Εγκωμιαστικός εις τον Άγιον Μάρκον τον Ευγενικόν

 

(Συντεθείς υπό του Μοναχού Γερασίμου Μικραγιαννανίτου, υμνογράφου της Μ.τ.Χ.Ε.)

Κρατεί μεν ο Άτλας μυθικώς τον κόσμον με τους ώμους του· κρατεί δε αληθώς η Ορθοδοξία τον Άγιον Μάρκον.

Θα επιχειρήσουμε να συντάξουμε ένα κείμενο εγκωμιαστικό για τον Άγιον Μάρκον τον Ευγενικόν, στύλο και υπέρμαχο της Ορθοδοξίας, βασιζόμενοι στους επαινετικούς χαρακτηρισμούς που αποδίδονται σε αυτόν από την εγνωσμένη και χαριτωμένη από τον Θεό υμνολογική γραφίδα του Μοναχού Γερασίμου Μικραγιαννανίτου. Ο Μοναχός συνέθεσε και την ασματική ακολουθία του Αγίου Μάρκου, η οποία, εγκριθείσα υπό της Ιεράς Συνόδου (αρ. πρωτ. 2226/873/1.10.1964), ψάλλεται κατά την επίσημον πανήγυριν και εορτήν του Αγίου Μάρκου (19 Ιανουαρίου και 23 Ιουνίου), εφόρου και προστάτου του φερωνύμου ενοριακού Ναού εις Κάτω Πατήσια, οδός Αλ. Παπαναστασίου 48 (περιοχή Θυμαράκια). Επομένως, θα χρησιμοποιήσουμε εκτενώς την ακολουθία αυτήν στην σύνταξη του παρόντος κειμένου.

Όταν ανεφάνης από ρίζας ευγενικής και βλάστησες ως περιφανής κλάδος, Μάρκε μακάριε, κατέστης πλήρης καρπών του Αγίου Πνεύματος· στολίστηκες με την τελειότητα των αρετών, τον πλούτο της σοφίας και τον λόγον της χάριτος. Ανεδείχθης ποιμενάρχης της Εκκλησίας της Εφέσου αλλά και της Εκκλησίας απάσης, ως στύλος ακατάσειστος.

Όταν ως παμμέγιστος φωστήρ έλαμψες εξ Ανατολών με τη χάρη του Πνεύματος, ανέδειξες το ανέσπερον φως της Ορθοδοξίας, φανερώνοντας αυτό στη Δύση· και απέδειξες με τη λαμπρότητα των λόγων σου σε όλους το φως της Ορθοδοξίας. Σε αυτούς δε που είχαν φρόνημα ξένο προς τα πατρώα δόγματα, δηλαδή τα θεολογικά συστήματα των Λατίνων, τα ήλεγξες σφόδρα, γενόμενος έτσι Πύργος αρραγής της Εκκλησίας, μιμητής των Αποστόλων και Πατέρας της Εκκλησίας. Την κακίστην ένωση απέδειξες ως συνοδικώς άκυρη, ψευδή και ολέθρια, ενώ όλους όσους με σταθερότητα ενέμειναν στα θεία δόγματα τους στήριξες. Γι’ αυτό η Ορθόδοξος Εκκλησία σε υμνεί ως διδάσκαλον μέγα και λαμπρό φωστήρα (από τα προσόμοια του Μικρού Εσπερινού).

Κεκοσμημένος με αποστολικά χαρίσματα, ανεδείχθης αληθινός ρήτωρ της Ορθοδόξου πίστεως και θεόσοφος υποφήτης. Με τη δύναμη του λόγου σου και τη φανέρωση της αποδεδειγμένης αληθείας, απέδειξες την παρεκτροπή των κενών διδασκαλιών και την προσθήκη του Filioque στο Σύμβολο της Πίστεως, ως παρέκκλιση από την ευσέβεια της ορθής πίστεως, Πάτερ Μάρκε. Την ψυχήν σου δε διέθεσες υπέρ των θείων δογμάτων· γι’ αυτό και αξίως έχεις δοξασθεί από τον Χριστό ως Ιεράρχης ένθεος (από το δοξαστικό του Μικρού Εσπερινού).

Στην σοφία των λόγων σου, Μάρκε ένδοξε, δεν κατόρθωσαν να αντιτείνουν οι έξαρχοι της πλάνης· ενώ εσύ, με ανδρείο φρόνημα και λαμπρή ρητορική δεινότητα, μίλησες υπέρ των ορθών δογμάτων και με θαυμαστό τρόπο και ακρίβεια τα ανέπτυξες, τόσο στη Φερράρα όσο και στη Φλωρεντία· φίμωσες τα απύλωτα στόματα των Λατίνων (προσόμοιον του Μεγάλου Εσπερινού).

Σήμερα έλαμψε υπέρ τον ήλιο η πανέορτος μνήμη του προμάχου της Ορθοδοξίας, του παμμάκαρος Μάρκου, που ελάμπρυνε την Εκκλησία. Ας εορτάσωμεν λοιπόν οι Ορθόδοξοι πνευματικώς και με επίσημη φωνή, βοώντας:
Χαίρε, στύλος και εδραίωμα της Ανατολικής Εκκλησίας, και ο ακαταγώνιστος έλεγχος των Δυτικών. Χαίρε, ασφαλής ταμίας των αληθινών δογμάτων, θησαυρός των Πατερικών παραδόσεων και ισχυρός καταπέλτης της Δυτικής ανταρσίας. Χαίρε, Μάρκε Πατήρ ημών, μιμητά των Αποστόλων και ένδοξε Πρόεδρε της Εκκλησίας της Εφέσου. Σου δεόμεθα, πρέσβευε για εμάς ώστε να μείνουμε ασάλευτοι στην καλήν ομολογίαν και να λυτρωθούμε από κάθε αίρεση (δοξαστικόν του Εσπερινού).

Έχοντας την λάμψη της Αποστολικής χάριτος και πυρπολούμενος από θείο ζήλο, όπως ο Ηλίας ο μέγας προφήτης, στάθηκες προασπιστής των Πατρώων δογμάτων και συνήγορος της Ορθοδοξίας που ευρισκόταν σε δεινό κίνδυνο. Ανέστειλες τα θολά ρεύματα που μας κατέκλυζαν από τη Δύση και διέσωσες την Ορθοδοξία. Γι’ αυτό άδομεν σε ευχαριστηρίους ωδές και με οφειλόμενο χρέος τιμούμε τη μνήμη σου, για να λυτρωθούμε, Άγιε, από τις περιστάσεις.

Ποιος θα σε υμνήσει επαξίως, Μάρκε πολυθαύμαστε, της Εκκλησίας της Εφέσου Πρόεδρε και πάσης της Εκκλησίας, υφηγητά και διδάσκαλε; Εσύ ύψωσες μέγα τρόπαιον στη Φλωρεντία, καθώς με τη δύναμη του Πνεύματος ίσχυσες κατά πάντων. Μονομάχος άριστος της καλής ομολογίας, διέλυσες τους ισχυρισμούς των Λατίνων· αλλά ως ζηλωτής των Αποστόλων και των Πατρικών παραδόσεων, το θεόπνευστο στόμα σου ας ικετεύει απαύστως υπέρ αυτών που σε τιμούν.

Έχοντας ανατραφεί με τα Αποστολικά δόγματα, την αποστολικήν αλήθειαν και την κατά πάντα αναλλοίωτη πίστη, σε όλους υπέδειξες, Μάρκε Πατήρ ημών, την μόνην εκ του Πατρός εκπόρευσιν του Αγίου Πνεύματος, όπως ο Ευαγγελιστής Ιωάννης γράφει και διδάσκει, και απέδειξες τους υιούς της Δύσεως ως παραχαράκτες της ορθής διδασκαλίας. Ω κορυφή των Πατέρων και στήριγμα της Εκκλησίας, φύλαττε εμάς που επιτελούμεν τη μνήμη σου από την λύμη και την επιβουλή των εχθρών (από τα ιδιόμελα της Λιτής).

Χαίρε, της Ορθοδοξίας φωστήρ, θησαύρισμα της αληθινής θεολογίας, στόμα των ορθών δογμάτων, που κατακαίει την κακοδοξία και την κατάπτωση των αιρετικών. Χαίρε, γλώσσα που με πάσα σοφία κήρυξε την ακρίβεια των σεπτών παραδόσεων στη Φλωρεντία, Μάρκε μακαριώτατε, σκήνωμα και κατοικία του Αγίου Πνεύματος, αρμονικότατο όργανο της ουράνιας σοφίας. Χαίρε, Ιεράρχα Χριστού, των Αποστόλων ζηλωτή και ομότροπε, που φέρεσαι με το ίδιο ζήλο και μέσα σου το θείο πυρ· εφανερώθης μέγας πρόμαχος της αληθείας. Λαμπρώς εκήρυξες το Άγιον Πνεύμα εκ του Πατρός προερχόμενον και την προσθήκη στο Σύμβολο της Πίστεως ως άτοπη στηλίτευσες, δίδοντας την καλή ομολογία για το αμέθεκτον της ουσίας του Θεού και το μεθεκτόν των θείων ενεργειών. Παρακάλεσε τον Χριστό να δοθεί σε όλους εμάς που σε ευφημούμε το μέγα έλεος (από τα στιχηρά προσόμοια του Εσπερινού).

Περιζωσμένος από την ισχυρή δύναμη του Αγίου Πνεύματος, κατέβαλες τις φάλαγγες του σκότους και θριάμβευσες. Ω του θαύματος! Μόνος εσύ ανέλαβες τον μεγάλο αγώνα υπέρ της αληθείας έναντι όλων όσων ήσαν αντίθετοι· αλλά με τον Χριστό που σε ενδυνάμωσε, κατήγαγες νίκη θαυμαστή και έσωσες την Εκκλησία που κινδύνευε. Τώρα, Μάρκε πανθαύμαστε, πρέσβευε στην Αγία Τριάδα να σωθούν οι ψυχές μας (δοξαστικόν).

Ως άγγελος της αληθείας, εξ Ανατολών προερχόμενος, πήγες στη Δύση, Μάρκε ιερώτατε, και με τη γεμάτη θεϊκή σοφία φωνή σου φανερώνεις τη λάμψη της Ορθοδοξίας. Γι’ αυτό θαυμάζοντας το μεγάλο σου κατόρθωμα, αναβοούμεν:

Χαίρε, πύργος της ευσεβείας. Χαίρε, γίγας της αληθείας. Χαίρε, των Πατρώων δογμάτων η ανάπτυξη. Χαίρε, των ξένων ρημάτων η κατάργηση. Χαίρε, ένθεον στόμα του Πνεύματος. Χαίρε, σάλπιγγα θεοκίνητος των Συνόδων των σεπτών. Χαίρε, ότι ελέγχεις τα φληναφήματα των Δυτικών. Χαίρε, ότι εκτρέπεις τις δυσσεβείς σοφιστείες. Χαίρε, σφοδρός των Λατίνων κατήγορος. Χαίρε, των πιστών ο μέγας συνήγορος. Χαίρε, του Χριστού ένθεος φίλος. Χαίρε, των σεπτών παραδόσεων η βίβλος. Χαίροις, Μάρκε Πατήρ ημών.

Αγάλλεται και χαίρει η Ορθόδοξος Εκκλησία που έχει εσένα ως στύλο αρραγή, μέγα εκφάντορα και στερρεό προμαχώνα. Αυτήν, όταν κινδύνευε, την διέσωσες, Άγιε Μάρκε, από τη Λατινική πλημμυρίδα. Γι’ αυτό η Εκκλησία τιμά και γεραίρει τη μνήμη σου (Ωδή Θ’ του Όρθρου).

Έχοντας αποκτήσει τον ζήλον των Αποστόλων, υπέστης πολλούς πόνους, κινδύνους και θλίψεις προκειμένου να διασώσεις την Εκκλησία αλώβητον, Μάρκε σοφέ, από τις αιρετικές απειλές της Δύσεως· γι’ αυτό σε ευφημούμεν (από τους Αίνους του Όρθρου).

Ας παρακαλέσουμε με θερμή προσευχή τον Άγιον Μάρκον τον Ευγενικόν να μεσιτεύει υπέρ ημών προς τον Κύριον, να μας στερεώνει στην ορθή πίστη και στην πρακτική άσκηση των πνευματικών αρετών (από τα μεγαλυνάρια της Παρακλήσεως του Αγίου).

Του Αγίου Πνεύματος ειληφώς, ως καθάρας Πάτερ, την ψυχήν σου ταις αρεταίς την έλλαμψιν, Μάρκε, των ευσεβών δογμάτων, υπέρμαχος εδείχθης ακαταγώνιστος. Χάριτι τη θεία καταυγασθείς, στύλος Εκκλησίας και εδραίωμα αρραγές, Μάρκε ανεδείχθης· στήριξε πάντας τη Ορθοδόξω πίστει, τους σε γεραίροντας.

Έχων παρρησίαν προς τον Χριστόν, Ιεράρχα Μάρκε, καθικέτευε εκτενώς να λυτρωθούμε πάντοτε από κάθε βλάβη, ανάγκη, πόνο και χαλεπό σκάνδαλο. Επικαλούμενοι την θαυματουργόν χάριν του Αγίου Μάρκου του Ευγενικού, ας προσέλθουμε ταπεινοί προσκυνητές στον Ιερό Ναό του Αγίου για να λάβουμε θείον έλεος, ίαση και αγιαστική χάρη

(πηγή: Ιερός Ναός Αγίου Μάρκου του Ευγενικού, Κάτω Πατήσια, Αθήνα).