Οικουμενιστικό συνέδριο της Θεολογικής Σχολής Αθηνών

 

«Δυσάρεστη έκπληξη και απορία προκαλεί η αναγγελία του Συνεδρίου της Θεολογικής Σχολής Αθηνών με παπικό σχολείο. Τι προσδοκούν οι συμμετέχοντες να προστεθεί στην “έννοια της Πίστης” διαλεγόμενοι με παπικούς και παπόφιλους; Να αναδειχθεί το ορθόδοξο φρόνημα ή να προβληθεί περαιτέρω η αγαπολογική ατμόσφαιρα; Διαγράφουμε τους αγώνες και το ορθόδοξο φρόνημα του Μέγας Φώτιος, του Γρηγόριος Παλαμάς, του Μάρκος ο Ευγενικός, οι οποίοι αγωνίσθηκαν για να καταδείξουν το αιρετικό φρόνημα των παπικών!»

Το συνέδριο με θέμα «Κρίση στην Πίστη;» ανακοινώθηκε ως διεθνές θεολογικό συνέδριο (13–14 Φεβρουαρίου 2026) και διοργανώνεται από το Τμήμα Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών σε συνεργασία με τα Saint-Paul – Δελασάλ. Σύμφωνα με την επίσημη περιγραφή, επιδιώκει να εξετάσει τη θεολογική, φιλοσοφική και κοινωνιολογική διάσταση της κρίσης της πίστης στον σύγχρονο κόσμο, μέσα από θεματικές όπως: πίστη και αμφιβολία, τεχνητή νοημοσύνη και μεταφυσική, τέχνη και θεολογία της ομορφιάς, ποιμαντική στην ψηφιακή εποχή, θρησκευτική ταυτότητα και ευρωπαϊκή εμπειρία, διάλογος θρησκειών. Προβλέπεται πολυφωνική συμμετοχή εκκλησιαστικών, πανεπιστημιακών, πολιτικών και δημοσιογραφικών προσώπων, από ορθόδοξο και καθολικό χώρο.

Το πρόγραμμα του Συνεδρίου παρουσιάζεται στο link..

https://www.orthodoxianewsagency.gr/paideia-kai-politismos/krisi-stin-pisti-diethnes-synedrio-tou-tmimatos-theologias-tis-theologikis-sxolis-ekpa/

---

Σχόλια

Α.Η ορθόδοξη εκκλησιολογική προσέγγιση του Συνεδρίου  ξεκινά από μία αμετακίνητη αρχή: η Εκκλησία είναι μία και ταυτίζεται με την Ορθόδοξη Εκκλησία. Δεν αποτελεί τμήμα μιας ευρύτερης, πολυκλαδικής εκκλησιακής πραγματικότητας. Η πίστη της δεν είναι ανοικτό ερώτημα προς συνδιαμόρφωση, αλλά αποκεκαλυμμένη και παραδεδομένη αλήθεια.

Με βάση αυτό το θεμέλιο, η συνδιοργάνωση θεολογικού συνεδρίου περί «πίστεως» με καθολικό εκπαιδευτικό ίδρυμα θεωρείται εκκλησιολογικά προβληματική καθαυτή — ανεξάρτητα από τις προθέσεις ή την ποιότητα των εισηγήσεων. Διότι, κατά τη σκληρή αυτή γραμμή, το ίδιο το σχήμα της κοινής διοργάνωσης και του κοινού θεολογικού βήματος μεταφέρει μήνυμα εκκλησιαστικής εγγύτητας πριν υπάρξει δογματική ενότητα. Το πρόβλημα δεν εντοπίζεται μόνο στο τι θα ειπωθεί, αλλά στο τι δηλώνεται εκκλησιολογικά με τη μορφή της συνάντησης.

Β. Η επιλογή του τίτλου «Κρίση στην Πίστη;» θεωρείται από αυτή την οπτική θεολογικά αμφιλεγόμενη και παραπλανητική. Υπονοεί ότι η Ορθόδοξη Πίστη ή η πίστη γενικά βρίσκεται σε κρίση ως θεσμός ή δογματική πραγματικότητα, ενώ στην πραγματικότητα κρίση βιώνουν οι άνθρωποι και οι κοινωνίες στην αναζήτηση της πίστης. Η χρήση ερωτηματικού μπορεί να δίνει την εντύπωση ότι η πίστη δεν είναι σταθερή ή ότι χρειάζεται αναθεώρηση, κάτι που συγκρούεται με την εκκλησιολογική θέση ότι η πίστη της Εκκλησίας είναι αποκεκαλυμμένη και πλήρης.

Με αυτό το σκεπτικό, ο τίτλος επιτείνει την εκκλησιολογική ανησυχία για το συνέδριο, διότι δημιουργεί εντύπωση ισοτιμίας μεταξύ διαφορετικών ομολογιών, θολώνει τα όρια και ενθαρρύνει την «αγαπολογική» προσέγγιση αντί για ομολογιακή διατύπωση. Ένας τίτλος που θα σήμαινε σαφή μαρτυρία της Ορθοδοξίας, π.χ. «Η πίστη στην Ορθόδοξη Εκκλησία και η σύγχρονη πρόκληση», θα ήταν πιο συνεπής με την εκκλησιολογική αλήθεια.

Ιδιαίτερα επικρίνεται ότι ο τίτλος συνδέεται με θεματικές όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η πολιτισμική μεταβολή ή η ποιμαντική στα κοινωνικά δίκτυα, οι οποίες, ενώ ενδιαφέρουσες ακαδημαϊκά, δεν μπορούν να τεθούν στο ίδιο επίπεδο με τη δογματική αλήθεια της πίστης χωρίς να δημιουργείται σύγχυση.

Γ. Επιπλέον, η πολυφωνική σύνθεση με θεολογικές, κοινωνιολογικές, φιλοσοφικές και πολιτισμικές προσεγγίσεις στο ίδιο επίπεδο ερμηνεύεται ως μετατόπιση της θεολογίας από εκκλησιαστικό λόγο σε γενικό θρησκειολογικό διάλογο. Η αυστηρή γραμμή επιμένει ότι η θεολογία είναι λόγος της Εκκλησίας και όχι ουδέτερη ακαδημαϊκή πλατφόρμα. Όταν αποσυνδέεται από τα εκκλησιαστικά όρια, χάνει τον ομολογιακό χαρακτήρα της.

Δ. Στο ίδιο πνεύμα ασκείται κριτική σε αυτό που ονομάζεται «αγαπολογική ατμόσφαιρα»: όταν η έμφαση μεταφέρεται στη συνάντηση και στο κλίμα αποδοχής, ενώ αποφεύγεται η καθαρή δογματική οριοθέτηση. Η θέση εδώ είναι κατηγορηματική: η αγάπη χωρίς αλήθεια δεν αποτελεί εκκλησιαστική ενότητα αλλά θεολογική ασάφεια.

Αυτή η αυστηρή στάση έχει εκφραστεί έντονα από αντιοικουμενιστές θεολόγους όπως ο Ιουστίνος Πόποβιτς, ο οποίος θεωρούσε ότι κάθε μορφή οικουμενισμού που εξισώνει εκκλησιολογικά ανόμοιες παραδόσεις αποτελεί πνευματικό κίνδυνο. Ο μόνος αποδεκτός διάλογος, κατά τη γραμμή αυτή, είναι ο ομολογιακός και ιεραποστολικός: καταθέτεις την ορθόδοξη πίστη — δεν αναζητείς κοινό θεολογικό έδαφος.

Το τελικό κριτήριο αυτής της οπτικής συνοψίζεται σε μία ερώτηση:

Μαρτυρείται καθαρά η μοναδικότητα της Εκκλησίας ή δημιουργείται εικόνα θεολογικής ισοτιμίας; Η απάντηση είναι ΟΧΙ.