Απόψεις και σχόλια για το Διεθνές θεολογικό συμπόσιο προς Τιμή του Γέροντα Αιμιλιανού Σιμωνοπετρίτου.

 

 

Εισαγωγικά

Η διοργάνωση του Διεθνούς Θεολογικού Συμποσίου «Μνήμη και Τιμή Γέροντος Αιμιλιανού Σιμωνοπετρίτου: Μάρτυς της δόξης του Θεού και οδηγός εν Πνεύματι» (8–10 Μαΐου 2026), με επίκεντρο το πολυτελές ξενοδοχείο Wyndham Grand στην Αθήνα, εγείρει σοβαρά θεολογικά και εκκλησιολογικά ερωτήματα.

Ο Γέροντας Αιμιλιανός Σιμωνοπετρίτης αναγνωρίζεται ως μια εμβληματική μοναστική μορφή του 20ού αιώνα, η οποία σφράγισε ανεξίτηλα την αναζωογόνηση του σύγχρονου ορθόδοξου μοναχισμού. Η προσωπικότητά του ήταν ένας σπάνιος συνδυασμός βαθιάς ασκητικότητας, πνευματικής αρχοντιάς και απόλυτης αφοσίωσης στη λατρευτική ζωή, στοιχεία που τον καθιέρωσαν ως έναν χαρισματικό ηγούμενο και πνευματικό πατέρα.

Υπάρχουν βαθιές αντιφάσεις ανάμεσα στο ησυχαστικό ήθος που πρέσβευε ο μακαριστός Γέρων και στη σύγχρονη τάση θεσμοποίησης, ακαδημαϊκοποίησης και πρόωρης υποβόσκουσας προσπάθειας«αγιοποίησης»  της χαρισματικής αυτής  μορφής  της Ορθόδοξης Εκκλησίας.

(ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ: https://www.romfea.gr/makkabaioi/76611-oi-ergasies-tou-diethnoys-theologikoy-symposiou-gia-ton-geronta-aimiliano

 

Απόψεις και σχόλια

Α.  Είναι παράδοξο να τιμάται ένας άνθρωπος που αγάπησε την αφάνεια και την ησυχία της ερήμου σε ένα πολυτελές ξενοδοχείο πέντε αστέρων στην καρδιά της Αθήνας. Ο Γέροντας ζούσε μες στη σιωπή, ενώ το συνέδριο στηρίχτηκε στον θόρυβο των ΜΜΕ και τη ζωντανή μετάδοση.

Β.  Υπάρχει ο κίνδυνος η διδασκαλία του Γέροντα να γίνει απλώς ένα ακαδημαϊκό αντικείμενο. Η ορθόδοξη πίστη είναι εμπειρία και προσευχή, όχι θεωρητικές ομιλίες των 20 λεπτών. Όταν η ασκητική ζωή μπαίνει σε πρόγραμμα συνεδρίου, χάνει την αληθινή της δύναμη.

Γ.  Ένα από τα πλέον προβληματικά στοιχεία τέτοιων διοργανώσεων είναι η έμμεση, αλλά σαφής, προσπάθεια επιβολής μίας de facto αγιοποίησης του Γέροντα  πριν αποφανθεί η συνείδηση της Εκκλησίας και τα αρμόδια συνοδικά όργανα. Ο τίτλος του συνεδρίου «Μάρτυς της δόξης του Θεού», καθώς και η τοποθέτηση του Αρχιεπισκόπου Αθηνών Ιερωνύμου, ο οποίος κήρυξε την έναρξη χαρακτηρίζοντας τον Γέροντα «Μάρτυρα της δόξης του Θεού και οδηγό εν Πνεύματι», χρησιμοποιούν ορολογία που παραδοσιακά αποδίδεται σε αναγνωρισμένους αγίους.

Η Ορθόδοξη Εκκλησία διαθέτει μία σοφή βραδύτητα στην αναγνώριση της αγιότητας.

 Η παρέλευση μόλις επτά ετών από την κοίμηση του Γέροντα (9 Μαΐου 2019 — και το συμπόσιο πραγματοποιείται ακριβώς την επέτειο, 8–10 Μαΐου 2026) είναι ελάχιστος χρόνος για την ασφαλή αποτίμηση του έργου και της επιρροής του. Η βεβιασμένη προβολή μέσω μεγαλοπρεπών συμποσίων δημιουργεί την εντύπωση μίας οργανωμένης εκστρατείας προώθησης, η οποία δεν συνάδει με το ορθόδοξο ήθος. Η αγιότητα αναβλύζει φυσικά από το πλήρωμα της Εκκλησίας και δεν επιβάλλεται «άνωθεν» μέσω συνεδρίων και δημοσίων σχέσεων.

Η ορθόδοξη πράξη γνωρίζει παραδείγματα αγίων που αναγνωρίστηκαν αιώνες μετά την κοίμησή τους, ακριβώς επειδή η Εκκλησία σέβεται το μυστήριο και δεν το εργαλειοποιεί. Η βιασύνη στην «αγιοποίηση» δεν είναι ευσέβεια — είναι ανυπομονησία που υποκρύπτει κοσμικά κίνητρα.

Δ.  Το πρόγραμμα του συνεδρίου θυμίζει περισσότερο επιχειρηματική συνάντηση παρά εκκλησιαστική σύναξη. Ο Γέροντας ζούσε με τη νυχτερινή προσευχή και την απλότητα, στοιχεία που συγκρούονται με την «αποστειρωμένη» ατμόσφαιρα ενός συνεδριακού κέντρου.

Ε.  Η διοργάνωση από ιδιωτικά ιδρύματα και η συμμετοχή πολλών ιεραρχών από το εξωτερικό εγείρει ερωτήματα. Μήπως η τιμή προς τον Γέροντα μετατρέπεται σε μέσο για δημόσιες σχέσεις ή για τη δημιουργία «οπαδών» γύρω από ένα πρόσωπο, αντί για την ενότητα της Εκκλησίας;

ΣΤ. Η προσπάθεια να «χωρέσει» ο ησυχασμός του Αγίου Όρους σε ένα κοσμικό συνέδριο στην Αθήνα θεωρείται από πολλούς μια πνευματική αστοχία που αλλοιώνει το μήνυμα του Γέροντα Αιμιλιανού.

Ζ. Η εκκλησιολογική διάσταση του συμποσίου προκαλεί επίσης σοβαρό προβληματισμό. Η διοργάνωση από ιδιωτικά ιδρύματα (Ίδρυμα «Ορμύλια», Ινσιτουτο Άγιος Μάξιμος Γραικός), με τη συμμετοχή πλήθους ιεραρχών, δημιουργεί ένα ιδιότυπο εκκλησιαστικό γεγονός που λειτουργεί παράλληλα ή και υπεράνω των επίσημων συνοδικών θεσμών.

Η.Η συγκέντρωση τόσων επισκόπων, ηγουμένων και ακαδημαϊκών για την τιμή ενός προσφάτως κεκοιμημένου προσώπου δημιουργεί τον κίνδυνο διαμόρφωσης «παρατάξεων» ή «σχολών» εντός της Εκκλησίας. Η προσκόλληση στο πρόσωπο ενός Γέροντα, όσο άγιος κι αν υπήρξε, δεν πρέπει να επισκιάζει την χριστοκεντρική διάσταση της πίστης. Η Εκκλησία δεν είναι άθροισμα οπαδών διαφόρων γερόντων, αλλά το Σώμα του Χριστού.

Θ. Το Διεθνές Θεολογικό Συμπόσιο για τον Γέροντα Αιμιλιανό Σιμωνοπετρίτη, παρά τις αγαθές προθέσεις των διοργανωτών του, αναδεικνύει μία βαθιά παθογένεια της σύγχρονης εκκλησιαστικής ζωής: την ανάγκη για εντυπωσιασμό, προβολή και θεσμική επιβεβαίωση. Η μεταφορά του ησυχασμού από το κελί του Αγίου Όρους στα σαλόνια του Wyndham Grand αποτελεί μία πνευματική παραφωνία που δεν μπορεί να συγκαλυφθεί από τον αριθμό των εισηγητών ή την εμβέλεια των τίτλων τους.

Ι. Ο αληθινός τρόπος τιμής ενός Γέροντα που αγάπησε την αφάνεια δεν είναι τα συνέδρια, οι κάμερες και οι ακαδημαϊκές περγαμηνές, αλλά η σιωπηλή μίμηση της βιοτής του. Η Εκκλησία καλείται να αντισταθεί στον πειρασμό της εκκοσμίκευσης και της μετατροπής της πνευματικής εμπειρίας σε θέαμα, διαφυλάσσοντας το μυστήριο της αγιότητας από τη φθορά της δημοσιότητας.

Τελικά, το ερώτημα που τίθεται δεν είναι αν ο Γέρων Αιμιλιανός άξιζε τιμής — αναμφίβολα άξιζε. Το ερώτημα είναι: ποιον τιμά τελικά αυτό το συμπόσιο; Τον Γέροντα ή εκείνους που το διοργανώνουν;

Πρωτοπρεσβύτερος Δημήτριος Αθανασίου

πηγη.ΨΗΦΙΔΕΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΟΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ