ΤΟ ΠΡΩΤΕΙΟ ΚΑΙ Η ΣΥΝΟΔΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΠΑΠΙΣΜΟ

 

Εισαγωγικά.

Πριν προχωρήσουμε στις δημοσιεύσεις άρθρων σχετικά με τα κείμενα Chieti και Αλεξάνδρειας καθώς και για τις πρόσφατες εξελίξεις δημοσιεύουμε απαραίτητα στοιχεία που πρέπει να γνωρίζουμε για το ΠΡΩΤΕΙΟ και την Συνοδικότητα. Το ζήτημα του πρωτείου στην Εκκλησία αποτελεί διαχρονικά έναν από τους βασικότερους θεολογικούς και εκκλησιολογικούς λόγους διαίρεσης μεταξύ της Ορθόδοξης Εκκλησίας και της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας (Παπισμού). Η διαφορά δεν εντοπίζεται τόσο στην ύπαρξη ενός τιμητικού ή λειτουργικού πρωτείου, όσο στον τρόπο άσκησης, στη θεμελίωση και στη φύση αυτού του πρωτείου (καθολική δικαιοδοσία και αλάθητο έναντι συνοδικότητας).

1. Το Πρωτείο στην Ορθόδοξη Εκκλησία

Η Ορθόδοξη Εκκλησία αναγνωρίζει πρωτείο, αλλά πρόκειται για πρωτείο τιμής και διακονίας. Δεν πρόκειται για πρωτείο εξουσίας ή διοικητικής υπεροχής επί ολόκληρης της Οικουμένης. Θεολογικά, η Εκκλησία είναι το σώμα του Χριστού, όπου όλες οι τοπικές Εκκλησίες είναι πλήρεις, ισότιμες και αυτοκέφαλες, με αποκλειστική Κεφαλή τον Ιησού Χριστό. Η διοίκηση της Εκκλησίας ασκείται συνοδικά, και κανένας επίσκοπος δεν βρίσκεται πάνω από τους άλλους σε μυστηριακή ή δογματική εξουσία. Ο Οικουμενικός Πατριάρχης θεωρείται «πρώτος μεταξύ ίσων» (primus inter pares), έχοντας το προνόμιο του συντονισμού και της εκπροσώπησης, αλλά όχι δικαιοδοσία παρέμβασης στα εσωτερικά των άλλων Πατριαρχείων. Ιστορικά, το πρωτείο απονεμήθηκε στους επισκόπους των σπουδαίων κέντρων της αυτοκρατορίας, όπως η Ρώμη, η Κωνσταντινούπολη, η Αλεξάνδρεια, η Αντιόχεια και τα Ιεροσόλυμα. Η βάση αυτή στηρίχθηκε στα πρεσβεία τιμής των κανόνων των Οικουμενικών Συνόδων και όχι σε κάποιο προσωπικό προνόμιο του Αποστόλου Πέτρου που μεταβιβάστηκε αποκλειστικά σε έναν διάδοχο.

2. Το Πρωτείο στον Παπισμό (Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία)

Στη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία, το πρωτείο του Πάπα είναι πρωτείο εξουσίας, δικαιοδοσίας και αλάθητου. Σύμφωνα με το ρωμαιοκαθολικό δόγμα, ο Χριστός όρισε τον Απόστολο Πέτρο αρχηγό των Αποστόλων και ορατή κεφαλή της Εκκλησίας. Το προνόμιο αυτό θεωρείται ότι μεταβιβάζεται διαδοχικά σε κάθε επίσκοπο Ρώμης (Πάπα) ως διάδοχο του Πέτρου. Ο Πάπας θεωρείται ότι έχει «πλήρη, ανώτατη, άμεση και οικουμενική εξουσία» επί ολόκληρης της Εκκλησίας και επί κάθε τοπικής Εκκλησίας και επισκόπου ξεχωριστά. Σύμφωνα με την Α' Βατικανή Σύνοδο (1870), ο Πάπας είναι αλάθητος (infallibilis) όταν ομιλεί ex cathedra (επήκοα/επίσημα από τον θρόνο του) επί θεμάτων πίστης και ηθικής, διατυπώνοντας διδασκαλία που δεσμεύει ολόκληρη την Εκκλησία.

Η Ερμηνεία του «Επί ταύτῃ τῇ πέτρᾳ» (Ματθ. 16, 18)

Η θεμελιώδης διαφορά ξεκινά από τον τρόπο με τον οποίο ερμηνεύεται η γνωστή φράση του Χριστού προς τον Απόστολο Πέτρο: «Κι εγώ λέω σ' εσένα πως εσύ είσαι ο Πέτρος, και πάνω σ' αυτή την πέτρα θα οικοδομήσω την εκκλησία μου...»

• Η Ρωμαιοκαθολική Ερμηνεία:

1. Ταυτίζει τη λέξη «πέτρα» άμεσα με το πρόσωπο του Αποστόλου Πέτρου.
2. Υποστηρίζει ότι ο Χριστός όρισε τον Πέτρο ως το ατομικό θεμέλιο και την ορατή κεφαλή της Εκκλησίας.
3. Επειδή ο Πέτρος μαρτύρησε στη Ρώμη και υπήρξε ο πρώτος επίσκοπός της, αυτό το πρωτείο εξουσίας κληροδοτείται εξ ολοκλήρου στους διαδόχους του, τους Πάπες Ρώμης.

• Η Ορθόδοξη Ερμηνεία:

1. Ερμηνεύει τη «πέτρα» όχι στο πρόσωπο του Πέτρου, αλλά στην ομολογία πίστεως που μόλις είχε κάνει ο Πέτρος («Εσύ είσαι ο Χριστός, ο Υιός του Θεού ζώντος»).
2. Κατά τους Πατέρες της Εκκλησίας (όπως ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος και ο Αυγουστίνος), η Εκκλησία είναι χτισμένη πάνω στην πέτρα της πίστης στον Χριστό, και ο Πέτρος εκπροσωπεί εδώ όλους τους Αποστόλους.
3. Οι Ορθόδοξοι δέχονται ότι ο Πέτρος είχε όντως ένα «πρωτείο τιμής» ή πρωτοβουλίας μεταξύ των Αποστόλων (ήταν ο "πρώτος"), αλλά αυτό δεν σήμαινε διοικητική εξουσία ή αυθεντία πάνω στους άλλους αποστόλους, οι οποίοι ήταν κι αυτοί ισιότιμοι (ο Παύλος π.χ. έλεγξε ανοιχτά τον Πέτρο στην Αντιόχεια, όπως αναφέρεται στην Προς Γαλάτας επιστολή).

Ιστορική Εξέλιξη: Από την Πρώτη Χιλιετία στη Σχίσμα

Η εξέλιξη του θεσμού πέρασε από τρία βασικά στάδια:

1. Η Αρχαία Εκκλησία (Πρώτη Χιλιετία): Στην ενιαία τότε Εκκλησία, η Ρώμη απολάμβανε πράγματι τα «πρεσβεία τιμής» ως η πρωτεύουσα της Αυτοκρατορίας και ως η Εκκλησία που ιδρύθηκε από τους κορυφαίους Αποστόλους Πέτρο και Παύλο. Ο Πάπας θεωρούνταν ο «πρώτος» μεταξύ των Πατριαρχών, αλλά οι αποφάσεις λαμβάνονταν συνοδικά. Ουδέποτε ο Πάπας είχε δικαιοδοσία να επεμβαίνει στα εσωτερικά των άλλων Πατριαρχείων (Ανατολής) χωρίς αίτημα ή συναίνεση, ούτε υπήρχε δόγμα περί αλάθητου.
2. Η Σταδιακή Απόκλιση (Μεσσαίωνας): Λόγω των πολιτικών συνθηκών στη Δύση (κατάρρευση της Δυτικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας), ο Πάπας ανέλαβε πολιτικούς και κοσμικούς ρόλους, γεγονός που ενίσχυσε τη συγκεντρωτική του εξουσία.  Στη Δύση άρχισε να επικρατεί η αντίληψη ότι ο Πάπας δεν είναι απλώς «πρώτος μεταξύ ίσων», αλλά ο απόλυτος μονάρχης της Εκκλησίας, από τον οποίο πηγάζει η εξουσία όλων των άλλων επισκόπων.
3. Η Οριστική Ρήξη: Η κορύφωση ήρθε τον 11ο αιώνα (1054 - Σχίσμα) και παγιώθηκε τον 19ο αιώνα με τις αποφάσεις της Α’ Συνόδου του Βατικανού (1870), η οποία κατοχύρωσε δογματικά το Παπικό Αλάθητο και την παντοδυναμία του Πάπα, απομακρυνándose οριστικά από το συνοδικό πολίτευμα της αρχαίας Εκκλησίας.

Η Συνοδικότητα στην Ορθόδοξη Εκκλησία και στον Παπισμό

Η έννοια της συνοδικότητας (η συμμετοχή και η κοινωνία όλων των μελών της Εκκλησίας στη λήψη αποφάσεων και στη ζωή της υπό την ηγεσία των επισκόπων) αποτελεί θεμελιώδη δομή της εκκλησιολογίας, αλλά εφαρμόζεται με εντελώς διαφορετικό τρόπο στην Ορθόδοξη Εκκλησία και στον Ρωμαιοκαθολικισμό (Παπισμό).

Η σύγχρονη αντι-οικουμενιστική κίνηση και οι σύγχρονοι διμερείς θεολογικοί διάλογου Ορθοδόξων και Παπικών.

 

Πρωτοπρεσβυτέρου Δημητρίου Αθανασίου

Η σύγχρονη οικουμενιστική κίνηση, επιχειρώντας να γεφυρώσει το χάσμα μεταξύ της Ορθοδοξίας και του Παπισμού χωρίς προϋποθέσεις αληθινής μετάνοιας και επιστροφής στην πατερική διδασκαλία, επαναλαμβάνει το τραγικό δράμα της Συνόδου της Φλωρεντίας. Όπως τότε οι πολιτικές και γεωπολιτικές σκοπιμότητες οδήγησαν σε υποχώρηση έναντι της αλήθειας, έτσι και σήμερα προτάσσονται σκοπιμότητες εις βάρος της ακέραιης ορθόδοξης ταυτότητας, με βασικότερους κινδύνους την αναβίωση του παπικού πρωτείου, την αμφισβήτηση της μυστηριακής αποκλειστικότητας και την ελλιπή κατήχηση του πληρώματος.

1. Το Πρωτείο και η Αναγνώριση της Παπικής Ιερωσύνης

Το ζήτημα του πρωτείου, της συνοδικότητας και της αναγνώρισης της ιερωσύνης στους παπικούς αποτελεί τον πυρήνα της σύγχρονης θεολογικής αντιπαράθεσης:

• Η Ανατροπή της Εκκλησιολογίας: Στην Ορθοδοξία, ο «πρώτος» είναι απλώς πρώτος μεταξύ ίσων  χωρίς εξουσία πάνω στις τοπικές Εκκλησίες. Αντίθετα, στον Παπισμό, ο Πάπας διεκδικεί παγκόσμια δικαιοδοσία και πλήρη εξουσία .
• Η Παγίδα της «Παγκόσμιας Συνοδικότητας»: Τα κείμενα διαλόγων (όπως της Ραβέννας) που αναζητούν έναν παγκόσμιο προκαθήμενο υπονομεύουν την ισότητα της επισκοπικής αρχιερωσύνης και παραπέμπουν σε κοσμικού τύπου μοναρχία.
• Η Απουσία Χάριτος εκτός Εκκλησίας: Σύμφωνα με την πατερική παράδοση και τους κανόνες του Μεγάλου Βασιλείου, όσοι αποκόπτονται λόγω αίρεσης χάνουν τη χαριτόβρυτη αποστολική διαδοχή. Συνεπώς, η αναγνώριση εγκυρότητας στα μυστήρια του Παπισμού οδηγεί νομοτελειακά στην προτεσταντικής έμπνευσης «θεωρία των κλάδων».

2. Η μεγαλύτερη πληγή και ο βασικότερος παράγοντας κινδύνου για το ορθόδοξο πλήρωμα είναι η έλλειψη ουσιαστικής ενημέρωσης και συστηματικής κατήχησης, καθώς η άγνοια δεν είναι αθωότητα αλλά η κερκόπορτα για την αλλοίωση της ταυτότητάς μας. Όταν ο λαός δεν γνωρίζει βαθιά τα δόγματα και την πατερική παράδοση, καθίσταται ευάλωτος στον συμβιβασμό, με αποτέλεσμα οι κρίσιμες αποφάσεις και οι συμπροσευχές να πληροφορούνται εκ των υστέρων δημιουργώντας την αίσθηση αποφάσεων «άνωθεν», και τα θεμελιώδη ρήγματα στην πίστη (όπως το Filioque ή το αλάθητο) να αντιμετωπίζονται ως απλές «ακαδημαϊκές διαφορές» που αφήνουν χώρο στον θρησκευτικό συγκρητισμό. Χωρίς αυτή την πνευματική θωράκιση αποδυναμώνονται τα θεμέλια του φρονήματος, ενώ αντίθετα, ιστορικά αποδεικνύεται —όπως συνέβη μετά τη Σύνοδο της Φλωρεντίας— ότι μόνο μέσα από μια ειλικρινή, πατερική κατήχηση ο λαός και οι μοναχοί μπορούν να λειτουργήσουν ως οι τελικοί φύλακες και θεματοφύλακες των ιερών και των οσίων της πίστεως, απορρίπτοντας την ένωση επί τη βάσει ψευδών όρων.

Οργάνωση και Δομή της Κατήχησης του Λαού στα Σύγχρονα Θεολογικά Ζητήματα

Δεδομένου ότι οι Μητροπόλεις αδιαφορούν για την κατηχητική και ενημερωτική κατήχηση του ποιμνίου σε ζητήματα που σχετίζονται άμεσα με το δόγμα, την ορθόδοξη εκκλησιολογία και τον Οικουμενισμό, καθίσταται επιτακτική και αναγκαία η συστηματική αξιοποίηση της ψηφιακής ιεραποστολής.

Παράλληλα, κρίνεται απολύτως απαραίτητο να ενημερωθούν και να ευαισθητοποιηθούν οι αποτειχισμένοι κληρικοί και λαϊκοί, καθώς, όπως διαφαίνεται στην πράξη, το κίνημα αυτό οδηγείται σε αποτυχία εξαιτίας της κακής οργάνωσης και της ελλιπούς κατήχησης.

Ένα ολοκληρωμένο σχέδιο δράσης και οργάνωσης περιλαμβάνει τους ακόλουθους βασικούς άξονες:

1. Αξιοποίηση Ψηφιακών Μέσων και Διαδικτύου: Λόγω της θεσμικής αδιαφορίας, η δημιουργία έγκυρων διαδικτυακών πλατφορμών, ενημερωτικών ιστολογίων, podcasts και βίντεο από θεολόγους και κληρικούς αποτελεί μονόδρομο, ώστε η ορθή θεολογική γνώση να φτάνει άμεσα στη νεολαία και στο ευρύτερο κοινό.
2. Επιμόρφωση και Ενημέρωση των Αποτειχισμένων: Ειδική μέριμνα για την οργάνωση και τη σωστή κατηχητική κατάρτιση των αποτειχισμένων κύκλων, προκειμένου να ξεπεραστούν τα προβλήματα κακής οργάνωσης που ναρκοθετούν την πορεία τους.

Η γνώση της πίστης δεν αποτελεί προνόμιο λίγων ακαδημαϊκών, αλλά ζωτική ανάγκη κάθε μέλους του εκκλησιαστικού σώματος για την πνευματική του θωράκιση.

 

Σταθμοί των διμερών θεολογικών διαλόγων Ορθοδόξων–Ρωμαιοκαθολικών μετά την Σύνοδο της Κρήτης (Ιούνιος 2016 – Σεπτέμβριος 2026)-

 

ΣΎΝΤΟΜΑ ΙΣΤΟΡΙΚΆ ΣΤΟΙΧΕΊΑ

Εισαγωγικά

Μετά την ολοκλήρωση των δημοσιεύσεων για την Αγία και Μεγάλη Σύνοδο της Κρήτης, συνεχίζουμε την παρουσίαση των διμερών θεολογικών διαλόγων, οι οποίοι αποσκοπούν στη σύσφιξη των σχέσεων και την προώθηση της προοπτικής αποκατάστασης της εκκλησιαστικής κοινωνίας της Ορθόδοξης Εκκλησίας με τη Ρωμαιοκαθολική. Η δεκαετία που μεσολάβησε από τον Ιούνιο του 2016 έως τον Σεπτέμβριο του 2026 αναδείχθηκε σε μια από τις πιο πυκνές και ταυτόχρονα αντιφατικές περιόδους στην ιστορία του θεολογικού διαλόγου μεταξύ των δύο Εκκλησιών. Από το Κείμενο του Κιέτι το 2016 έως την κοινή διακήρυξη του Πάπα Λέοντα ΙΔ΄ και του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου στη Νίκαια το 2025, ο διάλογος σημαδεύτηκε από αδιάλειπτη συνέχεια, η οποία αποτυπώθηκε σε δύο ολομέλειες της Μικτής Διεθνούς Επιτροπής, πέντε συνεδριάσεις της Επιτροπής Συντονισμού και δύο ιστορικά κείμενα που έφεραν στο προσκήνιο —για πρώτη φορά σε διμερές επίπεδο— τις θεμελιώδεις δογματικές διαφωνίες της δεύτερης χιλιετηρίδας προς κοινή θεολογική εξέταση.

1. Το Κιέτι (Σεπτέμβριος 2016): επανεκκίνηση μετά την Κρήτη

Η περίοδος που εξετάζουμε ανοίγει με ένα διπλό γεγονός. Τον Ιούνιο του 2016 συνήλθε στην Κρήτη η Αγία και Μεγάλη Σύνοδος της Ορθοδόξου Εκκλησίας, η οποία με το έγγραφό της «Σχέσεις της Ορθοδόξου Εκκλησίας προς τον λοιπόν χριστιανικόν κόσμον» επιβεβαίωσε τη δέσμευση του Ορθοδόξου χώρου στον οικουμενιστικό διάλογο, παρά τις απουσίες τεσσάρων Πατριαρχείων. Λίγους μήνες αργότερα, από 15 έως 22 Σεπτεμβρίου 2016, η Μικτή Διεθνής Επιτροπή Θεολογικού Διαλόγου συνήλθε στην 14η Ολομέλειά της στο Κιέτι της Ιταλίας και υιοθέτησε το έγγραφο «Συνοδικότητα και Πρωτείο κατά τον πρώτο χιλιετηρίδα: Προς μια κοινή κατανόηση υπηρετούσα την ενότητα της Εκκλησίας».

Το κείμενο του Κιέτι ήταν το πρώτο κοινό έγγραφο της Επιτροπής μετά το έγγραφο της Ραβέννας (2007). Επιβεβαίωσε ότι «οι διαφορετικές κατανοήσεις της συνοδικότητας και του πρωτείου έπαιξαν σημαντικό ρόλο στη διαίρεση» και ότι η σχέση πρωτείου και συνοδικότητας υπήρξε αλληλένδετη στα τρία επίπεδα της εκκλησιαστικής ζωής: τοπικό, περιφερειακό και οικουμενικό. Αξιοσημείωτη είναι η αναγνώριση της Ρώμης ως πρώτης έδρας με «πρωτείο τιμής»  στην πενταρχία, με την επιφύλαξη —που καταγράφηκε σε υποσημείωση— της Γεωργιανής Εκκλησίας για συγκεκριμένες παραγράφους.

 

2. Ο δύσκολος δρόμος προς τη δεύτερη χιλιετία (2017–2021)

Μετά το Κιέτι, η Επιτροπή αποφάσισε να στραφεί στη μελέτη της δεύτερης  χιλιετηρίδα —το πεδίο όπου εντοπίζονται οι πραγματικές εκκλησιολογικές διαφορές. Συνεδριάσεις της Επιτροπής Συντονισμού στο Μπόζε της Ιταλίας (2018, 2019) παρήγαγαν σχέδιο κειμένου για τη «Συνοδικότητα και το Πρωτείο κατά το δεύτερο χιλιετηρίδα και σήμερα». Η πορεία αυτή συνέπεσε με σοβαρές αντιδράσεις στο εσωτερικό της Ορθοδοξίας: η χορήγηση αυτοκεφαλίας στην Ορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας (2018–2019) οδήγησε τη Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία σε ρήξη με το Οικουμενικό Πατριαρχείο και σε αποχώρηση από τη συμμετοχή της στη Μικτή Επιτροπή. Ο διάλογος δεν διακόπηκε, αλλά η ενδοορθόδοξη κρίση σημάδεψε ανεξίτηλα το κλίμα των συνομιλιών. Η πανδημία COVID-19 προκάλεσε πρόσθετη διετή αναστολή (2020–2021).

3. Ρέθυμνο (Μάιος 2022): επιστροφή στο τραπέζι του διαλόγου

Από 16 έως 20 Μαΐου 2022, η Επιτροπή Συντονισμού, συμπροεδρευομένη από τον Καρδινάλιο Kurt Koch και τον (τότε Αρχιεπίσκοπο Τελμησσού, νυν Μητροπολίτη Πισιδίας) Ιώβ, συνήλθε στο Ρέθυμνο της Κρήτης και ολοκλήρωσε την αναθεώρηση του σχεδίου «Πρωτείο και Συνοδικότητα κατά το δεύτερο χιλιετηρίδα και σήμερα», προετοιμάζοντας την επόμενη Ολομέλεια. Οι εργασίες συνοδεύονταν από έντονη ανησυχία για τον πόλεμο στην Ουκρανία, με εκκλήσεις για ειρήνη.

4. Αλεξάνδρεια (Ιούνιος 2023): η 15η Ολομέλεια και το Έγγραφο της Αλεξάνδρειας

Σταθμός-ορόσημο υπήρξε η 15η Ολομέλεια, που πραγματοποιήθηκε από 1 έως 7 Ιουνίου 2023 στην Αλεξάνδρεια, υπό την προεδρία του Πάπα και Πατριάρχη Αλεξανδρείας Θεοδώρου Β. Συμμετείχαν δέκα Ορθόδοξες Εκκλησίες (μεταξύ αυτών η Εκκλησία της Ελλάδος, η Εκκλησία Κύπρου και το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων) και δεκαοκτώ Ρωμαιοκαθολικοί μέλη, και υιοθετήθηκε το έγγραφο «Συνοδικότητα και Πρωτείο κατά το δεύτερο χιλιετηρίδα και σήμερα».

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΕΣ ΤΟΥ ΙΣΤΟΛΟΓΙΟΥ.

 

Ενημερώνουμε τους σναγνώστες του ιστολογίου ότι δημιουργήσαμε προς το παρόν τα παρακάτω τέσσερα  pdf αρχεία που περιέχουν όλα τα άρθρα που δημοσιεύσαμε στο ιστολόγιο -ΟΜΟΛΟΓΙΑ και ΨΗΦΙΔΕΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΟΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ με τίτλο :" ΤΟ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ, ΟΙ ΘΕΟΛΟΓΙΚΟΙ ΔΙΑΛΟΓΟΙ ΚΑΙ Η ΣΥΝΟΔΟΣ  ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ".

1.ΤΟ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ ΚΑΙ Η  ΣΥΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ (86 σελίδες). 2.ΟΙ ΘΕΟΛΟΓΙΚΟΙ ΔΙΑΛΟΓΟΙ ΚΑΙ Η ΣΥΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ (88 σελίδες) 3.ΣΧΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΥΠΌΛΟΙΠΟ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟ ΚΟΣΜΟ (101 σελίδες) 4.ΤΑ ΑΛΛΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΤΗΣ ΣΥΝΟΔΟΥ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ (Επίσημα κείμενα και θεολογικός σχολιασμός) (205 σελίδες)

 

Όσοι ενδιαφέρονται να αποκτήσουν τα ηλεκτρονικά αυτά αρχεία για περισσότερο  μελέτη (χωρίς καμία υποχρέωσή τους )  να μας στείλουν σχετικά στο e-mail. melitinisdometianos@gmail.com

Επίσης αν υπάρχει κάποιος αναγνώστης, που γνωρίζει να δημιουργεί  e-book τα παραπάνω κείμενα. να μας γράψει σχετικά στο παραπάνω e-mail.

Πρωτοπρεσβύτερος Δημήτριος Αθανασίου

Τοις Βασιλεύσι ή τοις ευσεβέσι; Κατά βαρβάρων ή κατ’ εναντίων;

 

πρωτοπρεσβυτέρου Δημητρίου Αθανασίου

Απολυτίκιο.

Σῶσον, Κύριε, τὸν λαόν σου καὶ εὐλόγησον τὴν κληρονομίαν σου, νίκας τοῖς βασιλεῦσι κατὰ βαρβάρων δωρούμενος, καὶ τὸ σὸν φυλάττων διὰ τοῦ Σταυροῦ σου πολίτευμα

Κοντάκιο.

Ὁ ὑψωθεὶς ἐν τῷ Σταυρῷ ἑκουσίως, τῇ ἐπωνύμῳ σου καινῇ πολιτείᾳ, τοὺς οἰκτιρμούς σου δώρησαι, Χριστὲ ὁ Θεός. Εὔφρανον ἐν τῇ δυνάμει σου, τοὺς πιστοὺς βασιλεῖς ἡμῶν, νίκας χορηγῶν αὐτοῖς, κατὰ τῶν πολεμίων· τὴν συμμαχίαν ἔχοιεν τὴν σήν, ὅπλον εἰρήνης, ἀήττητον τρόπαιον.

Τα παραπάνω τροπάρια της Υψώσεως του Σταυρού (Απολυτίκιο και Κοντάκιο) είναι δημιουργήματα μιας άλλης εποχής. Τότε που ο πρώτος πολίτης του κράτους, ο άρχοντας,ο Κυβερνήτης, είχε τον τίτλο «βασιλεύς».Επίσης την ίδια εποχή, όπως μας λέει η ιστορία, ο χριστιανικός λαός του Βυζαντίου είχε να αντιπαλέψει με λαούς που επιβουλεύονταν την χριστιανική πίστη. Από την άποψη αυτή αν εξετάσουμε το θέμα, καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι δικαιολογημένα χρησιμοποιούνται αυτοί οι όροι .

Όμως οι όροι «βάρβαροι» και «βασιλείς» σκανδαλίζουν πολλούς πιστούς, επειδή ο θεσμός της βασιλείας έχει εκλείψει σχεδόν στις σύγχρονες δημοκρατικές πολιτείες και βάρβαροι λαοί αντικειμενικά δεν υπάρχουν.

Έτσι έγινε προσπάθεια αντικατάστασης των λέξεων «τοις βασιλεύσι» και «κατά βαρβάρων» με τις αντίστοιχες «τοις ευσεβέσι» και «κατ΄εναντίων».

Όμως η αυθαίρετη αυτή αντικατάσταση δημιουργεί την ανάγκη να αντικατασταθούν και παρόμοιες λέξεις και σε άλλα τροπάρια της εκκλησιαστικής υμνογραφίας, όπως π.χ .στα πολυσυνηθισμένα κοντάκια της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού (…εύφρανον εν τη δυνάμει σου τους πιστούς βασιλείς ημών, νίκας χορηγών αυτοίς κατά των πολεμίων) και της Υπαπαντής( ..και κραταίωσον βασιλείς ους ηγάπησας) καθώς και από ευχές της Θείας Λειτουργίας.(… Έτι προσφέρομέν σοι την λογικήν ταύτην λατρείαν υπέρ της οικουμένης, υπέρ της αγίας σου Καθολικής και Αποστολικής Εκκλησίας, υπέρ των εν αγνεία και σεμνή πολιτεία διαγόντων, υπέρ των πιστοτάτων και φιλοχρίστων ημών Βασιλέων, παντός του παλατίου και του στρατοπέδου αυτών. Δος αυτοίς, Κύριε, ειρηνικόν το Βασίλειον, ίνα και ημείς, εν τη γαλήνη αυτών, ήρεμον και ησύχιον βίον διάγωμεν, εν πάση ευσεβεία και σεμνότητι.»)

Αλλά «βασιλείς, με την ευρύτερη σημασία της λέξεως, είναι όλοι όσοι έχουν εξουσία στα χέρια τους και ασκούν διοίκηση και διακυβέρνηση μικρής ή μεγάλης ομάδας ανθρώπων. Βασιλέας ακόμη, μπορούμε να πούμε ότι είναι ο κάθε άνθρωπος, που έχει να αντιπαλέψει προς τις συνεχείς επιβουλές και επιθέσεις του διαβόλου, ο οποίος είναι ο κατεξοχήν αντίπαλος και ο ασίγαστος «πολεμήτωρ» του κάθε πιστού, ο πιο άγριος, αλλαζονικός και βάρβαρος εχθρός του. Τέλος σημειώνουμε ότι ο βασιλικός χαρακτήρας του ανθρώπου, ως κυρίαρχου στη φύση δημιουργήματος του Θεού, μαρτυρείται από την ίδια την Αγία Γραφή.

Στην Π.Δ .π.χ ο Θεός ευλογώντας τους πρωτοπλάστους λέγει χαρακτηριστικά.

«Αυξάνεσθε και πληθύνεσθε και πληρώσατε την γην και κατακυριεύσατε αυτής και άρχετε των ιχθύων της θαλάσσης και των πετεινών του ουρανού και πάντων των κτηνών και πάσης της γης και πάντων των ερπετών των ερπόντων επί της γης « (Γεν.1,28).

Στην Καινή Διαθήκη εξάλλου ο Ευαγγελιστής Ιωάννης στην Αποκάλυψη γράφει τα εξής για την βασιλική ιδιότητα του ανθρώπου την οποία απέκτησε μετά την πτώση του με την «επιφάνεια της Χάριτος του Θεού»

«Και εποίησεν ημάς βασιλείαν …»(α,6) «και εποίησας αυτούς ….βασιλείς ….και βασιλεύσουσι επί της γής» (ε,10).

«Κύριος ο Θεός φωτιεί αυτούς και βασιλεύσουσιν εις τους αιώνας των αιώνων»(κβ,5).

Επίλογος

1. Βασιλεύς των Βασιλευόντων και Μέγας Αρχιερεύς είναι ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός…….

2. Βάρβαρος είναι όποιος αντιπαλεύεται, ειρωνεύεται, πολεμάει, χλευάζει, καταπιέζει και εγκληματεί κατά του δικαιώματος κάθε ανθρώπου, να πιστεύει όπου θέλει. Στην προκειμένη περίπτωση πολλοί άνθρωποι από αρχαίους χρόνους έως τις μέρες μας, εγκληματούν εναντίον των χριστιανών…..

3. Αν μπαίναμε στον »κόπο» να παρατηρήσουμε την εικόνα της υψώσεως του Τιμίου Σταυρού ίσως καταλαβαίναμε σε ποιους βασιλείς και σε ποιες εποχές αναφέρεται.

Λείπει, εν πολλοίς, σήμερα, το αφυπνιστικό κήρυγμα, το κήρυγμα του ΣΤΑΥΡΟΥ τού ΧΡΙΣΤΟΥ.

 

Ο λογιωτατος Χαλκεντερος μητροπολιτης Αττικης και Μεγαριδος κ. ΝΙΚΟΔΗΜΟΣ που καρατομηθηκε εν μια νυκτι πυξ λαξ απο το Αντιχρισστο Σεραφειμικο καθεστως με τη συμπραξι και συμμετοχη της παρεας του Μασωνου Παν. Χρηστου.

Andreas Galanos

ΧΛΙΑΡΑ ΚΗΡΥΓΜΑΤΑ στους Ναούς, που ΚΟΙΜΙΖΟΥΝ τον λαό…

Λείπει, εν πολλοίς, σήμερα, το αφυπνιστικό κήρυγμα, το κήρυγμα του ΣΤΑΥΡΟΥ τού ΧΡΙΣΤΟΥ.

 

Ζούμε σε εποχές Αποκάλυψης, σε εποχές 3ου παγκοσμίου πολέμου (ο οποίος, σε κάποιους μήνες, θα αρχίσει να κορυφώνεται), ζούμε σε εποχές βαθιάς ηθικής, κοινωνικής, πνευματικής αλλά και εκκλησιαστικής παρακμής την οποία έχουν προφητεύσει ο Χριστός, ο Απόστολος Παύλος, οι άγιοι διδάσκαλοι και Πατέρες, οι μάρτυρες της Πίστεώς μας.

ΤΟ ΚΗΡΥΓΜΑ ΤΟ ΑΦΥΠΝΙΣΤΙΚΟ, ΣΕ ΑΝΤΙΘΕΣΗ ΜΕ ΤΑ

ΑΓΑΠΟΥΛΙΣΤΙΚΑ ΚΗΡΥΓΜΑΤΑ ΠΟΥ ΚΟΙΜΙΖΟΥΝ ΤΟΝ ΛΑΟ.

Ζούμε σε εποχές κατά τις οποίες το κήρυγμα στους Ιερούς Ναούς θα έπρεπε να είναι θεολογικά και κοινωνικά σύγχρονο, κήρυγμα ζωντανό, πνευματικά εγερτικό και αφυπνιστικό, προφητικό, δυναμικό, κήρυγμα βαθιάς μετανοίας, κήρυγμα ορθής πίστης, πνευματικής αντίστασης και μάχης, κήρυγμα Σταυρού και θυσίας!

Κι όμως, το κήρυγμα που κυριαρχεί σήμερα στις εκκλησίες είναι κήρυγμα νανουριστικό, αγαπουλίστικο, κάμποσες φορές οικουμενιστικό δηλαδή αιρετικό, κάποιες φορές ακαταλαβίστικο στον πολύ κόσμο, κήρυγμα άχρωμο, άοσμο, άγευστο, άνευρο, χωρίς τα χαρακτηριστικά τού Σταυρού, κήρυγμα ψόφιο πνευματικά, που γίνεται ακόμη πιο ψόφιο από την εκφώνησή του ή από την ανάγνωσή του από ορισμένους Ιερείς και θεολόγους, αλλά όχι μόνο.

Αυτό λοιπόν το κήρυγμα είναι κήρυγμα που αποκοιμίζει, δεν είναι κήρυγμα που αφυπνίζει και συγκλονίζει, όπως έκανε ο Χριστός, οι Απόστολοί Του, οι άγιοί Του, οι Προφήτες του.

Ευτυχώς που υπάρχουν και κάποια αληθινά κηρύγματα που ξυπνούν. Βεβαίως, λίγοι είναι αυτοί οι κήρυκες που αφυπνίζουν τον λαό, λίγοι αλλά καλοί...

 

ΑΕΙΜΝΗΣΤΟΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΜΕΓΑΡΙΔΟΣ ΝΙΚΟΔΗΜΟΣ:

ΚΑΠΟΙΟΙ ΙΕΡΩΜΕΝΟΙ ΚΟΙΜΙΖΟΥΝ ΤΟΝ ΛΑΟ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΩΝΟΥΝ ΤΗ ΓΝΩΣΤΗ ΦΡΑΣΗ ΤΟΥ ΜΑΡΞ.

Θυμάμαι τα λόγια τού αείμνηστου Μητροπολίτη Αττικής και Μεγαρίδος, ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ, ο οποίος μάς έλεγε: «Μήπως με λάθος τρόπο ερμηνεύουμε τη φράση τού ΜΑΡΞ ότι ‘‘η θρησκεία είναι το όπιο των λαών;’’. Διότι σήμερα οι Επίσκοποι, οι κληρικοί, οι μοναχοί και οι θεολόγοι, σε μια μεγάλη τους πλειοψηφία, κοιμίζουν τον λαό τού Θεού για να τον έχουν υποταγμένο… κηρύσσουν, λοιπόν, μια τέτοιου είδους θρησκεία η οποία είναι όπιο, ναρκωτικό!

(ΣΗΜΕΙΩΣΗ ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΤΙΚΗ. Η Εκκλησία ΔΕΝ είναι θρησκεία σαν όλες τις άλλες, είναι Αποκάλυψη Θεού, είναι η Μία, Αγία, Καθολική [όχι βέβαια ρωμαιοκαθολική = παπική] και Αποστολική Εκκλησία).

Όλοι αυτοί (που κηρύσσουν μια τέτοιου είδους θρησκεία που κοιμίζει τον λαό) θέλουν να έχουν τον λαό τού Θεού όπως μια μητέρα που θέλει να κοιμίσει το μωρό της, που το κουνάει ελαφρά, το ζαλίζει, κι εκείνο αποκοιμιέται. Οπότε, υπ’ αυτή την έννοια, έχει δίκιο ο Μαρξ. Ωστόσο, ο λόγος τού Θεού είναι θεολογική δύναμη, είναι έγερση, είναι αφύπνιση, και μοιάζει με εκείνη τη μητέρα που ταρακουνάει το μωρό, το συγκλονίζει, το ξυπνά»! Αυτά έλεγε πριν κάποιες δεκαετίες ο αείμνηστος Μητροπολίτης Αττικής και Μεγαρίδος, ΝΙΚΟΔΗΜΟΣ.