Ομολογία

 ΕΛΕΓΧΟΣ Καθήκον

ή αμαρτία;

 

«Μη κρίνετε ίνα μη κριθήτε» (Ματθ. 7, 1). Πολλοί ευσεβείς για να δικαιολογήσουν την απραξία τους βρίσκουν αποκούμπι σ’ αυτό το στίχο στην επί του όρους ομιλία του Σωτήρος Χριστού. Ο άγιος Χρυσόστομος ερμηνεύοντας αυτό το χωρίο λέει: «Ει τούτο κρατήσειεν (αν αυτή η άποψη επικρατήσει), άπαντα οιχήσεται (όλα θα χαθούν) και τα εν εκκλησίαις, και τα εν ταις πόλεσι, και τα εν τοις οικίαις. Και γαρ ο δεσπότης τον οικέτην, και η δέσποινα την θεραπαινίδα, και ο πατήρ τονυιόν και ο φίλος τον φίλον εάν μη κρίνωσιν, επιδώσει τα της κακίας (θα αυξηθεί η κακία). Και τι λέγω, ο φίλος τον φίλον; Τους εχθρούς εάν μη κρίνωμεν, ουδέποτε καταλύσαι δυνησόμεθα (δεν θα μπορέσουμε να σταματήσουμε) την έχθραν, αλλ’ άνω και κάτω πάντω γενήσεται (θα γίνουν όλα άνω κάτω) (Ομιλία 23 εις το Ματθαίον PG 57). Ο έλεγχος και η κριτική κατά τον Ιερό Χρυσόστομο, είναι όχι απλώς δικαίωμα, αλλά καθήκον του ανθρώπου.

Υπάρχουν όμως και οι αντιρρησίες που τους συναντάμε μπροστά μας, εκδιπλώνοντας τη θεολογική τους γνώση, που λέγουν. Και ποιοι είσαστε εσείς που θα κάνετε έλεγχο και θα στιγματίζετε εκτροπές και σφάλματα ηγετικών παραγόντων; Ο Ιησούς Χριστός τους αποδέχεται και σεις τους απορρίπτετε; Η Θεία Χάρη διοχετεύεται μέσα από τις Μυστηριακές πράξεις τους και σεις τοξεύετε βέλη εναντίον τους; Έχετε την ψευδαίσθηση πως είσαστε οι “καθαροί”. Πως έχετε την εξουσία να ελέγχετε τους “ακάθαρτους”;

Η απάντησή μας είναι σαφής και κατηγορηματική. Κανένας μέσα στην Εκκλησία δεν είναι καθαρός. «Τις γαρ καθαρός έσται από ρύπου; Αλλ’ ουδείς. Εάν και μία ημέρα ο βίος αυτού επί της γης» (Ιώβ 14, 4-5) (Κανείς όμως δε θα αθωωθεί. Διότι ποίος θα ευρεθεί καθαρός από το ρύπον των αμαρτιών; Κανείς. Κάθε άνθρωπος φέρει το ρύπον της αμαρτίας, έστω και αν μίαν ημέραν είναι ο βίος αυτού επί της γης) (Ερμηνεία Π. Τρεμπέλα, έκδοσις “Ο ΣΩΤΗΡ”, τόμ. 11^ης σελ. 190).

Αλλά ενώ κανένας από μας δεν είναι καθαρός, έχουμε όμως όλοι μας χρέος να είμαστε έντιμοι. Η εντιμότητα δεν είναι τελειότητα. Είναι στάση ζωής που οδηγεί στην τελειότητα. Και η εντιμότητα δε χρησιμοποιεί ποτέ το πάπλωμα, τη συγκάλυψη, την απόκρυψη της πραγματικότητας και την παρουσίαση πλαστού προσωπείου.

Οι εκτροπές αποτελούν οδύνη για ολόκληρη την εκκλησιαστική – πολιτική – οικογένεια, θλίψη και περιπέτεια. Η αποδοχή του ελέγχου σε οδηγεί στη μετάνοια, στη συντριβή και στην ομολογία σφαλμάτων και στην ταπείνωση.

Τα κείμενα των Γραφών είναι γεμάτα από εξιστορήσεις παραπτωμάτων που διαπράχτηκαν ακόμα και από ιερά πρόσωπα. Οι συγγραφείς δε φοβήθηκαν να τα καταγράψουν, η δε Εκκλησία δεν τα απώθησε στην κρύπτη της ιστορίας και στη σκιά της λησμοσύνης.

Αντίθετα, η κάθε συγκάλυψη είναι πράξη ανέντιμη, νοθεία, διψυχία, περιφρόνηση στην ευαγγελική καθαρότητα, προσαρμογή στο πνεύμα της σχετικοποιήσεως και της αλλοιώσεως της πνευματικής ζωής.

Η Εκκλησία βρίσκονταν πάντοτε στο κλίμα της εντιμότητας και προσανατολίζονταν προς την αλήθεια και προς την καθαρότητα και τα μέλη της συντρίβονταν από τις προσωπικές τους αμαρτίες. Δεν ασκούσαν διπλή ζωή, δεν απόκρυπταν τη μια όψη της ζωής τους για να προβάλουν την άλλη, και δε σκέπαζαν τα λάθη και τα ανομήματα των εκάστοτε υπευθύνων ηγετών για να παραπλανήσουν εκείνους που περπατούσαν σε κάποια απόσταση.

Οι ένοχοι επικαλούνταν το κοσμικό αξίωμα της ελευθερίας της προσωπικότητας και απαιτούσαν να αποσυρθούν οι πολλοί σε διακριτική απόσταση, να στέκονται μακριά, να μην αναμιγνύονται στην ιδιωτική ζωή των ποιμένων της Εκκλησίας, να σέβονται τις προτιμήσεις και τις επιλογές τους, οσοδήποτε και αν φαίνονται παράξενες.

Διασαλπίζουν προς κάθε κατεύθυνση «Δεν έχετε δικαίωμα να ελέγξετε την ιδιωτική μας… και να ασχοληθείτε με ο,τιδήποτε αποτελεί προσωπική μας υπόθεση». Αυτό ισχυρίστηκε και ο Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος με έγγραφο που ζητούσε από την Ανεξάρτητη Αρχή Προστασίας Δεδομένων, επειδή ο Μητροπολίτης έλεγε δεν είναι δημόσιο πρόσωπο και δεν ασκεί δημόσιο λειτούργημα και συνεπώς η προσωπική του ζωή είναι ελεύθερη να κάνει ότι επιθυμεί και είναι “ΠΑΝΤΕΛΩΣ” άσχετη με την άσκηση του δημοσίου λειτουργήματος (sic).

Η απάντηση της Ανεξάρτητης Αρχής ήταν καταπέλτης: «… Η δημόσια γνώμη δικαιούται να γνωρίζει, αν ένας μητροπολίτης, που προβάλλει εαυτόν ως στερούμενο προσωπικής ζωής και ως παράδειγμα αρετής, αγνότητας, αγαμίας και πενίας κ.λ.π. και ζητεί από το ποίμνιό του να μιμηθεί το παράδειγμά του, διάγει πράγματι βίο άκρως αντίθετο και σκανδαλώδη. Με άλλες λέξεις, οι προπαρατεθείσες εκδηλώσεις ιεραρχών δεν υπάγονται στην προσωπική ζωή τους, αλλά συνιστούν τμήμα ελεγχόμενου από τον τύπο δημόσιου βίου τους… Η αυτούσια προβολή στοιχείων, που σχετίζονται με σκανδαλώδεις συμπεριφορές μητροπολιτών ερωτικού ιδίως περιεχομένου, είναι απολύτως δικαιολογημένη…. Οι ιδιαίτερες περιστάσεις της ιδιωτικής του ζωής επηρεάζουν προφανώς την άσκηση του λειτουργήματός του, στο μέτρο που παραβιάζουν ευθέως τους Ιερούς Κανόνες… ανεξάρτητα απ’ τον τρόπο και το χρόνο που γίνονται (ακόμα δηλαδή και αν δε γίνονται σε δημόσιο χώρο), δεν καλύπτονται από την ιδιαίτερη προστασία της προσωπικής ζωής…».

Ποιος σοβαρός άνθρωπος τολμάει να υποστηρίξει, ότι ο ποιμένας, ο λειτουργός του Θείου Μυστηρίου και της λύτρωσης, έχει δικαίωμα να ξεχωρίσει την ιερατική από την ιδιωτική ζωή; Την εμπειρία και την προσωπική γεύση της λυτρωτικής Χάριτος, από την πειρασμική δοκιμή των έργων του σκότους;

Ο λειτουργός του Θεού είναι ο ποιμένας και ο πατέρας που προσφέρει από περιουσία ζωής, από εμπειρία Πνεύματος Αγίου, δίνει καρδιά, μεταβιβάζει φλόγα που βιώνει ο ίδιος. Όταν φοράει το επιτραχήλιο, μιλάει με το Θεό και διαλέγεται με το θρόνο της Χάριτος, και τα μεταδίδει όλα αυτά στα παιδιά του, στα λογικά πρόβατα της θείας ποίμνης, δηλαδή στα μέλη του Σώματος Ιησού Χριστού.

Η Εκκλησία δε χρησιμοποίησε ποτέ σαν όπλο το πάπλωμα. Το πάπλωμα είναι όπλο του διαβόλου, αυτός το χρησιμοποιεί κάθε στιγμή. Το προβάλλει σαν το σοφό του εφεύρημα, σαν το εργαλείο που καλύπτει την παράνομη πράξη και λυτρώνει το δράστη. Πειράζει τον άνθρωπο σπρώχνοντας με μαεστρία την εκτροπή και στην αμαρτία, και για να τον πείσει να κάνει το αποφασιστικό βήμα, τον παραπλανά, του δείχνει το πάπλωμα, του υπόσχεται ότι θα συμπαρασταθεί και θα καλύψει και δεν θα γίνει τίποτα γνωστό.

Εάν ο άνθρωπος υποκύψει στον πειρασμό και συρθεί στην περιπέτεια της αμαρτίας, τότε ο διάβολος αφήνει το πρώτο όπλο του και παίρνει στο χέρι το δεύτερο δηλαδή αρπάζει έναν τενεκέ και τον περιφέρει χτυπώντας τον, σαλπίζοντας παντού την αμαρτία ή το έγκλημα που έκανε, τον ξευτελίζει σαν προσωπικότητα και του θρυμματίζει την τιμή και την υπόληψή του.

Η διαβολική συγκάλυψη είναι μέσα στο σχέδιο της αποπλάνησης και της παρότρυνσης των πονηρών σχεδίων του.

Ο Ζακχαίος ήταν τελώνης, αμαρτωλός αλλά έντιμος, δεν κάλυψε τις ανομίες και τις αδικίες του, τις αποκάλυψε και τις έσβησε. Ενώ αντίθετα οι Φαρισαίοι αμάρταναν, αλλά τις έκρυβαν και πρόσθεταν ενοχές.

Όσοι προσπαθούμε σήμερα να αγγίξουμε το δάκτυλο στις πληγές με τον έλεγχο δεν το κάνουμε για να επιδείξουμε την καθαρότητα ή την αγιοσύνη μας, αλλά εκφράζουμε τον πόνο μας, την αγωνία μας και τη λαχτάρα μας για την αποκατάσταση της υγείας στην Ευχαριστιακή Κοινότητα.

Ο έλεγχος και η κριτική δεν είναι τιμωρία, είναι περιστολή του κακού και διόρθωσης των παρεκτρεπομένων, αποτελεί χρέος κάθε ανθρώπου, ιδίως των αξιωματούχων, γιαυτό και ο Θεός μας προειδοποιεί: «Ου μισήσεις τον αδελφόν σου τη διανοία σου· ελεγμώ ελέγξεις τον πλησίον σου και ου λήψη δι’ αυτόν αμαρτίαν) (Λευίτ. 9, 17), (Διώξε, δηλαδή, κάθε ίχνος μίσους από την καρδίαν σου για το συνάνθρωπό σου, που αμαρτάνει, και έλεγξέ τον έντονα, για να μη αμαρτήσεις και συ αδιαφορώντας για την αμαρτία του!).

Μεγάλη σύγχυση καλλιεργείται στο σημείο αυτό, δυστυχώς, και από κατά τεκμήριο πνευματικούς ανθρώπους. Αποκλείουν κάθε ιδέα κριτικής που θα έχει ως στόχο παράγοντες ή εκκλησιαστικά πρόσωπα, παρερμηνεύοντας αλήθειες του Ευαγγελίου. Αυτό φαίνεται ότι γίνονταν και στην εποχή του αγίου Χρυσοστόμου, γιαυτό πριν προχωρήσετε στην ανάλυση του χωρίου, που προαναφέραμε, προειδοποιεί: «Προσέχωμεν μετά ακριβείας, ίνα μη τα φάρμακα της σωτηρίας και τους της ειρήνης νόμους νομίζη τις ανατροπής και συγχύσεως νόμους» (Ας μη διαστρέφουμε τα πράγματα, λέει. Ας μη μετατρέψουμε τη Θεία διδασκαλία σε μοχλό για την υπονόμευση και ανατροπή των νόμων του Θεού, των νόμων της ειρήνης).

Ο μακαριστός επίσκοπος Φλωρίνης π. Αυγουστίνος χρόνια φώναζε και διαλαλούσε: «Εάν και σήμερα έχουμε αυτή την κατάστασι στην εκκλησία, είναι διότι λείπει ο έλεγχος. Ο έλεγχος οφείλει να γίνεται σύμφωνα με τους κανόνας της Εκκλησίας. Όταν δης ένα ελάττωμα στον αδελφό σου, να του το πης. “Αν δεν σε ακούση”, λέει ο Χριστός, “να το πης σε άλλους δύο μάρτυρας· και εάν πάλι δεν σε ακοιύση, πες το στην εκκλησία· εάν και την εκκλησία δεν ακούση, τότε μην έχεις σχέσι μαζί του”» (βλ. Ματθ. 18, 15-17).

Ο έλεγχος αναγκαίος και στον κλήρο

«Σήμερα υποστηρίζονται (έλεγε ο άγιος φλωρίνης) οι επίσκοποι οι πόρνοι και οι κίναιδοι – αφού θέλετε να μιλήσω έτσι. Έχουν πλέον δημιουργήσει κόμμα· και καλά διαμαρτύρονται εκεί οι Χριστιανοί.

Η εκκλησία είναι δεσποτοκρατούμενη, ενώ το κράτος μας είναι δημοκρατικό και φιλελεύθερο. Δημιουργήθηκε στην εκκλησία μια νοοτροπία νοσηρά.

Ενθυμούμαι, που κάποια μέρα ήρθε μία γυναίκα από ένα χωριό της επαρχίας μου και κατήγγειλε ένα παράπτωμα του ιερέως. Διέταξα αμέσως ανακρίσεις. Μόλις όμως το έμαθε αυτή, ήρθε και μου είπε· “Δεν κάνει εγώ να ελέγχω, θ’ αποσύρω την κατάθεσί μου…”, και έκλαιγε και εσπαράσσετο μέσα στη μητρόπολι.

Αυτή είναι νοσηρά αντίληψις. Υγιής στάσις είναι ο έλεγχος. Θα πρέπει όμως να τον εφαρμόσουμε πρεπόντως και σύμφωνα με τους κανόνας περί ελέγχου για να μη αφήσουμε να καταντήση η εκκλησία, όπως κατήντησε σήμερα…

Είναι φοβερά πράγματα αυτά. Ο Θεός να ελεήση την Εκκλησία του. “Μνήσθητι, Κύριε, της αγίας σου Εκκλησίας…” (Λειτ. Μ. Βασ. Μετά το “Εξαιρέτως…”).

Ο Τρεμπέλας έλεγε: Εάν πούμε ότι αγαπούμε εμείς την Εκκλησία, ψέματα θα πούμε· ένας ηγάπησε την Εκκλησία, ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός, και αυτός θα βρη τρόπο να οδηγήση το σκάφος της Εκκλησίας, που “κλυδωνίζεται αλλ’ ου καταποντίζεται”.

Ο Θεός να είναι μαζί μας.

Με συγχωρείτε που μιλώ λίγο αυστηρά, αλλά το επιβάλλει η ιδιότης μου και η όλη κατάστασι της εκκλησίας…».

Την ψυχούλα μας να κοιτάξουμε;

Το θεωρώ σατανικό το ρήμα τούτο.

Την ψυχούλα μας να κοιτάξουμε (έλεγε) και ν’ αφήσουμε την Εκκλησία του Χριστού στα χέρια των καθαρμάτων και των Γεροντίων και των εκφύλων; Έτσι λέτε; Πολύ καλά.

Είναι σαν να λένε· Να καίγεται το σπίτι και την ψυχούλα σου κοίταξε· να μη σβήσης τη φωτιά.

Να μπουν στο κατάστημά σου κλέφται και διαρρήκται και την ψυχούλα σου να κοιτάζης.

Σαν να λένε· Να έχης μαντρί με πρόβατα και να μην ενδιαφέρεσαι να διώξης τους λύκους.

Σαν να λένε: Να έχεις ωραίο αμπέλι με σταφύλια και ν’ αφήσης τ’ αγριογούρουνα να πάνε με τις μουτσούνες τους να το καταστρέψουν. Υπάρχει γεωργός που αδιαφορεί για το γεώργιό του; Υπάρχει αμπελουργός, που αδιαφορή για την άμπελόν του; Υπάρχει ποιμήν που αδιαφορή για τα πρόβατά του; Υπάρχει αξιωματικός, που αδιαφορή για το στράτευμά του; Δεν μπορεί αδελφοί μου να γίνη αυτό.

Εάν είσαι χριστιανός και πονείς, την Εκκλησία του Χριστού· πρέπει κοντά στον άλλο αγώνα που κάνεις για τον εαυτόν σου, ν’ αγωνισθής για την Εκκλησία του Χριστού. Η ανοχή αυτή που δεικνύουμε για την Εκκλησία του Χριστού είναι ενοχή και έγκλημα, είναι αμαρτία. Την ψυχούλα μας να κοιτάξουμε και ν’ αφήσουμε την Εκκλησία να περιέλθη στα καθάρματα και τα αποφώλια τέρατα και στους Γεροντίους και στην συνομοταξία αυτών; Την ψυχούλα μας να κοιτάξουμε. Το βιολί αυτό των κακών πνευματικών πατέρων που ευνούχισαν τον ευσεβή Ελληνικό λαό…».

Ζυγαριά για να ζυγίζουμε

τους ορθόδοξους κληρικούς

«Όπου ακούετε ορθόδοξο κήρυγμα,(συνεχίζει) όπου υπάρχουν αγωνισταί οι οποίοι διώκονται· το τονίζω· Όποιος δε διώκεται, δεν είναι γνήσιος. Είναι κάλπικος παράς. Όπου διώκεται επίσκοπος, αρχιμανδρίτης, ηγούμενος, κήρυκας του Ευαγγελίου, κοντά του να είστε. Τους άλλους μακριά. Δεν είναι γνήσια τέκνα της Ορθοδοξίας, υστερούνται της παρρησίας, η οποία είναι το πρώτο προσόν εις τας τοιαύτας κρίσιμους στιγμάς» (Από το βιβλίο “ΟΙ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΙ ΣΤΟΥΣ ΕΣΧΑΤΟΥΣ ΚΑΙΡΟΥΣ”).

Κάποιος καλός κληρικός, αρχιμανδρίτης, αγανακτισμένος που έλεγε πρόσφατα: «Γίνομαι έξω φρενών, όταν ακούω συναδέλφους μου να λένε, με περισσή δόση τάχα αυτομεμψίας, ότι δια τας αμαρτίας μας επιτρέπει ο Θεός να συμβαίνουν στις μέρες μας τόσο φοβερά ηθικά, οικονομικά σκάνδαλα μέσα στην Εκκλησία, και στην πολιτεία να ψηφίζουν και να εφαρμόζουν τέτοιους νόμους που ούτε στα Σόδομα και Γόμορρα δεν υπήρχαν. Ε ΟΧΙ! Ούτε ο λαός μας, ούτε ο κλήρος στην πλειοψηφία του έχει πέσει σε τέτοια ηθική υποστάθμη. Αυτό που επικρατεί τόσο στον κλήρο όσο και στον ευσεβή λαό, είναι η σιωπή της ανοχής που έχει επιβληθεί με την απειλή του κνούτου της εξουσίας ή την απειλή του “πνευματικού” κανόνα, ή την απάτη της δήθεν ευσέβειας. Αυτήν εκμεταλλεύεται η διαφθορά και ριζώνει». Και έχει δίκαιο. οι υψηλόβαθμοι ήρωες τόσων αποτρόπαιων σκανδάλων, είναι βέβαιο ότι το Θεό δεν τον φοβούνται πια. Εκείνο που τρέμουν, είναι η δημόσια κριτική και ο έλεγχος. Αυτόν θέλουν πάση θυσία να αποφύγουν. Και, δυστυχώς, μέχρι τώρα, το έχουν πετύχει…

Τι λέτε! Ο ΕΛΕΓΧΟΣ είναι καθήκον ή αμαρτία;

Εφ. Αγώνας μηνός Οκτωβρίου – Νοεμβρίου 2020