ΣΧΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ ΣΤIΣ EΡΓΑΣΙΕΣ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΟΥ ΔΙΑΛΟΓΟΥ ΟΡΘΟΔΟΞΩΝ-ΑΓΓΛΙΚΑΝΩΝ.

 

Εισαγωγικά.

Η Αλεξάνδρεια φιλοξενεί τις εργασίες της Διεθνούς Επιτροπής Θεολογικού Διαλόγου Ορθοδόξων και Αγγλικανών (ICAOTD), στην Πατριαρχική Καθέδρα και υπό την ευλογία του Πατριάρχου Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής κ.κ. Θεοδώρου Β΄.

Την Ορθόδοξη πλευρά της Επιτροπής συντονίζει ως συμπρόεδρος ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Βελγίου κ. Αθηναγόρας, εκπρόσωπος του Οικουμενικού Πατριαρχείου, ενώ από την πλευρά της Αγγλικανικής Κοινωνίας συμπροεδρεύει ο Επίσκοπος Michael Lewis. (https://www.romfea.gr/epikairotita-xronika/78702-aleksandreia-topos-synantisis-kai-dialogou-foto)

 

------------------------------------------------------------------------------------------------------

Ο Πατριάρχης Αλεξανδρείας εκφώνησε ομιλία της οποίας ολόκληρο το κείμενο βρίσκεται στο link. https://www.romfea.gr/images/article-images/2026/09/Romfea2/xairetismos-alexandreias.pdf

Σχολιάζοντας την ομιλία αυτή σημειώνουμε τα παρακάτω:

1.  Ο χαιρετισμός αναφέρεται στη λεγόμενη «Διεθνή Επιτροπή Θεολογικού Διαλόγου» μεταξύ Ορθοδόξων και Αγγλικανών. Από την ορθόδοξη πατερική σκοπιά, εδώ εντοπίζεται η ρίζα του προβλήματος: η Εκκλησία δεν διεξάγει διαλόγους «ισοτιμίας» με κοινότητες εκτός των ορίων της αληθινής Εκκλησίας.

Σύμφωνα με τον Άγιο Κυπριανό Καρχηδόνος  και την καθολική πατερική παράδοση, όσοι βρίσκονται εκτός της αλήθειας δεν μπορούν να τοποθετούνται σε καθεστώς εκκλησιαστικής ισοτιμίας. Ο οικουμενισμός, όπως ορθά έχει επισημανθεί σε πανορθόδοξα κείμενα και αντιοικουμενιστικές ομολογίες (όπως οι Εγκύκλιοι του Σέρβου  Οσίου  Ιουστίνου του 1974), συνιστά εκκλησιολογική πλάνη, διότι υπονοεί εσφαλμένα ότι οι ετερόδοξες ομολογίες αποτελούν «εκκλησίες» με σωτηριώδη υπόσταση.

2.  Το κείμενο μιλάει με  ωραία λόγια για ιεραποστολή, κατήχηση, ειρήνη και αγάπη. Όμως ομιλεί με γενικότητες. Δεν λέει ποτέ τι πιστεύει: Δηλώνει ρητά ότι μόνο η Ορθόδοξη Εκκλησία είναι η μία, αγία, καθολική και αποστολική Εκκλησία; Δηλώνει ότι οι Αγγλικανοί είναι εκτός Εκκλησίας και πρέπει να επιστρέψουν σε αυτήν; Όχι. Αντ' αυτού χρησιμοποιεί φράσεις όπως «κοινή χριστιανική μαρτυρία» και «αδελφική συνεννόηση», σαν οι Αγγλικανοί να είναι αδέλφια μας στην πίστη — κάτι που ορθόδοξα δεν ισχύει.

3.  Η ομιλία αποσιωπά πλήρως σοβαρότατες αγγλικανικές παρεκκλίσεις: Πρώτον, αγνοεί την αλλοίωση του μυστηρίου της Ιεροσύνης (χειροτονίες γυναικών στον επισκοπικό και πρεσβυτεριανό βαθμό), οι οποίες αναιρούν την ορθόδοξη αντίληψη περί ιερού μυστηρίου.

Δεύτερον, αποσιωπά τον ηθικό εκτροχιασμό δηλ.τη θεσμοθέτηση  χειροτονιών ομοφυλόφιλων επισκόπων και τις επίσημες ευλογίες ομόφυλων ζευγαριών που αντιτίθενται ανοιχτά στη χριστιανική ηθική.

Τρίτον, παραβλέπει τις δογματικές αποκλίσεις, όπως η εμμονή στο Filioque και η ασάφεια γύρω από τα Μυστήρια, που καταδεικνύουν ένα αγεφύρωτο χάσμα.

4. Η επίκληση του Οσίου Δανιήλ του Κατουνακιώτη —όπως και άλλων μορφών του Αγίου Όρους— ως "θεολόγων της ενότητας" αποκόπτεται από το ιστορικό και πνευματικό της πλαίσιο. Οι συγκεκριμένοι Πατέρες αγωνίστηκαν σθεναρά κατά του οικουμενισμού και του συγκρητισμού και όχι υπέρ αμφίσημων διαλόγων. Η παρουσίασή τους ως προδρόμων του σύγχρονου οικουμενικού κινήματος αλλοιώνει ουσιαστικά τη μαρτυρία τους.

5.  Η αναφορά στη ρωσική Εξαρχία στην Αφρική ως «αντικανονική» φωτίζει μόνο τη διοικητική διάσταση. Μια ολοκληρωμένη κριτική οφείλει να επισημάνει την αμφίδρομη παθογένεια: το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας έχει πρωτοστατήσει σε οικουμενιστικά ανοίγματα (Σύναξη Κρήτης 2016, συμπροσευχές και μικτές «λειτουργίες» με ετεροδόξους). Η Ρωσική Εκκλησία, ως αντιδραστική κίνηση, ιδρύει εξαρχία στην Αφρική — αλλά η κριτική εδώ είναι αμφίδρομη: και οι δύο πλευρές ξεχνούν ότι η κανονικότητα δεν μετριέται μόνο διοικητικά αλλά και δογματικά.

6.Το κείμενο κυριαρχείται από έναν ανθρωπιστικό και κοινωνιολογικό λόγο, υποβαθμίζοντας τη σωτηριολογική αλήθεια της πίστης. Προτάσσονται οι ανθρώπινες προσπάθειες για κοινωνική ειρήνη, απουσιάζει ωστόσο το θεμελιώδες ορθόδοξο κάλεσμα σε μετάνοια και επιστροφή στην αλήθεια.

7. Από τη σκοπιά της πατερικής Ορθοδοξίας, το εν λόγω κείμενο αποτελεί κλασικό δείγμα του σύγχρονου «επισκοπικού οικουμενισμού»: περιστρέφεται γύρω από έννοιες όπως η ειρήνη, η αγάπη και ο διάλογος, αποφεύγοντας όμως την ομολογία της αλήθειας, τον έλεγχο των αιρέσεων και το κάλεσμα προς τους ετεροδόξους. Όπως υπενθυμίζει ο Άγιος Ιγνάτιος ο Θεοφόρος, «όπου δεν είναι η Εκκλησία, εκεί δεν είναι και το Πνεύμα». Η αποστολή ενός ιστορικού Πατριαρχείου είναι η υπεράσπιση αυτής της ακριβούς αλήθειας και όχι η καλλιέργεια της θεολογικής σύγχυσης.

 π.Δ.Α