Το κείμενο "Το Μυστήριον του Γάμου και τα Κωλύματα Αυτού» της Συνόδου της Κρήτης

 

Έρευνα: πρωτοπρεσβυτέρου Δημητρίου Αθανασίου

Ο Θεολογικός σχολιασμός επικεντρώνεται κυρίως στη θεολογική νομιμοποίηση των «Μικτών Γάμων» (Άρθρο ΙΙ.5.α) και στην αναγνώριση εκκλησιαστικότητας/βαπτίσματος σε ετεροδόξους (Άρθρο ΙΙ.5.β). Από παραδοσιακή  και αυστηρά Ορθόδοξη σκοπιά, αυτά τα άρθρα θεωρούνται ως υποχώρηση στον «οικουμενιστικό συγκρητισμό».

1. ΑΡΘΡΟ ΙΙ. 5 (α)

Το αυθεντικό κείμενο:

«Γάμος Ορθοδόξων μετά ετεροδόξων κωλύεται κατά κανονικήν ακρίβειαν (κανών 72 της Πενθέκτης Οικουμενικής Συνόδου).»

 

Σχόλια :

• Υποβάθμιση του 72ου Κανόνα της Πενθέκτης:

ΚΕΙΜΕΝΟ

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ.

Κανὼν ΟΒ´. Μὴ ἐξέστω ὀρθόδοξον ἄνδρα αἱρετικῇ συνάπτεσθαι γυναικί, μήτε μὴν αἱρετικῷ ἀνδρὶ γυναῖκα ὀρθόδοξον συζεύγνυσθαι· ἀλλ᾿ εἰ καὶ φανείη τι τοιοῦτον ὑπό τινος τῶν ἁπάντων γινόμενον, ἄκυρον εἶναι τὸ παράνομον συνοικέσιον, καὶ τὸν παράνομον γάμον διαλύεσθαι. Οὐ χρὴ γὰρ μίγνυσθαι τὰ ἀμίκτοις, οὐδὲ συνωδεύειν τῷ λύκῳ τὸ πρόβατον, καὶ τῷ Χριστοῦ κλήρῳ τὴν τῶν ἁμαρτωλῶν μερίδα. Εἰ δὲ παρά τινες τῶν παρ᾿ ἡμῶν ὁρισθέντων παραβήσονται, ἀφοριζέσθωσαν. Εἰ μέντοι τινὲς προأ τῆς ἐν ὀρθοδοξίᾳ αὐτῶν γενήσεως, ἀπιστοῦντες ἔτυχαν, εἶθ᾿ οὕτως ὁ ἕτερος μὲν εἵλετο ἐπὶ τὸ τῆς ἀληθείας φῶς ἐλθεῖν, ὁ δὲ ἕτερος τῷ τῆς ἀγνοίας σκότει συνείχετο, ὡς βούλεσθαι τὴν ἀσύμφωνον αὐτῷ συνοίκησιν, μὴ ἀπολλυμένων τῶν τῆς ἀγνοίας συζύγων διὰ τὴν τοῦ φωτὸς ἐπίφανειαν, εἴπερ αὐτῷ εὐδοκεῖ συνοικεῖν ὁ πιστός (φησὶ γὰρ ὁ θεῖος Ἀπόστολος· Ὅτι ἡγίασται ὁ ἀνὴρ ὁ ἄπιστος ἐν τῇ γυναικί, καὶ ἡγίασται ἡ γυνὴ ἡ ἄπιστος ἐν τῷ ἀνδρί), ὁ μὲν ἀπιστῶν διὰ τοῦτο σῳζέσθω· οἱ δὲ συνοικοῦντες τοῖς πιστοῖς ἐξέρχέσθωσαν, κατὰ τὸν θεῖον ἀπόστολον παραιτούμενοι

Δεν επιτρέπεται ο Ορθόδοξος άνδρας να παντρεύεται γυναίκα αιρετική, ούτε όμως και η Ορθόδοξη γυναίκα να συνάπτει γάμο με άνδρα αιρετικό. Αν δε φανεί ότι κάποιος από όλους τους χριστιανούς κάνει κάτι τέτοιο, ο παράνομος αυτός συνοικισμός να θεωρείται άκυρος και ο γάμος να διαλύεται. Διότι δεν πρέπει να αναμειγνύονται τα ασύμμεικτα, ούτε να συμπορεύεται ο λύκος με το πρόβατο και η μερίδα των αμαρτωλών με τον κλήρο του Χριστού. Όσοι δε από τους πιστούς παραβούν αυτά που έχουν ορισθεί από εμάς, να αφορίζονται. Αν όμως μερικοί, προτού ενταχθούν στην Ορθοδοξία (ενώ βρίσκονταν ακόμη στην πλάνη της απιστίας/αίρεσης), παντρεύτηκαν, και στη συνέχεια ο ένας από τους δύο αξιώθηκε να έρθει στο φως της αλήθειας (της Ορθοδοξίας), ενώ ο άλλος παρέμεινε στο σκοτάδι της άγνοιας, και ο άπιστος/αιρετικός σύζυγος επιθυμεί να συνεχίσουν τη συζυγία τους, να μη χωρίζονται, εφόσον ο άπιστος συναινεί να ζει μαζί με τον πιστό (καθώς λέει ο θεῖος Απόστολος: «Διότι αγιάζεται ο άπιστος άνδρας από τη γυναίκα και αγιάζεται η άπιστη γυναίκα από τον άνδρα» – Α΄ Κοδ. 7, 14). Σε αυτή την περίπτωση, ο μεν άπιστος σύζυγος ας σωθεί χάρη στον πιστό, εκείνοι δε που παντρεύονται εν γνώσει τους αιρετικούς μετά την ορθόδοξη πίστη τους, ας χωρίζουν, σύμφωνα με τον θείο Απόστολο.

 

 Ο 72ος Κανών της Πενθέκτης Οικουμενικής Συνόδου δεν θέτει απλώς έναν «παιδαγωγικό» ή «διακριτικό» κανόνα, αλλά ακυρώνει εντελώς το έγκυρο του γάμου μεταξύ Ορθοδόξου και ετεροδόξου («Μὴ ἐξέστω ὀρθόδοξον ἄνδρα αἱρετικῇ συνάπτεσθαι γυναικί, μήτε μὴν αἱρετικῷ ἀνδρὶ γυναῖκα ὀρθόδοξον συζεύγνυσθαι·»). Θεωρεί τέτοιες ενώσεις «άκυρες» και «πορνεία».Eπομένως ΔΕΝ ΚΩΛΥΕΤΑΙ μόνο ο γάμος  αλλά ΑΚΥΡΩΝΕΤΑΙ ΕΝΤΕΛΩΣ.

Ο Γάμος είναι Μυστήριο «εις Χριστόν και εις την Εκκλησίαν». Η τέλεση Μυστηρίου με μέλος που ανήκει σε αιρετική/ετερόδοξη κοινότητα διασπά την ενότητα της Πίστεως στο ίδιο το ποτήριο της Ευχαριστίας και στην οικογενειακή εστία («κατ' οίκον Εκκλησία»).

2. ΑΡΘΡΟ ΙΙ. 5 (β)

Το αυθεντικό κείμενο:

«Δυνατότης ευλογίας των γάμων τούτων συγχωρείται κατ’ οικονομίαν και φιλανθρωπίαν, υπό τον ρητόν όρον ότι τα τέκνα εκ του γάμου τούτου συλληφθησόμενα βαπτισθήσονται και ανατραφήσονται εν τη Ορθοδόξω Εκκλησία.»

 

ΣΧΟΛΙΑ:

Εδώ έχουμε παραποίηση της «Εκκλησιαστικής Οικονομίας»: Η «Οικονομία» στην Παράδοση της Εκκλησίας εφαρμόζεται για τη θεραπεία και την επιστροφή των αιρετικών στην αλήθεια (όπως το να δεχτείς κάποιον με μετανοημένο βάπτισμα/χρίσμα), όχι για τη νομιμοποίηση της ετεροδοξίας εντός της θείας Λατρείας. Η ευλογία ενός γάμου με ετερόδοξο συνιστά κατάχρηση της οικονομίας, η οποία ακυρώνει την «ακρίβεια» και καθιστά την εξαίρεση κανόνα. Η  διατύπωση  «Δυνατότης ευλογίας των γάμων τούτων συγχωρείται κατ’ οικονομίαν και φιλανθρωπίαν, υπό τον ρητόν όρον ότι τα τέκνα εκ του γάμου τούτου συλληφθησόμενα βαπτισθήσονται και ανατραφήσονται εν τη Ορθοδόξω Εκκλησία» αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα υποχώρησης από τα δογματικά όρια.

 Η  αποδοχή της συνύπαρξης διαφορετικών ομολογιών εντός της οικογένειας προάγει στην πράξη τον συγκρητισμό, αποδυναμώνοντας την αίσθηση της αποκλειστικότητας της αλήθειας στην Ορθόδοξη Εκκλησία, ανεξάρτητα από τη νομική δέσμευση για τη βάπτιση των τέκνων.

Η επίσημη ποιμαντική πρακτική της φιλανθρωπίας και της οικονομίας ερμηνεύεται όχι ως αναγκαία λύση ποιμαντικής μέριμνας, αλλά ως υποχώρηση στις πιέσεις μιας εκκοσμικευμένης κοινωνίας που υπονομεύει την πατερική ακρίβεια.

3.  ΑΡΘΡΟ ΙΙ. 5 (γ) [Συνέχεια παραγράφου]

Το αυθεντικό κείμενο:

«Γάμος μεταξύ Ορθοδόξων και μη Χριστιανών κωλύεται απολύτως, κατά κανονικήν ακρίβειαν. Η δε εφαρμογή οικονομίας ως προς τας τοιαύτας περιπτώσεις εναπόκειται εις την τοπικήν Αυτοκέφαλον Εκκλησίαν, αναλόγως της ποιμαντικής ανάγκης.»

 

ΣΧΟΛΙΑ.

Η αόριστη παραπομπή στην «τοπική Αυτοκέφαλη Εκκλησία» για άσκηση «οικονομίας» σε γάμους με μη-Χριστιανούς (Μουσουλμάνους, Ινδουιστές, Αθέους) θεωρείται πλήρης εκτροπή. Οι Κανόνες απαγορεύουν αυστηρά τη μυστηριακή σύζευξη με αλλοθρήσκους.

Επίσης  δημιουργεί εκκλησιολογικό χάος, καθώς αυτό που σε μία Αυτοκέφαλη Εκκλησία θεωρείται θανάσιμο αμάρτημα και άκυρο μυστήριο, σε μια άλλη μπορεί να «ευλογείται» λόγω «τοπικών ποιμαντικών αναγκών», διασπώντας την ενιαία κανονική τάξη της Ορθοδοξίας.

4. ΑΡΘΡΟ ΙΙ. 5 (δ) [Έμμεση αναγνώριση ετερόδοξου βαπτίσματος]

Το αυθεντικό κείμενο:

«Η προϋπόθεσις της βαπτίσεως των τέκνων εν τη Ορθοδόξω Εκκλησία αποτελεί απαραίτητον όρον διά την τέλεσιν του μικτού γάμου...»

 

ΣΧΟΛΙΑ

Η απαίτηση να βαπτίζονται και να ανατρέφονται τα τέκνα στην Ορθόδοξη Εκκλησία ως προϋπόθεση για τη χορήγηση άδειας μικτού γάμου (μεταξύ Ορθοδόξου και ετεροδόξου) στηρίζεται κυρίως στον 72ο Κανόνα της Πενθέκτης Οικουμενικής Συνόδου (Εν Tρούλλω).

Ο κανόνας αυτός απαγορεύει ρητά τον γάμο μεταξύ Ορθοδόξου και αιρετικού, εκτός εάν ο ετερόδοξος υποσχεθεί ότι θα προσχωρήσει στην Ορθοδοξία. Σε περίπτωση δε που ο γάμος έχει ήδη γίνει, ορίζει ότι τα τέκνα πρέπει να ανατρέφονται ορθοδόξως. η ίδια η τέλεση μικτών γάμων αποτελεί υποχώρηση από την «ακρίβεια» των Ιερών Κανόνων (ιδίως του 10ου και 72ου Κανόνα της εν Τρούλλω ), οι οποίοι θεωρούνται απόλυτοι. Η αποδοχή των μικτών γάμων θεωρείται σύμπτωμα της «συγκρητιστικής» νοοτροπίας του Οικουμενισμού που αμβλύνει τα δογματικά όρια. Παρά την τυπική δέσμευση για βάπτιση των τέκνων στην Ορθοδοξία, οι μικτοί γάμοι συχνά οδηγούν στην πρακτική αδιαφορία, στον θρησκευτικό σχετικισμό και στην αποδυνάμωση της ορθόδοξης συνείδησης μέσα στην οικογένεια. Πολλές φορές η υπογραφή της υπεύθυνης δήλωσης για ορθόδοξη βάπτιση και ανατροφή δίνεται προσχηματικά από τον ετερόδοξο σύζυγο, χωρίς πραγματική πρόθεση τήρησης, γεγονός που οδηγεί σε καταστρατήγηση του μυστηρίου και σε ενδοοικογενειακές συγκρούσεις γύρω από το θρησκευτικό προσανατολισμό των παιδιών.

Για να επιτραπεί ο γάμος Ορθοδόξου με ετερόδοξο (π.χ. Παπικό ή Διαμαρτυρόμενο), η Σύνοδος προϋποθέτει ότι ο ετερόδοξος έχει έγκυρο Βάπτισμα. Αυτό εισάγει από την «πίσω πόρτα» τη θεωρία της «Βαπτισματικής Θεολογίας» , δηλαδή την αντικανονική παραδοχή ότι οι ετερόδοξες κοινότητες κατέχουν έγκυρα Μυστήρια και Χάρη έξω από τα όρια της Μίας, Αγίας, Καθολικής και Αποστολικής Εκκλησίας.

Η επίκληση της «οικονομίας» από τη διοικούσα Εκκλησία έχει καταντήσει πάγια «κανονική συνήθεια» (νόμος), με αποτέλεσμα να νομιμοποιούνται καταστάσεις που αντιβαίνουν στο πνεύμα της αποκλειστικότητας της αλήθειας της Ορθόδοξης Εκκλησίας

ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ.

το κείμενο του Γάμου της Συνόδου της Κρήτης διαβρώνει τα δογματικά όρια μεταξύ της Ορθόδοξης Εκκλησίας και των αιρέσεων, νομιμοποιεί τη συμπροσευχή και τη μυστηριακή επικοινωνία  με μη Ορθοδόξους και θυσιάζει την Ακρίβεια της Πίστεως στον βωμό των σύγχρονων κοσμικών και κοινωνικών συμβιβασμών.