Περίοδοι εκκλησιαστικής σύγχυσης
Η ιστορία της Ορθόδοξης Εκκλησίας διδάσκει ότι η αλήθεια δεν
αποκαλύπτεται πάντοτε μέσα από θορυβώδεις δηλώσεις, αλλά συχνά μέσα από τη
σιωπηλή μολογία, την υπομονή και τη σταθερότητα στην Παράδοση. Σήμερα, η
περίπτωση του Μητροπολίτη Πάφου Τυχικού φέρνει και πάλι στο προσκήνιο ένα
παλαιό, αλλά πάντοτε επίκαιρο ερώτημα:
Είναι αιρετικός όποιος αντιστέκεται στον Οικουμενισμό,
αρνείται τις συμπροσευχές, ή μήπως αιρετικός είναι η αλλοίωση της
εκκλησιολογικής συνείδησης;
1. Εσφαλμένη χρήση του όρου «αίρεση»
Στον σύγχρονο εκκλησιαστικό λόγο παρατηρείται ένα επικίνδυνο
φαινόμενο: ο όρος «αίρεση» χρησιμοποιείται όχι ως δογματικός χαρακτηρισμός,
αλλά ως μέσο εκφοβισμού ή φίμωσης.
Η Ορθόδοξη Εκκλησία είναι σαφής: Αίρεση δεν είναι διαφωνία ή
πιστότητα στην Παράδοση, αλλά απόκλιση από την αλήθεια της πίστεως. Κανένας
επίσκοπος, όσο υψηλή θέση κι αν κατέχει, δεν έχει το δικαίωμα να χαρακτηρίζει
άλλον επίσκοπο αιρετικό χωρίς συνοδική κρίση.
Αυτό δεν είναι τυπικό· είναι θεμέλιο της εκκλησιολογίας μας.
Όταν παραβιάζεται, η Εκκλησία κινδυνεύει όχι από «κραυγές», αλλά από αθέμιτη
εξουσία.
2. Αντίθεση στον Οικουμενισμό
Ο Μητροπολίτης Τυχικός κατηγορείται γιατί:
- Απορρίπτει
τον Οικουμενισμό,
- Δεν
αποδέχεται τις συμπροσευχές με αιρετικούς ή άλλες Ορθόδοξες Εκκλησίες,
- Ασκεί
κριτική στη Σύνοδο της Κρήτης.
Όμως, ας το δούμε με ειλικρίνεια: Πότε στην ιστορία της
Εκκλησίας η τήρηση των ιερών Κανόνων θεωρήθηκε αίρεση;
Οι αποστολικοί Κανόνες, οι Οικουμενικές Σύνοδοι και η
πατερική παράδοση απαγορεύουν ρητώς τη συμπροσευχή με αιρετικούς – όχι από
έλλειψη αγάπης, αλλά από σεβασμό στην αλήθεια.
Ο γέροντας Αυγουστίνος Πόποβιτς χαρακτήρισε τον Οικουμενισμό
«παναίρεση», όχι επειδή μισεί τους ετεροδόξους, αλλά επειδή βλέπει πίσω από τον
ψευδοδιάλογο μια προσπάθεια εξίσωσης της αλήθειας με την πλάνη. Αυτή η στάση
δεν είναι περιθωριακή· είναι βαθύτατα πατερική.
Συνεπώς, η στάση του Μητροπολίτη Τυχικού δεν είναι
νεωτεριστική. Είναι πιστή στην παράδοση.
3. Σύνοδος της Κρήτης και κριτική
Η Σύνοδος της Κρήτης (2016) παρουσιάστηκε από ορισμένους ως
δέσμευση και διαμφισβητήσιμο γεγονός. Όμως:
- Δεν
συμμετείχαν όλες οι Ορθόδοξες Εκκλησίες,
- Δεν
ανακηρύχθηκε Οικουμενική,
- Έχει
δεχθεί σοβαρή θεολογική κριτική.
Στην Ορθόδοξη Εκκλησία, καμία Σύνοδος δεν κρίνεται από
δελτία τύπου, αλλά από τη συνείδηση του πληρώματος της Εκκλησίας. Οι επίσκοποι,
οι κληρικοί και οι θεολόγοι έχουν όχι μόνο δικαίωμα, αλλά καθήκον να
επισημαίνουν θεολογικές ασάφειες.
Ο Μητροπολίτης Τυχικός δεν απορρίπτει την Εκκλησία, δεν
δημιουργεί σχίσμα, δεν ιδρύει παρασυναγωγές. Παραμένει εντός της Εκκλησίας,
ασκώντας κριτική με τον ίδιο τρόπο που έπραξαν οι Πατέρες και οι ομολογητές στο
παρελθόν.
4. Σιωπηλή ομολογία
Ιδιαίτερη σημασία έχει η προσωπική στάση του Μητροπολίτη
Τυχικού. Αντί να απαντά σε επιθέσεις με αντιπαραθέσεις, επιλέγει τη σιωπή και
την προσευχή. Σε έναν κόσμο όπου η εκκλησιαστική διαμάχη συχνά διολισθαίνει σε
προσωπικές αντιπαραθέσεις, αυτή η στάση αποτελεί μια πραγματική μολογία
πίστεως.
Οι Πατέρες διδάσκουν ότι:
«Η αλήθεια δεν χρειάζεται κραυγές για να επιβιώσει».
Η σιωπή του Τυχικού θυμίζει τους ομολογητές που διώχθηκαν
αλλά τελικά δικαιώθηκαν από την Εκκλησία. Δεν είναι τυχαίο ότι πολλοί πιστοί
στηρίζονται στην Παράδοση, ακόμα και όταν θεωρούνται “προβληματικοί” στην εποχή
τους.
5. Ποιος είναι τελικά αιρετικός;
Με βάση τα Ορθόδοξα κριτήρια, η απάντηση είναι ξεκάθαρη:
κανείς δεν είναι αιρετικός χωρίς συνοδική καταδίκη.
Τι δεν είναι αίρεση:
- Η
υπεράσπιση των ιερών Κανόνων,
- Η
απόρριψη των συμπροσευχών,
- Η
κριτική σε Οικουμενικές Συνόδους,
- Η
σιωπηλή μολογία.
Αντιθέτως, επικίνδυνη γίνεται η τάση να παρουσιάζεται η
χαλάρωση της πίστης ως «πρόοδος» και η πιστότητα ως «κραυγή».
6. Ένας επίσκοπος της Παράδοσης
Ο Μητροπολίτης Πάφου Τυχικός, ανεξαρτήτως προσωπικών
συμπαθειών ή αντιπαθειών, εμφανίζεται ως επίσκοπος που επιλέγει να μείνει
πιστός στη συνείδησή του, στον Θεό και στην Εκκλησία. Δεν διεκδικεί ρόλο ηγέτη,
δεν ζητά δικαίωση από τα μέσα, δεν χρησιμοποιεί τον λαό ως εργαλείο.
Αυτό από μόνο του αποτελεί ισχυρό επιχείρημα για τη
γνησιότητά του.
Επίλογος
Η Εκκλησία δεν σώζεται με εκκλησιαστική διπλωματία ή
χαρακτηρισμούς. Σώζεται όταν οι επίσκοποί της τολμούν να μείνουν πιστοί στην
Παράδοση, ακόμα κι αν αυτό έχει κόστος.
Η περίπτωση του Μητροπολίτη Τυχικού δεν είναι απλώς μια
προσωπική διαμάχη. Είναι καθρέφτης της εποχής μας:
- Η
ομολογία πίστεως συχνά βαπτίζεται «κραυγή»,
- Η
χαλάρωση της πίστης παρουσιάζεται ως «ενότητα».
Η τελική κρίση ανήκει στην Εκκλησία και στην ιστορία. Μέχρι
τότε, η στάση του Μητροπολίτη Τυχικού θυμίζει ότι η Ορθοδοξία προχωρά με πίστη,
υπομονή και σταθερότητα, όχι με συμβιβασμούς.
Α.Χ., Θεολόγος
ΠΗΓΗ.ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου