Η εφημερίδα μας είναι υποχρεωμένη να επαναφέρει στη μνήμη των αναγνωστών της ένα κείμενο που είχε δημοσιευθεί πριν από πέντε χρόνια περίπου (φύλλο 292/Οκτώβριος 2021) εξ αιτίας τοποθετήσεως μίας πλάκας, από το μητροπολίτη Λαρίσης κ. Ιερώνυμο, σε μια “πανηγυρική” εκδήλωση που είχε προαναγγελθεί – διαφημιστεί και στην οποία παραβρέθηκαν “πλήθος” κόσμου – δέκα τρία άτομα (13) – των εκατόν ογδόντα χιλιάδων (180.000). (φώτ. σελ.20) Αυτή τοποθετήθηκε δίπλα στον Άγιο Νεομάρτυρα της Εκκλησίας μας Αγ. Δαμιανό, τον οποίον οι Τούρκοι (14 Φεβρ. 1568) κατά διαταγή του Τούρκου Διοικητή, τον ξυλοκόπησαν άγρια και τον κρέμασαν σε ένα μεγάλο δένδρο που υπήρχε στο Ξυλοπάζαρο στις όχθες του Πηνειού ποταμού, στο σημείο που σήμερα είναι το έμβλημα της Λάρισας το άλογο και στη συνέχεια, ενώ ήταν ακόμα ζωντανός, τον έκαψαν και τη στάχτη την πέταξαν στα νερά του Πηνειού.
Η φετινή εκδήλωση πραγματοποιήθηκε (Δευτέρα 11 Μαΐου) από το “Σύνδεσμο Γραμμάτων και Τεχνών Θεσσαλίας” με τη συνεργασία της Ιεράς Μητρόπολης Λαρίσης και Τυρνάβου, για να “τιμήσουν” τους δύο ιστορικούς Μητροπολίτες, το Λαρίσης Αμβρόσιο Κασσάρα (1900-1910) και τον (στον οποίο θα αναφερθούμε) Πολύκαρπο Δαρδαίο (1811…(2)…1821) ενώ το πραγματικό του ήταν Μπιθικούκης που στα αλβανικά – ήταν Αλβανός στην καταγωγή – αποφεύγω να ερμηνεύσω τι σημαίνει! Τον μετονόμασαν όμως “Δαρδαίο” επειδή καταγόταν από το χωριό Νταρντέ (Dardhe) κοντά στην ερημωμένη πόλη Βιθυκούκι της επαρχίας Κορυτσάς. Ο ιστορικός δάσκαλος και απόφοιτος της Μεγάλης Σχολής του Γένους Κων/νος Σκενδέρης στο σύγγραμμά του “Ιστορία της Αρχαίας και συγχρόνου Μοσχοπόλεως…” (Β΄ εκδ. 1928, σελ. 90) γράφει: «Σφάλλεται ο ιστορικός ούτος εκλαμβάνων τους κατοίκους Βιθυκουκίου βλάχικης καταγωγής, ενώ είναι αλβανικής». Το ίδιο αναφέρει ο Ν. Δραγούμης – Κ. Παπαρρηγόπουλος, στο περιοδικό “Πανδώρα” και ο Παν. Αραβαντινός στη “Χρονογραφία της Ηπείρου” κ.ά.
Σ’ αυτό και με σύντομο ιστορικό θα αναφερθούμε σε μερικά από τα κατορθώματα της τότε Αρχιεπισκοπής Λάρισας που είχε υπό τη δικαιοδοσία της τις εννέα επισκοπές σε όλη την Θεσσαλία.
ΙΣΤΟΡΙΚΑ
Ο νέος βιογράφος κ. Σταύρος Γουλούλης, δρ. Βυζαντινής Τέχνης και τ. προϊστάμενος Γενικών Αρχείων του Κράτους, ενώ αναφέρεται σε παλαιούς ιστορικούς, αποφεύγει να αναφερθεί όμως σε γεγονότα που καίνε, ή ακόμα και σε αναφορές από μαρτυρίες πρωταγωνιστών εκείνης της περιόδου, όπως τη μεγάλη εκκλησιαστική μορφή της Επανάστασης, αρχιμανδρίτη Άνθιμο Γαζή του Άγγλου γιατρού Henry Holland, όπως τα περιγράφει ο Σιμόπουλος. Δεν αναφέρει τα Αρχεία Κουντουριωταίων. ή τη βιβλιογραφία “ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΟΜΑΡΧΙΑ” ούτε τα επίμαχα σημεία που αναφέρει ο παπα-Σπύρος Ν. Ζέγκος και ούτε ακόμα και του Βολιώτη ιστορικού Γιάννη Κορδάτου και αρκετών ακόμα.
Ο Λαρισαίος βιογράφος δρ. Βυζαντινής Τέχνης,τα γραφόμενά του τα στηρίζει στο μεγαλύτερο μέρος από περιγραφή του διάκου που είχε μαζί του ο Πολύκαρπος. Αυτά πόσο αντικειμενικά μπορεί να είναι; Όταν σήμερα εν μέσω Δημοκρατίας δεν τολμούν να έχουν αντίρρηση ή διαφορετική άποψη του δεσπότη, Αρχιμανδρίτες, ιερείς (οι διάκοι είναι παραπεταμένοι) τους τρώει η μαρμάγκα. Για να φανταστούμε τί γίνονταν τότε;
Επίσης ο κ. Γουλούλης στην τελευταία ανάρτηση στο περιοδικό “Αχιλλίου Πόλις” με τίτλο Ο ‘’ΒΙΟΣ ΤΟΥ ΑΜΑΡΤΩΛΟΥ ΠΟΛΥΚΑΡΠΟΥ’’ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΛΑΡΙΣΗΣ (19ος -20ος ΑΙΩΝΑΣ), δέκα εννέα σελίδων (179-197), από τις 41 παραπομπές οι 22 (παραπάνω από τις μισές) είναι του ίδιου του κ. Σταύρου Γουλούλη που έχει γράψει κατά περιόδους στο περιοδικό της Μητρόπολης Λάρισας, “Αχιλλίου Πόλις”, δηλαδή “Γιάννης κερνά, Γιάννης πίνει”. Στις υπόλοιπες αναφέρεται:
α) στον Δικηγόρο Γεώργιο Β. Ντρογκούλη (ο οποίος εκοιμήθη το Μάιο 2021) και τον επικαλείται ο κ. Γουλούλης στις παραπομπές 9 φορές και από 18 διαφορετικές σελίδες από την εισήγησή του στο “Α΄ Ιστορικό – Αρχαιολογικό Συμπόσιο” με θέμα: «Οι συντεχνίες στη Λάρισα στα χρόνια της Τουρκοκρατίας», που πραγματοποιήθηκε από την Παρασκευή 26 έως την Κυριακή 28 Απριλίου 1985.
β) Επίσης κάνει λόγο για το Λαρισαίο Μ. Παπαϊωάννου, δημοσιογράφο, κριτικό λογοτεχνίας (1912-1995) παρμένα και πάλι από τα πρακτικά του ίδιου συμποσίου, όπου αναφέρεται 9 φορές και σε 19 διαφορετικές σελίδες. Όλοι οι υπόλοιπο αναφερόμενοι (εκτός του παπα-Σπύρου Ζέγκου) είναι της εποχής μας ιστορικοί. Ενώ υπάρχουν αρκετοί εκείνης περιόδου και ο δρ. Βυζαντινής Τέχνης έκανε άλμα επί κοντώ και τους προσπέρασε.
Η απόκρυψη των πραγματικών γεγονότων δεν είναι ιστορία, αλλά ένας μύθος που δεν αντέχει στη δοκιμασία του χρόνου και στον έλεγχο της ιστορικής έρευνας, όσο αριστοτεχνικά και αν προσπαθούν να τον χτίσουν, ο άνεμος του ελέγχου τα ισοπεδώνει, η δε σκαπάνη του ερευνητού αποκαλύπτει τη σαθρότητά του.
Ο ιστορικός ερευνητής που προσπαθεί να παραδώσει αντί την πραγματικότητα άλλον ένα μύθο, για να δικαιολογήσει ή να προβάλλει κάποια ανιστόρητα επιχειρήματα, ώστε να μπει μέσα στις συνειδήσεις και στις σελίδες της ιστορίας, αποδεικνύεται φθηνός, παραχαράκτης και διασύρεται, διότι σπιλώνει την ιστορία και αυτή ξεδιπλώνεται μέσα στον ιστορικό χρόνο και τον αποκαλύπτει.
Ο σιγονταριστής της άποψης του δρ. Βυζαντινής Τέχνης, Δεσπότης Λάρισας, κατά την τοποθέτηση της επιτοίχιας πλάκας, στο σημείο άλογο κάτω από το Μητρ. Ναό του αγ. Αχιλλείου, είπε χαρακτηριστικά: “Ο κ. Ιερώνυμος – γράφει ο δημοσ. Κώστας Γκιάστας – εξήγησε πως ο Πολύκαρπος αναφέρεται ιστορικά με πολύ άσχημους χαρακτηρισμούς, από πηγές όμως που ήταν φίλα προσκείμενες στον Αλή Πασά” (εφ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ).
Πρώτη παρατήρησή μου αλλά και ως έκφραση απορίας μου ως και πολλών άλλων, Σεβασμιώτατε δέσποτα, τι είναι αυτά που υπονοήσατε. Δηλαδή:
Ο αρχιμανδρίτης Άνθιμος Γαζής μία από τις σημαντικότερες μορφές της Επαναστάσεως, όταν έγραφε στο Ναύαρχο Αλεξ. Κριεζή ότι: «… ο Μητροπολίτης Λαρίσης ο Αγιουτάντες – υποστηρικτής – του Μαχτούτ Πασά, επήγαν εκ την Πατρίδα μου ταις Μηλιαίς – Βόλου – και άνοιξεν την βιβλιοθήκην μου, η οποία είχεν υπέρ τας 10.000 βιβλία, επήρεν όσα του άρεσαν, τα δε λοιπά τα άρπαξαν οι κακοί, και δεν άφησαν μέσα… μήτε άλλο τι, ώστε και τους κλειδωνιαίς έβγαλαν οι απάνθρωποι και τουρκόφρονες…» (Γ. Κορδάτος, σελ. 704). Το περιστατικό αυτό έγινε μετά την επιστροφή του, τον Ιούνιο του 1820, όταν γύρισε ως θριαμβευτής παρέα με το Μαχμούτ πασά Δράμαλη, έδιωξαν (παραιτήθηκε (;) τον Αρχιεπίσκοπο Λαρίσης, Κύριλλο Βαγασάρη. Ζήτησε επίσης από το φίλο του τον πασά Δράμαλη να του παραδώσει τον Τρίκκης Άνθιμο που εξ αιτίας του είχε συγκρουστεί με τον πασά Βελή, δευτερότοκο γιο του Αλή Πασά που ήθελε για αρχιεπίσκοπο Λαρίσης τον Αμβρόσιο, αντί το μοναχό του Δούσικου που χειροτόνησε και τους πήρε και 30.000 γρόσια, εκτός από τα δανεικά-αγύριστα, για «να τον κάνει τερπιέ…» (να τον συγυρίσει), γιατί, είπε: «μόνο αν έμπει στη Φραγκιά έτσι γλιτώνει από τα χέρια μου».
Προς δε τους Κουντουριωταίους έγραψε: «… Ο Λαρίσης όμως περιφέρεται εις τα χωρία και ζητεί μπερτεμέ αδρόν από όσους έμειναν εκεί…» και προβληματισμένος συνεχίζει: «Ει εις ποίους ποιμένας έμεινε το δυστυχές Γένος μας!» (από αρχείο Κουντουριωταίων), ως και άλλα ακόμα, έλεγε ψέματα; Ή ήταν άνθρωπος – όπως είπατε – “φίλα προκείμενος στον Αλή Πασά;”. Δηλαδή υπονοούσατε ότι ήταν… (Δεν θα το πώ ‘’Θου, Κύριε…’’).
Δεύτερη παρατήρηση. Για το συνεργάτη του και φίλο Ιωάν. Οικονόμου αυτά που περιγράφονται στις περί τις δέκα επιστολές κληρικών, λογίων, επιφανών Ελλήνων και Τούρκων, εμπόρων…, είναι θλιβερά (Εκδ. Γ. Αντωνιάδη, 1964). Στις δε δύο επιστολές κάποιου Ίβου Δροσινού με ημερομηνίες 5/10/1812-5/3/1813 στολίζουν τον Πολύκαρπο Μπιθικούκη ωσάν “αρπακτικό έφορο”, που “τυραννεί ως λυσσασμένος λύκος” και τον αναφέρει απαξιωτικά “μουτζουνάρα του”. Σε άλλη αναφέρει τη φιλοξενία που έκανε στον Άγγλο γιατρό και λόρδο Henry Holland στο τρίπατο σπίτι του, ένα από τα καλύτερα της Λάρισας, όπου σερβίρονταν από κληρικούς υπηρέτες (Τι τρώγαν! Σταματώ, γιατί θα σκανδαλιστούν πιστοί!). Ο λόρδος γιατρός τάχασε. Ούτε στον πύργο του στη Σκωτία δεν είχε τέτοια μεγαλεία. Μα πώς να έχει – βεβαιώνει ο ίδιος – όταν ο εν λόγω μητροπολίτης, μόλις σαραντάρης, είχε ετήσιο εισόδημα 9.000 λίρες….
Τρίτη παρατήρηση. Ο Πολύκαρπος αναγκάστηκε να δραπετεύσει μετά τον ξεσηκωμό που έγινε στη Λάρισα από όλες τις Συντεχνίες – Επαγγελματίες και από τον κατώτερο κλήρο με πρωτοστάτη τον παπα-Δημήτρη Οικονόμου, θείο του Ιωάν. Οικονόμου που αναφέραμε πιο πάνω και ο οποίος ήταν πριν και Αρχιερατικός Επίτροπος της Μητρ. Λάρισας δίπλα στο μητροπολίτη Γαβριήλ, προκάτοχο του Πολυκάρπου Δαρδαίου ή Μπιθικούκη.
Αιτία…; Η “αγιότητα” του νέου αρχιεπισκόπου Λάρισας Πολυκάρπου που πριν καλά-καλά έρθει στη μητρόπολη, επισκέφθηκε τον Αλή Πασά στα Γιάννενα, για να ευχαριστήσει τον ευεργέτη του που τον ανέβασε στον αρχιεπισκοπικό θρόνο της Λάρισας που είχε υπό την δικαιοδοσία της όλη τη Θεσσαλία και πέραν αυτής, όπως τις επισκοπές Τρίκκης, Σταγών, Γαρδικίου, Λιδωρικίου, Λιτζάς και Αγράφων, Ραδοβιστίου, Ζητουνίου, Θαυμακού, Σκιάθου και Σκοπέλου για τα μεγάλα χρηματικά που έδωσε για την “εκλογή” του.
Ο πιστός φίλος του και βιογράφος του, μας το περιγράφει: «επήγεν – ο Πολύκαρπος – εις τα Ιωάννινα εις προσκύνησιν του Αλή Πασά, ο οποίος τον εδέχθη με καλήν επιδίωξιν ως αλβανόν μάλιστα τον εκάθισεν ανώτερον του τότε – μητροπολίτην – Ιωαννίνων Γαβριήλ» (παπα-Σπύρος Ζέγκος, σελ. 31). Μας λέει και κάτι ακόμα: «Ο Αλή Πασάς τον αγαπούσε πρώτα και τον εκτιμούσε πολύ, και του έλεγε, εσένα αγαπώ σαν αδελφόν» (ο.π., σελ. 12).
Για τα μεγάλα ποσά του Αλή Πασά για την εκλογή του είναι καταγεγραμμένα στο αρχείο του Αλή Πασά (Γεννάδιος Βιβλιοθήκη, έγγραφα, σελ. 159-162).
Ερχόμενος στη Λάρισα διπλασίασε τη φορολογία, για να μαζέψει τα τεράστια ποσά που ξόδεψε για την “εκλογή” του! (“ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΟΜΑΡΧΙΑ”, εκδ. Ποντίκι, σελ. 97).
Άλλο στοιχείο φιλαργυρίας του μας το δίνει ο βιογράφος και φίλος του παπα-Σπύρος που μας παραθέτει την επιστολή με ημερομηνία 12/7/1811 προς τον “υποτακτικό” του δεσπότη άγιο Τρίκκης και του ζητά από την “Θεοφιλίαν του” «άσπρα, άσπρα, άσπρα» λεφτά, λεφτά με τα αναλυτικά ποσά για το κάθε ανδρόγυνο, τα παιδιά και από τους παπάδες: «… τα μεν ζητείτε διπλά προς παράδες 16 το κάθε ανδρόγυνον, φιλότιμα ιερέως γρόσια 60 και ιερολογία αυτών διπλά ανά 12 και 12 συμποσούμενα γρόσια 24, εκατόν γρόσια διπλά λειτουργικά και το σιτάρι ανά δύο λουτζάκια το κάθε ζευγάρι… γρήγορα και σωστά…».
Μεγάλο ενδιαφέρον για την απόγνωση των Χριστιανών είναι οι επιστολές που έστελναν προς τον Οθωμανό κατακτητή Βελή Πασά και του ζητούσαν τη βοήθειά του να μεσολαβήσει στο Πατριαρχείο, να ελαφρύνει ο πνευματικός τους πατέρας τους δυσβάστακτους φόρους. Ο Κυριάκος Σιμόπουλος γι’ αυτό, όπως μας τα μεταφέρει: «Ήλθε σε ρήξη – ο Πολύκαρπος – με το ποίμνιό του και προκάλεσε εξέγερση λαϊκή, επειδή κατέφυγε σε καταπιεστικά μέτρα (συλλήψεις, εξορίες), για να εισπράξει την εκκλησιαστική φορολογία. Ο ίδιος ο Βελή Πασάς εκλιπαρούσε τον πατριάρχη Κύριλλο να σώσει τους χωριάτες του θεσσαλικού κάμπου από τον αχόρταγο μητροπολίτη».
Ο περιηγητής σκωτσέζος γιατρός Henry Holland που επισκέφθηκε τη Λάρισα και φιλοξενήθηκε για τέσσερις ημέρες στο δεσποτικό του “φτωχικό”, μας μεταφέρει δύο σκηνές, όπως τις είδε: α) ο Πολύκαρπος σπάνια έβγαινε έξω από την Αρχιεπισκοπή του φοβούμενος προσβλητικές εκδηλώσεις των Οθωμανών εις βάρος του… και β)… στο μέγαρο – καταφύγιό του, μας ‘’δίνει μια κυριακάτικη εικόνα, οπότε η Αρχιεπισκοπή γέμισε από ρωμιούς που γονατίζοντας πολλές φορές μπροστά στο δεσπότη, του φιλούσαν ξανά και ξανά το χέρι και του ζητούσαν να λύσει τις διαφορές τους….’’
Με όλα αυτά και άλλα ακόμα αγανάκτησαν και ξεσηκώθηκαν οι Χριστιανοί και με τη μαζική τους εξέγερση το 1818, αναγκάστηκε “νύκτωρ” να δραπετεύσει!
ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΠΟΚΕΦΑΛΙΣΜΟΣ ΤΟΥ
Ο Πολύκαρπος επιστρέφει συνεργαζόμενος τώρα με το Δράμαλη, για να πνίξουν την καταστολική στάση του Αλή Πασά στα Ιωάννινα του ευεργέτη του και να “τιμωρήσει” τον Αλή Βελή που του χάλασε α) την πωλημένη επισκοπή Τρίκκης και β) διότι τάχθηκε με τους Λαρισαίους Χριστιανούς εναντίον για την “φιλάνθρωπη” φορολογία που τους είχε επιβάλλει και τον ανάγκασαν να το σκάσει δραπετεύοντας και τώρα ήρθε πανίσχυρος. Τώρα ήρθε η σειρά του, στέλνει το Βελή στο Σουλτάνο, για να τον αποκεφαλίσει.
Δεν πρόλαβε να χαρεί την επιστροφή του και να πάρει την ανταμοιβή του, διότι άρχισε η εξέγερση στο Πήλιο με αρχηγό τον Κυριάκο Μπασδέκη στις 10 Μαΐου 1821, ο Μαχμούτ Δράμαλης στέλνει στρατό και πνίγει την εξέγερση – επανάσταση, φύση καχύποπτος και ανασφαλής, καθώς ήταν ο Δράμαλης, φοβούμενος επέκταση της εξέγερσης και σε άλλα σημεία της Θεσσαλίας, δεν υπολόγιζε ούτε φιλίες, ούτε όποιες άλλες “καλές” υπηρεσίες που του πρόσφεραν στο Δοβλέτι και άρχισε να συλλαμβάνει τους όποιους ύποπτους υποστηρικτές των επαναστατών, μεταξύ αυτών ήταν και μέχρι τώρα φίλος του και ευεργετούμενος αρχιεπίσκοπος Πολύκαρπος Δαρδαίος. Το κατηγορητήριο ήταν για προδοσία, φερόμενος ως υποστηρικτής του κινήματος της ανεξαρτησίας και επειδή δεν πρόκανε την εξέγερση.
Προσπαθούν κάποιοι να συνδέσουν τον Πολύκαρπο με τον απαγχονισμό του ιερομάρτυρα Πατριάρχου Γρηγορίου Ε΄ και των άλλων τριών μητροπολιτών (Εφέσου Διονύσιο Καλλιάρχη, Νικομηδείας Αθανάσιο και Αγχιάλου Ευγένιο). Αυτό δεν κολλάει όμως πουθενά, ούτε με την σύλληψη ούτε με τον αποκεφαλισμό του Λαρίσης Πολυκάρπου Δαρδαίου, διότι οι άνω τέσσερις συνελήφθησαν και απαγχονίστηκαν στις 10 Απριλίου 1821. Η εξέγερση στο Πήλιο έγινε στα μέσα Μαΐου, οι συλλήψεις έγιναν μετά την καταστολή και ο αποκεφαλισμός του Πολυκάρπου έγινε στις 12 Οκτωβρίου 1821. Ο ιερέας βιογράφος του, μας περιγράφει την αλβανική πιστοποίησή του ‘’μεγαλοπρεπώς’ και αυτό διότι, ζήτησε πριν το τέλος να κάνει “το ντουβά”, προσευχή αλβανικά και ότι φώναζε μετά δυνατά στους Τούρκους δημίους στην μητρική (αλβανική) γλώσσα “Βούρουνους”, δηλαδή, χτυπάτε.
Δε θα ήθελα να συσχετίσω το άσχημο τέλος των δύο παλαιών του φίλων και προστατών του, το Αλη Πασά και το Αλή Βελή με το δικό του τέλος. Αυτό όμως δεν είναι κάτι δικό μου, αλλά ο ίδιος ο Χριστός το είπε στον Πρωτοκορυφαίο Μαθητή του Πέτρο: «Πάντες γαρ, οι λαβόντες μάχαιραν εν μαχαίρα αποθανούνται» (Ματθ. 26, 52). Αλλά μας το θυμίζει και παλαιότερα ο Αισχύλος: Αγαμέμνων, στ. 1430 «Τύμμα Τύμματι τείσαι» (μάχαιραν έδωσες, μάχαιρα να λάβεις, Ι. Ν. Γρυπάρης).
Τελευταία κάποιοι προσπαθούν ασθμαίνοντες να παρουσιάσουν κάτι ως έργο του “Ήρωα” Πολύκαρπου Δαρδαίου και τριγυρνάν μήπως και κάτι παρουσιαστεί, αλλά εις “μάτην κοπιάζουν”, δεν υπάρχει κανένα σημάδι θετικό, αντίθετα με τον προκάτοχό του που θα αναφερθούμε πιο κάτω.
Σεβασμιώτατε δέσποτα, όλοι οι ιστοριογράφοι, λόγιοι και εκκλησιαστικές μορφές της επανάστασης αναφέρονται “με πολύ άσχημους χαρακτηρισμούς” για τον Λαρίσης και πάσης Θεσσαλίας Πολύκαρπο Μπιθικούκη ή Δαρδαίο “ήταν φίλα προσκείμενος στον Αλή Πασά;”. Άρα, Θέλετε να μας πείτε ότι ήταν; Ότι ήταν;… (δε θα το πω!).
Ο ιερομάρτυρας Λαρίσης Διονύσιος ο Καλλιάρχης
Διαβάζοντας την Εκκλησιαστική Ιστορία της Λάρισας στάθηκα σε αρκετούς μάρτυρες της Ορθοδόξου Πίστεως και της Πατρίδος, αλλά και σε κενούς, τυχαίους και τυχάρπαστους με φουσκωμένη έπαρση που πατούσαν “επί πτωμάτων”, για να κατακτήσουν αξιώματα και κάποιοι “ιστορικοί” πλαστογράφοι που αλλοίωναν τα πραγματικά γεγονότα ή πρόσθεταν ανύπαρκτα, εφαρμόζοντας το δόγμα του Γκέμπελς (αντί το πες…) “Γράψε, γράψε, γράψε στο τέλος κάτι θα μείνει”. Αυτό αλλοιώνει την ιστορική αλήθεια και διαμορφώνει ψεύτικες ιστορίες, αυτό είναι μια τραγικότητα που θα “έχει σε όλα τα ελληνόπουλα την ευκαιρία των 200 χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση” (Ιερώνυμος Λαρίσης) καταλυτικές συνέπειες.
Ο Λαρίσης Διονύσιος Καλλιάρχης ήταν μια φωτισμένη και αγιασμένη προσωπικότητα, ερχόμενος στην αρχιεπισκοπική μητρόπολη Λάρισας το 1792 το πρώτο που έκανε, ήταν να πετύχει – μετά από πολύ κόπο και δαπανώντας αρκετά χρήματα – την έκδοση φιρμανιού και μείωσε το γενιτσαρικό φόρο (το αντίθετο συνέβη με τον αμέσως ερχόμενο “εθνομάρτυρα” Πολύκαρπο Δαρδαίο, ο οποίος διπλασίασε τη φορολογία τους υπέρ του!). Με τις διασυνδέσεις που είχε στην Κωνσταντινούπολη, όπου ζούσε και με ανθρώπους πιθανόν της αυλής του Σουλτάνου, πέτυχε και να εκδώσει και άλλο φιρμάνι με το οποίο μείωσε κατά πολύ το φόρο που πλήρωναν οι χριστιανοί για την ταφή των νεκρών, διότι είχαν φθάσει να υπάρχουν άταφοι άνθρωποί τους, διότι τους ζητούσαν υπέρογκα ποσά οι γενίτσαροι, για να τους παραχωρηθεί κάποιος χώρος ταφής. Επιπλέον τακτοποίησε και τις περιουσίες των άτεκνων χριστιανών που, όταν πέθαιναν, τις άρπαζαν για λογαριασμό τους οι διάφοροι διοικητές, χωρίς να λαμβάνουν υπόψιν τους συγγενείς τους.
Το πιο συγκλονιστικό ήταν το τρίτο φιρμάνι για την ανέγερση του ναού του Αγίου Αχιλλείου, τον οποίο είχαν κάψει το 1769 οι Τούρκοι κατά τα Ορλωφικά. Αυτό δημιούργησε μεγάλη οξύτητα μεταξύ μερίδας τουρκικού πληθυσμού και του μητροπολίτη Διονυσίου, μέχρι που προσπάθησαν να τον σκοτώσουν πυροβολώντας εναντίον του αρκετές φορές, χωρίς επιτυχία.
Ο διδάσκαλος Νικόλαος Μάγνης μας διασώζει την εξής ενδιαφέρουσα πληροφορία, την οποία άντλησε από τα χειρόγραφα Ιακώβου Βαλβαμά και αναφέρει το εξής αυτολεξεί: «1794 Φεβρουαρίου μέσα εις την Κωνσταντινούπολιν. Και ήλθεν ο Τάταρης μέσα εις την Λάρισαν Φεβρουαρίου 26 ημέρα Δευτέρα και εδιαβάσθη την Πέμπτην εις τας 2 του Μαρτίου. Και έβαλαν θεμέλιον τη Κυριακή εις τας 5 του Μαρτίου, και εδούλευαν ημέρας 36, και ετελείωσαν τη μεγάλη Παρασκευή το βράδυ εις τας 6 Απριλίου, και εδιάβασαν εις τας 9 ώρας τη αγία και μεγάλη Παρασκευή και το μέγα Σάββατον έγινε λειτουργία μέσα εις την παντέρημον Λάρισσαν, όπου ήταν 26 χρόνους χωρίς λειτουργία και παραπάνω. Και εδούλευαν υπέρ τους διακοσίους μαστόρους, έξω από τον λαόν που βοηθούσαν» [Νικ. Μάγνης, “Περιήγησις ή Τομογραφία της Θεσσαλίας… εν Αθήναις (1860), σελ. 10-11]”.
Πολλοί ίσως διερωτηθούν, γιατί αυτή η γρηγοράδα στην ανέγερση; Αυτό το έβαζαν ως όρο οι Σουλτάνοι στο φιρμάνι, για να μην ενθαρρύνονται οι Ρουμ. Μιλλέτ ή Ρωμιοί Χριστιανοί να κτίζουν εκκλησίες. Για την ανοικοδόμηση Εκκλησίας του Αγίου Αχιλλείου το Σουλτανικό Φιρμάνι διέταζε: «… υπό τον απαράβατον όρον… να συντελεσθή η ανέγερσις εν 40 ημέρας… ειδ’ άλλως αυτοί μεν οι όμηροι θέλουν κρεμασθή ή αποκεφαλισθή, το δε ημιτελές έργον του αναφερομένου ναού θέλει κρημνισθή».
Την ίδια χρονική περίοδο (1734) ανήγειρε και το ελληνικό σχολείο μέσα στον περίβολο του ναού, όπου ήταν το επισκοπείο και η κατοικία του μητροπολίτη ως και πολλά ακόμα βοηθητικά κτίσματα, τα οποία όλα ήταν περιφραγμένα με τοίχο ψηλό για προστασία.
Ίδρυσε στη δεκαετία (1792-1803) πολλά σχολεία στη μητροπολιτική του περιφέρεια ως και τη Σχολή στον Τύρναβο επανδρώνοντας με ικανούς και προικισμένους δασκάλους.
Παράλληλα η Γ. Σύνοδος του Οικ. Πατριαρχείου το 1739 τον εκλέγει και ως έφορο της Μεγάλης του Γένους Σχολή, και συνέδραμε και οικονομικά στην ανέγερση του ναού Αγ. Δημητρίου στο Κουρουτσεσμέ.
Η Ι. Σύνοδος του Οικ. Πατριαρχείου το Σεπτέμβριο του 1803 τον μεταθέτει στη μητρόπολη Εφέσου, εδώ το έργο του είναι τεράστιο και ανεπανάληπτο.
Είναι γνωστό ότι υπήρξε μέλος της Φιλικής Εταιρείας από τις υπάρχουσες επιστολές, κατηγορήθηκε από τουρκικές αρχές ως υποκινητής της Επανάστασης των Ελλήνων και στις 10 Μαρτίου 1821 φυλακίζεται – ήταν ο πρώτος που άνοιξε τη σιδερά πύλη της φυλακής και στις 10 Απριλίου τον κρέμασαν στην περιοχή balik pazari (ψαραγορά). Επί τρεις ημέρες παρέμεινε το σώμα του κρεμασμένο και περνούσαν οι Τούρκοι και τον διαπόμπευαν αισχρά και ατιμωτικά. Μετά, για να τους ξεφτιλίσουν, τους έσερναν στους δρόμους ωσάν ένα “ψοφίμι” (πτώμα ζώου), και στη συνέχεια τους πέταξαν στη θάλασσα.
Σταματώ! δεν μπορώ να συνεχίσω, με σκιάζει το μεγαλείο του, η ευωδία της βιοτής του, τα δείγματα και υποδείγματα της ζωής του και μαθητή εντιμότητας και δάσκαλο αγιότητας.
Με εξέπληξε η τελευταία πρωτοβουλία του Συνδέσμου Γραμμάτων και Τεχνών μαζί με τη Μητρόπολη Λαρίσης και Τυρνάβου που μαζί ήρθαν να τιμήσουν! Ποιόν;;; Τον αλβανό, Πολύκαρπο που έγινε συνοδοιπόρος του φοβερότερου τύραννου που γνώρισε ο σκλαβωμένος ελληνικός λαός τον Μαχμούτ Πασά Δράμαλη. Εσείς, δέσποτα, (μάλλον πρέπει να σας ξέφυγε) το περιγράψατε με θαυμάσιο και χαρακτηριστικό τρόπο, λέγοντας: «καθώς όπου κι αν πέρασε -ο Δράμαλης- δεν άφησε πέτρα στην πέτρα» και ο νέος βιογράφος Δρ. Βυζαντινής τέχνης Στ. Γουλούλης, πάρα πολύ όμορφα και θαυμάσια μας κατατόπισε, γράφοντας: «1. Στην κοινή κάθοδο από την Κωνσταντινούπολη στη Λάρισα εμφανίζεται να ηγείται ο Πολύκαρπος και τον συνοδεύει ο Δράμαλης (προφανώς συνέβη το αντίθετο)» (Σ. Γουλούλης “Βίος του αμαρτωλού Πολυκάρπου” Αχίλλιος Πόλις, σελ. 227).
ΑΠΛΗ ΛΟΓΙΚΗ
Κύριοι αναμορφωτές της ιστορικής γνησιότητας, ήρθαν από την Κωνσταντινούπολη στη Λάρισα αντάμα ο Τούρκος Οθωμανός Δράμαλης και ο Αλβανός μητροπολίτης στη Λάρισα με πάνω από 30.000 στρατιώτες, εκατοντάδες πυροβόλα, μεταφορικά μέσα κ.ά… Δε διερωτηθήκατε (απλή λογική) κάποια στιγμή, όλοι αυτοί, τι ήρθαν να κάνουν; Να ελευθερώσουν ποιους; Και από τι; Γεννάται ίσως και άλλη απορία, γιατί τον αποκεφάλισε όμως ο φίλος του Δράμαλης; Η ιστορία επαναλαμβάνεται μέσα στους αιώνες από τον Εφιάλτη το 480 π.Χ. και μέχρι τον γάλλο Ρακύ Cole το 1945. Σαν έλληνες έχουμε ως σημείο την πιο πρόσφατη Γερμανική κατοχή τι συνέβαινε με τους κουκουλοφόρους που μόλις τέλειωναν τη “δουλειά”, οι Γερμανοί τους σκότωναν.
Δύο αξιοσημείωτα ακόμα– σταματώ προσωρινά – το ένα έχει να κάνει για το σεβασμό και την αγάπη που έτρεφαν οι εννέα ληστευόμενοι επίσκοποι που είχε στη δικαιοδοσία του ο Πολύκαρπος, ως αρχιεπίσκοπος Λάρισας και Θεσσαλίας.
Αυτό φαίνεται και από την κηδεία του που οι οκτώ επίσκοποι η δικαιοδοσίας του δεν εμφανίστηκαν και την έκανε μόνο ο διοριστείς ως τοποτηρητής και αυτός εντολή Πατριάρχου, ο επίσκοπος Βαμβακού.
Το άλλο έχει να κάνει με την αφιερωμένη “εκδήλωση υψηλού ιστορικού και πνευματικού συμβολισμού να τιμήσουν δύο εξέχουσες μορφές της τοπικής Εκκλησίας”. Παρά το κάλεσμα με ανακοινώσεις μέσω των Ιερών Ναών και των Μ.Μ.Ε., ο τύπος την επομένη της εκδήλωσης έγραφε: “Η αίθουσα γέμισε από κοινό, που παρακολουθούσε μια εκδήλωση αφιερωμένη… στην ιστορική διαδρομή της τοπικής Εκκλησίας…”.
Η φωτογραφία της ίδιας εφημερίδας είναι αδιάψευστος μάρτυρας. “Μια φωτογραφία χίλιες λέξεις”. Μαζί με τους επισήμους την “γέμισαν” ένδεκα (11) λαϊκοί, δέκα τρεις (13) ιερείς και ο δεσπότης. Τα υπόλοιπα…!!! (Φώτ στο μέσον)
Αυτή ήταν η μεγάλη ανταπόκριση του Λαρισαϊκού κοινού, ο οποίος είχε διαβάσει τι γράφαμε πριν έξι χρόνια και δεν τα ξέχασε!.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου