Ομολογία

Προσβλητικοί ισχυρισμοί για τη Θεοτόκο από Πεντηκοστιανούς.

Πρωτοπρ.Βασιλείου Α. Γεωργόπουλου στη Romfea.gr
Αναπλ.Καθηγητή Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ

---

Το λεγόμενο Τρίτο Κύμα του Πεντηκοστιανισμού έκανε την εμφάνισή του στις αρχές της δεκαετίας του 1990, αποτελώντας μια ακόμη φάση στην ιστορική πορεία και εξέλιξη του αιρετικού Πεντηκοστιανικού κινήματος.

Σε αντίθεση τόσο με το κλασικό Πεντηκοστιανικό Κίνημα των αρχών του 20ού αιώνα όσο και με το Νεοπεντηκοστιανικό ή Χαρισματικό Κίνημα (1960–1980), το Τρίτο Κύμα (1990 - σήμερα) αναπτύχθηκε και δραστηριοποιήθηκε κυρίως στο εσωτερικό ήδη υφιστάμενων Πεντηκοστιανικών κοινοτήτων και  συναθροίσεων (P.Zimmerling, Charismatische Bewegungen,2009).

Στο πλαίσιο του Τρίτου Κύματος παρατηρούνται φαινόμενα τα οποία συχνά χαρακτηρίζονται ως εκστατικά και ανορθολογικά.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται το ανεξέλεγκτο γέλιο (γνωστό και ως «άγιο γέλιο»), το έντονο κλάμα, το τρέμουλο, η πτώση στο έδαφος —φαινόμενο που αποκαλείται «ανάπαυση εν Πνεύματι»— καθώς και, σε ορισμένες περιπτώσεις, η παραγωγή ήχων που θυμίζουν ζώα (R.Hempelmann, EZW- Texte 173(2003). 

Σύμφωνα με τους θεωρητικούς και υποστηρικτές του χώρου, τα φαινόμενα αυτά συνδέονται με την πεποίθηση ότι η παρουσία του Αγίου Πνεύματος δύναται να εκδηλωθεί με έντονο και απτό σωματικό τρόπο.

Ωστόσο, ενώ για τους οπαδούς του Τρίτου Κύματος οι εκδηλώσεις αυτές αποτελούν ένδειξη θεϊκής ενέργειας, άλλοι, κυρίως εκπρόσωποι του κλασικού Πεντηκοστιανισμού, τις αντιμετώπισαν με επιφυλακτικότητα ή ακόμη και ως δαιμονικές εκδηλώσεις.

Ένα ακόμη χαρακτηριστικό γνώρισμα του Τρίτου Κύματος είναι η έμφαση που δίνεται στον λεγόμενο «ευαγγελισμό με δύναμη» (Η.D.Reimer, “Power Evangelism und Christus Geist”, Theologische Beiträge 27(1996).

Πρόκειται για μια τακτική σύμφωνα με την οποία η πειστικότητά του χριστιανικού κηρύγματος πρέπει να ενισχύεται μέσα από την εκδήλωση υπερφυσικών «δυνάμεων» στους πιστούς, όπως θεραπείες, θαύματα και η ικανότητα εκδίωξης δαιμόνων.

 Στο πλαίσιο αυτής της θεώρησης υποστηρίζεται ότι είναι απαραίτητη η γνώση των ονομάτων και των επιμέρους «τύπων» των δαιμόνων, προκειμένου να καταπολεμώνται αποτελεσματικά, καθώς κάθε δαίμονας φέρεται να διαθέτει συγκεκριμένη «ειδίκευση» και να απαιτεί αντίστοιχη στρατηγική αντιμετώπισης.

Παράλληλα, διατυπώνεται η άποψη ότι ορισμένοι δαίμονες δεν επηρεάζουν μόνο άτομα, αλλά και χώρους, όπως κτίρια, πόλεις, έθνη και κράτη· οι λεγόμενοι «εδαφιαίοι» δαίμονες, οι οποίοι, κατά τους ισχυρισμούς αυτούς, εκδιώκονται με ιδιαίτερες τεχνικές.

Ορισμένοι θεωρητικοί του Τρίτου Κύματος προχωρούν ακόμη περισσότερο υποστηρίζοντας ότι ακόμη και η τιμή και ο σεβασμός που αποδίδονται στο πρόσωπο της Θεοτόκου συνδέονται με δαιμονικές επιρροές.

Συγκεκριμένα, ισχυρίζονται ότι η Μαρία, όπως αναφέρεται στην Αγία Γραφή ως μητέρα του Χριστού, έχει αποβιώσει, η ψυχή της βρίσκεται στον ουρανό και ότι η Αγία Γραφή απαγορεύει την τιμή, την προσευχή ή την επίκληση προς νεκρούς ανθρώπους. 

Επικαλούμενοι, επιπλέον, «προφητικές αποκαλύψεις» από το Άγιο Πνεύμα, υποστηρίζουν ότι η Θεοτόκος που τιμάται από τον υπόλοιπο χριστιανικό κόσμο ταυτίζεται στην πραγματικότητα με τη θεά Άρτεμη, η οποία συνδέεται με τα γεγονότα που περιγράφονται στο 19ο κεφάλαιο των Πράξεων των Αποστόλων. Κατά την ίδια ερμηνεία, η Άρτεμη θεωρείται εκδήλωση της «Βασίλισσας του Ουρανού», ενός ισχυρού «εδαφιαίου» δαίμονα και συνεργάτη του Σατανά.

Αφού, σύμφωνα με αυτή την αφήγηση, ηττήθηκε αρχικά με τη μορφή της Άρτεμης, η «Βασίλισσα του Ουρανού» επανεμφανίστηκε στους χριστιανούς μέσω θαυμάτων και εμφανίσεων, παρουσιάζοντας τον εαυτό της ως τη Μαρία παραπλανώντας τους πιστούς ήδη από τους πρώτους αιώνες. 

Η κριτική και πολεμική του Τρίτου Κύματος στράφηκε ιδιαίτερα εναντίον της ρωμαιοκαθολικής «Μαριολoγίας». Κατά τους υποστηρικτές αυτών των απόψεων πρόκειται για μορφή λατρείας που προέκυψε από την εξαπάτηση που αποδίδεται στον  «εδαφιαίο» δαίμονα, τη «Βασίλισσα του Ουρανού».

Με αφετηρία αυτή τη δοξασία οργανώθηκαν διάφορες πρωτοβουλίες, όπως μεγάλες συγκεντρώσεις προσευχής και εξορκισμών οπαδών του Τρίτου Κύματος με στόχο την εκδίωξη του εν λόγω δαίμονα.

Τέτοιες εκδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν τόσο στη Λατινική Αμερική όσο και σε τόπους που συνδέονται με εμφανίσεις και προσκυνήματα της ρωμαιοκαθολικής ευσέβειας προς τη Θεοτόκο.

Στο στόχαστρο τέθηκαν και σημαντικά ευρωπαϊκά ρωμαιοκαθολικά προσκυνήματα, όπως η Λούρδη στη Γαλλία και η Φάτιμα στην Πορτογαλία.

Οι σχετικές ενέργειες προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις και αντιπαραθέσεις, καθώς οι ρωμαιοκαθολικοί πιστοί άκουγαν ότι οι  εμφανίσεις της Παναγίας ερμηνεύονται ως εκδηλώσεις ενός επικίνδυνου δαίμονα, ενώ ταυτόχρονα λάμβαναν χώρα πράξεις όπως η καύση ροζαρίων και αγαλμάτων της Παναγίας.

Η επίθεση κλιμακώθηκε όταν προβλήθηκε ο ισχυρισμός ότι η Ρώμη και το Σαντιάγο ντε Κομποστέλα συνιστούν τις κύριες ευρωπαϊκές έδρες της δαιμονικής οντότητας "Βασίλισσα του Ουρανού". 

Οι εκπρόσωποι του Τρίτου Κύματος δεν περιορίστηκαν σε αυτά. Βασιζόμενοι σε μεταγενέστερες «θείες αποκαλύψεις», όπως οι ίδιοι ισχυρίζονταν, άρχισαν να διαδίδουν ότι η σημερινή μεγαλοπρεπής βασιλική Santa Maria Maggiore, η οποία οικοδομήθηκε τον 5ο αιώνα επί Πάπα Σίξτου Γ΄ πάνω στα θεμέλια παλαιότερου ναού του Πάπα Λιβερίου, είχε —κατά τους ισχυρισμούς τους— ανεγερθεί κατόπιν έμπνευσης του Πάπα από έναν αρχαίο δαίμονα συνδεδεμένο με τη θεά Ήρα και ενταγμένο στο σύστημα της λεγόμενης «Βασίλισσας του Ουρανού».

Το Τρίτο Κύμα του Πεντηκοστιανισμού, όπως προκύπτει από την ανάλυση, απομακρύνεται δραματικά από κάθε θεολογική ισορροπία, υιοθετώντας θέσεις και πρακτικές που συχνά αγγίζουν τα όρια του θρησκευτικού παραλογισμού. Ακόμη πιο προσβλητική είναι η επιθετική στάση του Τρίτου Κύματος απέναντι προς το πρόσωπο της Θεοτόκου.

Η ταύτιση της Παναγίας με ειδωλολατρικές θεότητες και δαιμονικές οντότητες, στηριγμένη σε δήθεν αγιοπνευματικές «αποκαλύψεις», παραβιάζει κάθε ιστορική και θεολογική σοβαρότητα. 

Η δαιμονοποίηση τόπων λατρείας και προσκυνημάτων, η εμμονή σε εκστατικά φαινόμενα, η υπερβολική ενασχόληση με τη δαιμονολογία και η αντίληψη ότι η χριστιανική πνευματικότητα λειτουργεί μέσω «ειδικευμένων» δαιμόνων και συγκεκριμένων τεχνικών εξορκισμού διαμορφώνουν ένα πλαίσιο που παραπέμπει περισσότερο σε κίνημα πνευματικής σύγχυσης και ιδεοληπτικής προσκόλλησης παρά σε στάση κριτικής σκέψης και θεολογικής υπευθυνότητας.

Το αποτέλεσμα είναι μια θρησκευτική αφήγηση που διχάζει, παραπλανά και τελικά υπονομεύει την ίδια τη χριστιανική πίστη.