Απόψεις και σχόλια στη Συνοδική απόφαση για τον επίσκοπο Τυχικό.

 

Εισαγωγικά 

Για την υπόθεση του επισκόπου Τυχικού, το ιστολόγιο έχει ήδη δημοσιεύσει αρκετά άρθρα, που εξηγούν ξεκάθαρα το εκκλησιολογικό του φρόνημα και τη στάση του απέναντι στην αποτείχιση. Κανονικά δεν θα χρειαζόταν να επανέλθουμε. Ωστόσο, η πρόσφατη απόφαση της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Κύπρου παρουσιάζει σοβαρά εκκλησιολογικά προβλήματα. Το παρόν άρθρο έχει στόχο να δείξει αυτές τις εκκλησιολογικές  εκτροπές, ώστε να κατανοήσουμε πόσο αυθαίρετη ήταν η Συνοδική απόφαση και πόσο άδικη εκκλησιολογικά ήταν  η αντιμετώπιση του επισκόπου, ανεξάρτητα από τις διαφωνίες μας που διατυπώσαμε παλιότερα και φυσικά ισχύουν και τώρα.

Υπενθυμίζουμε ότι η απόφαση της Κυπριακής Συνόδου, όπως δημοσιεύτηκε είναι η εξής:

Η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Κύπρου συνήλθε σήμερα, Πέμπτη, 8 Ιανουαρίου 2026, σε έκτακτη Συνεδρία, υπό την προεδρίαν της Α.Μ. του Αρχιεπισκόπου Κύπρου κ.κ. Γεωργίου και εξέτασε διεξοδικά το θέμα του έκπτωτου πρώην Μητροπολίτη Πάφου Τυχικού, μετά και την ομόφωνη επικύρωση της αποφάσεώς της, η οποία ελήφθη στη Συνεδρία της 23ης Μαΐου 2025, από την Αγία και Ιερά Σύνοδο του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Έλαβε υπόψη της την άρνηση του πρώην Μητροπολίτη Πάφου όπως συμμορφωθεί προς τους όρους τους οποίους ετέθησαν σ’ αυτόν από την Ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας της Κύπρου και όπως τον προέτρεψε προς τούτο η Αγία και Ιερά Σύνοδος του Οικουμενικού Πατριαρχείου.

-Μελέτησε επίσης τις απαράδεκτες από απόψεως εκκλησιαστικού ήθους κινήσεις του για προσφυγή στα Πολιτικά Δικαστήρια, πράγμα το οποίο καταδικάζεται από τους Ιερούς Κανόνες.

-Επισκόπησε την αναστάτωση που προκαλεί με τις δηλώσεις του και με μικρή ομάδα "ζηλωτών" στους πιστούς.

-Εσημείωσε την προσπάθειά του για δημιουργία διχοστασιών μεταξύ των μελών της Ιεράς Συνόδου, απευθυνόμενος ξεχωριστά και διαφορετικά σε όσους τον υπεστήριξαν και σε όσους υπεστήριξαν την έκπτωσή του.

-Απεφάσισε όπως επιβάλει στον πρώην Μητροπολίτη Πάφου Τυχικό την ποινή της επ’ αόριστον αργίας μέχρις ότου αυτός:

• Υποβάλει τη ζητηθείσα από την Ιερά Σύνοδο συγκεκριμένη Ομολογία Πίστεως
• Αποσύρει την προσφυγή του ή την πρόθεση προσφυγής του σε Πολιτικά Δικαστήρια
• Καταδικάσει τον αποτειχισμό από την Εκκλησία
• Αποδεχθεί νέα καθήκοντα στην Ιερά Αρχιεπισκοπή Κύπρου, τα οποία θα του ανατεθούν από τον Αρχιεπίσκοπο Κύπρου
• Παύσει να προκαλεί αναστάτωση και σκανδαλισμό του πληρώματος της Εκκλησίας

---------------------------------------------------------

Απόψεις και σχόλια στη Συνοδική Απόφαση

Α. Οι εκκλησιαστικές ποινές έχουν σκοπό τη διόρθωση, όχι την τιμωρία
Σύμφωνα με την παράδοση της Εκκλησίας, οι ποινές έχουν μόνο θεραπευτικό και παιδαγωγικό χαρακτήρα. Δεν προορίζονται για εκδίκηση ή τιμωρία. Η επιβολή «επ’ αόριστον» ποινής παραβιάζει αυτή την αρχή, γιατί δεν έχει καθορισμένο χρονικό όριο και γίνεται μέσο πίεσης, κάτι που δεν ταιριάζει με το εκκλησιαστικό ήθος.

Β. Η «επ’ αόριστον» αργία είναι αντικανονική.
Η Εκκλησία δεν γνωρίζει ποινές χωρίς καθορισμένη διάρκεια, ούτε ποινές που εξαρτώνται από το πότε ή αν κάποιος θα «συμμορφωθεί». Οι Κανόνες προβλέπουν είτε καθαίρεση είτε ποινή με συγκεκριμένο χρονικό όριο. Η επ’ αόριστον αργία είναι αυθαίρετη και αφήνει την ποινή να διαρκεί επ’ άπειρον χωρίς νέα κρίση.

Γ.  Η Εκκλησία ζητά Ομολογία Πίστεως μόνο όταν υπάρχει σαφής κατηγορία για αίρεση, που έχει εξεταστεί και καταδικαστεί συνοδικά. 

Η αποτείχιση δεν είναι αίρεση, γιατί δεν αμφισβητεί την Ορθόδοξη πίστη και κατοχυρώνεται από τον 15ο κανόνα της ΑΒ Συνόδου και την ορθόδοξη εκκλησιαστική παράδοση.

Δ. Οι Κανόνες δεν επιτρέπουν προσφυγή σε κοσμικά δικαστήρια μόνο αν η εκκλησιαστική κρίση είναι δίκαιη και πλήρης. Αν ο κατηγορούμενος πιστεύει ότι το εκκλησιαστικό όργανο λειτουργεί ταυτοχρόνως ως κατήγορος και δικαστής, η απόλυτη απαγόρευση προσφυγής είναι καταχρηστική και όχι εφαρμογή των Κανόνων.

Ε. Ο ισχυρισμός περί «σκανδαλισμού» πάλι δεν ευσταθεί.
Ο «σκανδαλισμός» δεν μπορεί να αποδίδεται γενικά και αόριστα. Απαιτείται συγκεκριμένη πράξη και αποδεδειγμένη βλάβη της εκκλησιαστικής κοινότητας. Η γενική αναφορά σε «αναταραχή» ή «σκανδαλισμό του πληρώματος» χωρίς αποδείξεις δεν επαρκεί και καθιστά την απόφαση κανονικά και νομικά αδύναμη.

ΣΤ.Η απόφαση καταργεί την ισοτιμία των Επισκόπων. Ο 34ος Αποστολικός Κανών ορίζει ότι όλοι οι Επίσκοποι είναι ίσοι. Η απαίτηση ο πρώην Μητροπολίτης να δεχθεί καθήκοντα που του ανατίθενται αποκλειστικά από τον Αρχιεπίσκοπο παραβιάζει αυτή την αρχή και εισάγει ένα αντικανονικό μοντέλο ιεραρχικής εξάρτησης.

---

Συμπέρασμα

Η συνοδική απόφαση παρουσιάζει σοβαρά προβλήματα: στον χαρακτήρα και τη διάρκεια της ποινής, στην απαίτηση Ομολογίας Πίστεως (έχουμε δημοσιεύσει σχετικό άρθρο), στην εφαρμογή των Κανόνων για τα πολιτικά δικαστήρια και στην παραβίαση της ισοτιμίας των Επισκόπων.