Δευτέρα, 4 Απριλίου 2016

Ο Θεος το βιβλιο Του την ΑΓΙΑ ΓΡΑΦΗ, το κατεστησε εξ υπαρχης το τελειωτερο, το αξιοπιστοτερο και το αυθεντικοτερο βιβλιο του Κοσμου.

Ο ΓΙΓΑΝΤΑΣ ΤΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ 
ΟΛΟΥ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ
του Θεολογου-Φιλολογου 
Κωνσταντινου Σιαμακη

Η Αγία Γραφή στη χειρόγραφη παράδοσί της είναι ο αδιαφιλονείκητος γίγαντας και βασιλεύς των βιβλίων όλου του κόσμου. Για παράδειγμα, σ' ολόκληρη την παράδοσι των ελληνικών κειμένων η αγία Γραφή κατέχει μόνη της το 12 η 13% των αρχαίων χειρογράφων, ενώ το υπόλοιπο 87 ή 88% το μοιράζονται πάνω από 2.100 αρχαίοι συγγραφείς, ήτοι 600 ειδωλολάτρες και 1.500 Χριστιανοί. Ίδια είναι η αναλογία και στην παράδοσι των λατινικών κειμένων μεταξύ της Βίβλου και των άλλων.
Για να γίνεται αντιληπτό κάθε γνώρισμα και πλεονέκτημα των βιβλικών χειρογράφων (πλήθος, αρχαιότης, ποιότης, κλπ.), θα τα συγκρίνω πολλές φορές με τ' αντίστοιχα γνωρίσματα των χειρογράφων παραδόσεων άλλων συγγραφέων ή γραμματειών, λ. χ. Του Ομήρου, του Ιπποκράτους, της αρχαίας ελληνικής γραμματείας γενικώς, της Ελληνορρωμαϊκής γενικώτερα, της ινδικής, της κινεζικής, της παλαιοαμερικανικής, κλπ.
Ένα πρώτο ερώτημα που γεννιέται στη σκέψι κάθε ανθρώπου, που θέλει να μάθη γι’ αυτά τα πράγματα, είναι αν σώζονται αυτόγραφα αρχαίων συγγραφέων, των Προφητών, των Ευαγγελιστών, των αρχαίων Ελλήνων και Λατίνων, των πατέρων της Εκκλησίας, και άλλων. Αυτόγραφα γενικώς σ' όλο τον κόσμο υπάρχουν μόνο από το ΙΒ' μ. Χ. αιώνα κι έπειτα, και μόνο Ελλήνων και Λατίνων συγγραφέων. Σώζονται λ. χ. αυτόγραφα τα πρακτικά της συνόδου που έγινε στην Κωνσταντινούπολι το 1.166, τα σχόλια του Ευσταθίου Θεσσαλονίκης στα Έπη του Ομήρου τα επιγραφόμενα Παρεκβολαί εις την Ιλιάδα και την Οδύσσειαν (από το 1180 περίπου), και ελάχιστα άλλα κείμενα, τα κείμενα των αρχαιοτέρων συγγραφέων σώζονται μόνο σε αντίγραφα. Αλλά και αν παρ' ελπίδα βρίσκαμε σήμερα ένα πολύ αρχαίο αυτόγραφο, λ. χ. την Προς Γαλατάς επιστολή του Αποστόλου Παύλου γραμμένη από το χέρι του, δεν θα καταλαβαίναμε ούτε θα μπορούσαμε ν' αποδείξουμε ότι είναι το αυτόγραφο του Αποστόλου.
Από τα κείμενα του Ελληνορρωμαϊκού κόσμού σώζονται αποσπάσματα εκτάσεως μισής ή μιας σελίδος ή ελαχίστων σελίδων από τον Δ΄ π. Χ. αιώνα (320 π. Χ.) · σπάνια ακέραια συγγράμματα από το Β΄ μ. Χ. αιώνα· και ολόκληρα βιβλία (δηλαδή τόμοι σαν τα σημερινά βιβλία με πολλά συγγράμματα σε κάθε τόμο) από τον Δ΄ μ. Χ. αιώνα (340 μ. Χ.)· και πρόκειται πάντοτε για Ελληνικά ή ελληνόγλωσσα κείμενα. Κυρίως όμως τα Ελληνικά Λατινικά κι Εβραϊκά κείμενα σώζονται και παραδίδονται σε χειρόγραφα του Θ' αιώνος και μεταγενέστερα. Τ' αρχαιότερα χειρόγραφα της Κοντινής Ανατολής (συριακά, κοπτικά, αραβικά, και λοιπά ανατολίτικα) Χριστιανικά μεν είναι σπανίως του Δ΄ αιώνος και μεταγενέστερα, κυρίως δε του ΙΒ' αιώνος και μεταγενέστερα, ισλαμικά δε του ΙΒ' αιώνος και μεταγενέστερα. Τ' αρχαιότερα χειρόγραφα της Μακρινής Ανατολής (Ινδικά, κινεζικά, ινδοκινεζικά) είναι του ΙΓ' αιώνος και μεταγενέστερα, τα δε αρχαιότερα παλαιοαμερικανικά είναι του ΙΣΤ' αιώνος μόνο.

Το αρχαιότερο χειρόγραφο του κόσμου που περιέχει ακέραιο βιβλίο είναι ο ελληνικός πάπυρος του Bodmer 2, του Β΄ αιώνος, που περιέχει το Κατά Ιωάννην ευαγγέλιον, και βρίσκεται στο Δουβλίνο της Ιρλανδίας. Το αρχαιότερο βιβλίο του κόσμου, δηλαδή τόμος με τη σημερινή έννοια, είναι το περγαμηνό χειρόγραφο 03 της Βίβλου· περιέχει την Παλαιά και την Καινή Διαθήκη, είναι βιβλιοδετημένο σε 5 τόμους, γράφτηκε το 340 μ. Χ. και βρίσκεται στη βιβλιοθήκη του Βατικανού με αριθμό 1.209· γι’ αυτό είναι γνωστό σα Βατικανό χειρόγραφο της Βίβλου, παρ' όλο που προέρχεται από την Αλεξάνδρεια. Υπάρχει του ίδιου αιώνος κι άλλο ένα ολόκληρο βιβλίο, περγαμηνό και πολύτομο, το Σιναϊτικό χειρόγραφο της Βίβλου (το 01), που προέρχεται πάλι από την Αλεξάνδρεια και βρίσκεται σήμερα στο Βρετανικό Μουσείο του Λονδίνου.
Πέντε είναι τα κυριώτερα χαρακτηριστικά γνωρίσματα με τα οποία τα χειρόγραφα της Βίβλου ξεχωρίζουν απ’ όλα τ' άλλα χειρόγραφα της προ-Χριστιανικής και Χριστιανικής γραμματείας.
1. Είναι τα περισσότερα απ’ όλα. Από 60.000 Ελληνικά χειρόγραφα που υπάρχουν σ' όλο τον κόσμο, τα 7.300 είναι της Βίβλου. Κανένα άλλο σύγγραμμα προ-Χριστιανικό ή Χριστιανικό δεν πλησιάζει σ' αυτό το ύψος. Τα 5.300 είναι της Κ. Διαθήκης και τα 2.000 της Π. Διαθήκης. Σχεδόν δεν υπάρχει στη γη βιβλιοθήκη ελληνικών χειρογράφων που να μην έχη χειρόγραφα της Βίβλου και είναι αδύνατο ένας ερευνητής να εξετάση όλα τα χειρόγραφά της με αυτοψία. Τα χειρόγραφα της Βίβλου βρίσκονται σε 380 βιβλιοθήκες όλων των ηπείρων απ’ αυτές οι εφτά κυριώτερες είναι οι εξής κατά σειρά πλήθους βιβλικών χειρογράφων: Άγιον Όρος (αν θεωρηθή σα μία βιβλιοθήκη), Μονή του Σινά, Εθνική Βιβλιοθήκη Παρισίων, Εθνική Βιβλιοθήκη Αθηνών, Βιβλιοθήκη του Βατικανού, Βρετανικό Μουσείο του Λονδίνου, κι Εθνική Βιβλιοθήκη της Πετρουπόλεως.

 Ίδια είναι, όπως λέχθηκε, η αναλογία και στη χειρόγραφη παράδοσι των λατινικών κειμένων ανάμεσα στη Βίβλο και στους άλλους συγγραφείς. Οι αρχαίοι Έλληνες συγγραφείς συνήθως παραδίδονται ο καθένας σε 1 μέχρι 10 χειρόγραφα, λίγες φορές δε μέχρι και σε 20 χειρόγραφα, και μόνον ο Όμηρος, που είναι ο άφταστος γίγαντας ανάμεσα σ' εκείνους, παραδίδεται σ' εκατοντάδες, ήτοι σε 190 χειρόγραφα η Ιλιάς και σε 80 η Οδύσσεια. Οι Χριστιανοί συγγραφείς που είναι στο πλήθος των χειρογράφων τους οι πλησιέστεροι προς τη Βίβλο, και είναι σ' αυτό ανώτεροι από τον Όμηρο αλλά πολύ κατώτεροι από τη Βίβλο, είναι ο Ιωάννης Χρυσόστομος, ο Ιερώνυμος, ο Ιωάννης Σιναΐτης (Κλίμαξ), το Σύνταγμα των κανόνων ( = Πηδάλιον), και τα λειτουργικά βιβλία (Ωρολόγιον, Τριώδιον, Μηναία, κλπ. ), Οι παλαιογράφοι, αυτοί δηλαδή που διαβάζουν τ' αρχαία κείμενα από τ' αρχαία χειρόγραφα και τα μεταφέρουν με τον κριτικό τους τρόπο στις έντυπες κριτικές εκδόσεις, όταν μαθαίνουν παλαιογραφία, ακόμη κι αν είναι φιλόλογοι που ασχολούνται με τον Όμηρο ή το Θουκυδίδη, και δεν ενδιαφέρονται για τη Βίβλο, μαθαίνουν κυρίως από τα χειρόγραφα της Βίβλου, διότι αυτά είναι από κάθε άποψι (πλήθος, αρχαιότητα, ποιότητα, γραφικό στυλ) τ' αντιπροσωπευτικώτερα της γενικής χειρόγραφης παραδόσεως. Επίσης τα χειρόγραφα της Βίβλου, λόγω του πλήθους και της αντιπροσωπευτικότητός των, αποτελούν για τους παλαιογράφους τον πιο ασφαλή γνώμονα για τη χρονολόγησι όλων των χειρογράφων, για τον προσδιορισμό δηλαδή του χρόνου κατά τον οποίο γράφτηκε το κάθε χειρόγραφο από το γραφέα του (όχι το κείμενο από το συγγραφέα του).

Πρώτη είναι επίσης η Βίβλος και σε σπαράγματα παπύρων, σε μεμονωμένα δηλαδή παπύρινα φύλλα ή τεμάχια φύλλων με αποσπάσματα κειμένων, τα οποία προέρχονται από διαλυμένα και κατεστραμμένα παπύρινα βιβλία. Από 20.000 εκδεδομένους τέτοιους ελληνικούς παπύρους, που υπάρχουν, οι πάπυροι της Βίβλου που εκδόθηκαν μέχρι το 1976 είναι 567, και αναλυτικώς 323 της Π. Διαθήκης και 244 της Καινής. Υπάρχουν δε και άλλοι τόσοι περίπου ανέκδοτοι, και άλλοι που βρέθηκαν μετά το 1976 επίσης ανέκδοτοι.
Της Π. Διαθήκης ο αρχαιότερος είναι ο πάπυρος του Rylands 458, του Β΄ π.Χ. αιώνος, που περιέχει αποσπάσματα από τα κεφάλαια 23-28 του Δευτερονομίου κατά την αρχαία ελληνική μετάφρασι των Εβδομήκοντα, και βρίσκεται στο Μάντσεστερ της Αγγλίας· της δε Κ. Διαθήκης μέχρι εφέτος (1995) αρχαιότερος θεωρούνταν ο πάπυρος πάλι του Rylands 457, που είναι γραμμένος κατά τα έτη 100-120, και περιέχει αποσπάσματα από το κεφάλαιο 18 του Κατά Ιωάννην ευαγγελίου. πέρυσι όμως, (το 1994), βιβλικός επιστήμων και κορυφαίος παπυρολόγος Πέτρος Thiede, βασισμένος σε τεκμήρια όχι μόνο παπυρολογικά παλαιογραφικά και κωδικολογικά αλλά και φυσικά, απέδειξε ότι ο πάπυρος του Κατά Ματθαίον ευαγγελίου, του οποίου 10 σπαράγματα φυλάγονται στο μουσείο του κολλεγίου Magdalen της Οξφόρδης και περιέχουν ισάριθμα ευανάγνωστα αποσπάσματα χωρίων από το κεφάλαιο 26 του ευαγγελίου, είναι γραμμένος το έτος 70 μ. Χ., δηλαδή όσο ζούσαν ακόμη μερικοί Απόστολοι και πολλοί αυτόπτες του Κυρίου Ιησού Χριστού, ίσως δε κι ο ευαγγελιστής Ματθαίος. Η ανακάλυψι αυτή είναι η μεγαλείτερη φιλολογική και θεολογική ανακάλυψι του αιώνος μας, συγκλόνισε τόσο τους ειδικούς όσο και όλο το Χριστιανικό κόσμο. Δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στο αγγλόγλωσσο διεθνές περιοδικό Time (23-1-1995, τόμ. 145, τεύχ. 3, σελ. 43) σε άρθρο του R. N. Ostling με τίτλο «Ένα βήμα πλησιέστερα στον Ιησού;» (A Step Closer το Jesus?), και στη συνέχεια ανακοινώθηκε με όλες τις επιστημονικές λεπτομέρειες από τον ίδιο τον P. Thiede στα μεγαλείτερα παπυρολογικά περιοδικά του κόσμου και σε βιβλικά και παπυρολογικά συνέδρια. Στους Times του Λονδίνου ο Thiede χαρακτηρίστηκε ως ο άνθρωπος που θα μεταμορφώση την περί Χριστιανισμού αντίληψί μας (εννοούν τη μέχρι σήμερα υπάρχουσα αρνητική αντίληψι για την αρχαιότητα κι αυθεντικότητα των πηγών της Χριστιανικής πίστεως, δηλαδή των βιβλικών κειμένων). Ο πάπυρος είχε αγοραστή το 1901 στο Λούξορ της Αιγύπτου από τον Αγγλο C. Huleatt, εφημέριο της εκεί και τότε αγγλικανικής παροικίας. Παρέμενε στο προειρημένο πανεπιστημιακό μουσείο αδημοσίευτος μέχρι το 1953 κι ανερεύνητος μέχρι πέρυσι. Τα 3 σπαράγματα του, των οποίων δημοσιεύεται εδώ φωτογραφία, περιέχουν, χωρίς καμία απολύτως διαφορά από το εκκλησιαστικό μας κείμενο της Κ. Διαθήκης, τα εξής χωρία του ευαγγελίου· (στα παπυρικά σπαράγματα διαβάζονται όσα μέρη των χωρίων γράφω με μαύρα κεφαλαία γράμματα):
Η μεγαλυτερη φιλολογικη και θεολογικη ανακαλυψι ολων των αιωνων. 

(Aποσπασματα απο το κεφάλαιο 26 του ευαγγελίου, που είναι γραμμένος το έτος 70 μ. Χ., δηλαδή όσο ζούσαν ακόμη μερικοί Απόστολοι και πολλοί αυτόπτες του Κυρίου Ιησού Χριστού, ίσως δε κι ο ευαγγελιστής Ματθαίος).
26,10: γνούς δε ο Ιησούς είπεν αυτοίς· τι κόπους παρΕΧΕΤΕ τη ΓΥΝΑΙΚΙ; ΕΡΓΟΝ ΓΑΡ καλόν ειργάσατο εις εμέ.
26,14: Τότε ΠΟΡΕυθείς εις των δώδεκα, Ο ΛΕΓΟΜενος Ιούδας ΙΣΚΑΡΙώτης, προς τουΣ ΑΡΧΙΕΡΕΙΣ είπε· τι θέΛΕΤΕ ΜΟΙ δούναι, και εγώ υμίν παραδώσω αυτόν;
26,31: τότε λέγει ΑΥΤΟΙΣ Ο ΙΗΣΟΥΣ· πάντες υμείς ΣΚΑΝΔΑΛΙΣΘΗσεσθε ΕΝ ΕΜΟΙ ΕΝ τη νυκτί ΤΑΥΤΗ.
Κανένα άλλο έργο της αρχαιότητος, ούτε τα Έπη του Όμηρου, δεν έχει τόσα παπυρικά αποσπάσματα, όσα έχει η Βίβλος, ούτε φυσικά και τόσο κοντά στ' αυτόγραφα, όσο η Βίβλος.
Τα χειρόγραφα τόσο της Βίβλου όσο και όλων των άλλων κειμένων του Ελληνορρωμαϊκού κόσμου και της Κοντινής Ανατολής είναι από 3 γραφικές ύλες: πάπυρο, περγαμηνή (κατεργασμένο λεπτό δέρμα), και χαρτί. Σε πάπυρο μόνο αποσπάσματα, αλλά και ολόκληρα το Κατά Ιωάννην ευαγγέλιον, οι Επιστολές του Πέτρου και του Ιούδα, και μερικοί Ψαλμοί· σε περγαμηνή τα περισσότερα ακέραια χειρόγραφα της Βίβλου σε χαρτί τα λιγώτερα και οψιμώτερα.
2. Τα χειρόγραφα της Βίβλου σε σύγκρισι με το σύνολο των χειρογράφων των αρχαίων κειμένων είναι τ' αρχαιότερα απ’ όλα. Του Όμηρου και όλων των άλλων συγγραφέων των προ και μετά Χριστόν τα έργα βρίσκονται σε χειρόγραφα του Θ' αιώνος και μεταγενέστερα (Ι – ΙΖ΄ αι. ). Μόνο του Αριστοτέλους η Αθηναίων πολιτεία βρέθηκε η μισή σε χειρόγραφο του Α' μ. Χ. αιώνος και η κωμωδία του Μενάνδρου Δύσκολος σε χειρόγραφο του Γ' αιώνος. Η Βίβλος έχει 20 ακέραια χειρόγραφα με τις δύο Διαθήκες, 80 μόνο με την Κ. Διαθήκη, κι άλλα 180 με τη μισή Κ. Διαθήκη, συνολικά 280 χειρόγραφα, αρχαιότερα από τον Θ' αιώνα, δηλαδή αρχαιότερα απ’ ολόκληρη τη χειρόγραφη παράδοσι όλων των αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων, από τον Όμηρο μέχρι τον τελευταίο χρονικώς, κι όλων των Λατίνων, κι όλων των συγγραφέων κι ανωνύμων βιβλίων του κόσμου. Αν όλα τ' ακέραια χειρόγραφα της ανθρωπότητος τα κατατάξουμε χρονικώς, στην αρχή επί 7 αιώνες (Β - Η') εμφανίζονται μόνο χειρόγραφα της Βίβλου· έπειτα αρχίζουν να εμφανίζωνται και χειρόγραφα μόνο Ελλήνων Λατίνων Εβραίων και Χριστιανών Ανατολιτών επί άλλους 4 αιώνες (Θ - ΙΒ') · έπειτα από το ΙΒ' αιώνα αρχίζουν να εμφανίζωνται και αραβικά ισλαμικά· και μόνο από το ΙΓ' αιώνα κι εδώθε εμφανίζονται χειρόγραφα ινδικά, κινεζικά, παλαιοαμερικανικά, κλπ., το μεγαλείτερο πλήθος των χειρογράφων της Βίβλου είναι των αιώνων Ι - ΙΒ'.
3. Τα βιβλικά χειρόγραφα είναι τα επιμελέστερα απ’ όλα τα χειρόγραφα όλων των κειμένων της αρχαιότητος. Η επιμέλεια τους, η κριτική τους ακρίβεια, η επιστημονική τους σχολαστικότης, και η μεθοδική διαίρεσι του κειμένου των σε κεφάλαια και στίχους δεν έχουν το αντίστοιχο τους σε κανένα χειρόγραφο κανενός συγγραφέως και καμμίας γραμματείας στον κόσμο. Το δε 25% απ’ αυτά είναι χειρόγραφα σχολιασμένα σαν τον περίφημο κώδικα venetus του Όμηρου.
4. Τα βιβλικά χειρόγραφα είναι τα πολυτελέστερα απ’ όλα. Το 90% απ’ αυτά είναι περγαμηνά, και μόνο τα υπόλοιπα και οψιμώτερα είναι χάρτινα. Αρκετά είναι γραμμένα πάνω σε σπάνια περγαμηνή, δέρμα εμβρύων γιδιών (το άριστο πάντων), δέρμα πορφυροβαμμένο (το πολυτελέστερο πάντων), δέρμα λαγού, δέρμα αντιλόπης, κλπ. Από δέρμα εμβρύων γιδιών λ. χ. Είναι το περγαμηνό χειρόγραφο της Κ. Διαθήκης 1404 ( = αγιορείτικης μονής Παντοκράτορος 234) του ΙΓ' αιώνος, που περιέχει την Κ. Διαθήκη, τους Ψαλμούς, και αρκετούς εκκλησιαστικούς συγγράφεις. Για την υπόλοιπη παγκόσμια γραμματεία ένα μόνο πορφυρό χειρόγραφο μαρτυρείται -δεν διασώζεται- και ήταν του Ομήρου· το μαρτυρεί ο Ρωμαίος ιστορικός Ιούλιος Καπιτωλίνος· ήταν ιδιοκτησία του Ρωμαίου αυτοκράτορος Μαξιμιανού. Της Βίβλου πορφυρά χειρόγραφα μαρτυρούνται πάρα πολλά, διασώζονται δε μέχρι σήμερα εννέα Ελληνικά και περισσότερα Λατινικά. Ελληνικά είναι το χειρόγραφο Τ της Π. Διαθήκης (ένα Ψαλτήριον του Ζ' αιώνος που βρίσκεται στη δημοτική βιβλιοθήκη της Ζυρίχης με αριθμό C. 84) και της Κ. Διαθήκης τα χειρόγραφα 022 023 042 043 080 565 1143 και λ 46· της Κ. Διαθήκης είναι πέντε του ΣΤ' αιώνος, δύο του Θ', και ένα του Ι. Το 022 περιέχει και τη Γένεσι της Π. Διαθήκης· είναι κομμένο σ' εννέα κομμάτια, και βρίσκονται 182 φύλλα του στην Πετρούπολι, 33 στην Πάτμο, 6 στο Βατικανό, 4 στο Λονδίνο, 2 στη Βιέννη, 1 στη Θεσσαλονίκη, 1 στην Αθήνα, 1 στη Λέρμα της Ιταλίας σ' έναν πύργο, κι 1 στη Ν. Υόρκη. Οι αρχαίοι για άκρα πολυτέλεια έγραφαν μερικές φορές με χρυσή ή αργυρή μελάνη, ιδίως πάνω σε πορφυροβαμμένη περγαμηνή, χρυσόγραφα τέτοια ή αργυρόγραφα χειρόγραφα αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων· δεν υπάρχουν σήμερα, μαρτυρούνται όμως από την αρχαιότητα ένα μόνο του Όμηρου, εκείνο το πορφυρό που μαρτυρεί ο Ιούλιος Καπιτωλίνος, κι ένα μόνο ποίημα του Πινδάρου. Της Αγίας Γραφής μαρτυρούνται πάρα πολλά, σώζονται δε σήμερα 8 τέτοια, ήτοι 7 χρυσόγραφα (από τα οποία τα 3 είναι και πορφυρά, τα δε 2 έχουν και αργυρογραφία) κι 1 σκέτο αργυρόγραφο. Είναι της Π. Διαθήκης το Τ (Ψαλτήριον), και της Κ. Διαθήκης τα 022 (Κ. Διαθήκη + Γένεσις), 023, 1404 (Κ. Διαθήκη + Ψαλτήριον), λ 117, λ 132, λ 757, και λ 1390. Περισσότερα είναι τα Λατινικά χρυσόγραφα κι αργυρόγραφα της Βίβλου, που σώζονται, από τα οποία περίφημο είναι η χρυσή Βίβλος του Καρόλου του μεγάλου, του Η' αιώνος. Υπάρχουν κι ελάχιστα πατερικά έργα που έχουν χρυσά τα γράμματα μόνο των τίτλων ή τα πρώτα γράμματα των κεφαλαίων. Πολύ περισσότερα είναι τα βιβλικά χειρόγραφα που έχουν εξωτερική πολυτέλεια στη βιβλιοδεσία, με καλύμματα χρυσά ή αργυρά ή ελεφάντινα (δηλαδή φιλντισένια) ή στολισμένα με διαμάντια και άλλα πολύτιμα πετράδια. Μερικά έχουν και ωρισμένα κόκκινα γράμματα γραμμένα με κιννάβαρι για λόγους κυρίως ευρετηριακούς και λοιπούς επιστημονικούς.
5. Τα βιβλικά χειρόγραφα είναι επίσης τα καλλιτεχνικώτερα απ’ όλα τα χειρόγραφα όχι μόνο του Ελληνορρωμαϊκού αλλά και όλου του κόσμου. Πάρα πολλά βιβλικά έχουν πολλές μινιατούρες, ανθέμια, και κεφαλάρια κειμένου, που είναι αριστουργήματα ζωγραφικής και διακοσμητικής τέχνης, και βρίσκονται πολλές φορές μέχρι και 300 τέτοια σ' ένα χειρόγραφο. Πολλά χειρόγραφα της Βίβλου είναι μνημεία ζωγραφικής εφάμιλλα με τους παγκοσμίου φήμης ζωγραφικούς πίνακες· μία, ας την πούμε έτσι, καλή τέχνη της αρχαιότητος ήταν και η λεπτογραφία. Λεπτογραφικά χειρόγραφα διασώζονται μόνο της Βίβλου αρκετά και των πατερικών κειμένων ελάχιστα. Τέτοιο είναι το προειρημένο χειρόγραφο 234 της μονής Παντοκράτορος· τα χρυσά γράμματά του πάνω στην από έμβρυα γιδιών περγαμηνή του είναι μικρά σαν τα μικρότερα γράμματα των σημερινών εφημερίδων.
Ένα άλλο γνώρισμα των βιβλικών χειρογράφων, που δεν είναι μοναδικό αλλά μόνο κύριο, είναι ότι αυτά σχεδόν όλα είναι το καθένα μόνο Βίβλος, ενώ τα άλλα χειρόγραφα περιέχουν σχεδόν πάντοτε το καθένα πολλούς και διαφόρους συγγραφείς. Λίγα είναι τα μη βιβλικά χειρόγραφα που περιέχουν το καθένα έναν μόνο αρχαίο συγγραφέα.

1 σχόλιο:

  1. ερευνάτε τας γραφάς, ότι υμείς δοκείτε εν αυταίς ζωήν αιώνιον έχειν· και εκείναί εισιν αι μαρτυρούσαι περί εμού...
    Ο Ουρανός και η Γή παρελεύσεται οι δε λόγοι μου ου μη παρέλθωσιν...
    λέγω ὑμῖν, ἕως ἂν παρέλθῃ ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ,
    ἰῶτα ἓν ἢ μία κεραία οὐ μὴ παρέλθῃ ἀπὸ τοῦ νόμου ἕως ἂν πάντα γένηται...
    Ο Κύριος.

    Πρόσεχε τη αναγνώσει...
    Ταύτα μελέτα εν τούτοις ίσθι...
    Απ. Παύλος

    Η Αγία Γραφή είναι το μέσον να μη ναυαγήσεις. Είναι απολύτως αναγκαίο να οπλιζόμαστε συνεχώς με τη Γραφή και να δανειζόμαστε από αυτή τα αποτελεσματικά φάρμακα εναντίων τόσων κακών...
    Μην αμελήσεις να αποκτήσεις την Καινή Διαθήκη. Κάνε συνεχείς δασκάλους σου τα Ευαγγέλια, τις Πράξεις και τις Επιστολές. Κι αν σου παρουσιαστεί καμιά λύπη, σκύψε στην Καινή Διαθήκη, σαν σε αποθήκη φαρμάκων...
    Με θησαυρό πολύτιμο, μοιάζει η μελέτη των θείων Γραφών. Διότι, όπως από τον πολύτιμο θησαυρό, όταν πάρει κανείς και ένα μικρό μόνο μέρος αποκτά πολύ πλούτο, έτσι και από την Αγία Γραφή. Οι θησαυροί ως επί το πλείστον είναι κρυμμένοι στα βάθη της γης. Κανείς δεν υποπτεύεται ότι κάτω από το χώμα που πατάει, κρύβεται θησαυρός... Αυτό συμβαίνει και με τις Άγιες Γραφές. Δεν αρκεί μόνο ανάγνωση. Χρειάζεται με επιμέλεια να ερευνηθεί το βάθος. Ούτε μια συλλαβή, ούτε μια κεραία υπάρχει μέσα στην Αγία Γραφή, στο βάθος της οποίας να μην έχει αποτεθεί πολύς θησαυρός...
    Πολύ επιτυχημένα ονόμασε ο Χριστός τις Γραφές θύρες. Διότι, αυτές μας χειραγωγούν και μας κατευθύνουν προς τον Θεό και μας οδηγούν στην αληθινή γνώση περί Θεού...
    Εκείνος που δεν χρησιμοποιεί τις Γραφές αλλά "αναβαίνει αλλαχόθεν" δηλ. ακολουθεί και χαράσσει άλλην οδό και όχι την συνηθισμένη, αυτός είναι κλέφτης... Αυτά που λέγουν οι Γραφές, τα είπε ο Κύριος. Ώστε κι αν νεκρός αναστηθεί κι αν άγγελος εξ ουρανού κατεβεί, οι Γραφές θα πρέπει να θεωρούνται πιο αξιόπιστες.
    Δεν καταλαβαίνεις τα κείμενα; Μα πώς θα μπορέσεις να τα καταλάβεις, αφού δε θέλεις ούτε νʼ ασχοληθείς μʼ αυτά; Πάρε στα χέρια σου το βιβλίο, διάβασε, πάρε όσο μπορείς να καταλάβεις και προσπέρασε τα κρυφά και δύσκολα... Θυμήσου τον ευνούχο της βασίλισσας των Αιθιόπων. αν και δεν καταλάβαινε όσα διάβαζε, όμως τα διάβαζε καθισμένος πάνω στην άμαξα. Είδε την προθυμία του ο Θεός και του έστειλε δάσκαλο αμέσως. Αλλά θα πεις ότι δεν είναι εδώ πέρα ο Φίλιππος. Όμως, το Πνεύμα που κίνησε τον Φίλιππο είναι εδώ! Κι όταν δει ο Θεός να έχεις τόση προθυμία, κι αν άνθρωπος δέν σου διδάξει αυτό που ρωτάς, Αυτός εξάπαντος θα σου το φανερώσει!

    Ιερός Χρυσόστομος (αποσπάσματα ομιλιών).

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Δημοφιλείς αναρτήσεις

Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου