Ομολογία

 Ο ΑΕΙΜΝΗΣΤΟΣ ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΤΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΩΝ πατηρ ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ.

Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΙΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΥΠΗΡΞΕ ΚΡΥΣΤΑΛΛΙΝΗ.

Ἐν Θεσσαλονίκῃ τῇ 12 Σεπτεμβρίου 1974

Πρὸς τὴν ἐφημερίδα «ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ» Μοναστηρίου 85 ΕΝΤΑΥΘΑ

Κύριε Διευθυντά,

Τὴν παρελθοῦσαν Τρίτην 10ην Σεπτεμβρίου 1974 ἐδημοσιεύθη εἰς τὴν κορυφὴν τῆς πρώτης σελίδος τῆς «Μακεδονίας», ὑπὸ τὸν τρίστηλον τίτλον «80.000.000 οἰκονομικὲς ἀνωμαλίες εἰς τὴν μητρόπολιν λόγῳ κακοδιοικήσεως κατὰ τὴν περίοδον τοῦ Λεωνίδα. Τὸ

σκάνδαλο τῶν οἰκοπέδων», εἴδησις καθαπτομένη εὐθέως καὶ ἀπεριφράστως τῆς ἐντιμότητος καὶ τῆς ἐν γένει προσωπικότητός μου.

Ἡ ἐν λόγῳ εἴδησις ἀναφερομένη ἀορίστως εἰς «πληροφορίας ἐξ Ἀθηνῶν» καὶ στηριζομένη

εἰς τὸ ἐν αὐτῇ ἀναφερόμενον ὅτι «ὑψηλὰ ἱσταμένη ἐκκλησιαστικὴ πηγὴ φέρεται δηλώσασα ὅτι θὰ ζητηθῇ ἀπὸ τὴν Ἱερὰν Σύνοδον ὅπως προτείνῃ εἰς τὸ ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν τὴν διενέργειαν οἰκονομικοῦ ἐλέγχου», ἀποδεικνύεται ἀφ’ ἑαυτῆς ἀσύστατος καὶ ἀνακριβὴς ἐπὶ τῇ βάσει τῶν στοιχειωδῶν δημοσιογραφικῶν κανόνων, τοὺς ὁποίους ἁρμοδιώτατα

κυβερνητικὰ χείλη ὑπενθύμισαν μόλις χθές.

Ἤλπιζα καὶ ἐξακολουθῶ νὰ ἐλπίζω ὅτι ἡ «Μακεδονία» θὰ ἀπετέλει τὴν ἐξαίρεσιν τοῦ κανόνος περὶ «κιτρίνου τύπου», ποὺ ὑπεγράμμισε κατηγορηματικώτατα ὁ ἐπὶ τοῦ Τύπου Ὑφυπουργὸς παρὰ τῷ Πρωθυπουργῷ κ. Παν. Λαμπρίας, ἔχων δημοσιογράφος καὶ ὁ ἴδιος.

Πρὸς τοῦτο ἀνέμενα, πλὴν ματαίως, ὅπως ἡ ἐφημερίς σας διεξαγάγῃ ὑπεύθυνον ἔρευναν ἐπὶ τῶν φημῶν περὶ δῆθεν οἰκονομικῶν ἀνωμαλιῶν, τὰς ὁποίας ἀβασανίστως καὶ μονοπλεύρως ἐδημοσίευσε καὶ αἱ ὁποῖαι θὰ ὑπέθετε κανεὶς ὅτι προεβλήθησαν διὰ νὰ ρίψουν, κατὰ γνώριμον ἀτυχῶς τρόπον, λάσπην καὶ σκιὰς εἰς τὴν ταπεινότητα ἑνὸς ἱερωμένου λευκανθέντος εἰς τὴν διακονίαν τῆς Ἐκκλησίας καὶ τῆς Πατρίδος. 

Παρὰ ταῦτα οὐδὲν νεώτερον ἐδημοσιεύθη εἰς τὴν «Μακεδονίαν». Εἶμαι ὅμως βέβαιος, ὅτι ἀσφαλῶς θὰ

πληροφορήσητε τὸ ἀναγνωστικόν σας κοινὸν ἐπὶ τοῦ ἀποτελέσματος τοῦ οἰκονομικοῦ ἐλέγχου, τὸν ὁποῖον ὅλοι οἱ ἔντιμοι ἄνδρες ἐπιθυμοῦν καὶ ἐπιδιώκουν. Ὁ ἀντικειμενικὸς καὶ  ἀπροσωπόληπτος ἔλεγχος ἀποδίδων εἰς τοὺς ὑπευθύνους ἄνδρας τὸ δίκαιον, καθ’ ἃ ἕκαστος ἔπραξε, ὄχι μόνον εἶναι ἐπιθυμητὸς ἀλλὰ καὶ ἐπιβεβλημένος, διότι ἀποτελεῖ τὸ ἀσφαλέστερον κρηπίδωμα τῆς Δημοκρατίας. Δι’ ὃ καὶ ὅλοι ἀνεξαιρέτως οἱ παράγοντες τοῦ δημοσίου βίου, εἰς οἱονδήποτε στάδιον καὶ ἂν διακονοῦν, ἀπὸ τῆς Ἐκκλησίας, τῆς Πολιτείας καὶ τοῦ Τύπου μέχρι τοῦ ἐσχάτου διαχειριστοῦ κοινῶν ὑποθέσεων, πρέπει νὰ εἶναι ἕτοιμοι ὅπως ἀποδώσουν τὴν «καλὴν ἀπολογίαν». Τὸ ἐπ’ ἐμοὶ εἶμαι ἕτοιμος.

Ἡ διαχείρισις τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Θεσσαλονίκης ὑπῆρξε κρυσταλλίνη καὶ στηρίζεται εἰς ἐπισήμους ἀποδείξεις καὶ βιβλία.

Ὅσον ἀφορᾶ εἰς τὴν ταπεινότητά μου δὲν ἀρκοῦμαι εἰς τοὺς ἐπισήμους, πλὴν ἀπαραιτήτους, δημοσίους ἐλέγχους. Καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τοῦ βίου μου ἔθεσα καὶ ἐξακολουθῶ νὰ θέτω ἐμαυτὸν ὑπὸ τὴν κρίσιν τοῦ λαοῦ. Ὑπῆρξα καὶ ἐξακολουθῶ νὰ εἶμαι ἀκτήμων μὲ σύντροφον τὴν πλούτον τῆς ἐν Χριστῷ ἑκουσίας πενίας. Τοῦτο ἀποτελεῖ στοιχειώδη κανόνα καὶ ὅρκον, τὴν τήρησιν τοῦ ὁποίου ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν θὰ πρέπει νὰ

ἀποδείξουν οἱ Ποιμενάρχαι, κατ’ ἐλάχιστον ὅριον.

Ὁ ἀνώνυμος καὶ πολυάνθρωπος λαὸς τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Θεσσαλονίκης, ἀλλὰ καὶ ὁλοκλήρου τῆς Βορείου Ἑλλάδος, ἀπὸ τὴν ὑψηλοτέραν κορυφὴν τῆς ὑλικῆς καὶ τῆς ἠθικῆς δυνάμεως μέχρι τοῦ ὀβολοῦ τῆς χήρας, ἀπέδειξε μὲ τὴν ὁλόθερμον καὶ ἀκατάπαυστον

ἀνταπόκρισίν του εἰς προσφορὰς πρὸς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἀγάπης τὴν ἐμπιστοσύνην του πρὸς τὸ πρόσωπον τοῦ πατρὸς Λεωνίδα. Παρέλκει, φυσικά, νὰ ὑπομνησθῇ ἡ διαχείρισις καὶ ἡ ἄνευ ἀποδείξεων ἀνώνυμος συνεισφορὰ χρυσοῦ καὶ τροφίμων κατὰ τὴν Κατοχήν,

ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν καὶ οἱ λίθοι τῆς Θεσσαλονίκης γνωρίζουν, ὅτι ἐκτὸς τῆς λοιπῆς ἀξιολόγου φιλανθρωπικῆς δράσεως, μὲ σκληροὺς ἀγῶνας τοῦ ὑποφαινομένου καὶ τῶν συνεργατῶν του, ἐλάμβανον καθημερινῶς τροφὴν πέντε χιλιάδες Ἑλληνόπουλα ἐπὶ δύο καὶ πλέον ἔτη εἰς τὰ παιδικὰ συσσίτια.

Αὐτὴ ἡ ἐμπιστοσύνη τοῦ λαοῦ, ἡ ὁποία ματαίως ἐπιχειρεῖται ὅπως κλονισθῇ σήμερον, ἀποτελεῖ καὶ θ’ ἀποτελῇ τὸ μοναδικὸν καὶ ἀναφαίρετον πνευματικὸν κτῆμά μου. Καὶ ἀσφαλῶς δὲν πρόκειται νὰ τὸ παραδώσω οὔτε νὰ τὸ ἐγκαταλείψω. Διότι ὑπεράνω τῶν

προσώπων ὑπάρχει ἡ Ὀρθοδοξία καὶ ὁ θρησκεύων ἑλληνικὸς λαός, τὸν ὁποῖον οὐδεὶς δικαιοῦται νὰ ἀφήσῃ ἀνερμάτιστον, ἀπογοητευμένον καὶ προδομένον μὲ πλανητικὰς ἐντυπώσεις.

Ἐλπίζω ὅτι δὲν χρειάζεται πρὸς τὴν ἐμμότητά σας ἡ ἐπίκλησις τοῦ Νόμου διὰ τὴν δημοσίευσιν, ἄνευ περικοπῶν, τῆς παρούσης εἰς τὴν αὐτὴν θέσιν τῆς ἐφημερίδος σας, διαμένω.

Μετ’ εὐχῶν καὶ ἀγάπης ὁ πατὴρ ΛΕΩΝΙΔΑΣ

ΣΧΟΛΙΑ

Το κείμενο αυτό αποτελεί ένα χαρακτηριστικό δείγμα της ρητορικής και πολιτικής έντασης

που επικρατούσε στην Ελλάδα αμέσως μετά την πτώση της Δικτατορίας. Η επιστολή του

Μητροπολίτη Λεωνίδα δεν είναι μια απλή οικονομική διάψευση, αλλά μια προσπάθεια

επιβίωσης μέσα σε ένα κλίμα ραγδαίων κοινωνικών ανατροπών.

Α. Ο Λεωνίδας δεν περιορίζεται στην άρνηση των κατηγοριών. Η χρήση της λέξης

«Κρυσταλλίνη» αποτελούσε στην πολιτική ορολογία της εποχής το απόλυτο αντίδοτο στις

κατηγορίες για χρηματισμό. Το γεγονός ότι ζητά ο ίδιος τον έλεγχο από το κράτος είναι μια

κίνηση υψηλού ρίσκου: προσπαθεί να δείξει ότι η αμφισβήτησή του ισοδυναμεί με αμφισβήτηση των ίδιων των θεσμών.

Β. Η αναφορά στον «Κίτρινο Τύπο» αναδεικνύει το χάσμα μεταξύ της παραδοσιακής

εκκλησιαστικής εξουσίας και της νέας, ελεύθερης δημοσιογραφίας της Μεταπολίτευσης.

Μετά από επτά χρόνια λογοκρισίας, οι εφημερίδες άρχισαν να ερευνούν τα πεπραγμένα

όσων ευνοήθηκαν από το προηγούμενο καθεστώς. Ο Μητροπολίτης αντιλαμβάνεται ότι ο

Τύπος δεν είναι πλέον ένα υποχείριο, αλλά ένας υπολογίσιμος αντίπαλος.

Γ.Είναι αξιοσημείωτο πώς ο ιεράρχης καταφεύγει στο παρελθόν του (συσσίτια της Κατοχής)

για να δικαιολογήσει το παρόν του. Πρόκειται για την επίκληση στο ήθος: μετατοπίζει τη

συζήτηση από τους αριθμούς και τα εκατομμύρια δραχμών στην προσωπική του

προσφορά, ποντάροντας στο θρησκευτικό συναίσθημα των πιστών.