Ένα ιστορικό κείμενο-επιστολή του Αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου Α΄ (Κοτσώνη)

 

Δημοσιεύουμε ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον  ιστορικό κείμενο-επιστολή Αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου Κοτσώνη  που αναδεικνύει μια λιγότερο φωτισμένη πτυχή της εκκλησιαστικής ιστορίας.

Το κείμενο αυτό μας υπενθυμίζει ότι η συζήτηση για τον εκδημοκρατισμό και τη συμμετοχή του λαού στα εκκλησιαστικά πράγματα δεν είναι νέα, αλλά μια εκκρεμότητα δεκαετιών. Η επιστολή του 1975 παραμένει ένα κείμενο-σταθμός, καθώς θέτει το δίλημμα: Εκκλησία-διοικητικό ίδρυμα ή Εκκλησία-κοινότητα πιστών;

Λειτουργεί ως μια μορφή πνευματικής και διοικητικής διαθήκης, όπου ο ίδιος αναμετράται με τα όρια της εξουσίας του και την αντίσταση του συστήματος στις αλλαγές.

Τα κύρια σημεία του κειμένου

1.Ο Ιερώνυμος εντοπίζει ότι το κύριο εμπόδιο για την ανανέωση της Εκκλησίας δεν είναι η έλλειψη πίστης, αλλά η δομή της εξουσίας.

2.Η διοίκηση είχε καταστεί μια κλειστή κάστα.

3.Η έλλειψη αξιοκρατίας και το αυταρχικό ύφος απωθούσαν μορφωμένους νέους από τη χειροτονία.

4.Η Εκκλησία λειτουργούσε περισσότερο ως κρατικός μηχανισμός και λιγότερο ως «σώμα Χριστού» (κοινότητα).

5. Η μεταρρύθμιση προέβλεπε τη θεσμική συμμετοχή και τη συνυπολογισμό της γνώμης τόσο των κληρικών όσο και των λαϊκών, επαναφέροντας την έννοια της συλλογικής ευθύνης.

6.Η εκλογή των Μητροπολιτών θα γινόταν πλέον από ένα ευρύτερο εκλεκτορικό σώμα. Με αυτόν τον τρόπο, επιδιωκόταν ο δραστικός περιορισμός των παρασκηνιακών συναλλαγών και των κλειστών ομάδων επιρροής.

7. Η ενορία παύει να είναι ένας απλός διοικητικός υποδιαίρεση και μετατρέπεται σε κύτταρο δημοκρατίας. Σε αυτό το επίπεδο, οι πιστοί αποκτούν ουσιαστικό λόγο για τη διαχείριση και τις αποφάσεις που αφορούν την τοπική τους κοινότητα («τα του οίκου τους»).

8. Η αυτοκριτική του Ιερωνύμου Α' είναι σπάνια για θρησκευτικό ηγέτη, καθώς παραδέχεται ότι το σύστημα που ο ίδιος ηγήθηκε (ιδιαίτερα κατά την περίοδο 1967-1973) είχε δομικές αδυναμίες που δεν μπόρεσε να υπερνικήσει.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ ΙΣΤΟΛΟΓΙΟΥ:Η μεταρρύθμιση απέτυχε επειδή πολλοί Ιεράρχες θεωρούσαν ότι η συμμετοχή των λαϊκών υπονομεύει την ιερότητα του αξιώματός τους.Επίσης η τότε Κυβέρνηση προτιμούσε μια Εκκλησία ελεγχόμενη και ιεραρχική, παρά μια Εκκλησία με ισχυρή λαϊκή βάση που θα μπορούσε να είναι απρόβλεπτη.