Ομολογία

 

Η ΟΥΝΙΑ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ (Η)

 

Έρευνα: πρωτοπρεσβυτέρου  Δημητρίου Αθανασίου (χημικού)

ΜΕΡΟΣ Η

Σύντομα ιστορικά στοιχεία για την δράση της  Ουνίας  σε ευρωπαϊκές χώρες

Στο Λονδίνο δραστηριοποιείται η λεγόμενη ‘’Ουκρανική Καθολική Μητρόπολη της Αγίας Οικογένειας στην εξορία’’.

H λεγόμενη ‘’Ουκρανική Καθολική Μητρόπολη’’ δραστηριοποιείται στη Γαλλία. Η λεγόμενη ‘’Αποστολική Εξαρχία’’ δραστηριοποιείται στη Γερμανία, που αφορά τους Ουκρανούς που έγιναν και γίνονται ουνίτες. Η λεγόμενη ‘’Αποστολική Εξαρχία’’ δραστηριοποιείται στη Σκανδιναβία, που αφορά τους Ουκρανούς που έγιναν και γίνονται ουνίτες κλπ.

Αν προσμετρήσει κανείς πόσους Ουκρανούς Ορθοδόξους Χριστιανούς παρέσυραν και παρασύρουν εκτός Εκκλησίας οι ουνιτικές κοινότητες, είτε με βία είτε με δόλο, θα αντιληφθεί το μέγεθος του προβλήματος της Ουνίας. Δεν πρέπει να υποτιμάται η ουνία, αυτός ο «δούρειος ίππος», όπως χαρακτηριστικά  τους αποκάλεσε ο Άγιος Πορφύριος.

Η Ουνία στην Πολωνία

Οι Πολωνοί, όπως οι Ρώσοι, οι Λευκορώσοι, και οι Ουκρανοί είναι Σλάβοι. Όταν οι Ρως βαπτίζονταν Ορθόδοξοι χριστιανοί στο Κίεβο και στον Δνείπερο ποταμό, οι μισοί Πολωνοί αποδέχθηκαν τον Πάπα, ως θρησκευτικό τους ηγέτη. Έκτοτε αγωνίζονταν να υποτάξουν στο Βατικανό τους αδελφούς τους Ορθοδόξους. Σταθμό των επιδιώξεών τους αποτελεί η ψευδοσύνοδος του Μπρεστ – Λιτόφσκ, το 1596.

Τότε οι Ιησουίτες όταν με απάτη και δόλο δεν πέτυχαν στην επιδίωξή τους να ξεριζώσουν την Ορθοδοξία από τις ψυχές όλων των Πολωνών  χρησιμοποίησαν τη βία: Διωγμούς, φυλακίσεις, βασανιστήρια, θανατώσεις, και καταστροφές ναών και μονών. Τότε κατασκεύασαν και το απατηλό μόρφωμα της Ουνίας, που κατατρύχει έως τις ημέρες μας τους Ορθοδόξους, ιδιαίτερα στην Πολωνία και στην Ουκρανία.

Στην αντίσταση των Ορθοδόξων κατά της εντάξεως τους στον Πάπα πρωταγωνίστησαν όπως είδαμε προηγουμένως  οι απεσταλμένοι στην Πολωνία αρχιμανδρίτες Νικηφόρος Παράσχης ο Καντακουζηνός και Κύριλλος ο Λούκαρις. Ο Νικηφόρος  συνελήφθη, φυλακίστηκε, δικάστηκε ως κατάσκοπος των οθωμανών και καταδικάστηκε στον μαρτυρικό δι’ ασιτίας θάνατο. Ο  Κύριλλος γλύτωσε τον θάνατο και διέφυγε  στην Πόλη. Αργότερα επανήλθε στην Πολωνία, για να συνεχίσει την αντιπαπική δράση του και τους αγώνες του κατά των Ιησουιτών. Όταν εξελέγη Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως συνέχισε να αγωνίζεται κατά της προπαγάνδας και των αντορθοδόξων μεθοδεύσεων τους. Σε απάντηση οι  Ιησουίτες σχεδίασαν και μεθόδευσαν τη φυσική του εξόντωση.

 Όπως διαμορφώθηκαν κατά τον 20ό αιώνα τα σύνορα της Πολωνίας εγκλωβίστηκαν σ’ αυτήν οι 800.000 περίπου Ορθόδοξοι Χριστιανοί και κατέστησαν μικρή θρησκευτική μειονότητα στη χώρα, στην οποία οι εκκλησιαστικοί και πολιτικοί ηγέτες της την θεωρούσαν ξένο σώμα. Στην περίοδο του μεσοπολέμου οι Ορθόδοξοι της Πολωνίας αντιμετώπισαν  σκληρούς διωγμούς. Οι ρωμαιοκαθολικοί και οι ουνίτες, με την ανοχή ή τη συνέργεια της πολιτικής εξουσίας, κατελάμβαναν τους Ορθόδοξους ναούς, δήμευαν τις περιουσίες τους και  απαγόρευαν στους αρχιερείς και ιερείς τους να λειτουργούν στα σλαβονικά και όχι στα πολωνικά... Τους Ορθοδόξους τους θεωρούσαν δεύτερης κατηγορίας πολίτες, που δεν μπορούσαν να κατέχουν οποιαδήποτε δημόσια θέση, εκτός και αν απαρνιόνταν την πίστη τους και καθίσταντο ρωμαιοκαθολικοί...Καθαρός εκβιασμός δηλαδή. Οι διωγμοί συνεχίστηκαν και επί κομμουνιστικού καθεστώτος. 

Δείγμα αυτού του διωγμού είναι η Ιερά Μονή Ευαγγελισμού της Θεοτόκου στο Σούπρασλ, κοντά στην πόλη Μπιάλιστοκ. Ιδρύθηκε στα τέλη του 16ου αιώνα και οι παπικοί – ρωμαιοκαθολικοί και ουνίτες - πάντοτε ήθελαν να την κάνουν δική τους, κάτι που κατά καιρούς πέτυχαν. Στα 1944 δόθηκε μέρος της Μονής στους Ορθοδόξους. Το 1993 η Πολωνική Κυβέρνηση αποφάσισε να επιστρέψει όλα τα κτίρια της Μονής στην Ορθόδοξη Εκκλησία. Οι παπικοί αντέδρασαν έντονα στην απόφαση. Πέρασε μια ακόμη τριετία, ώσπου το 1996, πάλι με κυβερνητική απόφαση, η Μονή περιήλθε οριστικά στους Ορθοδόξους....

Κατά την μεσοπολεμική περίοδο του 20ού αιώνα, με απόφαση της Πολωνικής Κυβέρνησης γκρεμίστηκε ο Καθεδρικός Ορθόδοξος Ναός στη Βαρσοβία, αφιερωμένος στον Αλέξανδρο Νέφσκι. Κατά την ίδια περίοδο γκρεμίστηκαν 190 Ορθόδοξοι ναοί και άλλοι 150 περιήλθαν βιαίως στους Καθολικούς και στους Ουνίτες. Έως και τις αρχές  της δεκαετίας του 1990  το Βατικανό ενεργούσε σε βάρος των Ορθοδόξων της Πολωνίας. Ο πολωνός Πάπας Ιωάννης Παύλος Β΄ το 1991 ίδρυσε ρωμαιοκαθολική επισκοπή στην πόλη Μπιάλιστοκ, που κατοικείται κυρίως από Ορθοδόξους. Έως τότε οι Καθολικοί της περιοχής ήσαν υπό την Αρχιεπισκοπή του Βίλνιους, πρωτεύουσας της γειτονικής Λιθουανίας. Το 1992 ο Πάπας ανύψωσε την Επισκοπή του Μπιάλιστοκ σε Αρχιεπισκοπή και ίδρυσε υπ’ αυτήν δύο Επισκοπές...

Μετά την κατάρρευση του κομμουνιστικού καθεστώτος η κατάσταση των Ορθοδόξων της Πολωνίας βελτιώνεται. Κατά το ισχύον Σύνταγμα η Ορθόδοξη Εκκλησία έχει ίσα δικαιώματα προς την Ρωμαιοκαθολική και είναι δεύτερη σε αριθμό πιστών.

Η Ουνία στην Βουλγαρία

Μεγάλο πρόβλημα δημιουργεί η Ουνία στην Ορθόδοξη Εκκλησία της Βουλγαρίας. Οι παπικοί εκμεταλλεύτηκαν κατά καιρούς τις πολιτικές καταστάσεις για να δραστηριοποιηθούν στη Βουλγαρία, με σκοπό την εξουσιαστική εδραίωση του Παπισμού στη χώρα αυτή. Αυτό καταμαρτυρείται από τις διάφορες ενέργειες των παπικών στη Βουλγαρία μετά το Σχίσμα του 1054. 

Oι ουνίτες της Βουλγαρίας υπολογίζονται περί τις 10,000. Η Ουνία στη Βουλγαρία δραστηριοποιείται σε δεκατρείς πόλεις. Στη Βουλγαρία δραστηριοποιούνται οι παπικές μοναστικές κοινότητες των Καρμελιτών, των Σαλεσιανών που δρουν σε επίπεδο νεολαίας, των ‘’Ασσομψιονιστών’’, κλπ.  

Καθοριστικό ρόλο στην εδραίωση της Ουνίας  στη Βουλγαρία διαδραμάτισαν οι ‘’Ασσομψιονιστές’’, η λεγόμενη κοινότητα των ‘’Πατέρων της Μεταστάσεως’’. Ιδρυτής των ‘’Ασσομψιονιστών’’ ήταν ο παπικός ‘’πατέρας’’ Εμμανουή d’ Alzon, ο οποίος ήταν παπικός ‘’αρχιερατικός επίτροπος’’ στην ‘’αρχιεπισκοπή’’ της πόλης Νιμ, που βρίσκεται στη Νότια Γαλλία. Η αναφορά του Πάπα Πίου ΙΧ, στον παπικό ‘’πατέρα’’ Εμμανουή d’ Alzon, ότι ‘’εγώ ευλογώ τα έργα σου της Ανατολής και της Δύσης’’, φανερώνει τη εξουσιαστική σκοπιμότητα της ενέργειας αυτής. Να αναφέρομε παρενθετικά ότι ο παπικός ‘’πατέρας’’ Εμμανουή d’ Alzon, ποτέ δεν ήρθε στη Βουλγαρία, αλλά απέστειλε προς τούτο τον παπικό ‘’πατέρα’’ Galabert το έτος 1863.

Καθοριστικό για την Ουνία στη Βουλγαρία ήταν το έτος 1860, όπου ο Πάπας Πίος ΙΧ είχε ‘’εγκρίνει’’ την ένταξη των Βουλγάρων ουνιτών στον Παπισμό, διορίζοντας ως ‘’αρχιεπίσκοπο’’ τον ‘’αρχιμανδρίτη’’ Ιωσήφ Sokolsky το έτος 1861. Η έδρα των ουνιτών της Βουλγαρίας βρίσκεται στη Σόφια και ο επικεφαλής ‘’επίσκοπός’’ των καλείται ‘’Αποστολικός Έξαρχος της Σόφιας’’. Ο σημερινός επικεφαλής των ουνιτών της Βουλγαρίας, είχε διοριστεί το έτος 2009 από τον Πάπα Βενέδικτο XVI σύμβουλος της συνόδου των καλουμένων ‘’Ανατολικών εκκλησιών’’ που υπάγονται στο διοικητικό μηχανισμό του Βατικανού.

Σημαντικό ρόλο επίσης στην αύξηση των ουνιτών στη Βουλγαρία αποτελεί το γεγονός ότι οι ‘’ιερωμένοι’’ τους ενδύονται με άμφια όμοια των Ορθοδόξων Ιερωμένων. Η τήρηση των λεγομένων «ανατολικών εθίμων’’ όπως οι παπικοί ουνίτες τα καλούν, συνέβαλε στην εξάπλωση της Ουνίας. Ως γνωστό ο Πάπας Κλήμης ο VIII «επέτρεψε» να διατηρήσουν τα καλούμενα από τους παπικούς «ανατολικά έθιμα».

Τα περί ‘’συνέχειας’’ και παπικής δικαιοδοσίας στη Βουλγαρία που ουνίτες προβάλλουν, καταμαρτυρούν μόνο την παπική εξουσιαστική θρασύτητα. Προβάλλουν τα γεγονότα του 1204, όπου ο καρδινάλιος Λέων ήρθε στο Τύρνοβο ως απεσταλμένος του Πάπα Ιννοκεντίου ΙΙΙ και έχρισε αρχιεπίσκοπο Βουλγαρίας και πάσης Βλαχίας τον Βασίλειο. Το αποτέλεσμα ήταν η παροδική μόνο ‘’εξάρτηση’’ από τον Πάπα. Θα ήταν παράλειψη να μην αναφέρομε ότι ακόμα και οι δεσμεύσεις στον Πάπα καταμαρτυρούσαν την παπική εξουσιαστική μάνητα, με πρώτιστη την προστασία των παπικών συμφερόντων. 

Φυσικά στη Σύνοδο που συγκλήθηκε κατόπιν στο Τύρνοβο το 1211 έγινε ομολογία της Ορθόδοξης Πίστης της Εκκλησίας της Βουλγαρίας. Κατά τη Σύνοδο αυτή της Εκκλησίας της Βουλγαρίας συντάχθηκε το ‘’Συνοδικό της Ορθοδοξίας’’ με το οποίο καταδικάζονταν οι αιρέσεις και γινόταν τιμητική αναφορά στους Αγίους της. Δεν δικαιολογεί καμιά παπική συνέχεια ή παπική δικαιοδοσία, η εκκλησιαστική ιστορία της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Βουλγαρίας. 

Η μόνη συνέχεια που υπάρχει στην Ορθόδοξη Εκκλησία της Βουλγαρίας, είναι εκείνη που καταμαρτυρεί η όντως συνέχεια, με το ‘’επόμενοι τοις Αγίοις Πατράσιν’’, δηλαδή η Ορθόδοξη Πίστη. Όσο  αφορά τους παπικούς ουνίτες που σκοπίμως τηρούν τα καλούμενα από αυτούς «ανατολικά έθιμα», θα τονίσουμε ότι η εξωτερική μίμηση δεν συνεπάγεται καμιά ουσιαστική τήρηση. Αν πραγματικά οι παπικοί ουνίτες αγαπούν τα τυπικά της Ορθόδοξης Εκκλησίας, ένα μόνο τυπικό πρέπει να ακολουθήσουν, εκείνο της επιστροφής στην Ορθόδοξη Εκκλησία, τη Μία δηλαδή Αγία Καθολική και Αποστολική Εκκλησία. Η εξωτερική απλά τήρηση των σκοπίμως καλουμένων «ανατολικών εθίμων’’, όπως οι παπικοί ουνίτες τα καλούν, μόνο την εξουσιαστική εδραίωση του Παπισμού εξυπηρετεί.  

Η Ουνία στην Ουκρανία

Η Ουκρανική Ελληνοκαθολική Εκκλησία είναι η δεύτερη μεγαλύτερη Ανατολική Καθολική Εκκλησία, μετά την Λατινική. Αποτελεί τμήμα των Μεγάλων Αρχιεπισκοπικών Εκκλησιών της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας, οι οποίες δεν διακρίνονται με πατριαρχικό τίτλο.

Εμφανίστηκε το 1596 με την υπογραφή της Ένωσης του Μπρεστ μεταξύ της Ρουθηνικής Ορθόδοξης Εκκλησίας (Πολωνική-Λιθουανική Κοινοπολιτεία), με επικεφαλής τον Μιχαήλ Ροχόζα και την Αγία Έδρα.

Οι όροι της Ουνίας συνοψίζονταν στα εξής: απαραβίαστο των ορθόδοξων δογμάτων και τελετουργιών, υποταγή της νέας εκκλησίας στον πάπα, διατήρηση των εκκλησιαστικών κτημάτων, απόκτηση συγκλητικών τίτλων για τον ανώτερο κλήρο και προστασία της δυτικής ρωσικής εκκλησίας από την επιρροή των Ελλήνων. Εν συνεχεία, ναοί, μονές και όλα τα περιουσιακά στοιχεία της Ορθόδοξης Εκκλησίας, αποδόθηκαν στους Ουνίτες.

Μετά τους διαμελισμούς της Πολωνίας, το 1808 οι επαρχίες της αρχικής Ρουθηνικής Ουνίτικης Εκκλησίας  χωρίστηκαν στα τρία, μεταξύ της Αυστριακής Αυτοκρατορίας, της Πρωσίας και της Ρωσικής Αυτοκρατορίας. Αυτές οι τρεις επαρχίες υπό την αυστριακή δικαιοδοσία αναδιοργανώθηκαν ως Ελληνική Καθολική Εκκλησία αμέσως μετά την εκκαθάριση και των πέντε επαρχιών που κατέληξαν στη Ρωσία. Το 1807 ιδρύθηκε και η Ελληνική Καθολική Εκκλησία στην Αυστρία, η οποία κατεληξε ως μόνη επιζήσασα της αρχικής Ενωτικής εκκλησίας της Ένωσης του Μπρεστ. Το 1963, η εκκλησία αναγνωρίστηκε ως Ουκρανική με τις προσπάθειες του Ιωσήφ Σλίπουι.

Ο ιεράρχης της εκκλησίας φέρει τον τίτλο του Μέγα Αρχιεπισκόπου του Κιέβου-Χάλιτς και πάσης Ρουθηνίας, αν και οι ιεράρχες και οι πιστοί της εκκλησίας έχουν αναγνωρίσει τους ιεράρχες τους ως «Πατριάρχες» και έχουν ζητήσει την παπική αναγνώριση και ανύψωση σε αυτόν τον τίτλο. Ο Μέγας Αρχιεπίσκοπος είναι ένας μοναδικός τίτλος εντός της Καθολικής Εκκλησίας που εισήχθη το 1963 ως μέρος της ιεραρχίας του εκκλησιαστικού τίτλου. Από τον Μάρτιο του 2011 επικεφαλής της εκκλησίας είναι ο Μέγας Αρχιεπίσκοπος Σβιατοσλάβ Σεβτσούκ.

Η Ουκρανική Ελληνοκαθολική Εκκλησία είναι η μεγαλύτερη Ανατολική Καθολική Εκκλησία στον κόσμο. Αυτή τη στιγμή έχει περίπου 4,1 εκατομμύρια μέλη. Μέσα στην ίδια την Ουκρανία, η Εκκλησία είναι η δεύτερη μεγαλύτερη θρησκευτική οργάνωση όσον αφορά τον αριθμό των κοινοτήτων εντός της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας. Όσον αφορά τον αριθμό των μελών, η Ουκρανική Ελληνοκαθολική Εκκλησία κατατάσσεται τρίτη σε πίστη μεταξύ του πληθυσμού της Ουκρανίας μετά την Ουκρανική Ορθόδοξη Εκκλησία (Πατριαρχείο Μόσχας) και την Ορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας. Επί του παρόντος, η Ουκρανική Ελληνοκαθολική Εκκλησία κυριαρχεί σε τρείς  δυτικές περιφέρειες  της Ουκρανίας, συμπεριλαμβανομένης της πλειοψηφίας του πληθυσμού του Λβιβ, αλλά αποτελεί μια μικρή μειοψηφία σε άλλα μέρη της χώρας.

Η εκκλησία ακολούθησε την εξάπλωση της ουκρανικής διασποράς και τώρα έχει περίπου 40 ιεράρχες σε περισσότερες από 12 χώρες σε 4 ηπείρους, συμπεριλαμβανομένων τριών άλλων μητροπολιτικών επισκόπων στην Πολωνία, στις Ηνωμένες Πολιτείες και στον Καναδά. Σήμερα, η Εκκλησία στη διασπορά, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών και του Καναδά, είναι σε μεγάλο βαθμό πολυεθνική.

Εθνικές έρευνες που έγιναν από το 2000 δείχνουν ότι μεταξύ 5,3% και 9,4% του συνολικού πληθυσμού της Ουκρανίας ανήκουν στην Ουκρανική Ελληνοκαθολική Εκκλησία.
Να σημειωθεί ότι μέχρι και ουνίτη πατριάρχη ήθελε να διορίσει το Βατικανό στην Ουκρανία. Εκείνο που μας πικραίνει επίσης, είναι το γεγονός ότι έχουν αρπάξει πολλούς Ναούς Ορθοδόξων με βίαιο τρόπο. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της αρπαγής του Ορθοδόξου Ναού, το έτος 1989 στο Ιβανο-Φραγκόσκ, όπου εξεδιώχθη ο Ορθόδοξος Αρχιεπίσκοπος Ιβανο-Φραγκόσκ Μακάριος, μαζί με τους Ορθόδοξους εκκλησιαζομένους την ώρα που τελούσε τη Θεία Λειτουργία.

Γιατί να χρησιμοποιείται ο όρος ελληνο-καθολικοί; Υπάρχει οιαδήποτε σχέση με εθνικό χρωματισμό; Είναι παπικοί ελληνικής καταγωγής; Γιατί θέλουν οι ιερείς των, να ενδύονται με άμφια όμοια των Ορθοδόξων; Γιατί θέλουν να χρησιμοποιούν τους λειτουργικούς τύπους των Ορθοδόξων; Φυσικά για τους ευνόητους λόγους. Θέτουν κατά απαράδεκτο τρόπο τον εθνικό διαχωρισμό και όχι τον εκκλησιαστικό. Η παπική δολιότητα δυστυχώς, δεν εξέλιπε από την εποχή του Σχίσματος μέχρι σήμερα.

Οι Ουκρανοί Ουνίτες Είναι εξ ολοκλήρου κομμάτι του Ουκρανικού λαού.
Φυσικά θα μπορούσαμε να πούμε ότι οι Ουκρανοί γενόμενοι ουνίτες, αλλότριοι «λύκοι βαρείς» γίνονται για τους Ορθοδόξως φρονούντες. Ο Άγιος Μάρκος ο Ευγενικός τους απεκάλεσε «Γραικολατίνους» και «μιξόθηρας ανθρώπους».

Ο Πατριάρχης Μόσχας Αλέξιος σε δήλωσή του στις 9 Φεβρουαρίου 2006 είχε πει «Η δράση των Ουνιτών στην πρώην Σοβιετική Ένωση αποτελεί εμπόδιο στη βελτίωση των σχέσεών μας με τον Πάπα». 

Είχε προειδοποιήσει τότε ο Πατριάρχης Μόσχας Αλέξιος, τον Πάπα για τις δόλιες ενέργειες του καρδιναλίου Husar (ουνίτη αρχιεπισκόπου) της πόλης Livn.

Ο Πατριάρχης Μόσχας Κύριλλος, δεν δέχθηκε να συναντήσει τον Πάπα Φραγκίσκο, με κυριότερη αιτία την κρίση στην Ουκρανία, γεγονός που σχολιάστηκε αρνητικά από τον αρθρογράφο Marco Tosatti στη Vatican Insider (5 Ιουνίου 2014), αφήνοντας να διαφανεί η «παπική λύπη», για την Ορθόδοξη στάση του Πατριάρχου Κυρίλλου. Ο Marco Tosatti, παρατήρησε με «παράπονο, τη χρήση του «υποτιμητικού όρου Ουνίτες» (termine negative Uniati), που χρησιμοποιείται από τους Ορθοδόξους για τους ελληνο-καθολικούς, που ως γνωστό πλαισίωναν και πλαισιώνουν τη μία από τις αντιμαχόμενες πλευρές στην Ουκρανία.

Ο πρώην επί των εξωτερικών υποθέσεων του Πατριαρχείου Μόσχας, Μητροπολίτης Βολοκολάμσκ Ιλαρίωνας κατηγόρησε τη λεγόμενη ελληνο-καθολική «Εκκλησία», για τον καταστροφικό της ρόλο, στην κρίση στην Ουκρανία.

Οι Πάπες γίνονται προστάτες της Ουνίας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, το σχετικό Διάταγμα της Β΄ Βατικάνειας Συνόδου, επί Πάπα Ιωάννη ΚΓ΄, «Orientalium Ecclesiarum», για τις Ανατολικές Καθολικές "Εκκλησίες", όπως πεισματωδώς καλούν οι Δυτικοί τις Ουνιτικές "Εκκλησίες".

O Πάπας Φραγκίσκος έστειλε ως ειδικό πρεσβευτή στην Ουκρανία, τον Καρδινάλιο Christoph Shoenborn της Βιέννης, για να γιορτάσει μαζί με την ‘’ελληνο-καθολική εκκλησία’’ της Ουκρανίας την 25η επέτειο από την επιστροφή στην νομιμότητα. Αυτό αναφέρεται σε άρθρο του Marco Tosatti στη Vatican insider, ημερομηνίας 10 Δεκεμβρίου 2014 που τιτλοφορείται: «Ουκρανία ο Πάπας γιορτάζει την 25η επέτειο της αναγέννησης των "ελληνοκαθολικών’’» (Ucraina, il Papa celebra i 25 anni della rinascita Greco-cattolica). Το αγωνιώδες ενδιαφέρον για την Ουνία, του «Αγιωτάτου» κατά το πρόσφατο υμνολογικό ατόπημα.

Ως γνωστό από την εποχή του Στάλιν απαγορεύτηκε η λειτουργία της εν λόγω ουνιτικής ‘’εκκλησίας’’. Όπως αναφέρει ο Marco Tosatti ‘’παραπονεμένα’’ η ‘’ελληνο-καθολική εκκλησία’’, αποκαλείται υποτιμητικά ‘’ουνιτική’’. 

Προς τι η διαμαρτυρία από τον Marco Tosatti, για την ονομασία ουνιτική; Να υπενθυμίσομε ότι ουνία είναι πολωνικο-λατινική λέξη και θα πεί ένωση. Θεωρούν αδικαιόλογητη τη χρήση του «υποτιμητικού όρου Ουνίτες» (termine negative Uniati); Πρώτοι αυτοί αυτοαποκλήθηκαν Ουνιτική Ορθόδοξη εκκλησία, στη σύνοδο της Βρέστης. 

Παρενθετικά να αναφέρομε ότι οι ουνιτικές εκκλησίες, στο Das Typisch Κatholisch Lexicon, (το οποίο θα μπορούσαμε να καλέσουμε ως μια Τυπική Καθολική Εγυκλοπαίδεια) σε κείμενο που υπογράφει ο Eckhard Bieger, ως ‘’εκκλησίες’’ που έχουν την ορθόδοξη παράδοση (orthodoxer Tradition Kirtchen), προσθέτοντας ότι είναι ενωμένοι με τη Ρώμη (die mit Rom vereint). Στο κείμενο του Balamand, οι Ουνίτικες εκκλησίες καλούνται «Καθολικές Ανατολικές Εκκλησίες». Δυστυχώς με το κείμενο αυτό, στην ουσία αναιρέθηκαν οι προηγούμενες καταδίκες της Ουνίας στη Βιέννη (1990) και στο Freising (1990).

Άλλα ιστορικά στοιχεία

Μπορούμε να θεωρήσομε την Ουνία στην Ουκρανία, ως δημιούργημα αντίδρασης προς το Πατριαρχείο Ρωσίας και τη στάση των “Ρώσων” γενικότερα; Την απαρχή της Ουνίας στο Κίεβο, θα πρέπει να την αναζητήσουμε στις απαρχές της δημιουργίας της, μετά τη Ουνιτική Σύνοδο του Μπρέστ το έτος 1596. Δεν πρέπει να αναζητήσομε την απαρχή της Ουνίας στην Ουκρανία μεταγενέστερα, αλλά στην απαρχή της δημιουργίας της στην περιοχή του Κιέβου. Όλες οι Ουνιτικές κοινότητες ανά τον κόσμο, έχουν την ίδια αναφορά της ίδρυσής τους στη Ουνιτική Συν­οδο του Μπρέστ το έτος 1596, η οποία έγινε απαρχή για τον πόλεμο εναντίον των Ορθοδόξων και της Εκκλησίας γενικότερα.

Το πρόβλημα στην περιοχή του Κιέβου, αρχίζει από τότε που ο Πάπας Κλήμης ο Ζ’ στην ουνιτική “Σύνοδο” του 1596, συμφώνησε με τον βασιλιά της Πολωνίας Σιλίσμο τον Γ΄, αλλά και τον Μητροπολίτη Κιέβου Μιχαήλ που προσχώρησε στην Ουνία, για εκδίωξη του Ηγουμένου της Μονής Νικηφόρου και της υπαγωγής της Λαύρας των Σπηλαίων του Κιέβου, στους αιρετικούς ουνίτες. Η Λαύρα των Σπηλαίων του Κιέβου, τότε υπαγόταν στη δικαιοδοσία του Πατριαρχείου της Κωνσταντινούπολης. Επιχειρήθηκε με τη βοήθεια του βασιλιά της Πολωνίας, να περιέλθει η Λαύρα των Σπηλαίων του Κιέβου στη “δικαιοδοσία” του ουνίτη “μητροπολίτη” του Κιέβου και να εκδιωχθεί ο Ηγούμενος της Λαύρας των Σπηλαίων του Κιέβου Αρχιμανδρίτης Νικηφόρος Τουρά. Προς τούτο στάλθηκαν απεσταλμένοι του βασιλιά της Πολωνίας. Οι απεσταλμένοι του Πολωνού βασιλιά πήγαν στην Πετσέρσκαγια Λαύρα, για να εκδιώξουν τον Ηγούμενο Νικηφόρο, αλλά οι πατέρες της Μονής σχημάτισαν κλοιό γύρω από τον Ηγούμενό τους και έτσι δεν έγινε κατορθωτή η εκδίωξη του Ηγουμένου Νικηφόρου.

Παρόμοια προσπάθεια έγινε και πάλι το έτος 1598, από τον Πολωνό βασιλιά σε συμφωνία με τους ουνίτες, αλλά και αυτή τη φορά πλήθος Κοζάκων φρουρούσαν την κλειστή πόρτα της Μονής και έτσι δεν έγινε κατορθωτή η απομάκρυνση του Ηγουμένου Νικηφόρου. Πολλές επιδρομές έγιναν από τότε, από τους ουνίτες στη περιοχή του Κιέβου. Αρκεί η επιλογική αναφορά του π. Ηλία Τσιβίκη για τις ουνίτικες “προσ­πάθειες”, στην οποία σημειώνονται τα εξής: «Δεν είναι δυνατόν να περιλάβωμεν εδώ τας λυπηράς και καταστρεπτικάς επιδρομάς εις την Μονήν και εν γένει εις την χώραν της Ρωσίας»*.

Ο Άγιος Ιώβ (1551-1651) επίσης, της Λαύρας του Ποτσάεφ στη Δυτική Ουκρανία, αγωνίστηκε εναντίον της Ουνίας, για να κρατηθεί η Ορθοδοξία στην περιοχή αυτή. Κατόπιν η Λαύρα του Ποτσάεφ περιήλθε στα χέρια των Ουνιτών από το έτος 1720 μέχρι το έτος 1831. Το γεγονός αυτό δεν προβληματίζει όσους προβάλλουν ότι η Ουνία στην Ουκρανία, ήταν πολύ μεταγενέστερο δημιούργημα και ως αποτέλεσμα αντίδρασης μάλιστα προς το Πατριαρχείο Ρωσίας και τη στάση των “Ρώσων” γενικότερα; Κάτι ανάλογο συνέβηκε και με την Ουνία στη Ρουθηνία (Ρωσική περιοχή των Καρπαθίων, απ’ όπου και η ονομασία), κατά το έτος 1646. Το πρόβλημα με την ουνίτικη δολιότητα και μάνητα, ανάγεται στη γένεση της Ουνίας μετά την Ουνιτική αντιεκκλησιαστική Σύνοδο του Μπρέστ.

«Εκκλησία ομολογήτρια», αποκάλεσε την Ορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας ο Πατριάρχης Μόσχας Κύριλλος, στη συνεδρία της Ιεράς Συνόδου της Ορθοδόξου Εκκλησίας της Ρωσίας, που συνήλθε στις 24 Δεκεμβρίου 2015 στην Πατριαρχική και Συνοδική κατοικία της Ιεράς Μονής Αγίου Δανιήλ Μόσχας (mospat.ru.gr).

Η προστασία της Εκκλησίας της Ρωσίας και των Ρώσων γενικότερα προς τους Ορθόδοξους Χριστιανούς της περιοχής του Κιέβου, φυσικό ήταν να ελκύσει τέτοια αντιπαλότητα μέχρι τις μέρες μας από τους ουνίτες. Για την ίδρυση της Ουνιτικής κοινότητας στην Ουκρανία, δεν υπάρχει κάτι που να μαρτυρεί ως αιτία εθνοτική αντιπαλότητα και εχθρότητα.

Υπάρχει αμφιβολία ότι η αντιπαλότητα και εχθρότητα των ουνιτών προς την Εκκλησία της Ρωσίας και των Ρώσων γενικότερα, οφείλεται στην Ορθόδοξη στάση της και στην προστασία της στην περιοχή του Κιέβου; “Διά πυρός και σιδήρου διά πολλών αιώνων ήταν εχθρική (η Ουνία) έναντι της Ορθοδοξίας”, ανέφερε παλαιότερα το Πατριαρχείο Μόσχας, χαρακτηρίζοντας την Ουνία “αιμορραγούσα πληγή”.

Μπορούμε να θεωρήσομε την Ουνία στην Ουκρανία, ως δημιούργημα πολύ μεταγενέστερο και μάλιστα ως αντίδραση προς το Πατριαρχείο Ρωσίας και τη στάση των “Ρώσων” γενικότερα; Είναι αλήθεια πως μία τέτοια “διαπίστωση”, αποτελεί ένα ακόμα υπηρετικό επιχείρημα της μεγάλης ανατροπής που έγινε στην Ουκρανία. Είναι ανιστόρητο να θεωρήσομε ότι η δημιουργία και η δράση της Ουνίας στην τότε καλούμενη Ρωσία του Κιέβου, είναι μεταγενέστερο δημιούργημα και μάλιστα ως αποτέλεσμα αντίδρασης προς το Πατριαρχείο Ρωσίας και τη στάση των “Ρώσων” γενικότερα.

{ Πηγές:“ Η υπό του Αγίου Αντωνίου Πετσέρσκι ιδρυθείσα (πρώτη) μονή της Ρωσσίας – και αι σχέσεις αυτής μετά του βυζαντινού μοναχισμού” (Πρεσβυτέρου Ηλία Τσιβίκη), από το επιστημονικό περιοδικό “Θεολογία” (Αθήναι 1972).-Β.Χαραλάμπους «Η Ουνία εις την Ουκρανίαν δεν ήτο αποτέλεσμα αντιδράσεως διά την στάσιν των «Ρώσων»)]