Η παρακλητική προσευχή προς το Άγιο Πνεύμα του Οσίου Μαξίμου του Γραικού

Του Πρωτοπρεσβυτέρου Δημητρίου Αθανασίου

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ

Ένα σπουδαίο εκδοτικό γεγονός, με μεγάλη εκκλησιαστική και εκκλησιολογική σημασία συνέβη το σωτήριο έτος 2014. Συγκεκριμένα μετά από προσπάθειες, που διήρκησαν περίπου δυόμιση χρόνια, εκδόθηκε στην Ορθόδοξη ελληνική υμνογραφική γλώσσα ο Παρακλητικός Κανόνας στο Άγιο Πνεύμα του Οσίου και θεοφόρου πατρός ημών Μαξίμου του Γραικού.

Το έργο είναι συλλογικό και η έκδοση έγινε «προνοία, κόποις και συνδρομή», του πρωτοπρεσβυτέρου Δημητρίου Αθανασίου, Καθηγητού Χημικού, και της Πρεσβυτέρας Χαρούλας Τσουλιάη, καθηγήτριας φιλολόγου (Άρτα 2014).

Ο ακριβής τίτλος του έργου είναι: «Αγίου Μαξίμου του Γραικού - Κανών Παρακλητικός εις το Θείον και Προσκυνούμενον, Πανάγιον και Παράκλητον Πνεύμα».

Αν και μεγάλο μέρος του Αρτινού λαού αγνοεί το παραπάνω γεγονός, λόγω εσκεμμένων εμποδίων, εν τούτοις το έργο αυτό έχει καταχωρηθεί στην Εθνική Βιβλιοθήκη με ISBN 978-960-93-6214-6 και βρίσκεται όχι μόνο στις βιβλιοθήκες Ελληνικών Πανεπιστημιακών ιδρυμάτων αλλά και ξένων (Ρωσικών, Αμερικανικών και άλλων) καθώς επίσης και στις βιβλιοθήκες Αγιορείτικων Μονών και κελιών. Επίσης αναγνωρισμένου κύρους Πανεπιστημιακοί διδάσκαλοι δημοσίευσαν αξιόλογες κριτικές για το έργο αυτό. (Μερικές δημοσιεύονται παρακάτω).

Οι εκδόσεις ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ προέβησαν σε  δεύτερη έκδοση με νέα επί πλέον στοιχεία. Η συγκεκριμένη έκδοση του Παρακλητικού Κανόνα στο Πανάγιο Πνεύμα έχει πολύ μεγάλη σημασία και για τους παρακάτω κυρίως λόγους.

1. Είναι ο μοναδικός Παρακλητικός Κανόνας προς το Πανάγιο Πνεύμα, που υπάρχει στην Εκκλησιαστική υμνογραφία και Γραμματεία.. Ο Άγιος Μάξιμος ο Γραικός είναι ο πρώτος που συνέθεσε, ως μοναχός στη Μονή Βατοπαιδίου, Παρακλητικό Κανόνα στον Τίμιο Πρόδρομο, αλλά και ο πρώτος που συνέθεσε παρακλητικό κανόνα στο Πανάγιο Πνεύμα, ως έγκλειστος στη Μονή Βολοκολάμσκ.

2. Το υμνογραφικό κείμενο δίνεται για πρώτη φορά στο Χριστεπώνυμο πλήρωμα στην ελληνική ορθόδοξη υμνογραφική γλώσσα, για προσευχητική χρήση, μετά από 462 χρόνια από τη σύνθεσή του στη ρωσοσλαβονική.

Για την έκδοση του συλλογικού έργου συνεργάστηκαν:

Α.Ο Μητροπολίτης Κυρήνης Αθανάσιος, Έξαρχος του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας στην Ρωσία.

Β. Ο Μητροπολίτης Κυθήρων κ.κ. Σεραφείμ.

Γ. Ο ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια, στο τμήμα Ελληνικών σπουδών κ. Βλάσιος Σαββίδης.

Δ. Ο Υμνογράφος και καθηγητής Αγιολογίας, Αντ. Μάρκου.

Ε. Ο πρωτοπρεσβύτερος Δημήτριος Αθανασίου και η πρεσβυτέρα φιλόλογος, Χαρούλα Τσουλιάη.

ΣΤ. Ο Μουσικοδιδάσκαλος και πρωτοψάλτης, Γεώργιος Χρονόπουλος.

Σύντομα ιστορικά στοιχεία για τον κανόνα και την διαδικασία της έκδοσής του

«Ο Κανών εις το Άγιον Πνεύμα - γραφείς αρχικώς κατά την πρώτη φυλάκισή του στην Μονή Βολοκολάμσκ υπό του εγκλείστου Μοναχού Μαξίμου, κάτω από πολύ αυστηρές συνθήκες, με κάρβουνο στον τοίχο του κελλίου του στην ελληνική γλώσσα, μετά την απελευθέρωσί του και την εν τω μεταξύ εκμάθηση της Ρωσικής γλώσσης, μεταγλωττισθείς στην Ρωσική του μορφή – είναι πρωτότυπος και περισπούδαστος διά τα υψηλά θεολογικά του νοήματα...» (Από τον πρόλογο του Μητροπολίτη Κυθήρων κ. Σεραφείμ)

Η μετάφραση του κειμένου από τη Ρωσοσλαβονική στη νέα ελληνική γλώσσα έγινε από ειδικό μεταφραστικό κέντρο. Ο έλεγχος της μετάφρασης έγινε από Ρώσους Ελληνιστές καθηγητές «προνοία του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Κυρήνης κ.κ. Αθανασίου» μετά από παράκλησή μας και η μετατροπή του νεοελληνικού κειμένου στην Ορθόδοξη υμνογραφική γλώσσα είναι έργο του καθηγητή και υμνογράφου κ. Αντωνίου Μάρκου στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων του Κέντρου Αγιολογικών μελετών «Όσιος Συμεών ο μεταφραστής».

Ο μουσικολογικός έλεγχος του Κανόνα έγινε από τον Πρωτοψάλτη και Μουσικοδιδάσκαλο κ. Γεώργιο Χρονόπουλο και η φιλολογική επιμέλεια των κειμένων έγινε από την πρεσβυτέρα Χαρούλα Τσουλιάη, καθηγήτρια φιλόλογο.


Ο συγκεκριμένος παρακλητικός Κανόνας κλείνει με μια προσευχή προς το Πανάγιο Πνεύμα,τμήμα της οποίας δημοσιεύουμε στην συνέχεια.

ΠΡΟΣΕΥΧΗ ΕΙΣ ΤΟ ΠΑΝΑΓΙΟΝ ΠΝΕΥΜΑ

Δέχου Δέσποτα, Πανάγαθε Παράκλητε, μοναδική Αγία και προσκυνουμένη και ομοούσιος και αδιαίρετος Τριάς, την πενιχράν ταύτην παράκλησιν, ην ηυδόκησαςπροσφέρειν Σοι, άνθρωπος αμαρτωλός και κατακεκριμένος και συγχώρησόν μοι τα παραπτώματα, τα εκούσια και τα ακούσια.

Εκ των κρυφίων μου καθάρισόν με και εκ των προς εμέ αλλοτρίων, ελέησον τον δούλον Σου. Ευδόκησον επ’ εμοί τω αμαρτωλώ και ελεεινώ και την αδύναμονψυχήν μου επίσκεψον διά της Σης χάριτος και θεράπευσον την συντριβήν αυτής.

Ελέησόν με Δέσποτα, Παράκλητε Θεέ, ελέησόν με· αγίασόν μου την ψυχήν και το σώμα· φώτισόν μου τον νούν και την διάνοιαν· κάθαρον το εμόν συνειδός από πάσης ακαθαρσίας, από λογισμών ρυπαρών, από προφάσεων πονηρών, από νοήσεων Σε υβριζόντων, από πάσης υπερηφανείας και οιήσεως και επάρσεως, αλαζονείας τε και θράσους και υπεροψίας, σατανικής ταλαντεύσεως, φαρισαικής υποκρισίας και από πάσης αχρείας και πονηράς συνηθείας. Από πάντων τούτων απάλλαξόν με εντελώς, Δέσποτα Κύριε, διά της χάριτος του δεδοξασμένου Σου ονόματος.

Δώρησαί μοι μετάνοιαν αληθή, καρδίας συντριβήν, ταπείνωσιν, πραότητά τε και ησυχίαν· πάσαν ευσέβειαν χριστιανικήν, κατανόησίν τε και τέχνην πνευματικήν και πάσαν σύνεσιν, εν ευχαριστία και υπομονή τελουμένην.

Ω Θεέ, διά της χάριτος της δόξης του ονόματός Σου, εισάκουσόν μου του αμαρτωλού δεομένου Σου και αξίωσόν με τον υπόλοιπον της αθλίας ζωής μου χρόνον, εν μετανοία γνησία διελθείν, μετά πάσης ταπεινώσεως, αγνότητος και πνευματικής εγκρατείας.

Διατήρησόν με, Δέσποτα, εν τη Ορθοδόξω Ομολογία της προς Σε Πίστεως, ιν’ αξιωθώ εν πάσαις ταίς ημέραις της ζωής μου υμνείν Σε, ευλογείν Σε και δοξάζειν Σε λέγων: Άγιος ο Θεός, ο Πατήρ ο Άναρχος· Άγιος Ισχυρός, ο Υιός Αυτού ο Συνάναρχος· Άγιος Αθάνατος, το Πνεύμα το Άγιον, το εκ του Πατρός εκπορευόμενον και εν Υιώ  αναπαυόμενον·

 Τριάς Αγία δόξα Σοι.

Δόξα Σοι Αγία Τριάς ομουσία, ζωοποιέ και αδιαίρετε· πάντων ένεκα δόξα Σοι…