινή γραμμή των Πατέρων της Εκκλησίας.

Παράλληλα, υπάρχουν ποινές για τους Ορθοδόξους που κοινωνούν με μη καταδικασμένους αιρετικούς, όπως ορίζει η κανονική αρχή «όποιος επικοινωνεί με κάποιον που είναι εκτός κοινωνίας, να τίθεται και ο ίδιος εκτός κοινωνίας», αλλά και οι διακηρύξεις του Αγίου Σωφρονίου, Πατριάρχη Ιεροσολύμων: «Όποιος συμπροσεύχεται με αιρετικό στην εκκλησία ή στο σπίτι, να τίθεται και ο ίδιος εκτός κοινωνίας».

ΕΡΩΤΗΣΗ. Το ότι αυτό είναι αλήθεια φαίνεται και από το γεγονός ότι, ενώ στη μακρά ιστορία της Εκκλησίας καθαιρέθηκαν αμέτρητοι Επίσκοποι λόγω αίρεσης, ποτέ δεν τιμωρήθηκε Κληρικός (ή έστω να του γίνει απλή επίπληξη) επειδή δεν βιάστηκε να αποσχιστεί αμέσως από τον αιρετικό Επίσκοπο, αλλά περίμενε την καταδίκη του από Σύνοδο. Αν ο κανόνας ήταν υποχρεωτικός, θα είχε ερμηνευτεί έτσι στην πράξη από την Εκκλησία και θα είχαμε πλήθος παραδειγμάτων τιμωρίας Κληρικών οι οποίοι, χωρίς να υιοθετούν τις ιδέες του αιρετικού Επισκόπου τους, συνέχιζαν να τον μνημονεύουν μέχρι τη συνοδική καταδίκη του. Τέτοιο παράδειγμα όμως δεν υπάρχει».

Η απάντηση: Από τη στιγμή που υπάρχει πνευματικός μολυσμός και προβλέπονται ποινές, ακόμα κι αν δεν είχε τιμωρηθεί ποτέ κανείς, αυτό θα οφειλόταν στη φιλανθρωπία και την ευσπλαχνία των Αγίων Πατέρων. Άλλωστε, ούτε όσοι προσήλθαν στην Ορθοδοξία από τον Παπισμό, από άλλες αιρέσεις ή ακόμα και από άλλες θρησκείες τιμωρήθηκαν, παρόλο που υπάρχει μολυσμός και ποινές.

Επιπλέον, υπήρξαν τιμωρίες:

• Λαϊκοί και Κληρικοί: Σύμφωνα με την ερμηνεία του σπουδαίου κανονολόγου Ματθαίου Βλαστάρεως στον κανόνα της επιστολής προς «Ρουφινιανό», οι λαϊκοί που κοινώνησαν με τους Αρειανούς (είτε από εξαπάτηση είτε από βία — που σημαίνει ότι παρέμειναν Ορθόδοξοι στην πίστη), όταν επέστρεψαν με μετάνοια στους Ορθοδόξους, δέχθηκαν ποινές. Το ίδιο ίσχυε και για τους Ορθόδοξους κληρικούς που κοινώνησαν με τους Αρειανούς από βία ή για καλό σκοπό: ήταν κανονικά υπεύθυνοι και έπρεπε να τους επιβληθούν ποινές.
• Μοναχοί: Ο Άγιος Νικηφόρος, Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως, επέβαλε ποινή στους μοναχούς που συμπροσευχήθηκαν με μη καταδικασμένους αιρετικούς, παρόλο που είχαν σταματήσει αυτή την αμαρτωλή συνήθεια.
• Κληρικοί: Ποινές για το ίδιο θέμα σε κληρικούς επέβαλλε και ο Όσιος Θεόδωρος ο Στουδίτης.

(Και αν τιμωρήθηκαν ακόμα και οι λαϊκοί και μοναχοί, πόσο περισσότερο ισχύει αυτό για τους κληρικούς που συνεχίζουν να μνημονεύουν αιρετικούς;)

 

Γεώργιος Αποστολάκης: Κόμματα-μπαταχτσήδες δεν μπορούν να κυβερνούν μια χώρα.

Κόμματα-μπαταχτσήδες δεν μπορούν να κυβερνούν μια χώρα
Πάνω από 1,15 δισ. ευρώ τα τραπεζικά δάνεια Ν.Δ. και ΠΑΣΟΚ – Η οικονομική ασυδοσία ως υπόδειγμα εξουσίας

Υπάρχουν αριθμοί που δεν περιγράφουν απλώς μια οικονομική κατάσταση. Αποκαλύπτουν ένα ολόκληρο σύστημα εξουσίας.

Στις 31 Δεκεμβρίου 2025 τα τραπεζικά δάνεια της Νέας Δημοκρατίας και του ΠΑΣΟΚ ανέρχονταν συνολικά σε 1.152.753.278,20 ευρώ. Η Νέα Δημοκρατία όφειλε στις τράπεζες 592.950.327,28 ευρώ και το ΠΑΣΟΚ 559.802.950,92 ευρώ. Μέσα σε έναν μόλις χρόνο, το άθροισμα των τραπεζικών τους υποχρεώσεων αυξήθηκε κατά περισσότερα από 122 εκατομμύρια ευρώ. Δεν μειώθηκε. Δεν σταθεροποιήθηκε. Εκτοξεύθηκε.

Δεν πρόκειται, επομένως, για μια παλιά εκκρεμότητα που βαίνει προς εξόφληση. Πρόκειται για ένα χρέος που αναπαράγεται, διογκώνεται και, με βάση τα πραγματικά οικονομικά δεδομένα των οφειλετών, εμφανίζεται πρακτικά ανεξόφλητο.

Και οι οφειλέτες δεν είναι δύο ιδιωτικές επιχειρήσεις. Είναι τα δύο κόμματα που κυβέρνησαν τη χώρα επί δεκαετίες, διαμόρφωσαν το τραπεζικό και νομοθετικό σύστημα και εξακολουθούν να διεκδικούν το δικαίωμα να διδάσκουν στους πολίτες «δημοσιονομική υπευθυνότητα».

Ποιος εξαρτάται από ποιον;

Το πρώτο ζήτημα είναι βαθιά δημοκρατικό.

Μπορεί ένα κόμμα εξουσίας, και μάλιστα το κυβερνών κόμμα, να οφείλει εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ στις τράπεζες και συγχρόνως να ισχυρίζεται ότι αποφασίζει ανεξάρτητα για την εποπτεία, τη φορολογία, την ανακεφαλαιοποίηση και τη νομοθετική προστασία του τραπεζικού συστήματος;

Η δημοκρατία δεν απειλείται μόνο όταν αποκαλύπτεται μια άμεση συναλλαγή. Υπονομεύεται και όταν δημιουργείται μια τόσο ισχυρή σχέση οικονομικής εξάρτησης, ώστε η πολιτική αυτονομία του οφειλέτη να καθίσταται αντικειμενικά αμφίβολη.

Πώς μπορεί ο πολίτης να είναι βέβαιος ότι ένα κόμμα που χρωστά σε μια τράπεζα εξακόσια εκατομμύρια ευρώ θα νομοθετήσει ελεύθερα απέναντί της; Ποιος ελέγχει ποιον; Το κόμμα την τράπεζα ή η τράπεζα το κόμμα;

Ακόμη και αν δεν αποδεικνύεται συγκεκριμένο αντάλλαγμα, η ίδια η σχέση είναι θεσμικά νοσηρή. Τα κόμματα οφείλουν να είναι οικονομικά αυτοτελή, ώστε να παραμένουν πολιτικά ελεύθερα. Διαφορετικά, η λαϊκή κυριαρχία κινδυνεύει να μετατραπεί σε τραπεζική επικυριαρχία.

Για τα κόμματα «ρύθμιση», για τον πολίτη πλειστηριασμός

ΤΙ ΕΚΑΝΕ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ

ΜΕΧΡΙ ΤΑ 30 ΤΟΥ;

του Δρ. Κων. Σιαμακη

Ῥωτήθηκα πολλἐς φορές˙ ʺ Τί ἔκανε ὁ Χριστὸς μέχρι τὰ 30 του χρόνια; γιατί τὸ βιογραφικὸ αὐτὸ κενό; μήπως πῆγε στὴν Ἰνδία καὶ σπούδασε φακίρης; ʺ. ʺ Ὄχι˙ πῆγε στὸ Νότιο Πόλο γιὰ ῥαδίκιαʺ, μοῦ ἔρχεται ν᾽ ἀπαντήσω.

Συνήθως ὅμως ἀπαντῶ˙ ʺ Τί ἔκανε μέχρι τὰ 30 του ὁ Πυθαγόρας; τί ἔκαναν μέχρι τὰ 30 τους ὁ Σόλων, ὁ Πεισίστρατος, ὁ Κλεισθένης, ὁ Μιλτιάδης, ὁ Θεμιστοκλῆς, ὁ Ἀριστείδης, ὁ Λεωνίδας, ὁ Αἰσχύλος, ὁ Κίμων, ὁ Ἡρόδοτος, ὁ Θουκυδίδης, ὁ Ἀναξαγόρας, ὁ Δημόκριτος, ὁ Εὐριπίδης, ὁ Ἀριστοφάνης, ὁ Λυσίας, ὁ Σωκράτης, ὁ Ξενοφῶν, ὁ Πλάτων, ὁ Ἀριστοτέλης, ὁ Δημοσθένης, ὁ Αἰσχίνης, ὁ Ἰσοκράτης, ὁ Ζήνων, ὁ Ἐπίκουρος, ὁ Διογένης, ὁ Ἐπίκτητος, ὁ Πλούταρχος, ὁ Λουκιανός, ὁ Κέλσος, ὁ Αἰμίλιος Παῦλος, ὁ Ἁννίβας, ὁ Ἰούλιος Καῖσαρ, ὁ Κικέρων, ὁ Βεργίλιος, ὁ Ὁράτιος, ὁ Σενέκας, ὁ Πλίνιος, ὁ Ἡρώδης, ὁ Πιλάτος, ὁ Ἄννας, ὁ Καϊάφας, τί ἔκαναν μέχρι τὰ 30 τους τόσοι καὶ τόσοι ἄλλοι; ξέρει κανεὶς τί ἔκαναν ὅλοι οἱ παραπάνω μέχρι τὰ 30 τους; ξέρει κανείς τί ἔκαναν οἱ μισοὶ ἀπ᾽αὐτοὺς μέχρι τὰ 40 τους καὶ τὰ 50 τους; ξέρουν αὐτοὶ οἱ βλᾶκες τῶν τέτοιων ἐρωτήσεων κάτι γιὰ τὸ μεταξὺ 0 καὶ 30 ἐτῶν διάστημα τῆς ἡλικίας τῶν προειρημένων; διερωτήθηκαν ποτέ; πῶς καὶ ἡ ἄρρωστη αὐτὴ περιέργειά τους στρέφεται ἀποκλειστικὰ μόνον ἐναντίον τοῦ Χριστοῦ, καὶ δὲν ἐκφράζεται καὶ γιὰ τόσους ἄλλους; ἐγὼ βέβαια γιὰ κανέναν ἀπὸ τοὺς παραπάνω δὲν ἔχω οὔτε ἴχνος τῆς τέτοιας περιεργείας.

Ὅσο γιὰ τὸ Χριστό; ναί, ὁ Χριστὸς εἶναι ἀπὸ τοὺς σπανίους (Φίλιππος, Μ. Ἀλέξανδρος, Μ. Κωνσταντῖνος, κλπ.), γιὰ τοὺς ὁποίους ξέρουμε τί ἔκαναν καὶ πρὶν ἀπὸ τὰ 30 τους. τοῦ Χριστοῦ ξέρουμε τὴν προσκύνησι τῶν ποιμένων, τὴν ἀφιέρωσί του στὸ ναὸ μετὰ 40 μέρες σύμφωνα μὲ τὶς διατάξεις τοῦ Μωϋσέως καὶ τὶς προφητεῖες τοῦ Συμεὼν καὶ τῆς Ἄννης γιὰ τὸ πρόσωπό του καὶ τὸ μέλλον του, τὴν προσκύνησί του ἀργότερα κι ἀπὸ τοὺς ἀλλοδαποὺς μάγους καὶ τὴν καταζήτησί του γιὰ σφαγὴ ἀπὸ τὸν Ἡρῴδη Α΄ ὅταν ἦταν περίπου 2 ἐτῶν, γιὰ τὰ θαυμαστὰ λόγια του πρὸς τὴ μητέρα του στὸ ναὸ τῆς Ἰερουσαλὴμ ὅταν ἦταν 12 ἐτῶν, καὶ γιὰ τὴ βάπτισί του ἀπὸ τὸν Ἰωάννη λίγο πρὶν ἀπὸ τὰ 30 του χρόνια. φυσικὰ τὰ Εὐαγγέλια δὲν εἶναι βιογραφία τοῦ Χριστοῦ, ἀλλ᾽ ἱστορία τοῦ κηρύγματός του τῆς θανατώσεώς του καὶ τῆς ἀναστάσεώς του. κανένα βιβλίο τῆς Ἁγίας Γραφῆς δὲν εἶναι βιογραφία κανενὸς ἀπολύτως. δὲν εἶναι μυθιστόρημα γιὰ ἀργόσχολες Κατίνες ἡ Γραφή. παρὰ ταῦτα γιὰ τὴ ζωὴ τοῦ Χριστοῦ μᾶς παρέχουν πλήρη κάλυψι, λέγοντας καὶ ἐννοώντας ὅτι μέχρι τὰ 30 του ἡ ζωή του ἦταν μιὰ συνηθέστατη ῥουτίνα χωρικοῦ μεροκαματιάρη, δὲν ὑπάρχει τὸ κενὸ ποὺ ὑπάρχει γιὰ τοὺς προειρημένους. ξέρουμε ὅτι ὁ Χριστὸς μέχρι τὰ 12 του πῆγε στὸ σχολεῖο (Λκ 4,16-21), κι ἀπὸ τὰ 12 μέχρι τὰ 30 του ἦταν τέκτων, ποὺ ἀπὸ τὰ τέγω τέγος ‘’στεγάζω", "στέγος" - "στέγη") θὰ πῇ "ξυλουργὸς τῆς στεγάσεως καὶ τῶν κουφωμάτων", ἔκανε δηλαδὴ στέγες καὶ σκάλες, κάγκελλα, πόρτες, παράθυρα, ἐντοιχισμένες ντουλάπες, ῥάφια, κλπ., συνεργαζόμενος κατὰ τὰ πρῶτα χρόνια μὲ τὸ θετὸ πατέρα του Ἰωσήφ, ἀπὸ τὸν ὁποῖο μάθαινε αὐτὴ τὴν τέχνη κι ἐργαζόμενος ἀργότερα μετὰ τὸ θάνατο ἐκείνου ὡς ἐνήλικος μάστορας γιὰ τὴ συντήρησι τῆς μητέρας του καὶ τοῦ ἑαυτοῦ του. ἦταν τέκτων. τί ἄλλο τὸ ἄξιο ἐξιστορήσεως θὰ μποροῦσε νὰ ἔχῃ ἡ καθημερινὴ δουλειά – μεροδούλι μεροφάι- ἑνὸς μάστορα τοῦ κύκλου τῶν οἰκοδομικῶν ἐργασιῶν; ἄλλωστε κατὰ τὸ μωσαϊκὸ νόμο, τὸν ὁποῖο τήρησε πειθαρχικὰ καὶ σιωπηλὰ μέσα στὴν ἀφάνεια τοῦ ἀσήμαντου ἐργάτου, στὸν Ἰσραὴλ ὁ ἄντρας εἶχε γνώμη καὶ δημόσιο λόγο ἀπὸ τὰ 30 του κι ἔπειτα. τί θὰ ἤθελαν οἱ παραπάνω ἀνόητοι ἐρωτῶντες –καὶ μόνοι τους ἀπαντῶντες κιόλας ‘’Πῆγε στὴν Ἰνδία γιὰ μαθητεία σὲ μάγους’’, λὲς καὶ ὁ παραμεσόγειος κόσμος δὲν εἶχε τέτοιους ἀγύρτες–, τί θὰ ἤθελαν ἄλλο νὰ λὲν γιὰ τὸ Χριστὸ τὰ Εὐαγγέλια; ὅτι ‘’Στὶς 30-3-14 ἔκανε μὲ τὸν πατέρα του τὴ στέγη καὶ τὰ κουφώματα τοῦ σπιτιοῦ τοῦ Ἠλί’’,... ‘’Στὶς 30-5-18 ἔκανε μὲ τὸν πατέρα του τὴ στέγη καὶ τὰ κουφώματα τοῦ σπιτιοῦ τοῦ Συμεών’’,... ‘’Στὶς 30-7-24 ἔκανε μὲ τὸν πατέρα του τὴ στέγη καὶ τὰ κουφώματα τοῦ σπιτιοῦ τοῦ Ἰακώβ’’,... ‘’Στὶς 30-10-28 ἔκανε τὴ στέγη καὶ τὰ κουφώματα τοῦ σπιτιοῦ τοῦ Ματθάν’’,... καὶ πάει λέγοντας; γιὰ νὰ μὴν πῶ ὅτι μπορεῖ νὰ ὑπῆρχε καὶ τέτοιο ἡμερολόγιο γιὰ τὰ βερεσέδια, αὐτόγραφό του μάλιστα, ἀλλ᾽ οἱ εὐαγγελισταὶ καὶ οἱ πρῶτοι Χριστιανοὶ δὲν ἐνδιαφέρθηκαν γιὰ κεῖνο τὸ μαστορο-τεφτέρι – ὁ ἴδιος ὁ Κύριος προφανῶς τὸ πέταξε στὰ σκουπίδια, ὅταν ἄρχισε τὸ κήρυγμά του–, ὅπως δὲν ἐνδιαφέρθηκαν οὔτε γιὰ τὸ σταυρό του οὔτε γιὰ τὸν τάφο του οὔτε γιὰ τὴν ποδιὰ καὶ τὰ κουζινικὰ τῆς μητέρας του.

Βλακόμετρο μόνο τῆς βλακείας τῶν ἐρωτώντων εἶναι κάτι τέτοιες ἐρωτήσεις. κατὰ τοῦτο μόνο μᾶς εἶναι χρήσιμη ἡ τέτοια τους ἐρώτησι. πῶς ἀλλιῶς θὰ ξέραμε τὸ νοητικό τους ἐπίπεδο, ἂν δὲν μᾶς τὄδειχναν οἱ ἴδιοι τόσο πρόθυμα;

Μελέτες 4 (2008)

Ο σχισματικός Επιφάνιος Ντουμένκο απονέμει βραβείο σε «κληρικό» που εμπλέκεται σε καταλήψεις Ιερών Ναών

Βράβευση του  «κληρικού» Ρόμαν Χρίστσουκ υπό το χειροκρότημα πλήθους «ιεραρχών» του παραεκκλησιαστικού μορφώματος (Βίντεο)

Ο επικεφαλής της ψευδοεκκλησίας των αχειροτόνητων και καθηρημένων της Ουκρανίας, Επιφάνιος Ντουμένκο, βράβευσε τον γνωστό «κληρικό» Ρόμαν Χρίστσουκ (Roman Hryshchuk) τις πρώτες μέρες του Ιουλίου [1].

Υπενθυμίζεται ότι ένα χρόνο νωρίτερα, ο «κληρικός» Χρίστσουκ της «Εκκλησίας» του Επιφανίου Ντουμένκο συμμετείχε σε βίαιη νυχτερινή διάρρηξη και απόπειρα κατάληψης του Ι. Ναού Αγίου Νικολάου της [κανονικής] Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας στο Βέρχνιε Στανοβτσί (Verkhni Stanivtsi), φορώντας ένα φούτερ με κουκούλα (φωτογραφία) ώστε να μην γίνει αντιληπτός από τους πιστούς [2].

Βράβευση του  «κληρικού» Ρόμαν Χρίστσουκ υπό το χειροκρότημα πλήθους «ιεραρχών» του παραεκκλησιαστικού μορφώματος (Βίντεο)

Κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στο Τσερνιβτσί, ο σχισματικός ψευδομητροπολίτης Κιέβου Επιφάνιος Ντουμένκο απένειμε στον Χρίστσουκ, – ο οποίος είναι γνωστός για τη συμμετοχή του στην κατάληψη Ορθόδοξων Ιερών Ναών της Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας στη Μπουκοβίνα -, έναν χρυσό σταυρό (φωτογραφία).