Προσευχή

... σέ καιρούς ἀπαράκλητους

 Μαρία  Μουρζᾶ

Εἶναι μέρες ἀνήλιαγες

Εἶναι νύχτες ἀσέληνες

Καιροί ἀπαράκλητοι...

Φῶς πουθενά.

 Τότε οἱ εὐφυεῖς, οἱ ἀσκημένοι,

οἱ ἔχοντες τήν ἐλπίδα τους στόν Θεό,

σταματοῦν νά κινοῦνται ὁριζοντίως.

Παύουν νά χτυποῦν τίς πόρτες τῶν ἀνθρώπων

καί νά ζητοῦν τήν ἐξ ἀνθρώπων βοήθεια.

Οἱ εὐφυεῖς τότε ἀνοίγουν

τά συναξάρια τῆς Ἐκκλησίας

καί μαθητεύουν στίς ζωές τῶν ἁγίων.

Άνθρωπος: Yλική ή πνευματική

 

Άνθρωπος: Yλική ή πνευματική 

οντότητα;

 

Αρχιμ.Κυρίλλου Κωστοπούλου, Ιεροκήρυκος 

Ο άνθρωπος είναι σωματικό η ψυχοσωματικό ον;

Αυτό το ερώτημα απασχόλησε και εξακολουθεί μέχρι σήμερα να απασχολεί την φιλοσοφία και την θεολογία. Ο άνθρωπος δεν αποτελεί ένα ακόμη από τα κτίσματα που συγκροτούν τον κόσμο, αλλά πρόκειται για ένα πλάσμα του Τριαδικού Θεού ιδιαίτερο.

  ΝΕΑ ΕΚΔΟΣΙΣ

Νέα Ἀσματική Ἀκολουθία

τοῦ Ἁγίου Νεκταρίου, τοῦ ἐν Αἰγίνῃ

● 100 ἔτη ἀπό την Κοιμηση του Θαυματουργου Αγιου.

 Ἀπό τίς ἐκλεκτές ἐκδόσεις "ΕΠΤΑΛΟΦΟΣ" (Ἀθήνα) κυκλοφόρησε ἡ ἀνέκδοτη μέχρι σήμερον πλήρης Ἀσματική Ἀκολουθία τοῦ Ἁγίου Νεκταρίου, τοῦ ἐν Αἰγίνῃ, τοῦ Θαυματουργοῦ, ποιηθεῖσα ὑπό τοῦ ἀειμνήστου λογίου Μονα-χοῦ Παύλου, τοῦ Κυπρίου (+).

«Το μεγαλύτερο θαύμα όλων των εποχών, είναι το πώς ο Θεός μάς ανέχεται να Τον κοροϊδεύουμε.

«Το μεγαλύτερο θαύμα όλων των εποχών, είναι το πώς ο Θεός μάς ανέχεται να Τον κοροϊδεύουμε.

«Το μεγαλύτερο θαύμα όλων των εποχών, 

είναι το πώς ο Θεός 

μάς ανέχεται να Τον κοροϊδεύουμε. 

Τρώμε, 

πίνουμε, 

καλοπερνάμε, 

έχουμε τον αέρα, 

έχουμε τον ήλιο, 

έχουμε τα πάντα. 

Και του λέμε του Θεού: 

Θεέ, όλα τα παίρνω τα δικά σου, 

αλλά δεν Σε δέχομαι, 

δεν Σε θέλω. 

Τέτοια μακροθυμία»!!!

+ Δημητρίου Παναγοπούλου

ΚΥΡΙΑΚΗ ΑΓΙΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ ΤΗΣ Δ΄ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΟΥ

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου με θέμα:

Θέσις της Δ΄Οικουμενικής Συνόδου:

«Ο Χριστός είναι τέλειος Θεός και τέλειος άνθρωπος»

[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 17-7-1983]

       «Ὃς ἐὰν οὖν λύσῃ μίαν τῶν ἐντολῶν τούτων τῶν ἐλαχίστων καὶ διδάξῃ οὕτω τοὺς ἀνθρώπους, ἐλάχιστος κληθήσεται ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν».

    Σήμερα, αγαπητοί μου, η Εκκλησία μας γιορτάζει τη μνήμη των 630 θεοφόρων Πατέρων, που συνεκρότησαν την Δ΄ Οικουμενική Σύνοδο στην Χαλκηδόνα. Το θέμα της Συνόδου ήταν ότι ο Ιησούς Χριστός είναι τέλειος Θεός και τέλειος άνθρωπος.

    Βέβαια, πριν ξεκινήσουμε να δούμε το περιεχόμενο της Συνόδου αυτής, το εξαιρετικά επίκαιρο σε κάθε εποχή, θα ήθελα να έκανα μια διασάφηση γύρω από το θέμα «δόγμα», διότι όλες οι Σύνοδοι φυσικά δογμάτισαν. Στην εποχή μας, η οποία δεν θα ήθελε να ακούσει ούτε τη λέξη, ούτε το περιεχόμενο «δόγμα»- άλλη παράγραφος ότι η πιο δογματική εποχή είναι η εποχή μας, αυτή που φιλελευθεριάζει, η πιο δογματική- θα ήθελα να κάνω μία διασάφηση το τι είναι δόγμα· το οποίο, όπως σας είπα, τόσο τρομάζει στον σύγχρονο άνθρωπο, όταν ακούει για δόγματα. Νομίζει ο σύγχρονος άνθρωπος ότι το δόγμα είναι κάτι που θες δεν θες πρέπει να το δεχτείς ή σου αρέσει ή δεν σου αρέσει, άλλο εάν αυτό σου δεσμεύει ή δεν σου δεσμεύει την ελευθερία. Ένα είδος δηλαδή πειθαναγκασμού  νομίζει ότι είναι το δόγμα. Αυτή η αντίληψη υπάρχει.

 Περι Φιλαργυριας, 
μητροπολιτου Αστραχαν 
Νικηφορου Θεοτοκη

 ΣΤΗΝ ΔΕΥΤΕΡΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑ  του Νικηφορου Θεοτοκη

ΤΗΝ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΕΛΩΝΟΥ ΚΑΙ ΦΑΡΙΣΑΙΟΥ
του Νικηφορου Θεοτοκη

Μετα τα Φωτα 
Νικηφορου Θεοτοκη

ΕΙΣ ΤΗΝ ΠΡΟΣ ΓΑΛΑΤΑΣ του Νικηφορου Θεοτοκη

 ΠΡΟ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΟΥ ΓΕΝΝΗΣΕΩΣ
του Νικηφορου Θεοτοκη

   ΠΡΟΦΑΣΕΙΣ 
             ΕΝ ΑΜΑΡΤΙΑΙΣ
Νικηφορου Θεοτοκη

 ΠΕΡΙ  YΠΟΚΡΙΣΕΩΣ
Νικηφορου Θεοτοκη

          Ο ΤΥΦΛΟΣ 
του Νικηφορου Θεοτοκη

  Περι της ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΤΕΛΕΙΟΤΗΤΑΣ
του Νικηφορου Θεοτοκη 

  Απο τον αρχιεπισκοπο Αστραχαν Νικηφορο Θεοτοκη ΕΙΣ ΤΗΝ ΕΥΣΠΛΑΧΝΙΑΝ

Σχετικὰ μὲ τὰ ἐγκώμια τῆς Παναγίας

Διονυσίου Ἀνατολικιώτου

δρος φιλοσοφικῆς σχολῆς Ἀθηνῶν,

πτυχιούχου κοινωνικῆς θεολογίας

symbole@mail.com

Οἱ θεομητορικὲς ἑορτὲς εἶναι βεβαίως λαοφιλεῖς, ἀλλὰ ἐπιπλέον πα­ρουσιάζουν καὶ ἰδιαίτερο ἐνδιαφέρον στὸ θέμα τοῦ τυπικοῦ. Μέσα στὸν μῆνα Αὔγουστο δύο εἶναι οἱ ἑορτὲς ποὺ ξεχωρίζουν καὶ δεσπόζουν· ἡ δεσποτικὴ ἑορτὴ τῆς Μεταμορφώσεως τοῦ Κυρίου (6 Αὐγούστου), ἡ ὁποία εἶναι ἡ ἀρχαιότερη καὶ ἀνώτερη, καὶ ἡ θεομητορικὴ τῆς Κοιμήσε­ως τῆς Θεοτόκου (15 Αὐγούστου), ἡ ὁποία καθιερώθηκε ἀργότερα ἀπὸ τὴν πρώτη, ἀλλὰ διαδόθηκε εὐρύτατα στὸν χριστιανικὸ λαό. Μὲ ἀφορμὴ λοιπὸν τὴν δεύτερη αὐτὴ ἑορτὴ θὰ κάνουμε λόγο γιὰ ἕνα θέμα τυπικοῦ, τὸ ὁποῖο σήμερα δὲν ἀντιμετωπίζεται μὲ τὸν τρόπο ποὺ πρέπει.

Εἶναι γνωστὸ ὅτι τὶς τελευταῖες 2-3 δεκαετίες ἔχουν διαδοθῆ σὲ ὅλες σχεδὸν τὶς περιοχὲς τῆς χώρας τὰ λεγόμενα «ἐγκώμια τῆς Παναγίας», τὰ ὁποῖα ψάλλονται σὲ διάφορες εὐκαιρίες εἴτε στὶς 15 Αὐγούστου (στὸν ἑσπερινὸ ἢ ἀνήμερα στὸν ὄρθρο ἢ μετὰ τὴν λειτουργία ἢ στὸν 1ο μεθέορτο ἑσπερινὸ) εἴτε στὴν ἀπόδοσι ἢ σὲ διάφορες λιτανεῖες κλπ.. Τὸ φαινόμενο εἶναι νεώτατο, διότι πρὶν ἀπὸ 30 καὶ 40 χρόνια τὰ ἐγκώ­μια αὐτὰ ἦσαν σχεδὸν ἄγνωστα.

᾿Επὶ παραδείγματι πρὶν ἀπὸ 30 χρόνια, ποὺ ὑπηρέτησα κατὰ τὴν στρατιωτική μου θητεία στὴν Λῆμνο καὶ ἤμουν ψάλτης τῆς ἐπιλαρχίας καὶ συχνὰ πυκνὰ ἔψελνα σὲ διάφορους ἐνοριακοὺς καὶ ἰδιωτικοὺς να­οὺς καὶ σὲ διάφορες περιοχὲς σὲ ὅλο σχεδὸν τὸ νησί (Μύρινα, Μοῦδρο, Λύχνα, Κοντοπούλι, ῾Ρωμανὸ κ.ἀ.), τὰ ἐγκώμια αὐτὰ ἦσαν ἄγνωστα. Εἰσήχθησαν σὲ χρῆσι λίγο μετὰ τὸ 1990. Γι᾿ αὐτὸ ὅσοι κάτοικοι τῆς Λήμνου εἶναι ἀπὸ 35 ἐτῶν περίπου καὶ κάτω ἔχουν γαλουχηθῆ μὲ τὰ ἀκούσματα αὐτῶν τῶν ἐγκωμίων καὶ νομίζουν μάλιστα ὅτι ἀποτελοῦν καὶ παλαιὰ παράδοσι τοῦ νησιοῦ! Καὶ δυσκολεύονται πολὺ νὰ πιστέ­ψουν ὅτι αὐτὸ εἶναι κάτι τὸ πολὺ πρόσφατο στὸν τόπο τους.

῾Η ἀλήθεια εἶναι ὅτι τὰ λεγόμενα «ἐγκώμια τῆς Παναγίας» δὲν ἀνήκουν στοὺς ἐπίσημους ὕμνους τῆς ᾿Εκκλησίας, μὲ τοὺς ὁποίους οἱ ἅγιοι πατέρες ὥρισαν ἐδῶ καὶ αἰῶνες νὰ τιμοῦμε αὐτὴν τὴν σημαντικὴ ἑορτή. Γι᾿ αὐτὸ καὶ δὲν ὑπάρχουν στὸ μηναῖο στὴν ἀκολουθία τῆς 15ης Αὐγούστου, οὔτε στὸν ἑσπερινὸ οὔτε στὸν ὄρθρο οὔτε στὰ μεθέ­ορτα.

Καὶ αὐτὸ δὲν εἶναι τὸ μοναδικὸ πρόβλημα μὲ αὐτὰ τὰ «ἐγκώμια». ᾿Απὸ τὴν στιγμὴ ποὺ δὲν εἶναι καθιερωμένα ἐπισήμως, δὲν ὑπάρχει καὶ σταθερὸ ἐπίσημο κείμενό τους, ἀλλὰ σχεδὸν κάθε περιοχὴ καὶ κάθε μοναστῆρι ἔχει δικά του «ἐγκώμια» μὲ ποικίλες παραλλαγὲς καὶ ἀπὸ διάφορους ποιητὲς-διασκευαστές, καὶ κανεὶς δὲν ξέρει ποιά εἶναι τὰ ἀρχικὰ καὶ παλαιὰ «ἐγκώμια τῆς Παναγίας».

῾Υπάρχει ὅμως καὶ κάτι ἄλλο σημαντικώτερο· τὰ «ἐγκώμια» αὐτὰ στὴν πραγματικότητα ἀπαγορεύονται ἀπὸ τὸ ἐπίσημο Τυπικὸν τῆς ᾿Εκκλησίας, καὶ μάλιστα ἀπαγορεύονται αὐστηρῶς καὶ «διὰ ῥοπάλου»!

Συγκεκριμένα τὸ Τυπικὸν τῆς Μεγάλης ᾿Εκκλησίας, ποὺ συντάχτηκε ἀπὸ τὸν ἐπιφανῆ πρωτοψάλτη τῆς ἐποχῆς Γεώργιο Βιολάκη καὶ ἐκδό­θηκε ἀπὸ τὸ πατριαρχικὸ τυπογραφεῖο στὴν Κωνσταντινούπολι τὸ 1888 καὶ εἶναι μέχρι σήμερα τὸ ἐπίσημο τυπικὸ ὄχι μόνον στὸ κλῖμα τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου ἀλλὰ καὶ στὰ πατριαρχεῖα καὶ αὐτο­κέφαλες ᾿Εκκλησίες ᾿Αλεξανδρείας, ᾿Ιεροσολύμων, ῾Ελλάδος, Κύπρου, ἀκόμη καὶ στὴν ἱερὰ μονὴ τοῦ θεοβαδίστου ὄρους Σινὰ καὶ στὸ Πρωτᾶ­το τοῦ ῾Αγίου Ὄρους καὶ ἀλλοῦ, γράφει γιὰ τὰ «ἐγκώμια τῆς Πανα­γίας» τὰ ἑξῆς·

Στὸν ὄρθρο τῆς ἑορτῆς τῆς Κοιμήσεως, ἀνήμερα στὶς 15 Αὐγούστου, «εὐθὺς μετὰ τὴν καταβασίαν τῆς θ´ (ᾠδῆς) συνηθίζεται ἐνιαχοῦ, ὅπου πανηγυρίζεται ἡ ἑορτὴ αὕτη μεγαλοπρεπῶς, πρὸς πλείονα τάχα δό­ξαν καὶ τιμὴν τῆς Θεοτόκου, ἵνα ψάλλωνται τὰ λεγόμενα “ἐγκώμια τῆς Παναγίας”, κατὰ μίμησιν τῶν τοῦ Κυρίου ἡμῶν, τῶν ψαλλομένων ἐν τῷ ὄρθρῳ τοῦ Μ. Σαββάτου. Ἡ Μεγάλη Ἐκκλησία κατακρίνουσα πᾶν ὅ,τι καινοφανὲς καὶ κακόζηλον, ἔστω καὶ γινόμενον πρὸς τιμὴν τῆς Θεοτόκου, ἀποδοκιμάζει ταῦτα ἐπισήμως καὶ ἀπαγορεύει μάλι­στα αὐστηρῶς».

Σύμφωνα λοιπὸν μὲ τὸ ἐπίσημο Τυπικὸν τῆς ᾿Εκκλησίας τὰ λεγό­μενα «ἐγκώμια τῆς Παναγίας» ψάλλονται τάχα πρὸς δόξαν καὶ τιμὴν τῆς Θεοτόκου, ἄρα μὲ αὐτὰ δὲν τιμᾶται πραγματικὰ ἡ πάναγνος καὶ ἀ­ειπάρθενος μητέρα τοῦ Κυρίου μας, γι᾿ αὐτὸ κατακρίνονται ὡς και­νοφανῆ καὶ κακόζηλα, ἀποδοκιμάζονται ἐπισήμως καὶ ἀπαγορεύονταιαὐστηρῶς!

Αὐτὴν τὴν αὐστηρὴ διάταξι τοῦ Τυπικοῦ οἱ περισσότεροι (σχεδὸν ὅλοι δηλαδὴ) τὴν εἶχαν «ξεχάσει», διότι μετὰ τὴν ἔκδοσι τοῦ Τυπικοῦ Βιολάκη σταμάτησε ἡ ὅποια χρῆσι τους, πλὴν κάποιων μεμονωμένων περιπτώσεων, ὅπου διατηρήθηκαν ὡς τοπικὸ ἔθιμο, ἄγνωστο στοὺς πολ­λούς. Στὰ νεώτερα χρόνια, ποὺ σὰν πυρκαγιὰ ἀναζωπυρώθηκε ἡ χρῆσί τους λόγῳ τῆς ἀκατάσχετης ῥοπῆς τῶν νεωτέρων γενεῶν πρὸς τὴν και­νοτομία καὶ τὸν θεατρινισμό, εἶχα τὴν εὐκαιρία νὰ «ὑπενθυμίσω» σὲ ἐπίσημες δημοσιεύσεις μου τὸ 2007 καὶ τὸ 2008 γιὰ ὅλη τὴν ᾿Εκκλησία τῆς ῾Ελλάδος αὐτὴν τὴν ἀπαγόρευσι τοῦ ἐπισήμου Τυπικοῦ. ᾿Απὸ τότε τὸ θέμα τὸ γνωρίζουν ἀρκετοί.

Βεβαίως εὔλογα γεννᾶται μία ἀπορία. ᾿Αφοῦ τὸ ἐπίσημο Τυπικὸ παίρνει τόσο αὐστηρὴ θέσι γι᾿ αὐτὰ τὰ ὑμνογραφήματα, πῶς γίνεται σήμερα νὰ ἔχουν διαδοθῆ τόσο πολὺ καὶ νὰ διαφημίζωνται καὶ νὰ προ­βάλλωνται ἀκόμη καὶ ἀπὸ διάφορα ῥαδιοτηλεοπτικὰ μέσα;

Δυστυχῶς εἶναι ἀλήθεια ὅτι σήμερα τὸ ἐπίσημον Τυπικὸν δὲν γίνε­ται σεβαστό, ἀλλὰ καταπατεῖται ἀγρίως καὶ αὐθαιρέτως. Καὶ κατα­στρατηγεῖται ἀκριβῶς ἀπὸ αὐτοὺς ποὺ ἔχουν ὁριστῆ ὡς τηρητὲς καὶ θεματοφύλακες τῆς λειτουργικῆς τάξεως. Οἱ περισσότεροι ψάλτες, ἀκό­μη καὶ κληρικοί, δὲν ξέρουν ὅτι ὑπάρχει ἐπίσημο καὶ ὑποχρεωτικὸ τυπικὸ τῆς ᾿Εκκλησίας, ἀγνοοῦν ποιό εἶναι αὐτό, καὶ οὐσιαστικὰ δὲν τὸ διδάχτηκαν ποτέ.

᾿Αλλὰ καὶ ἂν κάποιος ἀσχοληθῇ οἰκειοθελῶς, ἀπὸ ἀγάπη καὶ σεβασμὸ πρὸς τὴν ὀρθόδοξη λατρεία, μὲ τὸ Τυπικὸν Βιολάκη, θὰ διαπιστώσῃ ὅτι στὴν συντριπτική τους πλειονοψηφία ψάλτες, κληρικοί, καὶ ἐνορίες τὸ καταπατοῦν ἀσυστόλως. Καὶ ἂν προσπαθήσῃ νὰ τὸ τηρήσῃ ἢ νὰ τὸ ὑπενθυμίσῃ ἁπλῶς, θὰ γίνῃ καὶ πολὺ δυσάρεστος καὶ ἀνεπιθύμητος.

῞Ομως δὲν εἶναι λογικὸ ἀπὸ τὴν μιὰ οἱ περισσότεροι νὰ γράφουν τὸ ἐπίσημο Τυπικὸ στὰ παλαιότερα τῶν ὑποδημάτων τους καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλη νὰ διαμαρτύρωνται ὅτι σήμερα οἱ ψάλτες καὶ οἱ κληρικοὶ δὲν γνω­ρίζουν τυπικό. Εἶναι τοὐλάχιστον ὑποκριτικὸ κάτι τέτοιο.

«Στῦλος ᾿Ορθοδοξίας», φύλλο ἰουλίου, ἀρ. 191, 12/8/2017

«Ο διάβολος έχει πολλά ποδάρια»Του Αρχιμ. Βασιλείου Μπακογιάννη

Ἔτσι («O διάβολος ἔχει πολλά ποδάρια») λέει ὁ λαός μας, ἐννοώντας πώς ὁ διάβολος, ὡς παμπόνηρος, ξέρει πολλά καί κρυμμένα μονοπάτια.

Καί μπορεῖ νά ἐμφανισθεῖ μπροστά σου, χωρίς νά τό καταλάβεις, νά σοῦ βάλει ἕνα «καμπίστρι», καί νά σέ σέρνει πρός τήν καταστροφή, χωρίς καί πάλι νά τό καταλάβεις...!

«Πῶς ψόφησε τό γαϊδουράκι;», ρώτησε ὁ Μ. Ἀντώνιος τούς μοναχούς, πού τόν ἐπισκέφθηκαν. «Πῶς τό ξέρεις;». Τόν ρώτησαν. «Μοῦ τό ἀποκάλυψε ὁ διάβολος» (Γεροντικό, Ἀββᾶ Ἀντωνίου, 12).

Ὁ Ἀντώνιος ὡς μεγάλος Ὅσιος εἶχε τό χάρισμα, ὥστε νά διακρίνει, πότε τοῦ μιλοῦσε ὁ Θεός καί πότε διάβολος, πού «ἐμφανίζεται ὡς ἄγγελος φωτός!» (Β΄Κορ. 11:14). Καί ὅσοι δέν ἔχουν αὐτό τό χάρισμα, τί γίνεται; «Καί τά εὐκόλως ἐννοοῦνται παραλείπονται».

«Ὁ διάβολος (ἔλεγε ὁ Ὅσιος Παϊσιος ὁ Ἁγιορείτης) ὅταν βρεῖ μιά τρύπα στά μυαλά μας, φυσάει, φυσάει, ὥσπου τά φουσκώνει, μέ ἀπώτερο σκοπό τήν ἀπώλεια μας».

Καί στούς ἔσχατους καιρούς, (λέει ὁ Ρῶσος στάρετς Ἰγνάτιος Μπριατσιανίνωφ), ὁ διάβολος θά «μπάσει» στά μυαλά μας τόν λογισμό «ἀγωνίσου ὑπέρ Πίστεως», καί μέ «σημαία» αὐτό τόν λογισμό, θά μᾶς σπρώχνει στόν ἀγώνα. Καί ὅσο θά ἀγωνιζόμαστε γιά τήν Πίστη μας, τόσο θά φουσκώνουν τά μυαλά μας, θεωρώντας τούς ἑαυτούς μας στύλους τῆς Ὀρθοδοξίας...!

Σάββατο Ζ΄ εβδομάδος, Μθ 10,37-11,1

 Οδηγίες Χριστού

          του αρχιμανδριτου Αθανασιου Σιαμακη

Πολύ επαναστατικά πράγματα συνιστά εδώ ο Κύριος. Πράγματα αντίθετα και από τη φύση.

Ο γιος, λέει, που αγαπάει τον πατέρα του ή τη μητέρα του παραπάνω από μένα δεν μου είναι άξιος μαθητής. Και ο πατέρας που αγαπάει το γιο του ή την κόρη του παραπάνω από μένα δεν μου είναι άξιος  μαθητής (37).

Μήπως αυτό που ζητάει είναι υπερβολικό ή αφύσικο ή παράλογο ή ανατρεπτικό; Μήπως είναι αντίθετο σε σχέση με όσα  λέει αλλού η Γραφή για την τιμή προς τους γονείς εκ μέρους των παιδιών και την αγάπη των γονέων προς τα παιδιά;

Όχι· διότι αν ο πατέρας ή η μητέρα διεκδικούν την πρώτη αγάπη των παιδιών και αξιώνουν την πειθαρχία και υπακοή τους σε ό,τι τους λένε εκείνοι, αυτό δε που τους λένε δεν είναι σύμφωνο, ως συνήθως, με το θέλημα του Θεού, τότε κάνοντας ο γιος το θέλημα του πατέρα ή της μητέρας, αρνείται το θέλημα του Θεού. Αρνούμενος δε το θέλημα του Θεού, κρίνεται ανάξιος.

Β΄ Λκ 6,31-36

Η έννοια της αληθινής αγάπης

του αρχιμ. Αθανασίου Σιαμάκη

Η λέξη αγάπη είναι αυτή που συγκλονίζει κάθε άνθρωπο περισσότερο απ’ όλα. 

Όταν μάλιστα η αγάπη δεν είναι μόνο λέξη αλλά και πραγματικότητα, τότε, λέει ο απόστολος Παύλος, είναι ανώτερη και από την πίστη και την ελπίδα. 

Ο δε ευαγγελιστής Ιωάννης με το «Ο Θεός είναι αγάπη» (Α΄ Ιω 4,8· 16) μας αποκαλύπτει ότι η αγάπη είναι συστατικό του Θεού, ουσία του.

Ανάλυση αυτής της αγάπης γίνεται στην περικοπή μας. 

Πριν όμως να δούμε τί μας λέει αυτή αυτή, κρίνεται σκόπιμο να δούμε την προέλευση και τη χρήση αυτής της λέξεως.

Μια ματιά στα λεξικά μας πληροφορεί ότι η λέξη αγάπη είναι άγνωστη τόσο σαν έννοια όσο και σαν πραγματικότητα στον πριν από το Χριστό εθνικό κόσμο. 

Είναι εντελώς άγνωστη και στους Έλληνες και στους Λατίνους συγγραφείς. 

Είναι λέξη ανεξακρίβωτης ετυμολογικής προελεύσεως, που απαντάται μόνο στην Παλαιά και Καινή Διαθήκη, και φυσικά στους σχολιαστάς του λόγου του Θεού. 

Στην Καινή Διαθήκη απαντάται 117 φορές, εκ των οποίων στον ευαγγελιστή Ιωάννη, το μαθητή της αγάπης, 26 φορές.

Το εγκώμιο της αγάπης το έγραψε ο απόστολος Παύλος στην Α΄ Επιστολή του προς Κορινθίους, (13,1-13), που αρχίζει· «Εάν ταις γλώσσαις των ανθρώπων λαλώ...», και τελειώνει· «Νυνί δε μένει πίστις ελπίς αγάπη· τα τρία ταύτα· μείζων δε τούτων η αγάπη». Πολλοί μελετητές των Γραφών αυτή την περικοπή την έχουν μάθει απ’ έξω σαν ποίημα από εκτίμηση του πνευματικού της ύψους.

Ένας άλλος ύμνος της αγάπης βρίσκεται στην πρώτη Καθολική Επιστολή του Ιωάννου (4,7-18). 

Σ’ αυτόν τον ύμνο συναντάται το κλασικό· «Ο Θεός είναι αγάπη». Ένας άλλος, πάλι του ευαγγελιστού Ιωάννου, που διακηρύττει την αγάπη του Θεού για τον άνθρωπο, είναι αυτός που λέει· «Τόσο πολύ αγάπησε ο Θεός τον άνθρωπο, ώστε έδωσε το μονάκριβο Γιο του, για να έχει ζωή αιώνια ο καθένας που πιστεύει σ’ αυτόν» (Ιω 3,16).

Αναφέρω και μερικές άλλες εκπληκτικές και καθοριστικές εκφράσεις της Καινής Διαθήκης σχετικά με την αγάπη. 

«Απ’ αυτό θα καταλάβουν όλοι ότι είστε δικοί μου μαθηταί, εάν έχετε αγάπη μεταξύ σας» (Ιω 15,13). 

«Μείνετε στην αγάπη τη δική μου» (Ιω 15,9). «Μεγαλύτερη αγάπη από το Χριστό δεν έχει κανένας» (Ιω 15,13). 

Κανένας δεν μπορεί να με χωρίσει από την αγάπη του Χριστού (Ρω 8,39). 

«Η αγάπη (των πιστών) δεν περιέχει υποκρισία» (Ρω 12,19). 

«Η αγάπη δεν κάνει κακό στον πλησίον» (Ρω 13,10). 

«Η αγάπη είναι η τήρηση όλου του νόμου» (Ρω 13, 10). 

«Η αγάπη οικοδομεί..., μακροθυμεί, δεν ζηλεύει, δεν αλαζονεύεται, δεν χάνει την αξία της» (Α΄Κο 13,8· 13,4· 8). 

«Να επιδιώκετε την αγάπη» (Α΄ Κο 14,1).

 «Η αγάπη είναι ο πρώτος καρπός του Αγίου Πνεύματος στη ζωή του πιστού» (Γα 5,22). 

«Να ζείτε με αγάπη» (Εφ 5,2). 

«Η τέλεια αγάπη διώχνει κάθε φόβο» (Α΄ Ιω 4,18).

‘Απ’ αυτές τις φράσεις καταλαβαίνει κανείς και ποιά είναι η σημασία  της λέξεως αυτής. 

Δεν είναι ένα απλό και φευγαλέο συναίσθημα, αλλά η θυσία που κάνει κανείς για τον άλλο. 

Όπως ο σταυρός είναι απόδειξη της αληθινής αγάπης του Χριστού για τον άνθρωπο, έτσι και η αληθινή αγάπη του καθενός μας για το συνάνθρωπο είναι θυσία. 

«Δεν μπορεί να λέει κανείς ότι αγαπά το Θεό, αν δεν αγαπά το συνάνθρωπο», τονίζει ο ευαγγελιστής της αγάπης (Α΄ Ιω 4,20-21).

Ιδιαίτερης προσοχής αξίζει η συμβουλή  του αποστόλου Παύλου, σύμφωνα με την οποία η αγάπη μας για το συνάνθρωπο πρέπει να είναι χωρίς υποκρισία. 

Γιατί αγάπη με υποκρισία δεν μπορεί να είναι αγάπη. 

Εμφανίζεται με το πρόσχημα της αγάπης αλλά είναι απάτη, ψευτιά, διαφθορά.

Τέτοια υποκριτική αγάπη έχουν όλοι όσοι αστόχησαν στην αληθινή πίστη και αγάπη και έπεσαν σε συστήματα πλάνης και αιρέσεως. 

Απάτη ο νικολαϊτισμός, απάτη ο ηδονοθηρισμός-νεονικαϊτισμός, απάτη ο παπισμός, απάτη ο προτεσταντισμός, απάτη ο χιλιασμός, απάτη ο οικουμενισμός, απάτη ο ευσεβισμός, απάτη ο κοσμοκρατορισμός, απάτη ο μαρξισμός, απάτη ο πνευματισμός, απάτη ο μασονισμός, απάτη ο επιστημονισμός, απάτη ο φεμινισμός, απάτη ο γυμνισμός.

Ας δούμε τώρα πώς θέλει την αγάπη και ο Κύριος στην περικοπή μας.

«Όπως θέλετε, λέει, να κάνουν σε σας οι άνθρωποι, έτσι να κάνετε και σεις σ’ αυτούς».

Καλό θέλετε να σας κάνουν; 

Καλό να κάνετε. Κακό δεν θέλετε; 

Κακό να μην κάνετε.

«Εάν αγαπάτε μόνο εκείνους που σας αγαπούν· 

Αν κάνετε το καλό μόνο σ’ αυτούς που σας κάνουν το καλό· 

Αν δανείζετε σ’ αυτούς που θα σας τα επιστρέψουν, ποιά αμοιβή περιμένετε από το Θεό; 

Αυτά τα κάνουν και οι μη Χριστιανοί, που αγαπούν αυτούς που τους αγαπούν, και δανείζουν για να τα πάρουν πίσω.

Εγώ σας συνιστώ ν’ αγαπάτε τους εχθρούς σας, να κάνετε το καλό, και να δανείζετε χωρίς να περιμένετε ανταπόδοση. 

Τότε η αμοιβή σας θα είναι μεγάλη, και θα γίνετε παιδιά του Υψίστου, διότι αυτός πράγματι είναι ευεργετικός και στους αχαρίστους και στους πονηρούς. 

Να είστε σπλαχνικοί όπως και ο Πατέρας σας είναι σπλαχνικός».

Με φίλτρο τα παραπάνω, ας φιλτράρουμε, αγαπητοί μου, την αγάπη μας, και ας επιδιώξουμε την εξάγνισή της κατά τις υποδείξεις του Κυρίου.