Αναίρεση της οικουμενιστικής παρουσίασης της προσωπικότητας του Ομολογητού Αγίου Μάρκου του Ευγενικού .

 

-------------------------------------------------------------------

Εισαγωγικά.

Ηλεκτρονική διεύθυνση https://fosfanariou.gr/index.php/2024/01/19/kathigitis-grigorios-larentzakis-gia-agio-marko-evgeniko/,δημοσιεύτηκε άρθρο του  Γ.Λαρεντζάκη, (Καθηγητού Πανεπιστημίου του Graz Άρχοντος Μεγάλου Πρωτονοταρίου του Οικουμενικού Πατριαρχείου)  με τίτλο: «Άγιος Μάρκος ο Ευγενικός Μητροπολίτης Εφέσου υπερασπιστής του ορθοδόξου φρονήματος».

Το άρθρο ακολουθεί καθαρά  οικουμενιστική λογική, αλλοιώνοντας πλήρως την πνευματική προσωπογραφία του Μεγάλου Ομολογητή  Αγίου. Προκειμένου να σχολιάσουμε το άρθρο και να αναιρέσουμε τα γραφόμενα, το διαιρέσαμε σε ΕΝΝΕΑ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΥΣ. Λόγω της μεγάλης έκτασης των σχολίων, το δημοσιεύσαμε σε μέρη στο ιστολόγιο-ΨΗΦΙΔΕΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΟΜΟΛΟΓΙΑΣ με τον τίτλο «Αναίρεση μιας οικουμενιστικής παρουσίασης της προσωπικότητας του Οσίου Μάρκου του Ευγενικού.(Σχόλια σε άρθρο του καθηγητή Γ.Λαρεντζάκη). στις παρακάτω ηλεκτρονικές διευθύνσεις.

1.ΜΕΡΟΣ Α- https://fdathanasiou-parakatathiki.blogspot.com/2026/01/blog-post_34.html

2.ΜΕΡΟΣ Β- https://fdathanasiou-parakatathiki.blogspot.com/2026/01/jan-14.html

3.ΜΕΡΟΣ-Γ- https://fdathanasiou-parakatathiki.blogspot.com/2026/01/jan-14_14.html

4-ΜΕΡΟΣ Δ -ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. 4-ΜΕΡΟΣ Δ -ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ.

https://fdathanasiou-parakatathiki.blogspot.com/2026/01/blog-post_0.html

Σήμερα δημοσιεύουμε από το ΜΕΡΟΣ -Γ την  8^η ενότητα που αφορά απόσπασμα ομιλίας του Οσίου Μάρκου του Ευγενικού στην Σύνοδο Φεράρας-Φλωρεντίας, στο οποίο παρουσιάζεται η προσφώνηση του Οσίου Μάρκου προς τον Πάπα Ευγένιο Δ, με κατάλληλα σχόλια.

----------------------------------------------------------------------

Επιμέλεια έρευνας: πρωτοπρεσβύτερος Δημήτριος Αθανασίου. 

Ενότητα 8: Ο λόγος του προς τον Πάπα Ευγένιο Δ΄

 

Περιεχόμενο: Περιγράφεται η προσφώνηση του Αγίου προς τον Πάπα και η επιθυμία του για ενότητα, ειρήνη και θεραπεία των σκανδάλων.

 

ΚΕΙΜΕΝΟ Γ.Λ.

Πολύ ἐνδιαφέροντα εἶναι καί ὅσα ἀνέφερε ὁ Ἅγιος Μᾶρκος ὁ Εὐγενικός γιά τόν Θεολογικό Διάλογο, ἀλλά καί γιά τόν Παπα Εὐγένιο τόν Δ΄ προσφωνώντας τον στήν Σύνοδο:  «Σήμερον τῆς παγκοσμίου χαρᾶς τά προοίμια. σήμερον αἱ νοηταί ἀκτῖνες τοῦ τῆς εἰρήνης Ἡλίου τῇ Οἰκουμένῃ πάσῃ προανατέλλουσι. σήμερον τά τοῦ Δεσποτικοῦ σώματος μέλη, πολλοῖς πρότερον χρόνοις διεσπασμένα τε καί διερρηγμένα, πρός τήν ἀλλήλων ἐπείγεται ἕνωσιν. οὐ γάρ ἀνέχεται ἡ κεφαλή Χριστός ὁ Θεός ἐφεστάναι διῃρημένῳ τῷ σώματι οὐδέ τόν τῆς ἀγάπης δεσμόν ἐξ ἡμῶν ἀνῃρῆσθαι παντάπασιν ἡ ἀγάπη βούλεται.  Διά τοῦτο ἐξήγειρέ σέ τόν τῶν ἱερέων αὐτοῦ πρωτεύοντα πρός τήν ἡμετέραν ταυτηνί κλῆσιν, καί τόν εὐσεβέστατον ἡμῶν βασιλέα πρός τήν σήν ὑπακοήν διανέστησε, καί τόν ἁγιώτατον ἡμῶν ποιμένα καί πατριάρχην γήρως ἐπιλαθέσθαι καί ἀσθενείας μακρᾶς παρεσκεύασε, καί ἡμᾶς τούς ὑπ’ αὐτόν ποιμένας ἀπανταχόθεν συνήθροισε καί μακρᾶς ὁδοῦ καί πελάγους καί κινδύνων ἑτέρων κατατολμῆσαι πεποίηκεν.  Ἆρ’ οὐ προφανῶς ταῦτα Θεοῦ δυνάμει καί κρίσει γεγένηται, καί τό πέρας ὁποῖον ἔσται καλόν καί Θεῷ φίλον, ἐντεῦθεν ἤδη προοιμιάζεται; Δεῦρο δή οὖν, ἁγιώτατε πάτερ, ὑπόδεξαι τά σά τέκνα μακρόθεν ἐξ ἀνατολῶν ἥκοντα. περίπτυξαι τούς ἐκ μακροῦ διεστῶτας τοῦ χρόνου, πρός τάς σάς καταφυγόντας ἀγκάλας. θεράπευσον τούς σκανδαλισθέντας. ἅπαν σκῶλον καί πρόσκομμα τῆς εἰρήνης κωλυτικόν ἐκ μέσου γενέσθαι κἐλευσον.   εἰπέ καί αὐτός τοῖς σοῖς ἀγγέλοις ὡς τοῦ Θεοῦ μιμητής. Ὁδοποιήσατε τῷ λαῷ μου, καί τούς λίθους ἐκ τῆς ὁδοῦ διαρρίψατε. Μέχρι τίνος οἱ τοῦ αὐτοῦ Χριστοῦ καί τῆς αὐτῆς πίστεως βάλλομεν ἀλλήλους καί κατατέμνομεν; Μέχρι τίνος οἱ τῆς αὐτῆς Τριάδος προσκυνηταί δἀκνομεν ἀλλήλους καί κατεσθίομεν, ἕως ἄν ὑπ’ ἀλλήλων ἀναλωθῶμεν καί καί ὑπό τῶν ἔξωθεν ἐχθρῶν εἰς τό μή εἶναι χωρήσωμεν; Μή γένοιτο τοῦτο, Χριστέ βασιλεῦ, μηδέ νικήςῃ τήν σήν ἀγαθότητα τῶν ἡμετέρων ἁμαρτιῶν ἡ πληθύς …»

 

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ.

«Σήμερα είναι τα προοίμια της παγκόσμιας χαράς. Σήμερα οι νοητές ακτίνες του Ηλίου της Ειρήνης ανατέλλουν για όλη την Οικουμένη. Σήμερα τα μέλη του Σώματος του Δεσπότη, που άλλοτε είχαν διασπαστεί και διαρρηχθεί, επιδιώκουν να ενωθούν μεταξύ τους. Διότι η κεφαλή, ο Χριστός ο Θεός, δεν ανέχεται να παραμένει το Σώμα διαιρεμένο, ούτε να καταργείται εξ ολοκλήρου ο δεσμός της αγάπης· η αγάπη θέλει να είναι αδιάσπαστη. Γι’ αυτό, σ’ εσένα, τον πρωτεύοντα των ιερέων Του, εκήρυξε αυτή την κλήση προς εμάς, και στον ευσεβέστατο βασιλιά μας διέταξε υπακοή σε σένα, και τον αγιότατο ποιμένα και Πατριάρχη μας προετοίμασε, παρά τα γηρατειά και την μακρά ασθένειά του, ώστε εμείς, οι υπ’ αυτόν ποιμένες, να συγκεντρωθούμε από παντού και να διανύσουμε μακρές οδούς, πελάγη και κινδύνους άλλους. Μήπως όλα αυτά δεν γίνονται φανερά με τη δύναμη και κρίση του Θεού; Και μήπως η έκβαση, που θα είναι καλή και ευάρεστη στον Θεό, δεν προοιωνίζεται ήδη; Έλα, λοιπόν, άγιε πάτερ, δέξου τα τέκνα σου που έρχονται από μακριά, από την Ανατολή. Σφίξε στα στήθη σου αυτούς που έχουν απομακρυνθεί από καιρό, και δέξου όσους έχουν καταφύγει σε σένα. Θεράπευσε αυτούς που σκανδαλίστηκαν. Απομάκρυνε κάθε σκώληκα και εμπόδιο που παρεμποδίζει την ειρήνη. Πες επίσης στους αγγέλους σου να μιμηθούν τον Θεό. Άνοιξε τον δρόμο στον λαό μου και απομάκρυνε τους λίθους από την οδό. Μέχρι πότε θα χτυπάμε και θα κατακερματίζουμε ο ένας τον άλλο, εμείς που ανήκουμε στον ίδιο Χριστό και στην ίδια πίστη; Μέχρι πότε εμείς που λατρεύουμε την ίδια Τριάδα θα αλληλοτραυματιζόμαστε και θα καταστρέφουμε ο ένας τον άλλον, έως ότου καταναλωθούμε μεταξύ μας και να παραχωρήσουμε την ύπαρξή μας στους εξωτερικούς εχθρούς; Αλίμονο, Χριστέ Βασιλέ, μη επιτρέψεις η αγάπη Σου να νικηθεί από την πληθώρα των αμαρτιών μας…»

 

Γενικές παρατηρήσεις

Η Ενότητα 8 παρουσιάζει τον λόγο του Αγίου Μάρκου προς τον Πάπα ως ευγενικό και λυρικό, με έμφαση στην αγάπη, την ειρήνη και την ενότητα. Η προσέγγιση αυτή, όμως, παραμορφώνει τη θεολογική ουσία του λόγου, υποβαθμίζοντας την αταλάντευτη υπεράσπιση της Ορθοδοξίας και τη σαφή αντίσταση στην αίρεση του filioque.

Ο λόγος του Αγίου δεν ήταν απλή έκφραση ευγένειας ή θρησκευτικής επισημότητας. Ήταν κατηγορηματική ομολογία πίστεως και θεολογική προειδοποίηση: η ενότητα χωρίς επιστροφή στην αλήθεια είναι αδύνατη, και η διατάραξη της Τριαδικής διδασκαλίας δεν μπορεί να συγκαλυφθεί με λόγους «αγάπης» ή ρητορικής φιλίας. Η συμμετοχή του στον διάλογο δεν ήταν διακοσμητική ή συμβουλευτική, αλλά διαλεκτική και αντιστασιακή πράξη υπεράσπισης της Πατερικής διδασκαλίας.

Η Ενότητα υποβαθμίζει τη θεολογική ένταση και παραβλέπει το ιστορικό πλαίσιο της Συνόδου, όπου κυριαρχούσαν πίεση, εκβιασμοί και αντικανονική επιμονή της Δύσης. Η φράση «Μή γένοιτο τούτο, Χριστέ βασιλεῦ…» δεν αποτελεί λυρική ευχή ή θρησκευτική διατύπωση, αλλά σαφή θεολογική προειδοποίηση: η παραμονή στο filioque συνιστά σκάνδαλο και πνευματική καταστροφή για την Εκκλησία, και η σωτηρία προϋποθέτει αναγνώριση της αλήθειας και επιστροφή στην ορθή διδασκαλία.

Η Ενότητα 8 εξωραΐζει έναν λόγο που ήταν πράξη αλήθειας, προειδοποίησης και ομολογίας πίστεως, μετατρέποντάς τον σε γενικό μήνυμα αγάπης και ειρήνης. Η αλήθεια της Πίστεως δεν συζητείται ούτε διαπραγματεύεται· για τον Άγιο Μάρκο, η ενότητα με την Εκκλησία της Δύσης ήταν δυνατή μόνο μέσα στην αλήθεια της Πατερικής και Τριαδικής διδασκαλίας. Κάθε παρουσίαση του λόγου ως «ευγενικής προσφώνησης» αποτελεί θεολογική στρέβλωση και συγκαλύπτει τη δραματική και δογματικά κρίσιμη φύση της Συνόδου.

Αναλυτικότερος σχολιασμός.

Η προσφώνηση του Αγίου Μάρκου του Ευγενικού προς τον Πάπα Ευγένιο Δ΄ αποτελεί ένα από τα πιο παρεξηγημένα, αλλά και ταυτόχρονα βαθιά θεολογικά κείμενα της εκκλησιαστικής γραμματείας. Μια αναλυτική θεολογική προσέγγιση αποκαλύπτει τα εξής επίπεδα:

1. Η Διάκριση μεταξύ Προσώπου, Θεσμού και Πίστεως

Ο Άγιος Μάρκος χρησιμοποιεί υψηλούς τίτλους («Ἁγιώτατε Πάτερ», «Τῶν σῶν ἱερέων πρωτεύοντα»). Θεολογικά, αυτό δεν αποτελεί αναγνώριση του παπικού δογματικού αλαθήτου ή της δικαιοδοσίας , αλλά την αναγνώριση της Κανονικής Τάξης: Ο Άγιος προσέρχεται στη Σύνοδο αναγνωρίζοντας την προ του Σχίσματος θέση του Επισκόπου Ρώμης ως «πρώτου στην τιμή» στην πενταρχία των Πατριαρχών.

Αποκαλώντας τον «πρωτεύοντα», του υπενθυμίζει την υποχρέωση να ηγηθεί της επιστροφής στην αλήθεια. Για τον Άγιο Μάρκο, το πρωτείο έχει νόημα μόνο εντός της Ορθής Πίστεως.

2. Η Θεολογία της «Επιστροφής» (Όχι Συγχώνευσης)

Ο Άγιος δεν μιλά για μια συμφιλίωση δύο «ισότιμων» δογματικών εκδοχών, αλλά για την ίαση ενός τραύματος:

«Θεράπευσον τούς σκανδαλισθέντας»: Η χρήση του όρου «θεραπεία» υποδηλώνει ότι η Δύση, μέσω των καινοτομιών (Filioque), έχει περιπέσει σε πνευματική νόσο. Ο Πάπας καλείται να λειτουργήσει ως ιατρός, αποβάλλοντας την πλάνη.

«Τά σά τέκνα μακρόθεν... ἥκοντα»: Εδώ χρησιμοποιεί την παραβολή του Ασώτου. Αν και οι Ανατολικοί έρχονται από μακριά (γεωγραφικά και λόγω ταλαιπωρίας), η πρόσκληση προς τον Πάπα να τους «υποδεχθεί» είναι μια δοκιμασία της δικής του πατρικής αγάπης, η οποία όμως προϋποθέτει την κοινή τράπεζα της Πίστεως.

3. Η Συνοδικότητα ως Όρος της Ενότητας

Στην προσφώνηση, ο Άγιος Μάρκος θέτει το πλαίσιο της Συνοδικότητας έναντι του Παπισμού:Αναφέρει ότι ο Θεός «εξήγειρε» τον Πάπα, τον Βασιλέα και τον Πατριάρχη. Τοποθετεί δηλαδή τον Πάπα μέσα στην ιστορική και εκκλησιαστική συγκυρία ως έναν από τους παράγοντες της Συνόδου, και όχι ως τον υπεράνω αυτής κριτή.

«Εἰπέ καί αὐτός τοῖς σοῖς ἀγγέλοις»: Ζητά από τον Πάπα να δώσει εντολή στους δικούς του θεολόγους (τους «αγγέλους»-αγγελιαφόρους) να καθαρίσουν τον δρόμο. Αυτό σημαίνει ότι ο Άγιος αναγνωρίζει στον Πάπα τη δύναμη να επιβάλει την επιστροφή στην παράδοση στους κόλπους της Δυτικής Εκκλησίας.

4. Η Ευχαριστιακή και Τριαδολογική Βάση

«Τά τοῦ Δεσποτικοῦ σώματος μέλη»: Η ένωση που οραματίζεται ο Άγιος Μάρκος είναι καθαρά Ευχαριστιακή. Τα μέλη που έχουν διασπαστεί πρέπει να επανενωθούν στο ένα Ποτήριο. Για να γίνει όμως αυτό, πρέπει να υπάρχει η ίδια πίστη στην Αγία Τριάδα.

«Οἱ τῆς αὐτῆς Τριάδος προσκυνηταί»: Εδώ βρίσκεται η λεπτή θεολογική ειρωνεία και το θάρρος του Αγίου. Ενώ τους αποκαλεί προσκυνητές της ίδιας Τριάδος, όλη η διαφωνία της Φλωρεντίας αφορούσε ακριβώς το αν προσκυνούμε την ίδια Τριάδα (λόγω της προσθήκης του Filioque που αλλοιώνει τις σχέσεις των προσώπων).

5. Η «Πολιτική» της Αγάπης ως Θεολογικό Εργαλείο

Ο Άγιος Μάρκος εφαρμόζει την πατερική αρχή της «οικονομίας» στον λόγο του:

Χρησιμοποιεί τη γλώσσα της αγάπης («περίπτυξαι», «καταφυγόντας ἀγκάλας») για να καταστήσει τον Πάπα συνυπεύθυνο για την πιθανή αποτυχία.

Θεολογικά, αυτό δείχνει ότι η Ορθοδοξία δεν είναι στενή ομολογιακή προσκόλληση, αλλά «φιλότιμη» αναζήτηση του άλλου. Η αγάπη του Αγίου Μάρκου είναι το προοίμιο που καθιστά τη μετέπειτα άρνησή του  ακόμα πιο ισχυρή: αρνήθηκε την ένωση όχι γιατί δεν την ήθελε, αλλά γιατί αυτή που προτάθηκε δεν ήταν εν Χριστώ.

Συνοπτικά

Η προσφώνηση στον Πάπα Ευγένιο δεν είναι ένας έπαινος στον Παπισμό, αλλά μια πνευματική παγίδα αγάπης. Ο Άγιος Μάρκος ορίζει τον Πάπα ως υπεύθυνο για την ειρήνη, υπό τον όρο της αλήθειας. Όταν ο Πάπας αρνήθηκε να «άρει τους λίθους» (τις πλάνες) από την οδό, ο Άγιος Μάρκος τήρησε τη θεολογική συνέπεια των λόγων του, επιλέγοντας τη διαίρεση από την ψευδή ενότητα.

Η θεολογική βαθύτητα της προσφώνησης έγκειται στο ότι ο Άγιος Μάρκος προτείνει μια ενότητα «εν αληθεία» μέσω της αγάπης.

Δεν λέει «ας τα βρούμε παρόλο που διαφωνούμε» (σύγχρονος σχετικισμός), αλλά «ας αγαπηθούμε τόσο πολύ, ώστε να έχουμε το θάρρος να διορθώσουμε τις διαφωνίες μας και να επιστρέψουμε στην κοινή Αλήθεια». Η μετέπειτα στάση του, η άρνηση της υπογραφής, είναι η πιστοποίηση της ειλικρίνειας αυτού του κειμένου: Αφού ο Πάπας δεν δέχθηκε να «άρει τους λίθους», η ένωση θα ήταν ένα ψέμα που θα οδηγούσε στο «μή εἶναι».

Ο Άγιος Μάρκος, με αυτό το κείμενο, προσφέρει στη Ρώμη την ευκαιρία της μετάνοιας, μετατρέποντας τον διάλογο από διπλωματικό γεγονός σε γεγονός σωτηριολογικό.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ : Οι πηγές  υπάρχουν  στο ιστολόγιο-ΨΗΦΙΔΕΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΟΜΟΛΟΓΙΑΣ