O AΓΙΟΣ ΝΕΟΦΥΤΟΣ Ο ΕΓΚΛΕΙΣΤΟΣ

Σήμερα, 28 Σεπτεμβρίου, η Εκκλησία της Κύπρου τιμά τη μνήμη του Αγίου Νεοφύτου του Εγκλείστου.

Αξίζει όμως σήμερα να θυμηθούμε τι ακριβώς δίδασκε ο ίδιος ο Άγιος Νεόφυτος για τους Λατίνους.

Ο Άγιος Νεόφυτος δεν αντιμετωπίζει τις λατινικές καινοτομίες ως απλές «διαφορετικές παραδόσεις». Διακρίνει σαφώς το σχίσμα από την αίρεση και χαρακτηρίζει ευθέως αιρετική τη λατινική διδασκαλία περί της εκπορεύσεως του Αγίου Πνεύματος:

«Πενταχῶς διαφερόμενοι πρὸς τὴν Ὀρθοδοξίαν, κατὰ μὲν τὰς ἄλλας διαφορὰς σχισματικοί, κατὰ δὲ τὴν μόνην τὴν τοῦ Πνεύματος καὶ ἐκ τοῦ Υἱοῦ ἐκπόρευσιν αἱρετικοί εἰσιν, αὐτοί τε καὶ οἱ τὰ αὐτὰ φρονοῦντες Λουθηροκαλβίνοι.»

Η διάκριση είναι ξεκάθαρη:

Στις άλλες διαφορές, σχισματικοί. Στο Filioque, αιρετικοί.

Και όταν εξετάζει το λατινικό φρόνημα περί Θεού, γράφει:

«τὸ τῶν Λατίνων περὶ Θεοῦ φρόνημα, εἴτ’ οὖν δόγμα, αἱρετικὸν ὂν, καὶ σύνοδοι ἤλεγξαν…»

Δεν το χαρακτηρίζει απλώς διαφορετική άποψη. Το χαρακτηρίζει «αιρετικόν».

Ακόμη βαρύτερη είναι η διατύπωση όταν αναφέρεται στη συνοδική αντιμετώπιση:

«ἀποτεμοῦσαν τῆς τῶν Ὀρθοδόξων ὁλομελείας καὶ ἀποκηρύκτους τῆς τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίας τοὺς Λατίνους ποιησαμένην»

Δηλαδή, τους παρουσιάζει ως αποκομμένους από την ολομέλεια των Ορθοδόξων και αποκηρυγμένους από την Εκκλησία του Θεού.

Ο Άγιος Νεόφυτος δεν περιορίζεται μόνο στο Filioque. Καταγράφει σειρά λατινικών διαφορών και καινοτομιών, μεταξύ των οποίων τα άζυμα, διαφορετικές λειτουργικές πρακτικές, ζητήματα νηστείας, βαπτίσματος και γενικότερα αποκλίσεις από την εκκλησιαστική παράδοση.

Πρὸς μίαν «Νέαν Ἐκκλησίαν»: ἡ περίπτωσις τοῦ π. Ἀλεξάνδρου Καριώτογλου

 

Τοῦ κ. Νικολάου Ρωμανοῦ, θεολόγου- συγγραφέως

 

Ὁ π. Ἀλέξανδρος Καριώτογλου εἶναι ἕνας ἱερέας ποὺ δὲν κρύβει ὅτι θέλει νὰ καινοτομήσει. Ἔγινε κυρίως γνωστὸς ἀπὸ τὴν ἀπόφασή του νὰ βαπτίσει τέκνα ὁμοφυλοφίλου ζεύγους στὸν Ἅγιο Νικόλαο Ραγκαβᾶ. Παρακολουθήσαμε προσφάτως μία συνέντευξή του στὸ News247 στὸ YouTube καὶ, ὁμολογουμένως, σὲ αὐτὴ τὴ συνέντευξη ἀκούστηκαν ἀπόψεις ποὺ δὲν μποροῦν νὰ περάσουν ἀπαρατήρητες ἀπὸ κανένα ποὺ ἐνδιαφέρεται στοιχειωδῶς γιὰ τὴν Ὀρθόδοξη θεολογία. Θὰ σταθοῦμε σὲ ἕνα συγκεκριμένο σημεῖο: στὴ λεγόμενη «συμπερίληψη», διότι πίσω ἀπὸ αὐτὴ τὴ λέξη κρύβεται μία ὁλόκληρη ἀντίληψη γιὰ τὸ τί εἶναι ἡ Ἐκκλησία, ποία εἶναι ἡ ἀποστολή της καὶ, τελικά, ποία σχέση πρέπει νὰ ἔχει μὲ τὸν σύγχρονο κόσμο.

 

Ὁ π. Ἀλέξανδρος λέει ὅτι στὴν ἐνορία του ὅλοι εἶναι σὰν οἰκογένεια. Ὡραῖα. Μόνο ποὺ ἐδῶ ἀρχίζει τὸ θεολογικὸ πρόβλημα. Ἡ Ἐκκλησία δὲν εἶναι ἁπλῶς μία μεγάλη ἀνθρώπινη οἰκογένεια. Ἡ Ἐκκλησία εἶναι τὸ Σῶμα τοῦ Χριστοῦ. Καὶ αὐτὴ δὲν εἶναι μία ἀσήμαντη λεκτικὴ διαφορά, ἀλλὰ ἀφορᾷ ὁλόκληρη τὴν ἐκκλησιολογία τῆς Ὀρθοδοξίας. Ἡ οἰκογένεια εἶναι μία φυσική, ἀνθρώπινη πραγματικότητα. Ἡ Ἐκκλησία, ὅμως, εἶναι θεανθρώπινη πρα-γματικότητα. Ἡ ἑνότητα τῶν πιστῶν δὲν στηρίζεται ἁπλῶς σὲ συμπάθειες, συναισθηματικοὺς δεσμοὺς ἢ στὴν ἰδέα ὅτι «ὅλοι ἀγαπιόμαστε». Ἡ ἑνότητα τῆς Ἐκκλησίας πραγματοποιεῖται ἐν Χριστῷ καὶ διὰ τῆς Χάριτος τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Ἑπομένως, ἄλλο εἶναι νὰ λέμε «εἴμαστε ὅλοι σὰν οἰκογένεια» καὶ ἄλλο νὰ μιλοῦ­με γιὰ τὴν ἐκκλησιαστικὴ κοινωνία ὡς Σῶμα Χριστοῦ. Καὶ ἐδῶ ἀκριβῶς φαίνεται ἡ μετατόπιση: ἀπὸ τὸ ἐκκλησιολογικὸ στὸ κοινωνιολογικό, ἀπὸ τὸ θεολογικὸ στὸ συναισθηματικό, ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία ὡς τόπο μεταμορφώσεως τοῦ ἀνθρώπου στὴν Ἐκκλησία ὡς χῶρο, ὅπου ὅλοι πρέπει ἁπλῶς νὰ αἰσθάνονται ἀποδεκτοί.

 

Στὴ συνέχεια, ὁ π. Ἀλέξανδρος δηλώνει ὅτι δὲν ἀποκλείει κανέναν ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία. Οἱ πόρτες, ὅπως λέει, ἔχουν ἀνοίξει καὶ σὲ ἀνθρώπους ἀπὸ τὸν ΛΟΑΤΚΙ χῶρο, διότι εἶναι «ὅλοι ἀδέλφια μας». Κανεὶς δὲν ἀμφισβητεῖ ὅτι κάθε ἄνθρωπος μπορεῖ νὰ προσ­έλθει στὴν Ἐκκλησία. Ἀλλὰ ἐδῶ πρέπει νὰ γίνει μία θεμελιώδης διάκριση: ἄλλο νὰ ἀνοίγεις τὴν πόρτα τῆς Ἐκκλησίας στὸν ἁμαρτωλὸ καὶ ἄλλο νὰ ἀλλάζεις τὴ διδασκαλία τῆς Ἐκκλησίας προκειμένου ὁ ἁμαρτωλὸς νὰ αἰσθάνεται ὅτι δὲν χρειάζεται νὰ ἀλλάξει. Ἡ Ἐκκλησία πάντοτε ἄνοιγε τὶς πόρτες της στὸν ἄνθρωπο. Δὲν ἄνοιξε ὅμως ποτέ τὶς πόρτες της στὴν κατάργηση τοῦ Εὐαγγελίου. Ὁ Χριστὸς δέχεται τὸν ἄνθρωπο, ὅπως εἶναι, ἀλλὰ δὲν τὸν ἀφήνει, ὅπως εἶναι. Αὐτὸ εἶναι τὸ στοιχειῶδες νόημα τῆς μετανοίας. Ἡ Ἐκκλησία δὲν ὑπάρχει, γιὰ νὰ ἐπικυρώνει κάθε κατάσταση, στὴν ὁποία βρίσκεται ὁ ἄνθρωπος, ἀλλὰ γιὰ νὰ τὸν καλεῖ στὴ μεταμόρφωση καὶ στὴ ζωὴ τῆς Χάριτος.

 

Ὁ π. Ἀλέξανδρος, ὅμως, προχωρᾷ ἀκόμη περισσότερο. Παραδέχεται δημοσίως ὅτι ἐξομολογεῖ ἄνθρωπο ἀπὸ τὸν ΛΟΑΤΚΙ χῶρο μαζὶ μὲ τὸ παιδί του, τὸ ὁποῖο ὁ ἴδιος βάπτισε. Καὶ ἐδῶ πλέον δὲν μιλοῦμε ἁπλῶς γιὰ «ἀγάπη» καὶ «συμπερίληψη». Μιλοῦμε γιὰ ἕνα πολὺ σοβαρὸ ἐκκλησιολογικὸ καὶ ποιμαντικὸ ζήτημα. Διότι τὸ βάπτισμα ἑνὸς νηπίου δὲν εἶναι μία κοινωνικὴ τελετή, δὲν εἶναι ἕνα ὄμορφο οἰκογενειακὸ event καὶ δὲν εἶναι μία συμβολικὴ πράξη, μὲ τὴν ὁποία ἡ Ἐκκλησία λέει «σὲ ἀποδεχόμαστε». Τὸ βάπτισμα εἶναι εἴσοδος στὸ Σῶμα τοῦ Χριστοῦ. Καὶ ἀκριβῶς γι’ αὐτὸ ἡ Ἐκκλησία δὲν ἀντιμετώπισε ποτέ τὸν νηπιοβαπτισμὸ ἀποκομμένο ἀπὸ τὴν ἀνατροφὴ τοῦ παιδιοῦ μέσα στὴν πίστη.

Χαιρετισμὸς Ἁγιορειτῶν Κελλιωτῶν Πατέρων στὴν Σύναξη Ἀθηνῶν τῆς 27ης Σεπτεμβρίου 2026 (ν. ἡμ.)

 

Σχόλια και Παρατηρήσεις επί της «Ανοικτής Επιστολής Οδύνης» των Βουλγάρων Ορθοδόξων προς τον Οικουμενικό Πατριάρχη (23 Σεπτεμβρίου 2026)

 

 

Ομάδα  Βουλγάρων κληρικών και λαϊκών απέστειλαν στο Πατριάρχη Βαρθολομαίο «Ανοικτή επιστολή οδύνης» με αφορμή την επίσκεψή του τον Οκτώβριο στην Μονή Αγίου Ιωάννη της Ρίλας. Ολόκληρο το κείμενο δημοσιεύεται στο link. https://orthodoxostypos.gr/%E1%BC%80%CE%BD%CE%BF%CE%B9%CE%BA%CF%84%E1%BD%B4-%E1%BC%90%CF%80%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%BF%CE%BB%E1%BD%B4-%E1%BD%80%CE%B4%CF%8D%CE%BD%CE%B7%CF%82-%CE%B2%CE%BF%CF%8D%CE%BB%CE%B3%CE%B1%CF%81%CF%89%CE%BD/

 

Βασικά σημεία του περιεχομένου της επιστολής.

Οι συντάκτες της επιστολής  διατυπώνουν τρεις βασικές κατηγορίες:

1. Κατηγορούν τον Πατριάρχη για συστηματική κήρυξη της καταδικασμένης «θεωρίας των κλάδων», μνημονεύοντας ρητώς πρόσφατες ομιλίες του στο Βίλνιους (8 Ιουνίου 2026) και τη Βουδαπέστη (4 Σεπτεμβρίου 2026) περί «αγωνίας του διηρημένου Χριστιανισμού». Του καταλογίζουν ότι διαστρέφει το ορθόδοξο βίωμα απορρίπτοντας τον δογματικό ζήλο ως «στεῖραν ὁμολογιακὴν περιχαράκωσιν», ενώ παράλληλα εισάγει έναν «νομικὸν οἰκουμενισμόν» που αναγνωρίζει το πρωτείο του Βατικανού χωρίς προηγούμενη δογματική μετάνοια της Ρώμης.
2. Στηλιτεύουν δημόσια τοποθέτησή του στην Κωνσταντινούπολη (29 Ιουλίου 2025), διατείνοντες ότι εξίσωσε τη Θεία Αποκάλυψη με αλλότριες θρησκευτικές παραδόσεις μέσω της αναφοράς ότι το Ἱερόν εκφράζεται εξίσου δια του «Θεοῦ, τοῦ Ἀλλάχ, τοῦ Μπράχμαν ἢ τῆς Φωτεινῆς Κενότητος», ενέργεια την οποία χαρακτηρίζουν ως «βαρεῖα βλασφημία κατὰ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος».
3. Αποδίδουν στον Οικουμενικό Θρόνο «ἀντικανονικὴν εἰσβολὴν εἰς ἀλλοτρίαν δικαιοδοσίαν» κατά το έτος 2019, υποστηρίζοντας ότι η χορήγηση της Αυτοκεφαλίας αποτέλεσε το υπόβαθρο για βίαιους διωγμούς, φυλακίσεις ιεραρχών και αρπαγές ναών σε βάρος της υπό τον Μητροπολίτη Ονούφριο κανονικής Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας.

4.      Οι συντάκτες θεμελιώνουν την άρνησή τους για ευχαριστιακή κοινωνία στην πατερική ρήση που επιστρατεύει ο Μητροπολίτης Φιλάρετος: «Ἀγάπη ἡ ὁποία δὲν εἶναι ἡνωμένη μὲ τὴν Ἀλήθειαν δὲν εἶναι ἀγάπη Χριστοῦ. Τὸ νὰ ἀποσιωπᾶται ἡ Ἀλήθεια χάριν μιᾶς ψευδοῦς εἰρήνης σημαίνει προδοσίαν τοῦ ἰδίου τοῦ Θεοῦ». Οι συντάκτες του κειμένου ζητούν με αγωνία από τον Πατριάρχη να μην κάνει τη γιορτή αφορμή για διχασμό (σχίσμα) στην Εκκλησία και να προστατεύσει το ποίμνιό του από κακοτεχνίες και εντάσεις.

Η επιστολή τονίζει σωστά ότι η Θεία Λειτουργία απαιτεί απόλυτη ομονοία και αγάπη μεταξύ των πιστών. Ωστόσο, χρησιμοποιούν οι συντάκτες αυτή τη θέση για να δικαιολογήσουν  την άρνησή τους να συμπροσευχηθούν , στηριζόμενη σε απόφαση της Βουλγαρικής Εκκλησίας του 2016 (η οποία είχε απορρίψει τη Σύνοδο της Κρήτης και είχε δηλώσει ότι εκτός της Ορθόδοξης Εκκλησίας δεν υπάρχουν άλλες «εκκλησίες»).

Με βάση αυτή τη γραμμή, οι συντάκτες υποστηρίζουν ότι υπάρχει αγεφύρωτη διαφωνία ανάμεσα στις φιλικές σχέσεις του Οικουμενικού Πατριάρχη με άλλες ομολογίες (οικουμενισμός) και στη γραμμή της Βουλγαρικής Εκκλησίας. Γι' αυτόν τον λόγο, θεωρούν ότι η παρουσία του Πατριάρχη στη Ρίλα προσβάλλει τη συνείδηση των Βουλγάρων πιστών.

ΣΧΟΛΙΑ

Η αντικειμενική επιστημονική προσέγγιση της «Επιστολής Οδύνης» επιβάλλει μια σταθμισμένη ανάγνωση, η οποία συνεκτιμά την έκδηλη ποιμαντική αγωνία του λαϊκού και μοναστικού πληρώματος έναντι των ατοπημάτων κανονικής τάξεως.Η επιστολή αντικατοπτρίζει την υπαρκτή ποιμαντική αγωνία του πληρώματος απέναντι  σε θεολογικές διατυπώσεις που προκαλούν σύγχυση στην ορθόδοξη πίστη.

1. Οι συντάκτες θεμελιώνουν την θέση τους  στην επίσημη στάση της Εκκλησίας της Βουλγαρίας. Ειδικότερη Παρατήρηση: Η Εκκλησία της Βουλγαρίας δεν συμμετείχε στην Αγία και Μεγάλη Σύνοδο της Κρήτης (2016), χωρίς ωστόσο να προχωρήσει σε επίσημη αποκήρυξη ή δογματική καταδίκη της ως «αιρετικής» , αλλά τήρησε στάση επιφυλακτικότητας και απόρριψης των κειμένων της ως μη αντιπροσωπευτικών Πανορθοδόξως. Με βάση αυτή την πραγματικότητα, οι συντάκτες της επιστολής επιχειρούν να πιέσουν την τοπική τους Ιεραρχία, αξιοποιώντας την απουσία και την κριτική στάση του Πατριαρχείου Βουλγαρίας για να προσδώσουν κύρος στις δικές τους ενστάσεις.

Ο ΝΟΜΟΣ 5224/2025 ΘΕΣΠΙΣΤΗΚΕ ΓΙΑ ΝΑ ΧΤΥΠΗΣΕΙ ΤΗΝ ΑΠΟΤΕΙΧΙΣΗ.

 

 

Όταν ο Ουρανός αναθεματίζει περιφανείς «απυροβλήτους» Κληρικούς από τον Βίο του Οσίου Σάββα του Νέου, του Αγιορείτου.

• 
  

τοῦ Μοναχοῦ Σεραφείμ (Ζήση)

«… ὁ Ἅγιος Σάββας ὁ Νέος, ὁ Βατοπαιδινός, βλέπει ἐν θεϊκῇ ἐκστάσει τό ὅραμα τοῦ οὐρανίου ἀναθεματισμοῦ τοῦ Ἀκινδύνου»

---

Ἡ συνάφεια τῶν θεολογικῶν καί ἐκκκλησιαστικῶν πραγμάτων τοῦ τελευταίου μηνός, μᾶς ὁδηγεῖ στό νά ἐνθυμηθοῦμε καί πάλιν, ὅτι ὁ Θεός παρεμβαίνει ἐκεῖ, ὅπου οἱ ἀνθρώπινοι ἀγῶνες καί προσπάθειες προσκόπτουν! Ἄλλωστε, ὁ Κύριος περιμένει νά ἐκδηλωθεῖ πρῶτα ἐν τῇ πράξει τό ὁλόκληρο τῆς προθέσεώς μας, ὥστε Αὐτός ὕστερα νά ἐπιστέψει, νά στεφανώσει, μέ τήν δική Του παρέμβαση, τίς θεοφιλεῖς προσπάθειές τῶν πιστῶν Του· ὅπως σημειώνει ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος: «Καί σέ ὅλα τά ἄλλα, αὐτή τήν συνήθεια ἔχει ὁ Δεσπότης [Χριστός]: ὅταν ἐμεῖς συνεισφέρουμε τά δικά μας, τότε καί ὁ Ἴδιος χορηγεῖ μέ ἀφθονία τά δικά Του [ἀγαθά]» [1]. Ἔτσι διαζωγραφεῖται ἡ ἀλληλουχία στήν «συνεργία», τήν συνεργασία, τοῦ Τριαδικοῦ Θεοῦ καί τῶν ἀνθρώπων: πρῶτα πράττουμε ἐμεῖς τό κατά δύναμιν καί μετά παρεμβαίνει ὁ Θεάνθρωπος Χριστός.

Παρακάτω παραθέτουμε ἕνα φοβερό ὅραμα τοῦ Ὁσίου Σάββα τοῦ Νέου, τοῦ Βατοπαιδινοῦ (1283-1348), ὅπως τό κατέγραψε ἀπό ἐκεῖνον ὁ μαθητής του, ὁ Ἅγιος Φιλόθεος Κόκκινος, Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως (1353-1355 καί 1364-1376). Ὁ Ἅγιος Φιλόθεος εἶναι, ὡς γνωστόν, καί ὁ σπουδαιότερος μετά τόν Ἅγιο Γρηγόριο τόν Παλαμᾶ θεολόγος τῶν Ἁγίων Ἡσυχαστῶν Πατέρων τοῦ 14ου αἰῶνος.

Τό ὅραμα ἀφορᾷ στόν ἀναθεματισμό ἀπό τήν Θριαμβεύουσα Ἐκκλησία καί τήν Οὐράνια Ἱεραρχία, τοῦ Γρηγορίου Ἀκινδύνου, αἱρετικοῦ θεολόγου καί Κληρικοῦ, ἀντιπάλου τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ· ἡ ὅραση τοῦ ἀναθεματισμοῦ ἔγινε, γιά νά βεβαιωθεῖ πλήρως ὁ Ἅγιος Σάββας ὁ Νέος, ὁ ὁποῖος εἶχε ἐπί τούτου ἀμφιβολίες, ὅτι ὁ Γρηγόριος Ἀκίνδυνος ἦταν ὄντως αἱρετικός καί ἀφορισμένος ἀπό τόν Οὐρανό· διότι ὁ Ἀκίνδυνος ὄχι μόνον ἀπέλαυε τῆς πατριαρχικῆς προστασίας, ἀλλά πρό τούτου ὑπῆρξε ὑποστηρικτής τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ καί τῶν Ἡσυχαστῶν. Ὁ οὐράνιος ἀναθεματισμός τοῦ Ἀκινδύνου λαμβάνει χώρα μετά τόν ἀφορισμό τῶν Ὀρθοδόξων ἀπό τόν Πατριάρχη Ἰωάννη Καλέκα, προστάτη τοῦ Ἀκινδύνου, ἀλλά πρίν ἀπό τόν ἐπίσημο ἐκκλησιαστικό ἀφορισμό τοῦ Ἀκινδύνου (καί τοῦ Καλέκα) ἀπό τούς ἐπικρατήσαντες Ὀρθοδόξους τῆς μερίδος τοῦ Παλαμᾶ· διότι ἐν ἀντιθέτῳ περιπτώσει, ἄν οἱ δύο αἱρεσιάρχες εἶχαν ἀφορισθεῖ ἀπό τούς Ὀρθοδόξους, ὁ Ἅγιος Σάββας δέν θά εἶχε ἀμφιβολία περί τοῦ πράγματος.

Ἡ παροῦσα δημοσίευση ἀφιερώνεται στόν σεβαστό καί ἀγαπητό αἰδεσιμολογιώτατο Πρεσβύτερο τῆς Πάφου π. Δῆμο Σερκελίδη, καί σέ ὅλους τούς Ὀρθοδόξους Κληρικούς τούς ἀδίκως διωκομένους ἤ διωχθέντες κατά καιρούς ἀπό τούς (φιλο)αιρετικούς, μεταξύ τῶν ὁποίων καί στόν μακαριστό καί φίλτατο Πρωτοπρεσβύτερο π. Νικόλαο Μανώλη· εἶναι εὔελπις ὑπόμνηση, ὅτι τό «ἀνώτατο ἀκυρωτικό Δικαστήριο», πού δέν ἐξαπατᾶται, τό «ἀνεξαπάτητον δικαστήριον» [2] δέν εὑρίσκεται ἐπί γῆς, ἀλλ’ ἐν Οὐρανῷ, ὅπου συνεδριάζουν οἱ πνευματέμφοροι Ἅγιοι Ἱεράρχαι. Καί ἡ «σύναξη τῶν παρανόμων» προορίζεται, ἀπό τήν ἰδική της κακόνοια καί ἀμετανοησία, γιά τό αἰώνιον πῦρ [3].

Ὁ Ἅγιος Σάββας ὁ Νέος εἶναι ἕνας θαυμασιώτατος Ἅγιος, τό ὕψος τοῦ βίου τοῦ ὁποίου, τόσο σέ ἄσκηση ὅσο καί σέ θεοπτία, θά ἀδικήσουμε, ἄν θελήσουμε νά τό περιγράψουμε σέ λίγες γραμμές. Ἄς ἀρκέσει ἐπί τοῦ παρόντος νά ποῦμε, ὅτι τό μυροβλύζον λείψανο ἀγνώστου Ἁγίου πού εὑρέθη στήν Ἱ.Μ. Μονή Βατοπαιδίου τό ἔτος 1840 καί ἀρχικῶς ἀπεδόθη στόν «ἐφευρεθέντα» (ἀδυναμίᾳ ταυτοποιήσεως) «Ἅγιο Εὐδόκιμο τόν Βατοπαιδινό», θεωρεῖται πλέον μετά βεβαιότητος, ὅτι ἀνήκει στόν Ἅγιο Σάββα τόν Νέο [4], ὁ ὁποῖος ἐκοιμήθη περί τό 1348, μισή χιλιετία ἐνωρίτερα ! Δηλαδή, ὁ ἐδῶ ἀναφερόμενος Ἅγιος Σάββας ὁ Νέος καί νεοφανής εἶναι ὁ (πρότερον ὀνομασθείς) «Ἅγιος Εὐδόκιμος ὁ Βατοπαιδινός».