“Δεν εναι καθόλου έτσι τα πράγματα, Σεβασμιώτατε!” (Κριτική σε κήρυγμα του Μητροπολίτη Περιστερίου)

 

Το κ.Νικολάου Ρωμανού , εκπαιδευτικού

Φαίνεται σε βίντεο που κυκλοφορεί στο YouTube ότι ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Περιστερίου Γρηγόριος υπέπεσε σε σοβαρό ατόπημα κατά το κήρυγμά του, κατά την εορτή του αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου. Υποστήριξε ότι οι Λατίνοι, μετά από 1.600 χρόνια, άρχισαν να συνειδητοποιούν το λάθος τους και ότι γι’ αυτό, όταν συμμετέχουν σε εκδηλώσεις με Ορθοδόξους, απαγγέλλουν το Σύμβολο της Πίστεως χωρίς το filioque — το Σύμβολο που καθορίστηκε σε μεγάλο βαθμό από τους θεολογικούς λόγους του αγίου Γρηγορίου του Ναζιανζηνού.

Εκείνο όμως που δεν τόνισε ο Σεβασμιώτατος είναι ότι οι Λατίνοι πάντοτε, όταν συμμετέχουν σε συμπροσευχές με τις Ανατολικές Εκκλησίες — τις οποίες αποκαλούν υποτιμητικά, καθότι τις συγκαταλέγουν μαζί με τους Ουνίτες, Μονοφυσίτες και Νεστοριανούς — απαγγέλλουν το Σύμβολο της Πίστεως χωρίς την αιρετική προσθήκη του filioque. Στις λατινικές εκκλησίες, καθώς και σε όλες τις δυτικές γλώσσες, είναι αυτονόητο ότι το απαγγέλλουν με το filioque.

Επιπλέον, θα πρέπει να γνωρίζει το ορθόδοξο ποίμνιο ότι στη Δύση υπάρχουν πολλές μελέτες που επιχειρούν να αποδώσουν στους Έλληνες Πατέρες μία ενεργητική σχέση Υιού και Πνεύματος, το λεγόμενο «ορθόδοξο filioque». Έτσι, οι Λατίνοι αναζητούν πατερικά χωρία και, απομονώνοντάς τα από το περικείμενό τους, προσπαθούν να δικαιολογήσουν το filioque ως πατερικό. Όπου συναντούν τη φράση «διὰ τοῦ Υἱοῦ τὸ Ἅγιον Πνεῦμα», την ερμηνεύουν ως αιτιακή σχέση μεταξύ του Υιού και του Αγίου Πνεύματος.

Δεν κατανοούν ότι η ανωτέρω φράση είναι χριστολογική — δηλαδή ότι ο Υιός, ως ένσαρκος και πλήρης των ακτίστων ενεργειών του Αγίου Πνεύματος, φανερώνει τον Πατέρα ἐν Ἁγίῳ Πνεύματι — αλλά την προσεγγίζουν προσδίδοντάς της θεολογική διάσταση. Αντιθέτως, η Ορθόδοξη Παράδοση διδάσκει ότι το Άγιο Πνεύμα δεν σχετίζεται αιτιακά με τον Υιό, καθότι δεν προέρχεται από Αυτόν κατά την εκπόρευση. Το εκπορεύεσθαι ανήκει μόνο στον Πατέρα, όντας αμεταβίβαστο ιδίωμά Του.

Το Άγιο Πνεύμα «είναι του Υιού» ως αναπαυόμενο σε Αυτόν φυσικά, αλλά όχι εκ του Υιού, όπως αναφέρει και ο άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός. Αυτό σημαίνει ότι τα δύο άκτιστα πρόσωπα της Αγίας Τριάδας, ο Υιός και το Άγιο Πνεύμα, δεν σχετίζονται προσωπικά μεταξύ τους, αλλά ταυτίζονται μόνο κατ’ ουσίαν και κατ’ ενέργειαν. Κατά συνέπεια, το Άγιο Πνεύμα δεν αποτελεί σύνδεσμο ενότητας του Πατρός και του Υιού, όπως υποστηρίζουν οι Λατίνοι. Πραγματικός σύνδεσμος μεταξύ Υιού και Αγίου Πνεύματος είναι μόνον ο Πατήρ, καθότι από Αυτόν προέρχονται τα δύο άκτιστα πρόσωπα της υπερθέου θεότητας: ο Υιός γεννητώς και το Άγιο Πνεύμα κατά τον τρόπο της εκπόρευσης.

Όπως αναφέρει ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, για τους Ορθοδόξους τα δύο (Υιός και Πνεύμα) προέρχονται από το ένα (τον Πατέρα), ενώ για τους Λατίνους το ένα (το Πνεύμα) προέρχεται από τα δύο (Πατέρα και Υιό).

Τέλος, ένα ακόμη στοιχείο που παρατηρήθηκε κατά το κήρυγμα του Μητροπολίτη είναι το εξής: επίτηδες οι Λατίνοι δεν τονίζουν το γεγονός πως ο άγιος Γρηγόριος υπήρξε Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως και ότι του έχουν αποδώσει το προσωνύμιο «Ναζιανζηνός», ώστε να αποκρυφθεί, κατά κάποιον τρόπο, ο ρόλος του Οικουμενικού Πατριαρχείου στη διαμόρφωση των εκκλησιαστικών πραγμάτων.

Βεβαίως, ο άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος δεν ήταν άγιος λόγω αξιώματος, αλλά εξαιτίας των θεολογικών του λόγων, οι οποίοι εξέφραζαν τον θεοπττικό τρόπο ζωής του. Αν ήταν άγιος επειδή υπήρξε Πατριάρχης στο Οικουμενικό Πατριαρχείο, τότε θα μπορούσαμε να ισχυριστούμε το ίδιο και για τους αιρεσιάρχες πατριάρχες Νεστόριο, Σέργιο και Ιωάννη Καλέκα.

Συνεπώς, χρειάζεται μεγάλη προσοχή όταν ισχυριζόμαστε — και μάλιστα εξ άμβωνος — ότι οι Λατίνοι άλλαξαν προς χάρη μας. Η πραγματικότητα είναι ότι δεν άλλαξαν καθόλου και δεν μπορούν να αλλάξουν, καθότι πρόκειται για μία πεσούσα Εκκλησία, όπως λέει χαρακτηριστικά ο άγιος Γρηγόριος Παλαμάς, «σαν ελέφαντας που δεν μπορεί να σηκωθεί μετά την πτώση του».

Αυτό, βεβαίως, δεν σημαίνει ότι στους κόλπους του Ρωμαιοκαθολικισμού δεν υπάρχουν άνθρωποι που αγαπούν τον Χριστό. Όμως, στην Ορθόδοξη Παράδοση δεν έχουμε μόνο αγάπη προς τον Χριστό, αλλά και όραση, δηλαδή θέωση. Κάθε προσπάθεια προσέγγισης των ετεροδόξων που συνοδεύεται από αλλαγή δογμάτων ή διπλωματία — που αποτελούν εκπτώσεις της θέωσης — ισοδυναμεί με πτώση και, κατ’ επέκταση, με προδοσία όλων όσων ακούσαμε και είδαμε «ἐν Χριστῷ».

Και ο προδότης δεν μπορεί να αγαπά πραγματικά τον ετερόδοξο.

Δεν είναι έτσι τα πράγματα, Σεβασμιώτατε…

ΠΗΓΗ.ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ