Ο άγιος Ιωάννης της Κλιμακος αποδεικνύεται, από το βαθυστόχαστο αυτό έργο του, βαθύτατος γνώστης της ανθρώπινης ψυχής, όταν η επιστήμη της ψυχολογίας ήταν άγνωστη και ως έννοια.
Με θαυμαστό τρόπο, ανατέμνει την ανθρώπινη ψυχή και προσπαθεί να εντοπίσει τις αμαρτωλές έξεις της και τις καταβολές, ώστε να την θεραπεύσει και να τη θωρακίσει από την ψυχοκτόνο δράση της αμαρτίας και του κακού.
Γνωρίζει πως στην ανθρώπινη ψυχή υπάρχουν βαθμίδες κάθαρσης από τα πάθη και επίσης βαθμίδες απόκτησης των αρετών.
Γι’ αυτό και ιεραρχεί με καταπληκτικό τρόπο την κάθαρση και την απόκτηση αρετών, ώστε να γίνεται με τον πλέον ενδεδειγμένο τρόπο.
Έστω για παράδειγμα: αρχίζει με τις αρετές της μετάνοιας, της υπακοής, της μνήμης του θανάτου, για να αποκολλήσει τον άνθρωπο από την αμαρτία και προχωρεί σε υψηλές αρετές, όπως τις διακρίσεως, της ησυχίας, της απάθειας, της ταπεινοφροσύνης κλπ.
Οι απόκτηση των αρετών είναι έτσι ταξινομημένες στο ιερό σύγγραμμα, ώστε η κάθε αρετή να προϋποθέτει την προηγούμενη και αυτή να είναι προϋπόθεση για την επόμενη.
Πέραν του βαρύτατου πνευματικού της περιεχομένου η «Κλίμαξ» αποτελεί και ένα θαυμαστό λογοτεχνικό μνημείο.
Είναι γραμμένη σε κομψή και καλοδουλεμένη ελληνική γλώσσα.
Ο ιερός συγγραφέας χρησιμοποίησε ένα μεγάλο πλήθος καλολογικών εκφράσεων, ζωηρών παραστατικών εικόνων, παρομοιώσεων και προσωποποιήσεων, προκειμένου να οδηγήσει τον αναγνώστη στην καλλίτερη κατανόηση των νοημάτων.
Εκτός από δάσκαλος παρουσιάζεται και ως άριστος χειριστής του της ελληνικής γλώσσας και του τρόπου σκέψεως και εκφράσεως.
Με άλλα λόγια η «Κλίμαξ» έχει και μεγάλη φιλολογική αξία.
Η μελέτη αυτού του καταπληκτικού βιβλίου αποδεικνύεται πολύ χρήσιμη αυτή την ιερή περίοδο, πολύτιμος οδηγός του πνευματικού μας αγώνα και γι’ αυτό η Εκκλησία μας έχει αφιερώσει, όπως προαναφέραμε, την Δ΄ Κυριακή των Νηστειών στον συγγραφέα του και σε αυτό.
Να μας παροτρύνει να εντάξουμε στον όλο πνευματικό μας αγώνα και την μελέτη του. Και τούτο, διότι δεν εύκολο χωρίς πνευματική καθοδήγηση να αποκομίσουμε οφέλη.
Χρειαζόμαστε την πνευματική εμπειρία των αγίων μας, οι οποίοι, κατόρθωσαν να νικήσουν τους τρεις μεγάλους εχθρούς: τον διάβολο, τον πτωτικό κόσμο και την σάρκα, η οποία ρέπει προς την αμαρτία.
Η «Κλίμαξ» του αγίου Ιωάννη αναμφίβολα θα μας βοηθήσει να μπορέσουμε να ανταποκριθούμε στη μεγάλη πρόσκληση, να προσπαθήσουμε να νικήσουμε και εμείς αυτούς τους τρεις εχθρούς μας.
Να πραγματοποιήσουμε τη μεγάλη μας υπέρβαση· να αγωνιστούμε σθεναρά εναντίον του μεγαλύτερου (από τους άλλους δύο) εχθρού μας, του πτωτικού εαυτού μας, του «παλαιού ανθρώπου» (Κολ.3,9), που φωλιάζει μέσα μας και μας πολεμά αδιάκοπα, επιδιώκοντας την πνευματική μας καταστροφή.
Και γι’ αυτό χρειαζόμαστε την Θεία Χάρη και την βοήθεια των θεουμένων αγίων μας.
Η πνευματική μας πορεία αυτή την ιερή περίοδο αποτελεί μια σπουδαία ευκαιρία αυτογνωσίας και μεταστροφής.
Η Εκκλησία, αφυπνίζει τη συνείδησή μας, μας αποκαλύπτει την πτωτική μας κατάσταση και μας προσφέρει τα αναγκαία μέσα για τη θεραπεία και την αποκατάστασή μας.
Μέσα στο κατανυκτικό κλίμα των ημερών και με τη βοήθεια της συνειδητής μας εκκλησιαστικής ζωής, των ιερών ακολουθιών, των ψυχοφελών αναγνωσμάτων και τον προσωπικό μας αγώνα, καλούμαστε να ανακτήσουμε τη χαμένη πνευματική αυτοσυνειδησία μας και να συναισθανθούμε την οικτρή κατάσταση της αμαρτωλότητάς μας, η οποία μας κρατά δέσμιους και μακριά από τη σωστική χάρη του Θεού.
Μας καλεί, τέλος, να λάβουμε τη μεγάλη απόφαση: να εγκαταλείψουμε τον σκοτεινό και δύσοσμο βούρκο της αμαρτίας και να πορευθούμε προς το καθαρό φως του ουρανού.
Να βαδίσουμε την ουρανοδρόμο ατραπό, η οποία διέρχεται αναπόφευκτα μέσα από την Εκκλησία, διά της οποίας επιτελείται η κάθαρση και πραγματώνεται η εν Χριστώ τελείωση.
Λ. Σ.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου