Σχόλια και παρατηρήσεις στο Κοινό Ανακοινωθέν του Θεολογικού Διαλόγου Ορθοδόξων – Αγγλικανών

 

Πρωτοπρεσβύτερος Δημήτριος Αθανασίου

Η δημοσίευση του Κοινού Ανακοινωθέντος της Διεθνούς Επιτροπής Αγγλικανικού-Ορθόδοξου Θεολογικού Διαλόγου (ICAOTD) από την Αλεξάνδρεια εγείρει σοβαρότατα εκκλησιολογικά και δογματικά ερωτήματα. Από τη σκοπιά της  Ορθόδοξης Εκκλησιολογίας, ο διάλογος αυτός, όπως αποτυπώνεται στο κείμενο, κινείται σε μια επικίνδυνη οικουμενιστική τροχιά που αλλοιώνει την αυτοσυνειδησία της Μίας, Αγίας, Καθολικής και Αποστολικής Εκκλησίας.Στην συνέχεια θα προαπσθήσουμε να αποκρυπτογραφήσουμε τις οικουμενιστικές πλευρές του κοινοί ανακοινωθέντος.

Σε πλαίσια υπάρχουν αποσπάσματα από το κοινό ανακοινωθέν.

Ολόκληρο το κείμενο του ανακοινωθέντος υπάρχει στο link. https://www.romfea.gr/diafora/78782-koino-anakoinothen-gia-ton-theologiko-dialogo-agglikanon-orthodokson

 

Θεολογικός σχολιασμός

ΚΕΙΜΕΝΟ. Κατὰ τὴν ἐν Ἀλεξανδρείᾳ συνάντησιν, ἡ Ἐπιτροπὴ προώθησεν περαιτέρω τὴν ἐπεξεργασίαν τοῦ κειμένου ὑπὸ τὸν τίτλον «Μαρτυροῦντες τὸν Χριστὸν ἐν τῷ συγχρόνῳ κόσμῳ», τὸ ὁποῖον πραγματεύεται θέματα σχετικῶς ὡς πρὸς τὴν ἱεραποστολήν, τὴν μαρτυρίαν,, τὴν μετάνοιαν, τὴν πνευματικὴν διαμόρφωσιν καὶ τὴν μαθητείαν. Ἐπὶ τῇ βάσει ταύτης τῆς θεμελιώσεως, ἡ Ἐπιτροπὴ ἐξήτασεν τὸν τρόπον, δι᾿ οὗ αἱ δύο παραδόσεις ἡμῶν ἀντιλαμβάνονται τὴν χριστιανικὴν διαμόρφωσιν καὶ, εἰδικώτερον, τὸν τρόπον, καθ᾿ ὃν ἡ Ἐκκλησία διαμορφώνει τοὺς πιστοὺς ὥστε νὰ ζῶσιν ὡς χριστιανοί, νὰ αὐξάνωνται ἐν Χριστῷ, νὰ μετέχωσι μυστηριακῶς τῆς ζωῆς τῆς Ἐκκλησίας, νὰ καλλιεργῶσι τὴν ἠθικὴν αὐτῶν διάκρισιν καὶ νὰ προετοιμάζωνται καταλλήλως διὰ τὴν διακονίαν καὶ τὴν ἱεραποστολήν.

 

ΣΧΟΛΙΑ. Το κείμενο τοποθετεί την Ορθόδοξη Εκκλησία και την Αγγλικανική Κοινωνία σε καθεστώς ισοτιμίας, κάνοντας λόγο για «αἱ δύο παραδόσεις ἡμῶν». Κατά την ορθόδοξη δογματική, δεν υπάρχουν «δύο παράδοσεις» εκ των οποίων η καθεμία αποτελεί κλάδο της Εκκλησίας, αλλά υπάρχει η Μία Εκκλησία που διακρατεί την ακεραιότητα της Αποστολικής Παράδοσης και οι ετερόδοξες ομολογίες που έχουν αποκοπεί από αυτήν.

 

Ὡς κεντρικὸς ἄξων τῆς συζητήσεως ἐλήφθη τὸ ὅραμα τοῦ Ἀποστόλου Παύλου ἐν τῇ πρὸς Ἐφεσίους Ἐπιστολῇ (δ´ 12–13): «πρὸς τὸν καταρτισμὸν τῶν ἁγίων εἰς ἔργον διακονίας, εἰς οἰκοδομὴν τοῦ σώματος τοῦ Χριστοῦ, μέχρι καταντήσωμεν οἱ πάντες εἰς τὴν ἑνότητα τῆς πίστεως καὶ τῆς ἐπιγνώσεως τοῦ υἱοῦ τοῦ Θεοῦ, εἰς ἄνδρα τέλειον, εἰς μέτρον ἡλικίας τοῦ πληρώματος τοῦ Χριστοῦ».

 

ΣΧΟΛΙΑ. Η χρήση αυτού του εδαφίου από την επιστολή του Αποστόλου Παύλου στον διάλογο ανάμεσα σε Ορθοδόξους και Αγγλικανούς δημιουργεί σοβαρά προβλήματα.

Η  «ενότητα της πίστης» δεν είναι κάτι που πρέπει να φτιάξουμε στο μέλλον μέσα από διαπραγματεύσεις διχασμένων Εκκλησιών, αλλά υπάρχει ήδη ακέραιη στην Ορθόδοξη Εκκλησία. Η  προσέγγιση παρουσιάζει λανθασμένα το Σώμα του Χριστού ως χωρισμένο και ότι η ενότητα αναζητείται με αμοιβαίους συμβιβασμούς. Επιπλέον, ο αγγλικανικός χώρος χαρακτηρίζεται από δογματική πολυμορφία και προσωπικές ερμηνείες, κάτι που έρχεται σε αντίθεση με την αυστηρή τήρηση της Ιεράς Παράδοσης. Επομένως, τονίζεται ότι τέτοιοι διάλογοι χωρίς προηγούμενη συμφωνία στα δόγματα κινδυνεύουν να οδηγήσουν σε μια ψεύτικη ενότητα και σε σχετικισμό, αφού για την Ορθοδοξία η πνευματική τελειότητα και η πορεία προς τον Χριστό ζούνε αποκλειστικά μέσα στα όρια της κανονικής της Εκκλησίας.

 

Ἡ Ἐπιτροπὴ ἐξήτασε δύο εἰσηγήσεις: τὴν μὲν πρώτην ὑπὸ τὸν τίτλον «Καθημερινὴ ζωὴ καὶ πνευματικαὶ πρακτικαί» ἐξ ἐπόψεως ὀρθοδόξου, τὴν δὲ δευτέραν ὑπὸ τὸν τίτλον «Ἀρχαὶ καὶ πρακτικαὶ τῆς Ἀγγλικανικῆς πνευματικότητος», βασιζομένην ἐπὶ πηγῶν τῆς Ἀγγλικανικῆς παραδόσεως.

 

Η  αποδοχή «πνευματικών πρακτικών» και «αρχών πνευματικότητας» από την αγγλικανική πλευρά αγνοεί το γεγονός ότι οι Αγγλικανοί στερούνται έγκυρης αποστολικής διαδοχής και μυστηριακής ζωής με βάση τα κριτήρια των Αγίων Πατέρων και των Οικουμενικών Συνόδων. Η παρουσίαση των Αγγλικανών ως φορέων εκκλησιαστικής ζωής και διακονίας πλήττει την ορθόδοξη διδασκαλία περί του μυστηριακού σώματος του Χριστού.

Ὡς καὶ κατὰ τὰς προηγουμένας συναντήσεις, τὸ ἔργον τῆς Ἐπιτροπῆς ἐστηρίχθη ἐπὶ τῆς καθημερινῆς προσευχῆς καὶ λατρευτικῆς ζωῆς. Τὰ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς συμμετέσχον τῆς Θείας Λειτουργίας ἐν τῇ ἱστορικῇ Ἱερᾷ Μονῇ τοῦ Ἁγίου Σάββα τοῦ Ἡγιασμένου, παρουσίᾳ τοῦ Μακαριωτάτου Πατριάρχου Ἀλεξανδρείας κ. Θεοδώρου Β΄. Κατὰ τὴν ἐν Ἀλεξανδρείᾳ συνάντησιν, ἡ Ἐπιτροπὴ προώθησεν περαιτέρω τὴν ἐπεξεργασίαν τοῦ κειμένου ὑπὸ τὸν τίτλον «Μαρτυροῦντες τὸν Χριστὸν ἐν τῷ συγχρόνῳ κόσμῳ», τὸ ὁποῖον πραγματεύεται θέματα σχετικῶς ὡς πρὸς τὴν ἱεραποστολήν, τὴν μαρτυρίαν,, τὴν μετάνοιαν, τὴν πνευματικὴν διαμόρφωσιν καὶ τὴν μαθητείαν.

 

Η από κοινού συμμετοχή Ορθοδόξων και ετεροδόξων –συγκεκριμένα Αγγλικανών– σε προσευχές, μοναστήρια και ζητήματα πνευματικής ζωής δημιουργεί μια ψευδή εντύπωση ενότητας και μια επιφανειακή «χριστιανική ταυτότητα» πέρα από την ορθή πίστη (δόγμα). Καθώς τα Ορθόδοξα μέλη της Επιτροπής δεν θέτουν ως προϋπόθεση την επιστροφή των ετεροδόξων στην Ορθόδοξη Πίστη, ο διάλογος μετατρέπεται από «διάλογο αλήθειας» σε «διάλογο συμβιβασμού», αγνοώντας το γεγονός ότι οι Αγγλικανοί έχουν απομακρυνθεί από τη διδασκαλία της Εκκλησίας σε θέματα πίστης και ηθικής. Τέτοιες πρωτοβουλίες αντανακλούν μια προβληματική οικουμενιστική μεθοδολογία που θυσιάζει την εκκλησιολογική αλήθεια για χάρη μιας επιφανειακής συνεργασίας, κάτι που όχι μόνο δεν θεραπεύει το σχίσμα, αλλά το νομιμοποιεί θολώνοντας τα όρια ανάμεσα στην Εκκλησία και την πλάνη.