Παρασκευή 13 Μαρτίου 2026

Ὁ Νῶε καὶ ὁ κατακλυσμός. Ἱστορία τοῦ κατακλυσμοῦ καὶ τῆς κιβωτοῦ τοῦ Νῶε. [ Δρ. Κ.Σιαμάκη (θεολόγου-φιλολόγου)(Γ)


 


ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΗΓΟΥΜΕΝΟ Β ΜΕΡΟΣ 

ΜΕΡΟΣ Γ

- ΕΝΟΤΗΤΑ Η΄: Το φυσικό γεγονός του κατακλυσμού – Υδρολογικά και μετεωρολογικά προβλήματα

Εἶναι ὅμως καὶ τὸ φυσικὸ γεγονὸς τοῦ κατακλυσμοῦ, τὸ ὁποῖο δὲν ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸν ἄνθρωπο καὶ τὴν τεχνολογία του. Λέει ὁ πλαστογράφος ὅτι, καθὼς ἔβρεχε ἐπὶ 40 ἡμερόνυχτα συνεχῶς, κατακλύστηκε ὅλη ἡ γῆ μέχρι 15 πήχεις (≈ 7,88 μ.) ψηλότερα ἀπὸ τὸ ψηλότερο ὄρος τῆς γῆς, τὰ Ἱμαλάϊα ὕψους 8.848 μ..

Κατ' ἀρχήν, ἂν πάρουμε τὴ μεγαλύτερη γνωστὴ ἐτήσια βροχόπτωσι, ὕψους 2,65 μ. στὶς νότιες ὑπώρειες τῶν Ἱμαλαΐων, ὅπου ὁ ἀνάρρους τῶν ποταμῶν Γάγγη καὶ Βραχμαπούτρα καὶ τῶν ἐκεῖ παραποτάμων τους, καὶ ποῦμε ὅτι τότε ἔπεφτε ὅλη μόνο σ' ἕνα εἰκοσιτετράωρο, τότε σὲ 40 ἡμερόνυχτα τὸ νερὸ θὰ ὑψωνόταν 106 μέτρα. Γιὰ νὰ ὑψωθῇ 8.856 μ. (= 8.848 + 8), θὰ χρειαζόταν νὰ βρέχῃ ἔτσι ἐπὶ 3.342 ἡμερόνυχτα, δηλαδὴ ἐπὶ 9 ἔτη καὶ 2 μῆνες. Καὶ τόσον καιρὸ δὲν ἔβρεξε.

Γιὰ νὰ μὴν προσθέσω κι ὅτι, ὅσο θὰ ὑψωνόταν τὸ νερό, τόσο θὰ μεγάλωνε τὸ ἐμβαδὸν τῆς σφαιρικῆς ὑφηλίου καὶ τόσο περισσότερη θὰ χρειαζόταν νὰ εἶναι ἡ ἡμερήσια βροχόπτωσι, γιὰ ν' ἀνεβαίνῃ ἡ στάθμη τοῦ νεροῦ 2,65 μέτρα τὴν ἡμέρα καὶ νὰ μὴν τραβήξῃ ὁ κατακλυσμὸς 20 χρόνια. Σὲ 40 ἡμερόνυχτα, ἤτοι μὲ 106 μέτρα ὕψος - βάθος νεροῦ, θὰ ἦταν ἔξω ἀπὸ τὸ νερὸ τοῦ κατακλυσμοῦ οἱ περισσότερες χῶρες, ἀκόμη καὶ τὸ νότιο μέρος τοῦ χωριοῦ μου ποὺ ἔχει τόσο ὑψόμετρο. Θὰ βρέχονταν μόνο τὰ τακούνια τῶν ἀντρικῶν παπουτσιῶν.

Ἄν πράγματι ἔπεφτε ὅσο νερὸ λέει ὁ πλαστογράφος, ποὺ θὰ σκέπαζε καὶ τὴν κορυφὴ τῶν Ἱμαλαΐων καὶ θὰ εἶχε κι ἐκεῖ 8 μέτρα βάθος, ὅλη ἡ γῆ θὰ ἦταν μία θάλασσα ποὺ τὸ νερὸ της θὰ ἦταν 4,37 φορὲς τὸ νερὸ τῆς τωρινῆς θαλάσσης. Διότι τὸ νερὸ τοῦ κατακλυσμοῦ θὰ ἦταν 3,37 φορὲς περισσότερο ἀπὸ τὸ νερὸ τῆς θαλάσσης. Τόσο νερὸ δὲν ὑπάρχει στὸν πλανήτη μας. Οὔτε βρέθηκε μέχρι στιγμῆς πλανήτης ἢ δορυφόρος ποὺ νὰ ἔχῃ τόσο νερό. Οὔτε τὸ νερὸ ὅλων μαζὶ τῶν πλανητῶν καὶ δορυφόρων τοῦ πλανητικοῦ μας συστήματος, ὅσοι ἔχουν νερό, εἶναι τόσο. Υπάρχει τόσο καὶ περισσότερο ὑγρὸ ἄζωτο, ἀλλ' ὄχι νερὸ τόσο. Καὶ στὴ γῆ ἂν ἔπεφτε τὸ τόσο ἄζωτο, ἀπὸ πολλὰ ἑκατομμύρια χιλιόμετρα, πρὶν πέσῃ, θὰ ἦταν ἀέριο, ὄχι ὑγρό. Στὴν ἀτμόσφαιρα τῆς γῆς κανένα ἀέριο πλὴν τῶν ὑδρατμῶν δὲν μπορεῖ νὰ εἶναι ὑγρό.

ΕΝΟΤΗΤΑ Θ΄: Φυσικές αδυναμίες – Ατμοσφαιρική πίεση και θερμοκρασία

Ἀλλὰ κι ἂν δεχτοῦμε ὅτι ὑπάρχει στὸ πλανήτη μας αὐτὸ τὸ τόσο νερό, ἔξω ἀπὸ τὸ νερὸ τῆς θαλάσσης καὶ τὸ ὅλο λοιπὸ νερὸ τῆς γῆς, ὅταν αὐτό, μέχρι μιὰ ὥρα πρὶν ἀρχίσῃ ὁ κατακλυσμός, θὰ ἦταν ὑψωμένο στὰ σύννεφα γιὰ νὰ πέσῃ, ἐκτὸς τοῦ ὅτι ἐπὶ πολλὰ χρόνια πιὸ μπροστὰ ἡ γῆ ὁλόκληρη θὰ ἦταν κατασκότεινη, ὁ ἥλιος δὲν θὰ φαινόταν, καὶ οἱ ἄνθρωποι ὅλοι μαζί, κι ὁ Νῶε μὲ τὴν οἰκογένειά του, κι ὅλα τὰ ζῶα, καί γε τὰ φυτὰ τῆς γῆς ὅλα θὰ ἦταν νεκρὰ καὶ παγωμένα. Ζωὴ δὲν θὰ ὑπῆρχε· κι ὁ κατακλυσμὸς δὲν θὰ χρειαζόταν γιὰ νὰ τοὺς πνίξῃ. Καὶ νερὸ σὲ ἀτμὸ ἢ ῥευστὸ δὲν θὰ ὑπῆρχε· μόνο στερεὸς πάγος καὶ σκληρὸς σὰν ἀτσάλι· τέτοιος πάγος ποὺ χάραξε τὰ σιδερόφρακτα πλευρὰ τοῦ Τιτανικοῦ μὲ ἕνα γρατσούνισμα.

Κι ἂν δεχτοῦμε ὅτι ὁ ἥλιος θὰ φαινόταν, καὶ σκοτάδι δὲν θὰ ὑπῆρχε, καὶ τὸ νερὸ τοῦ κατακλυσμοῦ θὰ ἦταν ὅλο ἀτμὸς ἕτοιμος νὰ πέσῃ ὡς βροχή, καὶ ἦταν ἀκόμη ζωντανοί ὅλοι, τότε τὸ βάρος τῆς ἀτμόσφαιρας, ποὺ θὰ κρατοῦσε τόσο νερό, θὰ ἦταν τόσο ποὺ ἡ ἀτμοσφαιρικὴ πίεσι θὰ ἦταν 858 ἀτμόσφαιρες. Ὅπως εἶναι ἡ γῆ συνήθως, ἂν ἡ ἀτμοσφαιρικὴ πίεσι ἀνεβῇ μόνο μερικὰ ἑκατοστὰ τῆς μιᾶς ἀτμόσφαιρας παραπάνω ἀπὸ τὴ μιὰ ἀτμόσφαιρα (= 0,76 μ. τοῦ βαρομέτρου), οἱ μὲν ὑγιεῖς αἰσθάνονται δυσφορία, οἱ δὲ νευρασθενεῖς καὶ ἀγχωτικοὶ τρελλαίνονται· καὶ μερικοὶ καρδιακοὶ ἢ ὑπερτασικοὶ πεθαίνουν. Στὶς 2 ἀτμόσφαιρες πεθαίνουν ὅλοι, ἀφοῦ πρῶτα θὰ ἔχουν τρελλαθῇ ὅλοι.

Κι ὁ κατακλυσμὸς δὲν θὰ χρειαζόταν νὰ γίνῃ. Μὲ τίποτα δὲ δὲν κρατιέται ψηλὰ τόσο νερὸ σὲ κατάστασι ἀτμοῦ. Εἶναι τρελλὸ καὶ νὰ τὸ σκεφτῇ κανείς. Ἐπαναλαμβάνω· τόσο νερὸ δὲν ὑπάρχει στὸν πλανήτη· ὑπάρχει μόνο λιγώτερο ἀπὸ τὸ ἕνα τρίτο τῆς μονάδος (0,3) ὡς θάλασσα ὅλης τῆς γῆς. Ὡς ἀνακυκλούμενο δὲ νερό, ποὺ ἐξατμίζεται - ἀνυψώνεται στὰ σύννεφα κι ἔπειτα ὑγροποιεῖται καὶ πέφτει ὡς βροχὴ σ' ἕνα ἔτος, εἶναι μόνο 7,5 χιλιοστὰ τοῦ νεροῦ τῆς θαλάσσης.

ΕΝΟΤΗΤΑ Ι΄: Το πρόβλημα της αποχώρησης των υδάτων και της αλατότητας

Λέει ὁ πλαστογράφος ὅτι, ἀφοῦ τὸ νερὸ τοῦ κατακλυσμοῦ ἔπεσε ὅλο κι ἔγινε ξαστεριά, τὸ νερὸ ἄρχισε νὰ ὑποχωρῇ («ἐνεδίδου τὸ ὕδωρ πορευόμενον ἀπὸ τῆς γῆς καὶ ἠλαττονοῦτο τὸ ὕδωρ»). Καὶ πήγαινε ποῦ; Ἀφοῦ καὶ ἡ ψηλότερη κορυφὴ τῆς ξηρᾶς ἦταν 8 μέτρα κάτω ἀπὸ τὴν ἐπιφάνεια τοῦ νεροῦ, ἡ γῆ ἦταν πιὰ ἕνας ἑνιαῖος ὁλοσφαιρικὸς ὠκεανός, σὰν τὸ δορυφόρο Εὐρώπη ποὺ εἶναι μιὰ λεία καὶ στιλπνὴ γιάλινη σφαῖρα, ἐπειδὴ εἶναι ἕνας ὁλοσφαιρικὸς ὠκεανὸς παγωμένος.

Ὁ Νῶε καὶ ὁ κατακλυσμός. Ἱστορία τοῦ κατακλυσμοῦ καὶ τῆς κιβωτοῦ τοῦ Νῶε. [ Δρ. Κ.Σιαμάκη (θεολόγου-φιλολόγου)(Β)

 


ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟ Α ΜΕΡΟΣ 

ΜΕΡΟΣ -Β

 

ΕΝΟΤΗΤΑ Δ΄: Ειδικά προβλήματα βιολογίας και συμπεριφοράς ζώων

Προκύπτουν ὅμως μὲ τὰ ζῶα καὶ πολλὰ ἄλλα προβλήματα ἄλυτα. Θ' ἀναφέρω ἕνα. Δὲν μπορεῖς νὰ πάρῃς μόνο ἕνα ζεῦγος μελισσῶν, βασίλισσα θηλυκὴ κι ἀρσενικὸ κηφῆνα· Απὸ μέλισσες δὲν μπορεῖς κἂν νὰ πάρῃς κάτω ἀπὸ 10.000 ἄτομα, διότι τόσο μικρὸ σμῆνος δὲν ἐπιβιώνει. Καὶ οἱ μέλισσες τὸ καλοκαίρι ζοῦν μόνο 20 ἡμέρες, τὸ χειμῶνα μέχρι κι 60 μέρες. Πρέπει νὰ ὑπάρχουν συνεχεῖς γέννες. Η  βασίλισσα εἶναι ἡ μόνη ποὺ γεννάει, γιὰ νὰ ζῇ πρέπει νὰ τρώῃ φρέσκο βασιλικὸ πολτό, ποὺ μόνο οἱ μέλισσες τῆς μέλισσες κάνουν. Καὶ στὸν κατακλυσμὸ ποῦ θὰ ἔβρισκαν λουλούδια ν' ἀντλήσουν μέλι καὶ κηρὶ καὶ βασιλικὸ πολτὸ καὶ πρόπολι, ἀφοῦ τὰ λουλούδια ἦταν ὅλα σκεπασμένα ἀπὸ τὴν πρώτη μέρα κιόλας καὶ μέχρι τὴν τελευταία; Αφήνω πολλὰ ἄλλα προβλήματα σὰν τὸ ὅτι οἱ 2 κιβωτοὶ μὲ τὰ ζῶα καὶ μὲ τὴν τόση κλεισούρα θὰ ἦταν κολάσεις σκατωμένης μάζης, στάβλοι ποὺ θὰ ἔζεχναν σκατίλα τόσο, ποὺ νὰ μὴ δεχτῇ κανεῖς ἀπὸ τοὺς ἄλλους ἀνθρώπους νὰ μένῃ ἐκεῖ καὶ νὰ ἐργάζεται σκληρὰ ὅλη μέρα κάθε μέρα χωρὶς οὔτε μιὰ ἀργία ἐπὶ 1 ἔτος γιὰ τὴν καθαριότητα, χωρὶς μισθό, χωρὶς γυναῖκες καὶ παιδιά, γιὰ ἕνα σκοπὸ ποὺ δὲν τὸν πίστευαν, ἀφοῦ ἦταν ὅλοι ἄνθρωποι γιὰ πνίξιμο.

 

ΕΝΟΤΗΤΑ Ε΄: Η ταυτότητα του πλαστογράφου

Ὁ πλαστογράφος ποὺ ἔπλασε καὶ σφήνωσε στὴ Βίβλο αὐτὸ τὸ τερατῶδες παραμύθι πρέπει νὰ μὴν ἦταν χωρικός, ἀγρότης, γιατὶ οἱ ἀγρότες ξέρουν ἀπὸ τέτοια, τ' ἀντιλαμβάνονται αὐτομάτως κι ἀκαριαίως μόλις τ' ἀκούσουν, ἐπειδὴ ξέρουν τί θὰ πῇ ἐκτροφὴ ζώων, καὶ εἶναι ἀδύνατο νὰ ἔχουν ποτὲ τέτοιες φαντασιώσεις καὶ νὰ ξαμολᾶνε τέτοιες ἀρλοῦμπες. πρέπει νὰ ἦταν ἀστὸς μεγαλουπόλεως, λ.χ. τῆς Ἀλεξανδρείας, διότι μόνο ἀστὸς μπορεῖ νὰ εἶναι τόσο ἀνίδεος σ' αὐτὰ τὰ πράγματα. καὶ μεγαλούπολι μὲ τέτοια ἀστεία νοοτροπία ἀμφιβάλλω ἂν ὑπῆρχε στὴ γῆ ἐπὶ Νῶε. Εγὼ παρεκτὸς τοῦ ὅτι μέχρι τὰ 20 χρόνια μου ἤμουν χωρικὸς ἀγρότης καὶ ξέρω ἀπὸ ζῶα, ἐπὶ πλέον γιὰ τὸ σχετικὸ κι ἀπαραίτητο ἐργατικὸ δυναμικὸ συμβουλεύτηκα μὲ ἀλληλογραφία τοὺς τέσσερες μεγαλύτερους ζωολογικοὺς κήπους τῆς ὑφηλίου καὶ βάσει τῶν ἀπαντήσεών τους, ποὺ οἱ διευθυνταὶ ἀπόρησαν γιὰ τὶς ἐρωτήσεις μου, (διότι δὲν τοὺς ἄφησα νὰ καταλάβουν γιὰ ποιὸ λόγο τοὺς ἔκανα τὶς ἐρωτήσεις), ὑπολόγισα ἀναλόγως καὶ γιὰ τὴν κιβωτὸ τοῦ Νῶε μὲ τὶς 44.600 σπονδυλωτῶν ζώων καὶ τὰ 12.000.000 ἐντόμων. Η  ἀλληλογραφία μου ἔγινε τὸν Ἀπρίλιο τοῦ 2004 μὲ τοὺς ζωολογικοὺς κήπους

1) τοῦ Φὸρτ Γουὸρθ τῶν Η.Π.Α. ποὺ εἶχε τότε 6.000 ζῶα ἀνήκοντα σὲ 750 εἴδη,

2) τῆς Μόσχας μὲ 5.400 ζῶα - 950 εἴδη,

3) τοῦ Μονάχου μὲ 5.000 ζῶα - 480 εἴδη,

4) τοῦ Λονδίνου μὲ 5.000 ζῶα - 650 εἴδη,

καὶ 5) μὲ τὴν Ἀμερικανικὴ Ἕνωσι Ζωολογικῶν Κήπων. οἱ δὲ ὑπολογισμοί μου ἦταν πάρα πολὺ σφιχτοί· ὅσο συσσωρευμένα θὰ ἦταν τὰ ζῶα μέσα στὶς 2 ἀπὸ τὶς 6 «κιβωτοὺς τοῦ Νῶε».

 

ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΤ΄: Πρόσθετα τεχνικά και δημογραφικά προβλήματα

Καὶ φυσικὰ ὁ Νῶε στὴν ἐποχή του καὶ μὲ τὰ ὑλικά καὶ ἐργαλεῖα ποὺ διέθετε, δὲν θὰ μποροῦσε νὰ κατασκευάσῃ οὔτε ἕνα πλοῖο τῶν 157 μ. μήκους, ποὺ λέγεται ὅτι κατασκεύασε, αὐτὸς καὶ οἱ τρεῖς γιοί του ἐπὶ 100 χρόνια, κατὰ τὰ ὁποῖα δὲν ἔμεινε ἔγκυος οὔτε μιὰ ἀπὸ τὶς τρεῖς γυναῖκες τῶν γιῶν. Νὰ μὴν προσθέσω τώρα τίποτε καὶ γιὰ τὴν ὑλοτόμησι καὶ μεταφορὰ κι ἐπεξεργασία τόσης ξυλείας, ποὺ θὰ τοῦ χρειάζονταν χιλιάδες μεταφορικὰ μέσα, χιλιάδες πριονιστήρια, καὶ χιλιάδες ἐργάτες, καὶ γιὰ τὴν προμήθεια καὶ μεταφορὰ καὶ συσκευασία τόσων τροφῶν γιὰ ζῶα καὶ ἀνθρώπους ἐπαρκῶν γιὰ 1 ἔτος. Νὰ μὴν πῶ ἐπίσης καὶ πόσα πλοῖα - ψυγεῖα θὰ τοῦ χρειάζονταν τοῦ Νῶε, γιὰ νὰ διατηρήσῃ ἐπὶ 1 ἔτος τὰ κρέατα ψάρια αὐγὰ καὶ γαλακτοκομικά, ποὺ θἄτρωγαν τὰ σαρκοφάγα ζῶα ἐπὶ 1 ἔτος. διότι ἡ Βίβλος δὲν λέει γι' αὐτὰ ὅτι ἔτρωγαν σπόρια κι ἄχυρα. Κι ἐπειδὴ τὰ γυναικόπαιδα εἶναι πάντα τοὐλάχιστον τὰ 3/4 ἑνὸς πληθυσμοῦ, οἱ 300 ἄντρες τῶν ὑπηρεσιῶν, ποὺ δὲν θὰ δέχονταν ν' ἀφήσουν νὰ πνιγοῦν οἱ γυναῖκες των καὶ τὰ παιδιά τους, καὶ νὰ γίνουν ἔπειτα αὐτοὶ γιὰ ὅλη τὴ ζωή τους ἀναγκαστικοὶ κίναιδοι, ὅπως τὰ σημερινὰ 100.000.000 Κινέζων, ποὺ δὲν ἔχουν ἀντίστοιχες γυναῖκες, λόγω τοῦ «οἰκογενειακοῦ προγραμματισμοῦ» τοῦ ἑνὸς μόνο παιδιοῦ -πάντοτε ἀγοριοῦ- ποὺ ἐπέβαλε ὁ κομμουνιστὴς Μάο Τσὲ Τούγκ, θὰ συνωδεύονταν οἱ ἐπὶ Νῶε κι ἀπὸ 900 γυναικόπαιδά τους. Σύνολο διασωσμένου πληθυσμοῦ ἐπιβατῶν 1.200, πλὴν τῆς ὀκταμελοῦς οἰκογενείας τοῦ Νῶε. Άρα θὰ τοῦ χρειάζοταν ἄλλο ἕνα ὑπερωκεάνειο γι' αὐτὸν τὸν πληθυσμό, σύνολο 6 κιβωτοί, γεμάτοι ἀνθρώπους γιὰ πνίξιμο. Γιατί λοιπὸν νὰ φτιαχτοῦν 6 κιβωτοὶ στὸ βρόντο; Δὲν ἦταν πιὸ ἁπλὸ νὰ βρῇ ὁ θεὸς ἕναν ἄλλο τρόπο ἐξοντώσεως; Ποῦ νὰ πῶ καὶ ὅτι, ἐπειδὴ οἱ ἄντρες ὑπηρεσιῶν μὲ τὶς οἰκογένειές των ἀποτελοῦν τὸ 10% τοῦ πληθυσμοῦ, γιὰ νὰ ἐπιβιώσουν 1.200 ἄτομα ὑπηρεσιῶν, ἔχοντας νὰ φᾶν νὰ πιοῦν νὰ ντυθοῦν καὶ νὰ ἐνδιαιτῶνται, πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἐν ζωῇ 12.000 κόσμος. Καὶ ποῦ νὰ ἐπιβοῦν αὐτοί; σὲ ἄλλες 24 κιβωτούς; Καὶ ποῦ τὰ ἐφόδιά τους γιὰ ἕνα ἔτος; καὶ γενικῶς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ζήσουν ἕνα ἔτος συνεχῶς ἐν πλῷ 12.000 ἄνθρωποι χωρὶς χερσαίους ἀνθρώπους κατὰ τὸ ἴδιο ἔτος. Καὶ τί εἶναι πιθανώτερο; Ο  θεὸς νὰ κάνῃ μία τρύπα στὸ νερὸ ἢ κάποιος φρενοβλαβὴς Ἀλεξανδρινὸς νὰ λέῃ σαχλαμάρες; Ο  ἀστὸς μάγειρος αὐτοῦ τοῦ παραμυθιοῦ προφανῶς φανταζόταν ὅτι τὰ ζῶα τῆς κιβωτοῦ ἦταν περίπου 100, καὶ ὅλα τὰ εἴδη ζώων τῆς γῆς περίπου 35, 6 καθαρὰ κι 29 ἀκάθαρτα (6 x 7 = 42, 29 x 2 = 58, 42 + 58 = 100).

 

Πέμπτη 12 Μαρτίου 2026

Ὁ Νῶε καὶ ὁ κατακλυσμός. Ἱστορία τοῦ κατακλυσμοῦ καὶ τῆς κιβωτοῦ τοῦ Νῶε. [ Δρ. Κ.Σιαμάκη (θεολόγου-φιλολόγου)]

 



ΜΕΡΟΣ -Α

 

ΕΝΟΤΗΤΑ Α΄: Εισαγωγή – Η πίστη στη Βίβλο και η μέθοδος εξέτασης

Πιστεύω στὴ Βίβλο σὰ μικρὸ παιδί. πιστεύω στὰ ὑπερφυσικὰ σημεῖα ποὺ ἱστοροῦνται στὴ Βίβλο. Πιστεύω ἀσάλευτα κι ἀνεξέταστα σ' ὅ,τι κι ἂν γράφῃ ἡ Βίβλος. Αλλὰ νὰ τὰ γράφῃ ἡ Βίβλος, οἱ προφῆτες καὶ οἱ ἀπόστολοι ποὺ τὴ συνέταξαν, καὶ ὄχι κάποιος ἄλλος. Άν ἡ Βίβλος ἔγραφε ὅτι κατὰ τὸν κατακλυσμὸ ὅλα τὰ χερσαῖα ζῶα τῆς γῆς διατηρήθηκαν ζωντανὰ ἐπὶ 100 χρόνια μέσα στὸ νερὸ χωρὶς τροφὴ κι ἀναπνοὴ καὶ χωρὶς νὰ πνιγοῦν, διότι ἔτσι πρόσταξε ὁ Κύριος, κι ὅταν τὰ νερὰ ἀποσύρθηκαν, τὰ ζῶα βγῆκαν ζωντανὰ ὑγιῆ ζωηρὰ καὶ γόνιμα, θὰ τὸ πίστευα χωρὶς τὴν παραμικρὴ ἀμφιβολία. Όπως πιστεύω κι ὅτι ὁ Ἰωνᾶς ἔζησε τρεῖς μέρες μέσα στὸ κῆτος, χωρὶς νὰ πάθῃ ἀσφυξία καὶ χωρὶς νὰ λιώσῃ ἀπὸ τὰ γαστρικὰ ὑγρὰ τοῦ κήτους. Έτσι πιστεύω στὴ Βίβλο.

Ἐφ' ὅσον ὅμως ἡ Βίβλος γράφει ὅτι τὰ ζῶα, ποὺ ἔβαλε ὁ Νῶε στὴν κιβωτό, ἐπέζησαν μόνο μὲ τὴν ἐξ ὁλοκλήρου ἀνθρώπινη μέριμνα, χωρὶς καμμιὰ ἄλλη θεία ἐπέμβασι, φυσιολογικὰ καὶ ὄχι ὑπερφυσικά, κι ἔτρωγαν ἔπιναν ἀνέπνεαν φυσιολογικά, ἐξετάζω τὸ φαινόμενο ἀπολύτως φυσιολογικά, πιστεύοντας ὅτι τὸ μόνο ὑπερφυσικὸ στὴν ἱστορία αὐτὴ εἶναι ἡ προειδοποίησι καὶ ἡ σχετικὴ ἐντολὴ τοῦ Κυρίου στὸ Νῶε, τὰ δὲ ἄλλα ὅλα φυσικά. Τὸ ἐξετάζω μὲ ἀνθρώπινη λογική, αὐτὴ ποὺ ὁ Κύριος ἔδωσε στὸν ἄνθρωπο, αὐτὴ ποὺ προϋποθέτει στὴν ἀληθινὴ αὐτὴ ἱστορία καὶ ἡ Βίβλος.


ΕΝΟΤΗΤΑ Β΄: Τεχνικά προβλήματα – Οι διαστάσεις της κιβωτού και ο αριθμός των ζώων

Στὸ παραδιδόμενο κείμενο τῆς ἐξιστορήσεως λέγεται ὅτι ἡ κιβωτὸς εἶχε μῆκος 300 πήχεις, πλάτος 50, καὶ ὕψος 30, οἱ δὲ πλευρές της δεξιὰ κι ἀριστερή, ἔκλιναν ἡ μία πρὸς τὴν ἄλλη τόσο, ὥστε στὴν κορυφὴ τὸ πλάτος νὰ εἶναι 1 πῆχυς. Ο βιβλικὸς πῆχυς εἶναι 0,525 μέτρα, δηλαδὴ 52,5 ἑκατοστόμετρα. ἡ κιβωτὸς ἦταν ἕνα μακρόστενο ἐξάεδρο τραπεζοειδὲς πρῖσμα μήκους 157,5 μ., ὕψους 15,75 μ., μὲ τὴν κάτω βάσι 157,5 x 26,25 τ.μ., καὶ τὴν πάνω 157,5 x 0,525 τ.μ., καὶ εἶχε μὲν ὄγκο 33.209 κ.μ..Αν δὲ ἀφαιρεθοῦν τὰ πάχη τῶν τοιχωμάτων κι ἐσωτερικῶν ὁριζοντίων καὶ κατακορύφων δοκαριῶν καὶ ἄλλων κατασκευῶν, εἶχε ὠφέλιμο ἐσωτερικὸ κυβισμὸ περίπου 30.000 κ.μ.. μία τόσο μεγάλη κατασκευὴ καὶ μάλιστα μόνο ἀπὸ ξύλα τὰ χρόνια ἐκεῖνα δὲν μποροῦσε νὰ γίνῃ· ἀλλ' ἂς ποῦμε ὅτι μποροῦσε.

Μια κριτική προσέγγιση του κειμένου του Μητροπολίτη Πισιδίας Ιώβ με τίτλο : ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΙ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 60 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΡΣΗ ΤΩΝ ΑΝΑΘΕΜΑΤΩΝ (1965-2025) (B)

 


ΜΕΡΟΣ-Β

Επιμέλεια : πρωτοπρεσβύτερος Δημήτριος Αθανασίου

Το πρωτότυπο κείμενο στην Αγγλική γλώσσα υπάρχει στο link. https://panorthodoxsynod.blogspot.com/2026/01/healing-of-memories-and-christian-unity.html#more. Στα πλαίσια είναι αποσπάσματα από το κείμενο του Μητροπολίτη Ιώβ.


Έναν αιώνα αργότερα, έχουμε ακόμη μια ανάγνωση των γεγονότων από τον διακεκριμένο Γάλλο Καθολικό Ασσουμπσιονιστή και Βυζαντινολόγο Μαρτέν Ζυγκιέ. Στο ουδεμία λιγότερο πολεμικό έργο του που εκδόθηκε στο Παρίσι το 1941 με τίτλο Ο Βυζαντινός Σχισμός, το οποίο κρίνει ως το «σχίσμα του Κηρουλαρίου» και του οποίου επιχειρεί να εντοπίσει τις μακρινές αιτίες, μεταξύ των οποίων αναφέρει «τη φιλοδοξία των πατριαρχών της Κωνσταντινούπολης, η οποία τους ώθησε να θέλουν να εξισωθούν με κάθε κόστος με τους επισκόπους της Ρώμης», ο συγγραφέας τελικά καταλογίζει μεταξύ των άμεσων αιτιών του σχίσματος «τις αντιπάθειες της φυλής, την εθνική υπερηφάνεια και τις πολιτικές αντιζηλίες» μεταξύ Ελλήνων και Λατίνων και αναγνωρίζει ως έμμεσες αιτίες αυτού του «σχίσματος» τη διαφορετικότητα και την αμοιβαία άγνοια των ελληνικής και λατινικής γλώσσας, καθώς και την αυτόνομη εξέλιξη των δύο Εκκλησιών στο θεολογικό, κανονικό και λειτουργικό τομέα, όπου το σημαντικότερο σημείο κατ' αυτόν ήταν η προσθήκη του filioque στο Σύμβολο της Πίστεως της Νικαίας, που εισήχθη στη Ρώμη στις αρχές του 11ου αιώνα και ποτέ δεν αναγνωρίστηκε από την Ανατολή. Πέρα από τον πολεμικό τόνο της εποχής, το αξίωμα του Ζυγκιέ είναι ότι αμφισβήτησε, δείχνοντας την ανακρίβειά του, την άποψη που διατηρήθηκε για αιώνες σύμφωνα με την οποία «το σχίσμα του Μιχαήλ Κηρουλαρίου» του 1054 θα ήταν ο οριστικός σχισμός μεταξύ Ανατολής και Δύσης. Ο Ζυγκιέ γράφει:

«Με την όψιμη σοφία της ιστορίας, οι αμοιβαίοι αφορισμοί του Ιουλίου 1054 θεωρήθηκαν ως το μοιραίο τέλος των Σχισμάτων που, για πολλούς αιώνες, χώριζαν περιοδικά τη Βυζαντινή Εκκλησία από τη Δυτική Εκκλησία, όπου έβλεπαν στον Μιχαήλ Κηρουλάριο τον συντάκτη του οριστικού σχίσματος. Στην πραγματικότητα, όταν εξετάζουμε τα έγγραφα από κοντά, συνειδητοποιούμε ότι αυτά τα αναθέματα δεν είχαν τη γενική εμβέλεια που ήθελαν να τους αποδώσουν. Οι Ρωμαίοι λεγάτοι δεν εξαπέλυσαν τα αναθέματά τους εναντίον της Βυζαντινής Εκκλησίας, αλλά εναντίον ενός από τους πατριάρχες της και μερικών κληρικών της. Η ίδια η καταδικαστική τους απόφαση εμφανίζεται, από κανονική άποψη, στερημένη κάθε αξίας και δεν εγκρίθηκε ποτέ από την Αγία Έδρα. Όσο για τον αφορισμό των λεγάτων από τον Μιχαήλ Κηρουλάριο και την μόνιμη σύνοδό του, αυτός δεν αφορά ούτε τον πάπα ούτε ολόκληρη τη Δυτική Εκκλησία· είναι ένα απλό μέτρο αντιποίνων εναντίον ασελγών ξένων, που τόλμησαν να διατυπώσουν τις πιο φανταστικές κατηγορίες εναντίον του Κηρουλαρίου και του κλήρου του και στους οποίους δεν ήθελαν να δουν παρά απεσταλμένους του Δουκά της Ιταλίας, Αργυρού. Αντί να μιλάμε για οριστικό σχίσμα, θα ήταν αναμφίβολα πιο ακριβές να λέμε ότι βρισκόμαστε ενώπιον της πρώτης αποτυχημένης απόπειρας ένωσης.»

Ανεξάρτητα από την προκατάληψή του, το αξίωμα της μελέτης του Ζυγκιέ είναι ότι υπογράμμισε ότι τα αναθέματα του 1054 δεν στόχευαν τις τοπικές Εκκλησίες, αλλά συγκεκριμένα πρόσωπα· ότι η παπική βούλα του αφορισμού που τοποθετήθηκε στον βωμό της Αγίας Σοφίας από τον Γάλλο Βενεδικτίνο καρδινάλιο Ουμβέρτο του Σίλβα Κάντιντα δεν είχε κανονική ισχύ αφού ο Πάπας Λέων Θ' είχε πεθάνει τρεις μήνες νωρίτερα, και πάνω απ' όλα, ότι τα γεγονότα του 1054 θα πρέπει να θεωρηθούν όχι ως η ολοκλήρωση ενός σχίσματος, αλλά μάλλον ως μια ανεπιτυχής απόπειρα αποκατάστασης της κοινωνίας μεταξύ των Εκκλησιών.

 

 

ΣΧΟΛΙΑ.

Η ανάλυση του Μαρτέν Ζυγκιέ, αν και ιστορικά οξυδερκής ως προς την επισήμανση των κανονικών παρατυπιών, παραμένει εγκλωβισμένη σε μια δυτική, νομικιστική θεώρηση της Εκκλησίας. Από την πλευρά της Ορθόδοξης Εκκλησιολογίας, το κείμενο παρουσιάζει σοβαρά ελλείμματα:

Α. Ο Ζυγκιέ ισχυρίζεται ότι τα αναθέματα δεν έπληξαν τις Εκκλησίες αλλά συγκεκριμένα πρόσωπα (Κηρουλάριο - Λεγάτους). Αυτό αποτελεί εκκλησιολογικό σφάλμα. Στην Ορθοδοξία, ο Επίσκοπος δεν είναι μια μεμονωμένη μονάδα, αλλά η κεφαλή που φανερώνει την τοπική Εκκλησία.

Β.Η προσβολή και ο αφορισμός του Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως πάνω στην Αγία Τράπεζα της Αγίας Σοφίας ήταν προσβολή κατά της ίδιας της Ευχαριστιακής Σύναξης της Ανατολής.

Μια κριτική προσέγγιση του κειμένου του Μητροπολίτη Πισιδίας Ιώβ με τίτλο : ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΙ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 60 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΡΣΗ ΤΩΝ ΑΝΑΘΕΜΑΤΩΝ (1965-2025)-(Α)

 



Το πρωτότυπο κείμενο στην Αγγλική γλώσσα υπάρχει στο link. https://panorthodoxsynod.blogspot.com/2026/01/healing-of-memories-and-christian-unity.html#more. Στα πλαίσια είναι αποσπάσματα από το κείμενο του Μητροπολίτη Ιώβ.

Επιμέλεια : πρωτοπρεσβύτερος Δημήτριος Αθανασίου

ΜΕΡΟΣ-Α

 

ΚΕΙΜΕΝΟ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΙΩΒ

Το 1054 στην  στη χριστιανική συλλογική συνείδηση.

Το έτος 1054 παραμένει ένα τραγικό έτος στη χριστιανική συλλογική συνείδηση. Για πολλούς αντιπροσωπεύει τη δραματική στιγμή του χωρισμού μεταξύ της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας και της Ορθόδοξης Εκκλησίας, που συχνά ταυτίζεται με τον «Μεγάλο Σχισμό του 1054». Αυτό μπορούμε να διαβάσουμε στις περισσότερες εγκυκλοπαίδειες και λεξικά, καθώς και στα κατηχητικά των Εκκλησιών μας. Για αιώνες, δυστυχώς, προσπαθήσαμε να τροφοδοτούμε αυτό το φαντασιακό και να κατηγορούμε τον ένοχο.

Τον 19ο αιώνα, ο Πατήρ Βλαδίμηρος, γεννηθείς Ρενέ-Φρανσουά Γκετέ, Γάλλος Καθολικός ιερέας που προσηλυτίστηκε στην Ορθοδοξία, σε ένα από τα πολυάριθμα έργα του για την εκκλησιαστική ιστορία, με τον εύγλωττο τίτλο: Η Σχισματική Παποσύνη, που εκδόθηκε το 1863, λίγο μετά την προσήλωσή του, περιγράφει τα τραγικά γεγονότα του 1054:

«Ο Πατριάρχης Μιχαήλ αρνήθηκε να κοινωνήσει με τους λεγάτους. Αναμφίβολα γνώριζε ότι ο αυτοκράτορας ήθελε, από προκατάληψη, να θυσιάσει την Ελληνική Εκκλησία στην παποσύνη, για να εξασφαλίσει κάποια βοήθεια για τον θρόνο του· η επιστολή που είχε λάβει από τον Πάπα τον είχε ενημερώσει επαρκώς για το τι εννοούσαν στη Ρώμη με τη λέξη ένωση. Οι λεγάτοι πήγαν στην Αγία Σοφία την ώρα που ο κλήρος προετοίμαζε τη λειτουργία. Διαμαρτυρήθηκαν δυνατά για την επιμονή του πατριάρχη και τοποθέτησαν στον βωμό μια καταδικαστική απόφαση αφορισμού εναντίον του. Έφυγαν από την εκκλησία τινάζοντας τη σκόνη από τα πόδια τους και εκφωνώντας ανάθεμα εναντίον όσων δεν θα κοινωνούσαν με τους Λατίνους. Όλα αυτά έγιναν με τη συγκατάθεση του αυτοκράτορα· κάτι που εξηγεί γιατί ο πατριάρχης δεν ήθελε να έχει καμία σχέση με τους λεγάτους. Ο λαός, πεπεισμένος για τη συνενοχή του αυτοκράτορα με αυτούς τους απεσταλμένους, είχε ξεσηκωθεί. Στη στιγμή του κινδύνου, ο Κωνσταντίνος έκανε κάποιες παραχωρήσεις. Οι λεγάτοι διαμαρτυρήθηκαν ότι η καταδικαστική τους απόφαση αφορισμού δεν είχε διαβαστεί όπως είχε συνταχθεί· ότι ο πατριάρχης είχε κάνει τα πιο σκληρά και δόλια σχέδια εναντίον τους. Όποια και αν είναι η περίπτωση, και ακόμα κι αν ο Μιχαήλ ήταν ένοχος αυτών των κακών σχεδίων, ο τρόπος δράσης τους δεν θα ήταν ούτε πιο άξιος ούτε πιο κανονικός. Ένα άλλο κατηγορώ διατυπώθηκε εναντίον του Πατριάρχη Μιχαήλ: ότι είχε κάνει αβάσιμες κατηγορίες εναντίον της Λατινικής Εκκλησίας. Πολλές, στην πραγματικότητα, ήταν υπερβολικές· αλλά δεν ήθελαν να παρατηρήσουν ότι, στην επιστολή του, ο πατριάρχης ήταν μόνο η ηχώ των Εκκλησιών της Ανατολής. Αφού η παποσύνη ήθελε να επιβάλει την αυτοκρατορία της, μια ισχυρή αντίδραση είχε λάβει χώρα σε όλες αυτές τις Εκκλησίες. Υπό την ώθηση αυτού του συναισθήματος, αναζητήθηκε ό,τι μπορούσε να κατηγορηθεί σε αυτή τη Ρωμαϊκή Εκκλησία, η οποία, με το πρόσωπο των επισκόπων της, παρουσιαζόταν ως ο αλάθητος φύλακας της ορθής διδασκαλίας. Ο Μιχαήλ Κηρουλάριος ήταν μόνο ο ερμηνευτής αυτών των παραπόνων· δεν θα είχε ποτέ αρκετή επιρροή για να επιβάλει τα αληθινά ή υποτιθέμενα παράπονά του στην Χριστιανική Ανατολή, και όσοι ήθελαν να τον απεικονίσουν ως τον τελειωτή του σχίσματος που άρχισε επί Φωτίου εκτίμησαν τα γεγονότα με επιφανειακό τρόπο.»

Παρά τον πολεμικό τόνο, είναι αξιοσημείωτο ότι ο Γκετέ αναγνωρίζει σε αυτό το απόσπασμα ότι αφενός, πολλές κατηγορίες που διατυπώθηκαν εναντίον της Λατινικής Εκκλησίας από τον Πατριάρχη Μιχαήλ Κηρουλάριο «στην πραγματικότητα ήταν υπερβολικές», και αφετέρου, «όσοι ήθελαν να τον απεικονίσουν ως τον τελειωτή του σχίσματος που άρχισε επί Φωτίου εκτίμησαν τα γεγονότα με επιφανειακό τρόπο».

 

 

ΣΧΟΛΙΑ.

Το παραπάνω απόσπασμα   παρά την ιστορική αναφορά στον π. Βλαδίμηρο Guettée, διολισθαίνει σε μια επικίνδυνη εκκλησιολογία. Επιχειρεί να υποβαθμίσει ένα οντολογικό γεγονός —την αποκοπή της Δύσης από το Σώμα της Εκκλησίας— σε μια απλή ψυχολογική ή κοινωνική κατασκευή.

Α. Η αναφορά σε «τροφοδότηση της φαντασίας » και «αναζήτηση ενόχων» αποτελεί προσβολή προς την Ορθόδοξη Αυτοσυνειδησία. Το 1054 δεν ήταν προϊόν παρεξήγησης ή «υπερβολικών κατηγοριών», όπως αφήνει να εννοηθεί το κείμενο, αλλά η κορύφωση μιας μακράς πορείας δογματικής εκτροπής της Ρώμης.

  • Η εισαγωγή του Filioque στο Σύμβολο της Πίστεως.
  • Η απαίτηση για το Παπικό Πρωτείο εξουσίας   έναντι της Συνοδικότητας.
  • Η χρήση αζύμων και άλλες λειτουργικές καινοτομίες.

Αυτά δεν είναι «φαντασιακά» στοιχεία, αλλά αλλοιώσεις της αποκαλυφθείσας αλήθειας. Η Ορθόδοξη Εκκλησία δεν «κατηγορεί» απλώς· διαπιστώνει με πόνο την πτώση του Ρωμαίου Επισκόπου στην αίρεση.

Β. Το κείμενο παρουσιάζει τον Πατριάρχη Μιχαήλ σχεδόν ως έναν πολιτικό παίκτη ή έναν «ερμηνευτή παραπόνων». Από σκληρή εκκλησιολογική σκοπιά, ο Πατριάρχης δεν έδρασε ατομικά, αλλά ως φύλακας των Ιερών Κανόνων. Η κριτική του Guettée ότι οι κατηγορίες ήταν «υπερβολικές» αγνοεί ότι στην Εκκλησιολογία δεν υπάρχει «μικρή» ή «μεγάλη» παρέκκλιση από την Αλήθεια. Η αλλοίωση του Τριαδικού Δόγματος (Filioque) καθιστά κάθε άλλη «υπερβολή» δευτερεύουσα μπροστά στην απώλεια της καθολικότητας της πίστεως.

Τετάρτη 11 Μαρτίου 2026

 

Διά τήν Ἁγιοκατάταξιν τοῦ Ὁσίου Γέροντος Φιλοθέου Ζερβάκου.

Δημοφιλείς αναρτήσεις

Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου