Στο ιστολόγιο «ΕΝ ΤΟΥΤΩ ΝΙΚΑ» δημοσιεύτηκε άρθρο με τίτλο «Περί Γ.Ο.Χ., αποτειχίσεως και της “μοναδικής οδού”» (https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/07/blog-post_16.html), το οποίο σχολιάζει δικό μου κείμενο με τίτλο «Σχόλια σε δημοσίευση για ΣΥΝΟΔΙΚΗ ΑΠΟΤΕΙΧΙΣΗ» — δημοσιευμένο στο Facebook, καθώς και στα ιστολόγια «ΨΗΦΙΔΕΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΟΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ»
(https://fdathanasiou-parakatathiki.blogspot.com/2026/07/blog-post_65.html)
και «ΟΜΟΛΟΓΙΑ» (https://apotixisi.blogspot.com/2026/07/blog-post_15.html).
Επειδή ο αρθρογράφος (κ. Ι.Π.) επιχειρεί να αποδομήσει τις απόψεις μου με τρόπο που κρίνω παραπλανητικό, θεωρώ υποχρέωσή μου να απαντήσω, ώστε να μη δημιουργηθεί σύγχυση στους αναγνώστες.
Το κύριο πρόβλημα του κ. Παπαρήγα εστιάζεται στο γιατί προτείνω την ένταξη των αποτειχισμένων στη Σύνοδο του Επισκόπου Αρτεμίου και όχι στη Σύνοδο των Γ.Ο.Χ. υπό τον Αρχιεπίσκοπο Καλλίνικο, επιστρατεύοντας για τον σκοπό αυτό ΤΕΚΜΗΡΙΩΜΕΝΕΣ απόψεις του γράφοντα περί της «Ορθόδοξης Εκκλησίας της Ινδονησίας», τις οποίες αποφεύγει να δημοσιεύσει.
Πριν αναπτύξω τις θέσεις μου, διευκρινίζω δύο πράγματα: Πρώτον, ο γράφων δεν ανήκει σε καμία ομάδα νεοαποτειχισμένων, για λόγους που δεν είναι του παρόντος· Δεύτερον, ο κ. Παπαρήγας βιάστηκε να εξάγει συμπεράσματα, χωρίς να γνωρίζει ποιο ακριβώς είναι το μοντέλο ένταξης που προτείνω.
Ξεχνάει ΠΡΟΚΛΗΤΙΚΑ ο κ.Ι.Π, ότι η Σύνοδος του μακαριστού επισκόπου Αρτεμίου αποτελεί συνέχεια της διδασκαλίας του μεγάλου ΑΝΤΙ-ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΣΤΗ ΤΟΥ ΑΙΩΝΑ ΜΑΣ Οσίου Ιουστίνου Πόποβιτς τον οποίον οι Γ.Ο.Χ. δεν αναγνωρίζουν ως Άγιο. Ξεχνά, επίσης, ο Ι.Π. ότι ο Όσιος Ιουστίνος Πόποβιτς αποδόμησε τα προσυνοδικά κείμενα της Συνόδου της Κρήτης ως αιρετικά και ο αντι-οικουμενιστικός του αγώνας είχε ως αποτέλεσμα να αποκλεισθεί στη Μονή Τσέλιε, ο ίδιος δε, αποτειχίστηκε από τους αιρετικούς επισκόπους της Σερβικής Εκκλησίας συμπεριλαμβανομένου και του Πατριάρχη Γερμανού.
Η Ομολογία Πίστεως των Γ.Ο.Χ. δεν έχει καμία σχέση με τη θεολογία της Συνόδου Αρτεμίου· η παρουσίασή τους ως ισοδύναμων εκκλησιολογικών λύσεων συνιστά θεολογικό σφάλμα. Οι βασικές διαφορές ΓΟΧ και Συνόδου Αρτεμίου είναι οι εξής:
Α. Η ιστορική ύπαρξη των Γ.Ο.Χ. στην Ελλάδα ξεκινά το 1924, με κύρια αιτία την αλλαγή του εκκλησιαστικού ημερολογίου (εισαγωγή του Διορθωμένου Ιουλιανού), την οποία θεωρούν πρωταρχική «καινοτομία» πίστεως. Αντιθέτως, η Σερβική Ορθόδοξη Εκκλησία δεν άλλαξε ποτέ το ημερολόγιό της· ακολουθεί το Ιουλιανό μέχρι σήμερα. Η ρήξη του Αρτεμίου με τη Σύνοδο του Βελιγραδίου δεν είχε λοιπόν καμία σχέση με το ημερολόγιο, αλλά βασίστηκε σε δογματικές διαφωνίες (συμμετοχή στο Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών, προσεγγίσεις με το Βατικανό) και σε ζητήματα εκκλησιαστικής διοίκησης.(Κοσσυφοπέδιο)
Β. Η πλειοψηφία των παλαιοημερολογητικών παρατάξεων θεωρεί ότι οι επίσημες (νεοημερολογίτικες) Εκκλησίες έχουν απωλέσει τη Θεία Χάρη και ότι τα μυστήριά τους είναι άκυρα ή ελλιπή. Ενδεικτική είναι η πορεία του πρώην Φλωρίνης Χρυσοστόμου (Καβουρίδη), ηγετικής μορφής του κινήματος των Γ.Ο.Χ., που σημαδεύτηκε από έντονες μεταβολές και αναθεωρήσεις.
Ο Επίσκοπος Αρτέμιος, αντιθέτως, ξεκίνησε τον αγώνα του με την αυτοσυνειδησία του κανονικού Σέρβου Επισκόπου που διώκεται αναίτια. Για μεγάλο χρονικό διάστημα, ο ίδιος και οι μοναχοί του απέφυγαν να κηρύξουν τις επίσημες Ορθόδοξες Εκκλησίες «στερημένες Χάριτος». Και αν στη συνέχεια η στάση του σκληρύνθηκε, αυτό οφείλεται στους συνεχιζόμενους διωγμούς και την αλλοίωση της πίστης. Η αρχική του προσέγγιση δεν ήταν η πλήρης απόρριψη του ορθοδόξου κόσμου, αλλά η κάθαρση της δικής του τοπικής Εκκλησίας.
Γ. Ο Επίσκοπος Αρτέμιος εφάρμοσε το πνεύμα του ΙΕ´ Κανόνα της Πρωτοδευτέρας και του ΛΑ´ Αποστολικού. Η ηγεσία του Πατριαρχείου Σερβίας, υποστήριξε, είχε διολισθήσει στην αίρεση του Οικουμενισμού και του συγκρητισμού (συμμετοχή στο Π.Σ.Ε, συμπροσευχές με ετεροδόξους κ.λπ.). Σύμφωνα με το δεύτερο μέρος του ΙΕ´ Κανόνα, η διακοπή κοινωνίας ήταν επιβεβλημένη και «άξια επαίνου», καθώς έγινε για δογματικούς λόγους και όχι για προσωπικά κίνητρα. Συνεπώς, η δημιουργία νέας δομής δεν αποτελεί σχίσμα — το οποίο καταδικάζει ο ΛΑ´ Αποστολικός — αλλά συνέχεια της αυθεντικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, που διαφυλάττει την πίστη.
Οι τρεις Αρχιερείς των Γ.Ο.Χ., στην αποκήρυξή τους, το 1935, δεν επικαλέστηκαν κανέναν συγκεκριμένο ιερό κανόνα, για να δικαιολογήσουν τη διακοπή κοινωνίας. Κι όμως, η Εκκλησία της Ελλάδος εισήγαγε το 1924 το Διορθωμένο Ιουλιανό ημερολόγιο — το οποίο διατηρεί το παραδοσιακό Πασχάλιο — και όχι το Γρηγοριανό. Το Γρηγοριανό είχε καταδικαστεί τον 16ο αιώνα, επειδή άλλαζε τον υπολογισμό του Πάσχα· το Διορθωμένο Ιουλιανό διαφέρει, σαφώ,ς από αυτό (διαφορετικές ημερομηνίες εορτών των αγίων, απουσία παπικών εορτών κ.λπ.).
Για τους Γ.Ο.Χ. το ημερολογιακό ζήτημα αποτελεί πρωτεύον δογματικό ζήτημα και ορόσημο της πτώσης· για τη Σύνοδο Αρτεμίου είναι δευτερεύον μπροστά στον κίνδυνο του δογματικού συγκρητισμού και του Οικουμενισμού. (ο τρόπος με τον οποίο έγινε η ημερολογιακή μεταβολή ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΤΟΥ ΠΑΡΟΝΤΟΣ).
Δ. Οι Γ.Ο.Χ. αντιμετώπισαν σοβαρές εσωτερικές κρίσεις ως προς την κανονικότητα των επισκοπικών τους χειροτονιών, αναζητώντας κατά περιόδους αναγνώριση ή χειροτονίες από εξωτερικές πηγές (όπως η Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία της Διασποράς). Ο Επίσκοπος Αρτέμιος, αντιθέτως, διέθετε αδιαμφισβήτητη, έγκυρη και κανονική χειροτονία από την επίσημη Σερβική Εκκλησία (χειροτονήθηκε το 1991)· όταν καθαιρέθηκε, προχώρησε στη χειροτονία δικών του «χωρεπισκόπων», με απόφαση κληρικολαϊκής συνέλευσης, για να εξασφαλίσει τη συνέχεια της κίνησής του.
Ζ. Οι Γ.Ο.Χ. λειτουργούν ως πλήρως παράλληλη και αυτόνομη εκκλησιαστική δομή, με ιεραρχία που αυτοπροσδιορίζεται ως η μόνη αληθινή Εκκλησία στην επικράτεια, όπως γράφεται στην ΟΜΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΠΙΣΤΕΩΣ ΓΟΧ. Η Σύνοδος Αρτεμίου, αντιθέτως, αυτοπροσδιορίζεται από την αρχή ως «Επαρχία εν διωγμώ και εξορία»: αποτειχισμένο τμήμα εντός της ίδιας της Σερβικής Εκκλησίας, σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, με στόχο την αντίσταση εκ των έσω στην αίρεση του Οικουμενισμού και με την ελπίδα ότι η επίσημη Σερβική Εκκλησία θα επιστρέψει κάποτε στην ορθή τροχιά.
Η Εκκλησία της Ινδονησίας: Ορθόδοξη — όχι «Γ.Ο.Χ. Ινδονησίας»
Η αναφορά σε «Γ.Ο.Χ. Ινδονησίας» είναι ανακριβής. Υπάρχει η Ορθόδοξη Εκκλησία της Ινδονησίας (GOI — Gereja Ortodoks Indonesia), η Ορθοδοξία της οποίας αποδεικνύεται από την πορεία και το έργο της, και όχι από την ένταξή της στη Σύνοδο του Αρχιεπισκόπου Καλλινίκου. Η ταύτισή της με το γοχικό σχήμα αποτελεί ιστορική και εκκλησιολογική ανακρίβεια.
Ο γράφων παρακολουθεί την πορεία της επί δύο δεκαετίες — δεν την «ανακάλυψε» πρόσφατα, όπως έκανε ο κ. Παπαρήγας, βρίσκοντας ευκαιρία να ξεκινήσει αντιοικουμενιστικό αγώνα. Η αναγνώριση της Ορθοδοξίας της GOI δεν είναι ευκαιριακή ρητορική στρατηγική, αλλά καρπός μακροχρόνιας παρακολούθησης και γνώσης της εκκλησιαστικής πραγματικότητας της περιοχής.
Ο κ. Παπαρήγας, αντί να παρουσιάσει την πλήρη εικόνα, επιλέγει να αποσιωπήσει τα σχετικά μου άρθρα: δεν δημοσιεύει το πρωτογενές υλικό, δεν παραθέτει τις αναλύσεις που έχουν δημοσιευθεί επί σειρά ετών, δεν αναφέρει τη μακροχρόνια παρακολούθηση της GOI. Αρκείται σε συμπεράσματα που κατασκευάζει ερήμην του πραγματικού υλικού. Αυτό δεν είναι επιχειρηματολογία· είναι επιλεκτική παρουσίαση στην υπηρεσία προκαθορισμένης ατζέντας. Αντί να απαντήσει στα επιχειρήματά μου — τα οποία δεν συνάδουν με τη γοχική αφήγηση — προτιμά να τα αποσιωπήσει, σαν να μην υπήρξαν ποτέ. Έτσι, ο αναγνώστης μένει με την ψευδή εντύπωση ότι η αναγνώριση της GOI είναι κάτι πρόσφατο, ευκαιριακό και συνδεδεμένο με το γοχικό σχήμα, ενώ στην πραγματικότητα πρόκειται για Ορθόδοξη Εκκλησία με ανεξάρτητη πορεία, της οποίας η αναγνώριση προηγείται χρόνια της εμπλοκής του κ. Παπαρήγα.
Ας τεθεί, λοιπόν, ένα απλό και μετρήσιμο ερώτημα: πόσους Προτεστάντες και Μωαμεθανούς βάφτισαν Ορθοδόξους τα τελευταία είκοσι χρόνια οι Γ.Ο.Χ. Ελλάδος;
Όταν, λοιπόν, ο κ. Παπαρήγας συγκρίνει τα δύο σχήματα ως ισοδύναμα εκκλησιολογικά, αποσιωπά το θεμελιωδέστερο κριτήριο: το έργο της Εκκλησίας στον κόσμο. Η Ορθόδοξη Εκκλησία της Ινδονησίας (GOI) έχει αναδειχθεί σε έναν από τους πιο δυναμικούς πυρήνες Ορθόδοξης ιεραποστολής στη Νοτιοανατολική Ασία, με χιλιάδες βαπτίσεις πρώην Προτεσταντών και Μουσουλμάνων. Ασκεί συστηματική, μαζική ιεραποστολή, επιδεικνύει εξωστρέφεια και η Ορθοδοξία της σφραγίζεται από το ζωντανό της έργο.
Η Ορθοδοξία δεν αποδεικνύεται με θεωρητικές κατηγορίες, εσωστρέφεια και αφηγήσεις δογματικού ελέγχου. Αποδεικνύεται με έργο, με ιεραποστολή και με τη ζωντανή μαρτυρία της Πίστεως στα έθνη. Η Εκκλησία της Ινδονησίας διαθέτει αυτό το έργο.
Επίλογος.
Η αντίφαση, τελικά, δεν βρίσκεται στη δική μου θέση· βρίσκεται στην προσπάθεια του κ. Παπαρήγα να εντάξει διαφορετικά, ασύμβατα εκκλησιολογικά και θεολογικά σχήματα σε μια ενιαία «αντιοικουμενιστική» παράταξη, αγνοώντας θεμελιώδεις δογματικές διαφορές και αποσιωπώντας οποιοδήποτε υλικό που δεν εξυπηρετεί την αφήγησή του.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου