Γιατί ο Χριστός ονομάστηκε Ιησούς και όχι Εμμανουήλ;;(Απόσπασμα απο λόγο του Αγίου Ιωάννη του Χρυσοστόμου)

 

(Από τον λόγο του Αγίου Ιωάννη του Χρυσοστόμου στη  Κυριακή πρό της Χριστού Γεννήσεως)

Τίθεται όμως το ερώτημα: Γιατί λοιπόν δεν ονομάστηκε Εμμανουήλ, αλλά Ιησούς Χριστός; Διότι δεν είπε θα ονομάσεις, αλλά θα ονομάσουν, οι απλοί άνθρωποι, δηλαδή και η απλή πραγματικότητα. Εδώ δηλαδή δίνει ως όνομα το αποτέλεσμα. Η Αγία Γραφή έχει αυτή τη συνήθεια, να δίνει ως όνομα εκείνα που θα συμβούν στην πραγματικότητα. Το «καλέσουσιν Ἐμμανουήλ» δεν σημαίνει λοιπόν τίποτε άλλο παρά ότι θα δουν τον Θεό μεταξύ των ανθρώπων. Πάντοτε βέβαια βρισκόταν μεταξύ των ανθρώπων, ουδέποτε όμως τόσο φανερά.

     Αν αυθαδιάζουν οι Ιουδαίοι, θα τους ερωτήσουμε: «Πότε ονομάστηκε το παιδί ‘’Ταχέως σκύλευσον, ὀξέως προνόμευσον(:ταχέως λαφυραγώγησε, πλήρως και τελείως λεηλάτησε’’»; [Ησ.8,3].Και ασφαλώς δεν θα μπορέσουν να δώσουν απάντηση. Αλλά τότε γιατί ο προφήτης έλεγε «κάλεσον τὸν ὄνομα αὐτοῦ ‘’Ταχέως σκύλευσον, ὀξέως προνόμευσον’’»; Διότι η γέννησή Του προκάλεσε αρπαγή και διανομή λαφύρων. Για τούτο του δίνει ως όνομα εκείνο που συνέβη στην πραγματικότητα[ο Θεός δικαιολογεί το όνομα ως εξής: «διότι πρὶν ἢ γνῶναι τὸ παιδίον καλεῖν πατέρα ἢ μητέρα, λήψεται δύναμιν Δαμασκοῦ καὶ τὰ σκῦλα Σαμαρείας ἔναντι βασιλέως Ἀσσυρίων(:διότι πριν ακόμη το παιδί μάθει να λέγει την λέξη “πατέρα” και “μητέρα”, θα κυριεύσει ενώπιον του βασιλέως των Ασσυρίων τον στρατό της Δαμασκού και θα πάρει τα λάφυρα της Σαμάρειας)»: Ησ.8,3].

   «Καὶ μετὰ ταῦτα κληθήσῃ πόλις δικαιοσύνης, μητρόπολις πιστὴ Σιών(:και έτσι εσύ θα ονομαστείς πόλη δικαιοσύνης, η Σιών η πρωτεύουσα του ισραηλιτικού λαού, η πιστή στον Θεό)», λέγει ο Θεός μέσω του προφήτη Ησαΐα [Ησ.1,26]. Δεν βρίσκουμε όμως πουθενά ότι η πόλη ονομάστηκε «δικαιοσύνη», αλλά εξακολούθησε να λέγεται Ιεροσόλυμα. Αλλά επειδή ήταν αυτό το αποτέλεσμα, διότι βελτιώθηκε πράγματι ηθικώς η πόλη αυτή, για τον λόγο αυτόν είπε ότι θα της δοθεί αυτό το όνομα· διότι, όταν συμβεί πράγματι κάτι, το οποίο κάνει σαφέστερα γνωστό εκείνο που το έκανε ή που το απόλαυσε, από όσο τον κάνει το σύνηθες όνομά του, τότε λέγει ότι αυτός έχει ως όνομα εκείνο που συμβαίνει στην πραγματικότητα.

ΣΧΟΛΙΑ

1. Η σημασία του ονόματος "Εμμανουήλ"

• Η λέξη Εμμανουήλ σημαίνει «ο Θεός μεθ’ ημών» (Ησαΐας 7:14).
• Το όνομα αυτό δεν δόθηκε ως προσωπικό όνομα του Χριστού, αλλά είναι προφητικό και περιγραφικό, δηλώνοντας το γεγονός της παρουσίας του Θεού ανάμεσα στους ανθρώπους.
• Ο Χρυσόστομος τονίζει ότι το όνομα «Εμμανουήλ» δείχνει το μυστήριο και τη φύση Του, αλλά δεν ήταν απαραίτητο ως καθημερινό όνομα.

---

2. Η επιλογή του ονόματος «Ιησούς»

• Ο άγγελος στον Ιωσήφ λέει:

«Θα τον καλέσεις Ιησού· αυτός θα σώσει τον λαό Του από τις αμαρτίες τους» (Ματθαίος 1:21)

• Το όνομα Ιησούς σημαίνει «Σωτήρας» ή «Ο Κύριος σώζει».
• Ο Χρυσόστομος τονίζει ότι αυτό το όνομα αντιστοιχεί στον ρόλο Του: όχι μόνο να είναι Θεός με τους ανθρώπους (Εμμανουήλ), αλλά να πραγματοποιήσει τη σωτηρία τους. Το όνομα «Ιησούς» συνδέει άμεσα τη Θεότητα με τη σωτηρία και την αποστολή Του στον κόσμο.

---

3. Η σχέση μεταξύ Εμμανουήλ και Ιησού Χριστού

• Εμμανουήλ: δηλώνει τη φύση Του — Θεός μεθ’ ημών, η ενανθρώπιση του Λόγου.
• Ιησούς: δηλώνει την αποστολή Του — Σωτήρας και Λυτρωτής του ανθρώπου από την αμαρτία.
• Ο Χρυσόστομος σημειώνει ότι η χρήση του ονόματος «Ιησούς» ήταν απαραίτητη για την πλήρη εκπλήρωση της σωτηρίας, ενώ το «Εμμανουήλ» παραμένει θεολογική δήλωση της ταυτότητάς Του.

---

4. Συμπέρασμα

• Ο Χριστός θα μπορούσε να ονομαστεί Εμμανουήλ, αλλά το όνομα αυτό περιγράφει τη Θεότητά Του, όχι την αποστολή Του.
• Το όνομα Ιησούς Χριστός ενσωματώνει και τη Θεότητά Του (Χριστός = Μεσσίας, ο Χριστός) και τη σωτηριακή Του αποστολή (Ιησούς = Σωτήρας).
• Ο Χρυσόστομος σχολιάζει ότι έτσι οι άνθρωποι βλέπουν όχι μόνο ποιος είναι ο Θεός μεθ’ ημών, αλλά και τι κάνει για την ανθρωπότητα.

Υπέρ Χριστού, το Μαρτύριον των Αγίων Νηπίων ελογίσθη

 

Του Β. Χαραλάμπους, θεολόγου

_________________________

Σε άρθρο του Θανάση Ν. Παπαθανασίου, το οποίο δημοσιεύτηκε στο ιστολόγιο anastasiok.blogspot  στις 26 Δεκεμβρίου 2023 και το οποίο τιτλοφορείτο, ‘’«Αχ!»…, Χριστούγεννα λειψά!’’, ανεφέροντο μεταξύ άλλων  τα εξής : ‘’ Κι ερχόμαστε στο τρίτο βήμα, την παράδοξη γιορτή της 29ης Δεκεμβρίου. Εδώ ακούγεται ένα άλλο «Αχ!», το «Αχ!» του θρήνου. Κι αυτό σκάει μύτη μέσα στην ατμόσφαιρα της χαράς, σφιχτά δεμένο με την γέννα του Χριστού. Τη μέρα αυτή τιμώνται τα βρέφη τα οποία, σύμφωνα με το ευαγγέλιο του Ματθαίου, σφάχτηκαν από τον βασιλιά Ηρώδη στην μανία του να εξοντώσει τον επίφοβο Ιησού’’. 

‘’Παράδοξη γιορτή’’, καλεί ο αρθρογράφος Θανάσης Ν. Παπαθανασίου  την Εορτή των Αγίων Νηπίων’’. Δεν θα συμφωνήσουμε με τον κ. Θανάση Ν. Παπαθανασίου.  Καμιά παραδοξότητα δεν χαρακτηρίζει την Εορτή αυτή. 

Εις την Ακολουθίαν  ‘’επί τη μνήμη των Αγίων Νηπίων, των υπό Ηρώδου αναιρεθέντων, ων ο αριθμός χιλιάδες ιδ΄’’, ψάλλουμε και το εξής : ‘’Χορός θεόλεκτος βρεφών, εν   σαρκί γεννηθέντι, προσηνέχθη τω Κτίστη, ως θυσία μυστική, τυθείσα δια σφαγής μαρτυρίου, και θείας αθλήσεως’’.  ‘’Χορός θεόλεκτος βρεφών’’  τονίζει, με το θεόλεκτος να ερμηνεύεται ως ο διαλεγμένος από τον Θεό. 

‘’Κι αυτό σκάει μύτη μέσα στην ατμόσφαιρα της χαράς’’, τονίζει εμφαντικά ο αρθρογράφος, συνοδεύοντας ‘’το «Αχ!» του θρήνου’’, το οποίο επίσης με έμφαση αναφέρει. Αυτός είναι ένας συναισθηματισμός ξένος προς το ήθος της Εκκλησίας μας.  Τι θα πει ‘’Αχ’’, για ένα μαρτύριο υπέρ Χριστού;  Εορτή Μάρτυρος Πανήγυρις εστί.

Ως κανονικό μαρτύριο υπέρ Χριστού, το αντιμετωπίζει η Εκκλησία μας, αυτό των Αγίων Νηπίων. Είναι ένα μαρτύριο υπέρ Χριστού και ως εκ τούτου ένα τέτοιο επιφώνημα δεν έχει θέση. 

Και συνεχίζει ο Θανάσης Ν. Παπαθανασίου, ο οποίος είναι Αν. Καθηγητής της Ανωτάτης Εκκλησιαστικής Ακαδημίας Αθήνας και Διευθυντής του περιοδικού «Σύναξη», ως ακολούθως : ‘’Από πολύ νωρίς η Εκκλησία δέχτηκε τα βρέφη αυτά ως μάρτυρες, ως άγιους και άγιές της. Δείτε λοιπόν πού φτάνει το τρίτο βήμα, η τρίτη έγνοια του εορτολογίου. Αν ο Στέφανος εκπροσωπεί αυτούς που προσωπικά επέλεξαν αυτό τον δόμο, το εορτολόγιο τώρα αγκαλιάζει τους «άμαχους»: τους αθώους κείνους που τους χτυπάει ο απόλυτος παραλογισμός, η εξουσία που λυσσομανά να ηγεμονεύει. Τα βρέφη δεν έχουν καν επιλέξει ιδεολογικό προσανατολισμό. Εκπροσωπούν τον απόλυτα αθώο και τον απόλυτα αδύναμο. Τα βρέφη της Ραμά αναγνωρίζονται ως άγια, παρόλο που δεν δήλωσαν χριστιανοί και παρόλο που δεν πρόλαβαν καν να αποφασίσουν. Κι όμως αναγνωρίζονται ως άγια, υπό την έννοια ότι είναι τα απόλυτα θύματα. Συνοψίζουν την ιερότητα του αδικημένου. Η γιορτή αυτή εν τέλει ανοίγει μια γενναία προοπτική για την αποδοχή κάθε θύματος της απανθρωπιάς, πέρα από οιονδήποτε θρησκευτικό, εθνικό, ιδεολογικό προσδιορισμό. Αυτό δεν είναι παράκαμψη της πίστης. Είναι ακριβώς αυτό που ζητά η πίστη’’.

Θυσία υπέρ Χριστού λογίσθηκε το μαρτύριό τους.  ‘’Σκιρτάτω τα Νήπια, υπέρ Χριστού σφαττόμενα, Ιουδαία οδυρέσθω’’, ψάλλει η Εκκλησία μας.   Δεν είναι απλά και γενικά, ένας άδικος θάνατος, όπως τονίζει ο αρθρογράφος, υπό την ‘’έννοια ότι είναι τα απόλυτα θύματα’’ και τα οποία ‘’συνοψίζουν την ιερότητα του αδικημένου’’.   Θυσία υπέρ Χριστού λογίσθηκε το μαρτύριό τους.  Από αυτό ερείδεται η αγιοκατάταξή τους. 

Αυτό το οποίο τονίζει ο αρθρογράφος ότι, ‘’η γιορτή αυτή εν τέλει ανοίγει μια γενναία προοπτική για την αποδοχή κάθε θύματος της απανθρωπιάς, πέρα από οιονδήποτε θρησκευτικό, εθνικό, ιδεολογικό προσδιορισμό’’, είναι ωσάν να μη πρόκειται  για θυσία υπέρ Χριστού. 

Με τέτοιες θέσεις, επιχαίρουν οι υπέρμαχοι του Οικουμενισμού.  Αν δεν ήταν θυσία υπέρ Χριστού που ελογίζετο ο μαρτυρικός θάνατος των Αγίων Νηπίων, δεν θα είχαμε τη μεγάλη αυτή Εορτή.  

Με αυτό το σκεπτικό του αρθρογράφου, θα μπορούσε να καθιερωθούν και ‘’γιορτές’’ για τα τόσα παιδιά που αδίκως έχουν σφαγιασθεί.      

Τα παιδιά των Εβραίων είναι που σφαγιάστηκαν.  Την εποχή εκείνη πριν να αρχίσει ο Χριστός το κήρυγμά του, αυτή την πίστη είχε ο λαός του Θεού. 

Η Εορτή έχει θεσπιστεί από την Εκκλησία, καθότι τα Νήπια, υπέρ Χριστού εσφαγιάστηκαν.  Δεν είναι η γιορτή των αδίκως σφαγιασθέντων παιδιών ανά τον κόσμο,  ‘’πέρα από οιονδήποτε θρησκευτικό, εθνικό, ιδεολογικό προσδιορισμό’’, αλλά των υπέρ Χριστού μαρτυρησάντων. Αυτό που αναφέρει ο αρθρογράφος είναι παράκαμψη της πίστης. 

Υπέρ Χριστού έχουν θυσιαστεί, γι’ αυτό ψάλλει η Εκκλησία μας, ‘’Εκ στελεχών νεοφύτων η του Χριστού, Εκκλησία σήμερον, ώσπερ άνθη ευθαλή, δρεψαμένη αίματα τερπνώς, εφηδύνεται αυτοίς και ωραΐζεται’’. 

Δεν εορτάζουμε αβάπτιστα Άγια  Νήπια σήμερα.  Η Εκκλησία μας αναγνωρίζει και το δι’ αίματος βάπτισμα υπέρ Χριστού.   Θεωρούμε μήπως τον Άγιο Αχμέτ, ή τον Άγιο Τούνομ (ο οποίος είδε το Άγιο Φως), καθώς και πλήθος άλλων μαρτύρων, οι οποίοι έλαβαν το δι’ αίματος βάπτισμα υπέρ Χριστού, ως αβάπτιστους όταν τους εορτάζουμε ;  Δεν είναι αυτά που γνωρίζει η Εκκλησία μας.

Όπως αναφέρει ο Άγιος Φώτιος, ‘’τοσούτων αυτοίς εκείθεν αιωνίων τε και αδιηγήτων αναβλαστησάντων αγαθών’’*, από τον ‘’εκθεσμόν τε και άωρον των βρεφών’’ υπέρ Χριστού θάνατόν τον.   Έτσι λοιπόν η Εκκλησία μας εθέσπισε την Εορτή Αγίων Νηπίων, των υπό Ηρώδου αναιρεθέντων, των ‘’Μαρτύρων εν αίματι’’, όπως ψάλλει η Εκκλησία μας.

*Αγίου Φωτίου Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως, ‘’Τα Αμφιλόχια Α΄ – Ερωταποκρίσεις (Α΄-ΞΓ΄).

π. Αυγουστίνος Καντιώτης - Η τρίτη γέννηση!!

 

Πόσα ήταν τα νήπια που σφαγιάσθηκαν από τον Ηρώδη

 

Η εορτή προς τιμήν «τών 14.000 αναιρεθέντων νηπίων», αποτελεί για πολλούς απίστους σκάνδαλο, καθώς ο αριθμός τών νηπίων που δολοφόνησε ο Ηρώδης για να σκοτώσει τον Χριστό, ήταν πολύ μικρότερος. Όμως οι άνθρωποι αυτοί, αγνοούν όχι μόνο τη βαθύτερη σημασία τού γεγονότος τής σφαγής τού Ηρώδη, αλλά και τις συμβολικές διαστάσεις τού αριθμού αυτού.

Υπό τους αυστηρούς όρους τής επιστημονικής ιστορικής ακρίβειας, ο αριθμός τών 14.000 θανατωθέντων νηπίων κατά την παράδοση δημιουργεί – ακόμα και για τα δεδομένα τού δολοφόνου Ηρώδη- ανυπέρβλητα προβλήματα. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που μας παρέχουν οι πηγές και ιδιαίτερα ο Ιουδαίος ιστορικός Φλάβιος Ιώσηπος – σύγχρονος τών Ευαγγελιστών Λουκά και Ιωάννη – και άρα καλός γνώστης τής εποχής τών ευαγγελικών γεγονότων – η κωμόπολη τής αρχαίας Βηθλεέμ και τα περίχωρά της θα πρέπει τότε να είχαν πληθυσμό ίσως λίγο μεγαλύτερο από χιλίους κατοίκους. Η σφαγή τών αρρένων νηπίων «από διετούς και κατωτέρω» δεν θα ήταν, επομένως, στην πραγματικότητα δυνατό να αφορά περισσότερα από 30 η το ανώτατο 40, με βάση τα στατιστικά δεδομένα που προκύπτουν από την πληθυσμιακή κατανομή τής συγκεκριμένης περιοχής.

Ένας τέτοιος αριθμός θα καθιστούσε πολύ πιο πιθανό κατά τους ιστορικούς, ο Ηρώδης να αποτόλμησε όντως ακόμη ένα τραγικό εγχείρημα προκειμένου να διασφαλίσει την εξουσία του από την έσω και ευποθετική απειλή τής εμφανίσεως ενός διεκδικητή τού θρόνου. Η «αναίρεση» μερικών δεκάδων νηπίων, άσημων αγροτικών οικογενειών μιας απομακρυσμένης και αγνοημένης περιοχής, δεν θα αποτελούσε «παρά μόνο ένα μικρό και ασήμαντο επεισόδιο» στο βίο και την πολιτεία του, όπως εύστοχα παρατηρεί ένας σύγχρονος ερευνητής, ένα πταίσμα σε σύγκριση με τα άλλα του εγκλήματα, που δεν επιβάρυνε αισθητά τον ήδη μακρύ κατάλογο τών θυμάτων τής καχυποψίας του, και δεν διαφοροποιούσε ιδιαίτερα την ούτως ή άλλως έκρυθμη τοπική κατάσταση ώστε να προκαλέσει την παρέμβαση τής Ρώμης στο συγκεριμένο ζήτημα.

Εν προκειμένω, είναι γεγονός ότι πουθενά στα ιερά κείμενα τών Ευαγγελίων δεν καταγράφεται συγκεκριμένος αριθμός «αναιρεθέντων νηπίων». Η αναφορά στη σφαγή «χιλιάδων όντων δεκατεσσάρων» αρρένων τέκνων προέρχεται αντίθετα από την ιερή παράδοση τής Εκκλησίας μας – από το εορτολογικό Συναξάρι τής συγκεκριμένης ημέρας – και μάλιστα με την πεισήμανση ότι τα νήπια αυτά εντάσσονται στο χώρο τών Μαρτύρων τής Εκκλησίας και θεωρούνται ως οι πρώτοι ανώνυμοι και «αναρίθμητοι» μάρτυρες τής Χριστιανικής πίστεως. Αυτό ακριβώς το στοιχείο προσδίδει επομένως στο όλο ζήτημα παράλληλα προς την ιστορική, και μια ιδιαίτερη «συμβολική» παράμετρο, που καθιστά απαραίτητη τη θεολογική ερμηνευτική προσέγγιση.

Η Θεολογική σημειολογία τού αριθμού τών «αναιρεθέντων νηπίων».

Όπως ήδη επισημάνθηκε, τα Ευαγγέλια δεν επέχουν θέση «χρονικών» ή απλών «δημοσιογραφικών εκθέσεων» επί τών ιστορικών γεγονότων. Σκοπός τους δεν είναι η απλή ενημέρωση κάποιων αναγνωστών, αλλά η πνευματική καθοδήγηση και η θεολογική παίδευση τών πιστών στο πλαίσιο τού κατηχητικού και ποιμαντικού ρόλου τής Εκκλησίας. Υπό το πρίσμα αυτό, η σφαγή τών νηπίων έχει ιδιαίτερο θεολογικό νόημα για τα ιερά κείμενα, και ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ερμηνευτική προσέγγιση και κατανόηση τής σημειολογίας τών γεγονότων στην ευαγγελική διήγηση.

Εις την Εορτήν της Συνάξεως της Υπεραγίας Θεοτόκου

 

Του Β. Χαραλάμπους, θεολόγου

____________________

Την 26ην του μηνός Δεκεμβρίου η Εκκλησία μας όρισε να εορτάζεται η Σύναξις της Υπεραγίας Θεοτόκου. Τούτο πολύ σοφά το έχει ορίσει η Εκκλησία μας, για τούτο έπεται της εορτής της Γεννήσεως του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού. «Τιμάν και μεγαλύνειν εμάθομεν πρώτον μεν και κυρίως και αληθώς την του Θεού Γεννήτριαν και τας Αγίας και Αγγελικάς Δυνάμεις και τους ενδόξους Μάρτυρας, αλλά και τους Αγίους άνδρας και τούτων αιτείν τας πρεσβείας», ορίζει η Ζ΄ Οικουμενική Σύνοδος.

 

Η Υμνολογία της Εκκλησίας μας και οι λόγοι των Πατέρων της Εκκλησίας μας διέσωσαν την πρέπουσα τιμή στην Υπεραγία Θεοτόκο. Στην Εσπερινή Ακολουθία της Συνάξεως της Υπεραγίας Θεοτόκου εις Θεοτοκίον ψάλλομε «Χωρίον χωρητικόν, του αχωρήτου Πλαστουργού γέγονας, τούτον σαρκί χωρήσασα, Κεχαριτωμένη Πανάχραντε». Αυτοτελώς εάν εκλάβομε το Θεοτοκίον, το νόημα της Εορτής σαφώς καταδεικνύει.

 

Αν παρατηρήσει κανείς την υμνολογία της Εορτής της Συνάξεως της Υπεραγίας Θεοτόκου, θα αντιληφθεί την αμεσότητα της σχέσης με την Γέννηση του Χριστού. Τα Στιχηρά Προσόμοια, τα Στιχηρά Ιδιόμελα, τα Δοξαστικά, το Κάθισμα, οι Ειρμοί, το Εξαποστειλάριον αυτόμελον κλπ αναφέρονται στην Γέννηση του Χριστού.    

 

Ο Γέροντας Παΐσιος έλεγε «Μέσα στην ευλάβειά μας προς την Παναγία και τους Αγίους κρύβεται η πολλή ευλάβειά μας πάλι για τον Χριστό και τον Τριαδικό Θεό».

 

Στην περιοδική έκδοση "Όσιος Γρηγόριος’’ της Μονής Οσίου Γρηγορίου του Αγίου Όρους, διασώζεται η συνομιλία του Γέροντο Παϊσίου, με ένα νέο που παρασύρθηκε από τους Προτεστάντες. Στην παρατήρηση-ερώτηση του νέου «Η Αγία Γραφή διδάσκει ότι μόνο ο Ιησούς Χριστός σώζει. Στην Ορθόδοξη Εκκλησία παρακαλούμε και την Παναγία να μας σώσει. Είναι σωστό;», ο Γέροντας Παΐσιος απάντησε «Ο Ιησούς είναι ο μοναδικός Σωτήρας. Αυτός πρόσφερε τον εαυτό Του για μας. Άκου τώρα. Αν ήσουν κάποιος μεγάλος με εξουσία και πήγαινες σε μια πόλη με τη μάνα σου, όλοι που θα σε περίμεναν εκεί θα σε χαιρέταγαν και σένα και τη μάνα σου, θα έλεγαν και τα καλύτερα λόγια γι’ αυτήν κι ας μη γνώριζαν τίποτα για την ίδια. Εσύ που θα τ’ άκουγες, θα χαιρόσουν, θα καμάρωνες για τη μάνα σου. Έτσι και ο Χριστός χαίρεται και καμαρώνει για την μάνα Του, όταν ακούει να λέμε καλά λόγια γι’αυτήν. Κοίτα. Αν μια φτωχιά πήγαινε στη μάνα σου και την παρακαλούσε να σου ζητήσει να την διορίσεις σε μια θέση κι εσύ έκαμνες τη χάρη της μάνας σου, τότε εκείνη η φτωχιά θα έλεγε ότι η μάνα σου την έσωσε, αν και εσύ την διόρισες. Ε, έτσι κι εμείς λέμε η Παναγία να μας σώσει και ο γιος Της που έχει την εξουσία αλλά είναι και ταπεινός, χαίρεται να μας ακούει να λέμε καλά λόγια για τη μάνα Του». Η διήγηση απλή, απλούστατη θα έλεγε κανείς, όμως το γεγονός ότι ο νέος ωφελήθηκε πνευματικά και ο κίνδυνος της πλάνης των Προτεσταντών διαλύθηκε, καταδεικνύει το βάθος και τη αλήθεια των λόγων του.

Ο υψηλός επισκέπτης

 

ΕΥΧΕΣ

Είθε η γέννηση του Χριστού να είναι για όλους μας η απαρχή πνευματικής ανανήψεως και ανατάσεως· αρχή εγέρσεως, μετανοίας κι επιστροφής στην αυθεντική και ανόθευτη Ορθόδοξη Πίστη· την Πίστη που μας παρέδωσαν οι άγιοι και θεοφόροι Πατέρες της Εκκλησίας μας· όπως ο Κύριος την δίδαξε, όπως οι απόστολοι την κήρυξαν, όπως οι άγιοι την δογμάτισαν, όπως οι άγιες Σύνοδοι την νομοθέτησαν, όπως οι μάρτυρες την σφράγισαν με το αίμα τους, όπως το ιερό Ευαγγέλιο την αποθησαύρισε και όπως η ιερά Παράδοση την διεφύλαξε.

Είθε ο σαρκωθείς Υιός και Λόγος του Θεού-Πατρός, ο Κύριος και Θεός μας Ιησούς Χριστός να ευλογεί, ελεεί και οικονομεί όλους.

Ιδιαιτέρως, όμως, την —ένεκεν της ολιγοπιστίας και απιστίας ημών των αρνησιπάτριδων και καθευδόντων— χειμαζομένη Πατρίδα των Ελλήνων Ορθοδόξων Χριστιανών!

Ας κάνουμε φέτος Χριστούγεννα με τον Χριστό· ας χαρούμε δοξάζοντες τον Χριστό· ας ελπίσουμε διά του Χριστού.

Σε όλους καλή υγεία, ειρήνη κι εν Χριστώ ευημερία. Χρόνια πολλά

Ἀκίνδυνος καὶ Ἐπικίνδυνος Χριστός

 

Μια  ομιλία για τα Χριστούγεννα του μακαριστού γέροντος Δοσιθέου Κανέλλου, επίκαιρη όσο ποτέ άλλοτε, αν και εκφωνήθηκε πριν 40  χρόνια (1984).

Η φωτογραφία είναι απο την Μονή της Χώρας στην Κων/πολη

---------------------------------------------------------------------------------------------------------

Ὅσο πλησιάζουν οἱ ἑορτὲς τῶν Χριστουγέννων, τόσο ὁ λεγόμενος δυτικὸς κόσμος (καὶ ἐμεῖς τρέχοντας ἀπὸ πίσω λαχανιασμένοι νὰ προλάβουμε τὸ τελευταῖο βαγόνι γιὰ νὰ μὴ φανοῦμε καθυστερημένοι καὶ ὀπισθοδρομικοὶ ἀνατολῖτες), τόσο, λοιπόν, ὁ λεγόμενος δυτικὸς κόσμος θὰ προετοιμάζεται νὰ ἑορτάσει Χριστούγεννα ἄνευ Χριστοῦ. Μουσικές, δῶρα, διακοπές, δεξιώσεις, συναυλίες, ἐπισκέψεις, χιόνια, ἐξορμήσεις, τραπέζια, λιχουδιές, συγκινήσεις, παιχνίδια, παρέα, ξεκούρασις. Θὰ ἑορτάσουμε καὶ πάλι τὰ Χριστούγεννα. Παντοῦ διακοσμήσεις, δένδρα Χριστουγεννιάτικα, χαρὲς καὶ πανηγύρια. Παντοῦ φάτνες μὲ ἄχυρο, ζωάκια, ποιμένες, ἀγγέλους, γιρλάντες, φῶτα. Μιὰ νέα γυναῖκα καὶ ἕνας ἄνδρας σὲ λατρευτικὴ στάσι, προφανῶς ἡ Παναγία καὶ ὁ Ἰωσήφ, καὶ στὸ μέσον ἕνα κουκλάκι ξανθό, στρουμπουλό, χαμογελαστό, μὲ ἀνοιχτὰ χεράκια καὶ γαλανὰ ματάκια, τὸ Θεῖον Βρέφος (ἂν καὶ ὁ Χριστὸς ὡς σημίτης κατὰ τὴν ἀνθρώπινη φύσι Του κάθε ἄλλο παρὰ ξανθὸς καὶ γαλανομάτης ἦταν). Ὅλα ὡραῖα, ὅλα χαρούμενα, ὅλα καλά, βολεμένα μέσα στὴν ἐμπορικὴ κίνησι τῶν μεγάλων δρόμων, μέσα στὸν φαῦλο κύκλο τῆς καταναλωτικῆς κοινωνίας.

Καὶ ὅταν οἱ γιορτὲς περάσουν, ὅταν τὰ φῶτα σβήσουν καὶ ὅταν οἱ φάτνες διαλυθοῦν, τότε τὸ στρουμπουλὸ κουκλάκι θὰ μπῇ σὲ κάποιο κουτὶ ὅπως-ὅπως γιὰ νὰ ξαναχρησιμοποιηθῇ τὸν ἑπόμενο χρόνο σὰν κράχτης τοῦ ἐμπορικοῦ καταστήματος ἢ σὰν ὄμορφο, γραφικὸ καὶ ἀπαραίτητο «ἀξεσουὰρ» τῶν ἑορταστικῶν ἡμερῶν στὸ σαλόνι μας, ἢ στὴν πλατεῖα τῆς γειτονιᾶς μας.

Καὶ τί μένει; Τίποτε ἢ σχεδὸν τίποτε. Μένει, ἴσως, μιὰ ὡραιοποιημένη μνήμη παιδικῶν χρόνων, ἀνακατεμένη μὲ πολὺ παραμύθι. Μένει ὁ ἀκίνδυνος Χριστός, τόσο ἀκίνδυνος ὅσο τὸ κουκλάκι τῆς Χριστουγεννιάτικης βιτρίνας. Τόσο ἀκίνδυνος ὅσο τὸ κουκλάκι στὴν φάτνη τῆς γωνίας τοῦ σαλονιοῦ. Μένει ἕνας Χριστὸς ὡς ὁ «γλυκὺς Ἰησοῦς» τῶν γλυκαναλάτων τοιχογραφιῶν τῆς Ἀναγεννήσεως, ἕνας Χριστὸς ποὺ κάποτε κήρυξε στὶς ἀκρογιαλιὲς τῆς Γαλιλαίας τὸ «ἀγαπᾶτε ἀλλήλους[1]», τὸ ὕψιστο σύνθημα τῆς κοινωνικῆς συμπεριφορᾶς. Μένει ὁ λογοκεκριμένος Χριστός, ὁ κομμένος στὰ μέτρα τῆς ἀτομοκεντρικῆς εὐημερίας, ὁ Χριστὸς ποὺ δὲν στοιχίζει καὶ δὲν κοστίζει τίποτα, ὁ Χριστὸς ποὺ τοῦ ἔχει ἀφαιρεθῆ κάθε στοιχεῖο ποὺ μπορεῖ νὰ ἀφυπνίσῃ τὸ «σύστημα». Μένει ὁ ἀκίνδυνος Χριστὸς ποὺ μποροῦμε κάθε χρόνο τέτοια ἐποχὴ νὰ Τὸν βγάζουμε ἀπ’ τὸ κουτὶ τὴς ντουλάπας, νὰ Τὸν ἐκθέτουμε κάτω ἀπ’ τὸ χριστουγεννιάτικο δένδρο, καὶ ὕστερα πάλι νὰ Τὸν ἀποθηκεύουμε στὸ σκοτεινὸ ἑρμάριο τοῦ σπιτιοῦ μας. Αὐτὸς ὁ Χριστὸς δὲν εἶναι τὸ «σημεῖον τὸ ἀντιλεγόμενον», τὸ «κείμενον εἰς πτῶσιν καὶ ἀνάστασιν πολλῶν[2]», δὲν εἶναι ὁ λίθος στὸν ὁποῖον ὅποιος σκοντάψη «συνθλασθήσεται» (θὰ τσακισθῇ), «ἐφ’ ὃν δ’ ἂν πέσῃ λικμήσει αὐτόν[3]» (θὰ τὸν κάμῃ σκόνη). Δὲν εἶναι ὁ Χριστὸς τοῦ Εὐαγγελίου, δὲν εἶναι ὁ Χριστὸς τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων, δὲν εἶναι ὁ Χριστὸς τῆς Ἐκκλησίας Του. Εἶναι ἕνας, ἀλλὰ δὲν εἶναι ὁ Χριστός.

Δὲν ἐξαντλεῖται ὁ Χριστὸς στὸ «ἀγαπᾶτε ἀλλήλους», οὔτε σὲ κανόνες φθηνῆς ἠθικολογίας ἢ κοινωνικῆς προσφορᾶς. Ὅταν δὲν θίγεται τὸ ὑπαρκτικὸ πρόβλημα τῆς σωτηρίας, ἡ περιπέτεια ἢ ἡ τραγωδία τῆς ἐλευθερίας τοῦ ἀνθρώπου, καὶ κυρίως τῆς ἐλευθερίας ἀπ’ τὸν ἴδιο τὸν ἑαυτό του, ἔχουμε νὰ κάνουμε μὲ ἕνα ἀκίνδυνο Χριστό, ὅπως τὸ κουκλάκι· ὄχι ὅμως μὲ τὸν «Χριστό». Πέρα ἀπ’ αὐτὸν τὸν ἀκίνδυνο Χριστό, τῆς καταναλωτικῆς κοινωνίας, ὑπάρχει ὁ ἐπικίνδυνος Χριστός. Αὐτὸς ποὺ ἐδίδαξεν ὡρισμένα ἐπικίνδυνα πράγματα, ποὺ σκοπίμως κρατᾶμε στὴν σκιά, διότι εἶναι διδαχὲς ποὺ μποροῦν νὰ τινάξουν στὸν ἀέρα τὶς κοινωνικές μας δομὲς καὶ ποῦ μπορεῖ ν’ ἀποβοῦν ὀλέθριες γιὰ τὰ ἄνομα συμφέροντά μας.

Εν ενότητι ακολουθήσωμεν τον ‘’εξαίσιον δρόμον’’ προς την Βηθλεέμ

Του Β. Χαραλάμπους, θεολόγου

__________________

Τα Χριστούγεννα του 1976 Ο μακαριστός Γέροντας Γεώργιος Καψάνης, τόνισε σε ομιλία του το ακόλουθο :  ‘’Συνεορτάζουμε με όλους τους εν Χριστώ Ορθοδόξους αδελφούς μας, τα μέλη τα τίμια του Σώματος του Χριστού την Εορτή της Θείας ενανθρωπήσεως’’ (Χριστούγεννα 1976).  Ο εκκλησιαστικός συνεορτασμός, είναι ο αληθινός εορτασμός.  ‘’Εν τη Εκκλησία’’, συνεορτάζουμε το μεγάλο γεγονός της Θείας Ενανθρωπήσεως.  

 

Και φέτος δυστυχώς θα εορτάσουμε Χριστούγεννα με κλονισμένη την εκκλησιαστική ενότητα.  Η διχόνοια στην Εκκλησία δυστυχώς παρατείνεται.  Πως θα ακολουθήσουμεν τον ‘’εξαίσιον δρόμον’’ προς την Βηθλεέμ,  με κλονισμένη την εκκλησιαστική  ενότητα; 

 

Θα ψάλλουμε το ‘’αγαλλιάσθω ουρανός, γη ευραινέσθω’’, έχοντας λύπη στην καρδία μας για τον κλονισμό της εκκλησιαστικής ενότητας και την παρατεινόμενη διχόνοια;  

 

Κατά τη μεγάλη Εορτή των Χριστουγέννων, όπου ψάλλουμε το ‘’Δόξα εν υψίστοις Θεώ και επί γης ειρήνη’’, πιθανώς να συλλογιστούμε ότι,  δεν υπάρχει η πρέπουσα ειρήνη μεταξύ των Τοπικών Ορθοδόξων Εκκλησιών.

‘‘Δεύτε ουν συμπορευθώμεν’’, λέγει ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος, αναφερόμενος στη μεγάλη Εορτή των Χριστουγέννων.  ‘’Δεύτε ουν, εορτάσωμεν, δεύτε πανηγυρίσωμεν’’, αναφέρει ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος (Λόγος εις το Γενέθλιον του Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού).  Χωρίς την πρέπουσα ειρήνευση στην Εκκλησία μας,  πως θα συνεορτάσωμεν και συμπανηγυρίσωμεν το μεγάλο αυτό γεγονός της Γεννήσεως του Χριστού; 

‘’Άγγελοι μετά ανθρώπων κοινωνούσι, και άνθρωποι μετά αγγέλων αδέως διαλέγονται’’, αναφέρει ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος (Αγίου Ιωάννου Χρυσοστόμου ‘’Λόγος εις το Γενέθλιον του Σωτήρος ημών Χριστού’’).  Με τέτοιο κλονισμό της εκκλησιαστικής ενότητας, πως θα ακολουθήσουμε τον ‘’εξαίσιον δρόμον’’ προς την Βηθλεέμ; 

‘’Ήτε δε κατηρτισμένοι εν τω αυτώ νοΐ και εν τη αυτή γνώμη’’ (Α΄ Κορ.1,10), λέγει ο Απόστολος Παύλος.  Ας προσέλθουμε και εμείς προσφέροντες ως ‘’δώρον τίμιον’’, ‘’τω κειμένω νηπίω  εν φάτνη’’, την μεταξύ των Αγίων του Θεού Εκκλησιών ειρήνευση.

Δεν χάνουμε όμως την ελπίδα μας, από τη λυπηρή αυτή διχόνοια.  Ο  Κύριος ημών Ιησούς Χριστός, που ‘’της ειρήνης αυτού ουκ έστιν όριον’’ (Ησ. 9,7), όπως λέγει ο Προφήτης Ησαΐας, θα ειρηνεύσει την Εκκλησία Του, γιατί αυτός την κυβερνά.

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΓΕΝΝΗΣΕΩΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΙΕΡΑ ΚΕΙΜΕΝΑ

Το μυστήριο της γεννήσεως μέσα από τα κείμενα της Παλαιάς και Καινής Διαθήκης αλλά και μέσα από τα θεολογικά κείμενα των μεγάλων Πατέρων της εκκλησίας μας μεταφέρει ο θεολόγος, εκκλησιαστικός συγγραφέας και νομικός Ιωάννης Σιδηράς. Ένα μήνυμα ελπίδας διατυπωμένο και προτυπωμένο χιλιάδες χρόνια πριν… Παλαιά Διαθήκη 

«Το μυστήριο της κατά σάρκα γεννήσεως του Θεανθρώπου Ιησού Χριστού, το οποίο μέσα από τους ψαλμούς της εκκλησίας χαρακτηρίζεται ως «αποκεκρυμμένο μυστήριο» και «σεσιγημένο» μέσα στους αιώνες που το κάλυπτε δηλαδή η σιωπή, εμφανίζεται ως γραπτός λόγος και προαναγγελία εκατοντάδες χρόνια πριν από τη γέννηση του Θεανθρώπου Χριστού. Ο εβραϊκός λαός, ο Ισραήλ, από τη στιγμή που εγκαθίσταται στη γη της επαγγελίας, σύμφωνα με την πορεία την οποία ακολούθησε κατ’ εντολή του Γιαγβέ του Κυρίου και Θεού εμφανίζει μέσα στα σπλάχνα του τους πρώτους προφήτες. Οι προφήτες της Παλαιάς Διαθήκης, οι περισσότεροι στον αριθμό τους, μέσα από τα κείμενά τους διασώζουν τον προφητικό λόγο τους, ο οποίος προεικονίζει, προτυπώνει και προδρομικά αναφέρει τη γέννηση του αναμενόμενου λεγόμενου Μεσσία. 

Ο Μεσσίας το πρόσωπο του λυτρωτή, ο αναμενόμενος ελευθερωτής του Ισραηλιτικού λαού από τα πάθη και το μαρτύριο, ο Σωτήρας Υιός και Λόγος του Θεού προτυπώνεται στον προφητικό λόγο μέσα από παραβολές μέσα από συμβολισμούς ακόμη και μέσα από αλληγορικά κείμενα. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι οι Προφήτες της Παλαιάς Διαθήκης, για παράδειγμα ο Ησαΐας ή ο Ιερεμίας ή ο Δανιήλ ή ο Ιεζεκιήλ αναφέρονται στο «παιδίον», το οποίο πρόκειται να γεννηθεί και θα είναι «ο κεχρησμένος από τον Θεό ο αναμενόμενος από αιώνες λυτρωτής του Ισραήλ». 

Αν δούμε ειδικότερα τα κείμενα της Παλαιάς Διαθήκης τα οποία προτυπώνουν και προεικονίζουν το πρόσωπο του Χριστού, το οποίο μέλλει να γεννηθεί θα παρατηρήσουμε ότι άλλοτε δεν γίνεται αναφορά στην παιδική ηλικία του θείου βρέφους αλλά απευθείας και περισσότερο θα λέγαμε γίνεται αναφορά ουδέτερα στο πρόσωπο γενικά εκείνου, ο οποίος είναι ο Μεσσίας του Ισραήλ. Το όμορφο στα κείμενα της Παλαιάς Διαθήκης είναι ότι πάντοτε το πρόσωπο αυτό συνδέεται με το πρόσωπο της μητέρας Θεοτόκου. 

Έχουμε συγκεκριμένα παραδείγματα όπου γίνεται αναφορά με παρομοίωση στο πρόσωπο της Παναγίας, ότι αυτή είναι η πύλη η Ουράνιος η οποία παρέμεινε κλειστή και θα παραμείνει κλειστή και μετά την είσοδο του Θείου Βρέφος. Αυτό τονίζει το αειπάρθενο της Θεοτόκου πριν τη γέννηση, κατά τη γέννηση και μετά τη γέννηση. 

Είναι όπως αναφέρουν τα προφητικά κείμενα η κυρία Θεοτόκος, η Θεομήτωρ, «η αδιόδευτος πύλη», αυτή από την οποία πέρασε το Θείον Βρέφος και παρά ταύτα μένει Παρθένος προ κατά και μετά την γέννησή του. Άρα βλέπουμε ότι οι προεικονήσεις και προτυπώσεις των Προφητών της Παλαιάς Διαθήκης δεν είναι αφηρημένες και γενικές. Είναι συγκεκριμένες, μιλούν για την κόρη την αγνή, την κόρη της Ιουδαίας, η οποία μέλλει να γίνει η καθέδρα του Λυτρωτού και Μεσσία Χριστού. 

Επίσης συγκεκριμένες αναφορές στο Θείο Βρέφος αναφέρουν ότι θα προέρχεται εκ σπέρματος Δαυίδ και ότι θα είναι αυτό το πρόσωπο που θα γεννηθεί από τα σπλάχνα του Εβραϊκού λαού για να αποτελέσει αυτός ο λαός και πάλι με κεφαλή τον Ιησού Χριστό το πρώτον ιερό λήμμα, την πρώτη πνευματική ζύμη, για να ξεχυθεί το μήνυμα της σωτηρίας και να εξαπλωθεί και να σπαρθεί και να ανθοφορήσει και καρποφορήσει σε όλα τα έθνη. Είναι πανέμορφες οι παρομοιώσεις και οι συμβολισμοί των προφητικών κειμένων και μάλιστα πρέπει να αναφέρουμε ότι τα Προφητικά κείμενα της Παλαιάς Διαθήκης από μόνα τους δεν έχουν καμία αξία αν δεν τα δούμε υπό το πρίσμα της εκπληρώσεως και επαληθεύσεώς τους μέσα από τα κείμενα της Καινής Διαθήκης. 

Το ίδιο ακριβώς η επιστήμη της Καινής Διαθήκης λέει και για τα κείμενα της Καινής Διαθήκης, ότι δηλαδή μόνα τους δεν μπορούν να υπάρξουν εάν δεν τα δούμε υπό το πρίσμα των Προφητικών Λόγων της Παλαιάς Διαθήκης. Άρα τα κείμενα τα προφητικά στην Παλαιά Διαθήκη έχουν αξία, διότι τα ερμηνεύουμε εν πολλοίς και μέσα από την επαλήθευση και πραγμάτωσή τους ,που είναι σαφώς τα κείμενα της Καινής Διαθήκης». Καινή Διαθήκη «Τα κείμενα της Καινής Διαθήκης μέσα από τους Ευαγγελιστές που αναφέρονται στο γεγονός της γεννήσεως είναι η μεγαλύτερη απόδειξη των όσων αναφέρουν τα κείμενα της Παλαιάς Διαθήκης. Βλέπουμε δηλαδή μια λογική, θεολογική, ιστορική ενότητα και συνέχεια ανάμεσα στις δύο διαθήκες. 

Ερμηνεία της λέξεως «πρωτότοκος» (Του Δ. Παναγόπουλου)

 

Αναίρεση μίας ακόμα δημοφιλούς Προτεσταντικής παρανόησης για την μητέρα τού Κυρίου μας.

Υπονοεί η λέξη: "πρωτότοκος" και υστερότοκα τέκνα;

 

Οι «Ευαγγελικοί, Διαμαρτυρόμενοι και οι λοιποί αιρετικοί, παρουσιάζουν άλλο επιχείρημα όταν απολέσουν το πρώτον. Εν προκειμένω μας παρουσιάζουν την λέξιν «πρωτότοκος», «έτεκε τον Υιόν Αυτής τον πρωτότοκον» λέγουν, κατά συνέπειαν έτεκε και υστεροτόκους υιούς. 

Αλλά το «πρωτότοκος», δεν σημαίνει εδώ τον πρώτον τόκον, μεθ' ον έπονται και άλλοι, αλλά τον «Μόνον».

Διότι, εάν το «πρωτότοκος» δεν σημαίνει εδώ τον πρώτον και μόνον, αλλά τον πρώτον, μεθ' ον και άλλοι έπονται, τότε παρακαλούμε αυτούς ίνα δείξωσιν εις ημάς, ποίοι είναι οι αδελφοί του Κυρίου, οι όμοιοι Αυτώ εις την ουσίαν και εις ην φύσιν εκ της Παρθένου γεννηθέντες.

Διότι, εάν το «πρωτότοκος» σημαίνει τον πρώτον μεταξύ άλλων υστεροτόκων, κατ' ανάγκην θα πρέπει να είναι και οι υστερότοκοι ούτοι της αυτής ουσίας και φύσεως προς Αυτόν τον πρώτον, του οποίου αυτοί έπονται.

Αλλ' οποία σχέσις τοιαύτη υπάρχει μεταξύ του Θεανθρώπου Ιησού και των λεγομένων αδελφών του Κυρίου, τούς οποίους ούτοι υποθέτουσι ότι εγέννησεν η Παρθένος; 

Ώστε και αν υποθέσω μεν, ότι η Παρθένος έτεκε και άλλα τέκνα μετά του Ιωσήφ, δεν πρέπει να ονομάζει η Γραφή τον Ιησούν «πρωτότοκον», καθ' ότι ουδεμία σχέσις υπάρχει μεταξύ του Ιησού και των δια της φαντασίας αυτών πλασθέντων, δήθεν υιών της Παρθένου.

Το χριστουγεννιάτικο δένδρο και οι οικουμενιστικές του διαστάσεις

    

Ἐνδιαφέρον ἄρθρο πρὸς προβληματισμό.

   Σύμφωνα μὲ τὸν συγγραφέα κ. Κ. Γ. Παπαδημητρακόπουλο (που ἔχει τις εκδόσεις "Φωτδότες", καὶ ἔχει ἐκδόσει δεκάδες ψυχωφέλιμα βιβλία) , το Χριστουγεννιάτικο δένδρο, το ὁποῖο δυστυχώς λατρεύεται ὡς αὐθύπαρκτη θρησκευτική οντότητα, κατέληξε να είναι το παγκόσμιο σύμβολο των Χριστουγέννων και ταυτόχρονα να βρίσκεται στο επίκεντρο της εορτής, μετατοπίζοντας την προσοχή μας απ’ το νεογέννητο Βρέφος της Βηθλεέμ σ’ αυτό το ίδιο το δένδρο αποκλειστικά!

Πρόκειται για ξενόφερτο ἔθιμο, ποὺ δὲν ἔχει καμμιὰ ἀπολύτως σχέση μὲ τὶς Ἑλληνορθόδοξες παραδόσεις μας. Πρὶν ἀπὸ δύο αἰῶνες ἦταν τελείως ἄγνωστο σὲ ὅλες τὶς χῶρες τοῦ κόσμου πλὴν τῆς Γερμανίας κι ἔχει τὶς ρίζες του κυριολεκτικὰ στὸν παγανισμὸ καὶ τὴν εἰδωλολατρεία, γι’ αὐτὸ καὶ υἱοθετήθηκε ἀπὸ τὴ Νέα Ἐποχὴ καὶ τὴν παγκοσμιοποίηση.

Τὸ Χριστουγεννιάτικο δένδρο προῆλθε καὶ διαδόθηκε ἀπὸ τὴν Γερμανία, τὸ υἱοθέτησαν ἀρχικὰ οἱ βασιλικὲς οἰκογένειες καὶ οἱ ἀνώτατοι ἄρχοντες(!), διαδόθηκε ὡς στοιχεῖο τῶν ἀνωτέρων κοινωνικῶν τάξεων καὶ κοινωνικῆς καταξίωσης (!) καὶ στὴ συνέχεια ἐμπορευματοποιήθηκε, λόγοι ποὺ εἶναι ἀρκετοὶ γιὰ νὰ καθιερωθεῖ σ’ ὁλόκληρο τὸν πλανήτη!

Γράφει ὁ ὁμότιμος Καθηγητὴς τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ ΑΠΘ, αἰδεσιμολογιώτατος πρωτοπρεσβύτερος π. Θεόδωρος Ζήσης: «Ἀπὸ ὅλες τὶς πληροφορίες τῶν πηγῶν, τῆς βιβλιογραφίας καὶ τῆς ζωντανῆς ἐμπειρίας….

καὶ παραδόσεως δὲν ἀπομένει ἴχνος ἀμφιβολίας περὶ τοῦ ὅτι τὸ Χριστουγεννιάτικο δένδρο εἶναι ξενόφερτο ἔθιμο. Ἀποτελεῖ αὐτὸ κατασταλαγμένη καὶ ἀμάχητη γνώση»[37]. Σὲ ἀντίθεση μὲ τὴν κατασταλαγμένη αὐτὴ γνώση, ὁ κ. Ι. Χ. πρεσβεύει ὅτι τὸ δένδρο «ἐσφαλμένα θεωρεῖται ἕνα ἔθιμο ξενόφερτο». Τὸ θεωρεῖ ὡς ἑλληνικὸ ἔθιμο!

Καὶ στὴ Χώρα μας τὸ Χριστουγεννιάτικο δένδρο ἦρθε ἐπίσης ἀπὸ τοὺς Γερμανούς, ἐγκαταστάθηκε στὰ παλάτια τῶν βασιλέων καὶ τὰ σπίτια τῆς ἀριστοκρατίας καὶ διαδόθηκε στὸ λαὸ μὲ τὰ (καλλιεργηθέντα) μειονεκτικὰ αἰσθήματα τῶν Ἑλλήνων ἔναντι τῶν Εὐρωπαίων!

Ὅλη αὐτὴ ἡ ξαφνικὴ ἀγάπη, προβολὴ καὶ παγκόσμια κυριαρχία τοῦ Χριστουγεννιάτικου δένδρου, ποὺ κατέληξε νὰ εἶναι τὸ σύμβολο τῆς μαγείας τῶν Χριστουγέννων καὶ ὡς ἐκ τούτου ἕνα ἀπὸ τὰ παγκόσμια σύμβολα τῆς «Νέας Ἐποχῆς», δὲν γίνεται χωρὶς λόγο. Εἶναι τουλάχιστον ὕποπτη! Κι αὐτὸ θὰ κατανοηθεῖ καλύτερα ἂν ἀνατρέξουμε, πέραν ἀπὸ τὴν Ἱστορία του, καὶ στὴν καταγωγή του, τὶς ρίζες του δηλαδή.

Τότε θὰ παρατηρήσουμε πὼς αὐτὲς βρίσκονται στὴν δενδρολατρεία τῆς ἀρχαίας ἐποχῆς, τοὺς Κέλτες καὶ τοὺς Δρυΐδες καὶ μὲ δυὸ λόγια τὴν πρωτόγονη εἰδωλολατρεία (ἀνιμισμὸ[38] παγανισμὸ[39]), ἀλλὰ καὶ τὴν μετέπειτα ἐξελιγμένη εἰδωλολατρεία, ἂν μπορούσαμε νὰ τὴν ποῦμε ἔτσι!

Η εκκλησιαστική καθιέρωση της εορτής των Χριστουγέννων την 25η Δεκεμβρίου (Β)

ΜΕΡΟΣ Β 

 Της Ολυμπίας

ΠΗΓΗ.katanixi.gr

«Καί ὁ μέν ἀστέρας ὁδήγησε τούς Μάγους ἀπό τήν Ἀνατολή, τό δέ διάταγμα ἔφερε τή Μαριάμ στόν τόπο πού προφήτευσαν οἱ Προφῆτες ὅτι θά εἶναι ἡ πατρίδα τοῦ Χριστοῦ» (Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος)

Ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος,ἀναφέρει ὅτι ἡ ἑορτή τῶν Χριστουγέννων εἶχε μόλις ξεχωρίσει ἀπό τήν ἑορτή τῶν Θεοφανείων στήν Ἀντιόχεια, ἐνῶ στήν Θράκη, ἐννοώντας τήν περιοχή τῆς Κωνσταντινούπολης, ὁ διαχωρισμός εἶχε γίνει πρό δεκαετίας ἀκολουθώντας τό παράδειγμα τῆς Δύσης, ἐξηγώντας ἀκόμη καί τούς ἀπολογητικούς λόγους τοῦ διαχωρισμοῦ λέγοντας:

«… Καί ἡμεῖς πρός ἐκείνους λέγωμεν, καί τά ἀναίσχυντα τῶν ἀσεβῶν ἀποφράττωμεν στόματα, καί ἐπί τοῖς ἡμετέροις ἀγαθοῖς εὐφραινώμεθα, καί τόν σαρκωθέντα Θεόν δοξάζωμεν ὑπέρ τῆς τοσαύτης συγκαταβάσεως, καί κατά δύναμιν τήν ἡμετέραν, ἀξίαν ἀποδῶμεν αὐτῷ καί τήν τιμήν καί τήν ἀμοιβήν». (6)

3. Ὁ Ζαχαρίας ἦταν μόνος ἐντός τοῦ Ναοῦ

“Τό στοιχεῖο τῆς μονότητας τοῦ Ζαχαρία, εἶναι κατά τόν Χρυσόστομο τό τρίτο στοιχεῖο τό προσδιοριστικό τῶν Ἁγίων τῶν Ἁγίων ὡς τοῦ τόπου εὐαγγελισμοῦ τοῦ Ζαχαρία. (7)

Πράγματι, μολονότι ἡ ὑπηρεσία τῶν ἱερέων καί τῶν Λευιτῶν στόν Ναό τῶν Ἱεροσολύμων δέν εἶναι εὐκρινῶς καί λεπτομερῶς περιγεγραμμένη στήν Παλαιά Διαθήκη, ὡστόσο φαίνεται ὅτι ἡ καθημερινή ὑπηρεσία, προσφορά θυμιάματος καί τῶν ἄλλων νομικῶν θυσιῶν στόν Ναό ἐτελεῖτο ἀπό περισσοτέρους τοῦ ἑνός Ἱερεῖς.

Σύμφωνα μέ τό βιβλίο τῆς Ἐξόδου (Κεφ. 27, 21) ἡ καθημερινή ἁφή (ἄναμμα) τοῦ λύχνου τῆς Σκηνῆς τοῦ Μαρτυρίου, γινόταν ἀπό τόν ἀρχιερέα Ἀαρών καί τούς ἱερεῖς:

– «Ἐν τῇ σκηνῇ τοῦ μαρτυρίου ἔξωθεν τοῦ καταπετάσματος τοῦ ἐπί τῆς διαθήκης καύσει αὐτό Ἀαρών καί οἱ υἱοί αὐτοῦ ἀφ’ ἑσπέρας ἕως πρωΐ ἐναντίον Κυρίου· νόμιμον αἰώνιον εἰς τάς γενεάς ὑμῶν παρά τῶν υἱῶν Ἰσραήλ».

Παραλλήλως, ὅμως, μέ τήν τελετουργική αὐτή ἁφή, γινόταν καί ἡ προσφορά θυμιάματος ἀπό τόν ἀρχιερέα Ἀαρών, προφανῶς μέ τούς ἱερεῖς παρισταμένους:

– «Καί θυμιάσει ἐπ’ αὐτοῦ Ἀαρών θυμίαμα σύνθετον λεπτόν· τό πρωΐ πρωΐ, ὅταν ἐπισκευάζῃ τούς λύχνους, θυμιάσει ἐπ’ αὐτοῦ, καί ὅταν ἐξάπτῃ Ἀαρών τούς λύχνους ὀψέ, θυμιάσει ἐπ’ αὐτοῦ» (Ἔξ. 30, 7-8).

Ἡ Α΄ Παραλειπομένων εἶναι ἀκόμη σαφέστερη: «Καί Ἀαρών καί οἱ υἱοί αὐτοῦ θυμιῶντες ἐπί τό θυσιαστήριον τῶν ὁλοκαυτωμάτων καί ἐπί τό θυσιαστήριον τῶν θυμιαμάτων εἰς πᾶσαν ἐργασίαν ἅγια τῶν ἁγίων καί ἐξιλάσκεσθαι περί Ἰσραήλ…» (Α΄ Παρ. 6, 34).

Ἡ ἀπό κοινοῦ ἱερατική ὑπηρεσία τῶν ἱερέων σέ ἀντίθεση μέ αὐτήν τοῦ ἀρχιερέως μόνου μέσα στά ἐνδότερα, ὑποδηλώνεται καί ἀπό τή διάκριση τοῦ κειμένου τῆς Πρός Ἑβραίους Ἐπιστολῆς, μεταξύ πολλῶν ἱερέων καί ἑνός μόνου ἀρχιερέως:

– «Εἰς μέν τήν πρώτην σκηνήν διαπαντός εἰσίασιν οἱ ἱερεῖς τάς λατρείας ἐπιτελοῦντες, εἰς δέ τήν δευτέραν ἅπαξ τοῦ ἐνιαυτοῦ μόνος ὁ ἀρχιερεύς» (Ἑβρ. 9, 6-7).

Ἡ διάκριση αὐτή εἶναι ἐμφανής καί στίς πατερικές ἐξηγήσεις, ὅπως τοῦ ἱεροῦ Θεοδωρήτου: «Τούτου χάριν οἰ ἱερεῖς εἰς μέν τήν πρώτην εἰσίεσαν σκηνήν, καί τήν νενομισμένην ἐπετέλουν λατρείαν· εἰς δέ τά Ἅγια τῶν Ἁγίων οὐκέτι, εἷς δέ μόνος ὁ ἀρχιερεύς εἰσιών, τοῦ Δεσπότου Χριστοῦ τόν τύπον ἐπλήρου».

Γιά τή συνόδευση αὐτή τοῦ Ἀρχιερέως ἀπό τούς ἱερεῖς στήν προσφορά θυμιάματος, συνάδει καί ἡ σύγχρονη ἰουδαϊκή ἔρευνα· ὅπως ἀναφέρει ἡ ἰουδαϊκή on-line ἐγκυκλοπαιδεία (jewishencyclopedia.com)· «στήν περίπτωση πού ὁ Ἀρχιερεύς ἐπιθυμοῦσε νά θυμιάσει, ἐβοηθεῖτο ἀπό τόν προϊστάμενο καί δύο συνοδούς».

Τό ἴδιο καί ἠ ἀναφορά τοῦ «Temple Institute» σημειώνει τήν ἀπό κοινοῦ προσφορά θυμιάματος ἀπό τέσσερις ἱερεῖς, κατά τίς ἐφημερίες τους, ὅταν δηλαδή δέν παρίστατο ὁ ἀρχιερεύς· «Σέ αὐτό τό σημεῖο, αὐτοί οἱ δύο ἱερεῖς τώρα συνεχίζουν νά ἀνεβαίνουν τούς δώδεκα ἀναβαθμούς πού ὁδηγοῦν πρός τό κτήριο τῶν Ἁγίων. Προηγοῦνται δύο ἄλλοι ἱερεῖς, αὐτοί πού ἀνέλαβαν τά καθήκοντα τῆς ἀπομακρύνσεως τῶν ὑπολειμμάτων στάκτης καί ἀπό τό ἐσωτερικό θυσιαστήριο (τοῦ θυμιάματος), καί ἀπό τή μενορά».

Ἀποδεικνύεται, λοιπόν, κατά πᾶσα ἔνδειξη, ὅτι στά Ἅγια τόσο ἡ καθημερινή προσφορά θυμιάματος ἀπό νομικούς ἱερεῖς, ὅσο καί αὐτή τοῦ νομικοῦ ἀρχιερέως, δέν ἐτελεῖτο ἀπό ἕνα μόνο ἱερέα ἤ ἀπό τόν ἀρχιερέα μόνο του· ἄρα ἡ ἱερατική ὑπηρεσία τοῦ Ζαχαρία στό α΄ κεφάλαιον τοῦ Εὐαγγελίου τοῦ Λουκᾶ, δέν ἦταν ἡ καθημερινή ἐφημεριακή ὑπηρεσία, ἀλλά ἡ ἐτήσια εἴσοδος τοῦ ἀρχιερέως μόνου στά Ἅγιατῶν Ἁγίων καί δικαιώνεται ἡ ἑρμηνεία τοῦἉγίου Ἰωάννουτοῦ Χρυσοστόμου.

4. Ἡ λατρευτική συνάφεια τῆς θυμιάσεως τοῦ Ζαχαρία

Λοιπόν, καί τά τρία μαζί στοιχεῖα τῆς διηγήσεως τοῦ Εὐαγγελιστοῦ Λουκᾶ συνηγοροῦν πρός τήν ἴδια κατεύθυνση: «Τό θυσιαστήριο τό ἐξωτερικό ἦταν τῶν θυσιῶν καί τῶν ὁλοκαυτωμάτων, τό δέ ἐσωτερικό ἦταν τοῦ θυμιάματος.

Ὥστε καί ἀπό αὐτό, καί ἀπό ὅτι φανερώθηκε σέ αὐτόν μόνο καί ἀπό τό ὅτι λέγεται, ὅτι ἔξω ἦταν ὁ λαός περιμένοντάς τον, εἶναι εὔδηλο, ὅτι εἰσῆλθε στά Ἅγια τῶν Ἁγίων» ὁ Ζαχαρίας, κατά τόν Χρυσόστομο.

Ἔχοντας λοιπόν, ὡς δεδομένο, ὅτι ὁ Ζαχαρίας εἰσῆλθε στά Ἅγια τῶν Ἁγίων, ἀλλά καί βάσει τῶν σχετικῶν μωσαϊκῶν διατάξεων τοῦ Λευιτικοῦ περί τῆς μωσαϊκῆς σκηνῆς τοῦ Μαρτυρίου, ἐξετάζει ὁ Χρυσορρήμων Ἰωάννης τήν λατρευτική συνάφεια τῶν δρωμένων, ὥστε νά βρεῖ ποιά ἦταν ἡ ἑορτή κατά τήν ὁποίαν ὁ Ζαχαρίας προσέφερε τό θυμίαμα.

Τά σχετικά κείμενα τοῦ ἱεροῦ βιβλίου τοῦ Λευιτικοῦ ἀναφέρουν καί τήν σπανιότητα τῆς προσπελάσεως τοῦ Ἀρχιερέως στά ἐνδότερα τῆς Σκηνῆς τοῦ Μαρτυρίου, «μή εἰσπορευέσθω πᾶσαν ὥραν εἰς τό ἅγιον ἐσώτερον τοῦ καταπετάσματος», καί τήν εἴσοδο τοῦ Ἀαρών μόνου, «καί πᾶς ἄνθρωπος οὐκ ἔσται ἐν τῇ σκηνῇ τοῦ μαρτυρίου, εἰσπορευομένου αὐτοῦ ἐξιλάσασθαι ἐν τῷ ἁγίῳ, ἕως ἄν ἐξέλθῃ».

Ἐπίσης, τά ἐδάφια τοῦ Λευιτικοῦ πού προσάγει ὁ Χρυσορρήμων προσδιορίζουν ὅτι πρόκειται περί τῆς ἑορτῆς τοῦ Ἐξιλασμοῦ, ἡ ὁποία ὅμως ταυτίζεται καταχρηστικῶς(;) ἀπό τόν ἱερό Χρυσόστομο μέ τήν Σκηνοπηγία.

Αὐτή ἡ ἑορτή, κατά τό βιβλικό κείμενο, τοῦ Λευιτικοῦ, ἐτελεῖτο «ἐν τῷ μηνί τῷ ἑβδόμῳ δεκάτῃ τοῦ μηνός».

Μέ γνώμονα τήν ταύτιση τῶν στοιχείων ἀπό τήν ἑορτή τοῦ Ἐξιλασμοῦ καί τή διήγηση τοῦ Λουκᾶ περί Ζαχαρία, ἡ σύλληψη τοῦ Προδρόμου –ἕξι μῆνες πρίν ἀπό Συλλήψεως τοῦ Χριστοῦ κατά τόν Εὐαγγελισμό τῆς Θεοτόκου– ἔγινε ἀμέσως μετά τήν Σκηνοπηγία, στό μεθόριο Σεπτεμβρίου–Ὀκτωβρίου.

Ἡ ταύτιση τῶν ἑορτῶν τοῦ Ἐξιλασμοῦ (Γιόμ Κιππούρ) καί τῆς Σκηνοπηγίας (Σουκκότ) ἀπό τόν Ἅγιο Ἰωάννη τόν Χρυσόστομο, ὀφείλεται προφανῶς στό ὅτι οἱ δύο ἑορτές τελοῦνταν συναπτῶς ἡ μία πρός τήν ἄλλη.

Ἡ μέν τοῦ Ἐξιλασμοῦ στό Ἰσραήλ ἦταν «βαρυσήμαντος φθινοπωρινή ἰσραηλιτική ἑορτή τῆς δημοσίας μετανοίας καί ἀφέσεως τῶν ἁμαρτιῶν» ἡ ὁποία «ἑωρτάζετο κατά τήν 10ην τοῦ ἑβδόμου ἰουδαϊκοῦ μηνός Τισρεί», ἡ δέ τῆς Σκηνοπηγίας «ἤρχετο τήν 15ην ἡμέραν τοῦ μηνός Tishri (τέλη Σεπτεμβρίου–ἀρχαί Ὀκτωβρίου), ἤτοι πέντε ἡμέρας μετά τήν ἑορτήν τοῦ ἐξιλασμοῦ (ἥτις ἤγετο τήν 10ην τοῦ μηνός Tishri) καί διήρκει ἐπί ἑπτά ἡμέρας».

Οἱ ἑβραϊκοί μῆνες ἦταν κινητοί, λόγῳ σεληνιακῆς ρυθμίσεως τοῦ πρώτου θρησκευτικοῦ ἑβραϊκοῦ μήνα, τοῦ Νισάν· ἔτσι γιά νά βροῦμε τήν ἀντιστοίχιση τῆς ἑορτῆς τοῦ Ἐξιλασμοῦ, τήν 10η ἡμέρα τοῦ ἑβδόμου θρησκευτικοῦ (πρώτου πολιτικοῦ) μήνα, τοῦ Τισρεί, προσφεύγουμε σέ εἰδικούς πίνακες ἀντιστοιχίσεως τῶν ἑβραϊκῶν μηνῶν τῶν παρελθόντων ἐτῶν μέ τούς τώρα γνωστούς ρωμαϊκούς μῆνες.

Ἡ δυσκολία ἔγκειται στό ὅτι μᾶς εἶναι ἄγνωστο τό ἀκριβές ἔτος γεννήσεως τοῦ Χριστοῦ, λόγῳ ἐλλιπῶν προσδιορισμῶν τοῦ ἱστορικοῦ Διονυσίου τοῦ Μικροῦ· ὥστε εἶναι δυσχερές νά εὑρεθοῦν καί οἱ ρωμαϊκές ἡμερομηνίες τῶν ἑβραϊκῶν μηνῶν τοῦ ἔτους 1 π.Χ., ὅταν συνελήφθη ὁ Τίμιος Πρόδρομος στήν κοιλία τῆς Ἐλισσάβετ, 15 μῆνες πρό τοῦ Χριστοῦ.

Πάντως, μιά ἐνδεικτική διερεύνηση στά πέριξ ἔτη τῶν εἰδικῶν πινάκων δείχνει, παραδείγματος χάριν, ὅτι τό ἔτος 3 π.Χ., ἡ ἑορτή τοῦ Ἐξιλασμοῦ συνέπεσε τήν 19η Σεπτεμβρίου καί ἡ Σκηνοπηγία τήν 24η.

Αὐτές δέν ἀπέχουν ἀπό τόν ἐκκλησιαστικό ἑορτασμό τῆς Συλλήψεως τοῦ Προδρόμου, τήν 23η Σεπτεμβρίου”.