Ομολογία

22 Ιαν Τιμοθέου αποστόλου 1,3-9α

Θάρρος και στα δεινά

του αρχιμ. Αθανασιου Σιαμακη

Ο Τιμόθεος είναι ένας από τους 4 πιστότερους μαθητάς του Παύλου. Τον γνώρισε έφηβο όταν πέρασε από τα Λύστρα όπου τον είχαν λιθοβολήσει και τον πέταξαν σχεδόν νεκρό σ’ ένα σκουπιδότοπο, αλλά την άλλη μέρα ο Παύλος συνήρθε, και χωρίς να πει ούτε ένα παράπονο, συνέχισε το κήρυγμα στη διπλανή Δέρβη.

Από την ανεξίκακη και αγόγγυστη αυτή συμπεριφορά του Παύλου προς τους φονείς του προφανώς εντυπωσιάστηκε ο νεαρός Τιμόθεος και πείστηκε ότι ο Παύλος είναι αληθινός άνθρωπος του Θεού. Όταν αργότερα μετά από κάποια χρόνια ξαναπέρασε από εκεί ο Παύλος, ο Τιμόθεος με δική του απόφαση τον ακολούθησε για πάντα. Την ευσέβεια ο Τιμόθεος τη διδάχτηκε νωρίς από τη βρεφική του ηλικία από τη μητέρα του και τη μητέρα της μητέρας του, που ήταν ευσεβείς Ιουδαίες και στη συνέχεια πιστές Χριστιανές.

Ο Παύλος τον ονομάζει τέκνον και γνήσιον τέκνον και ισόψυχον. Όταν δεν μπορούσε να πάει ο ίδιος ο Παύλος κάπου, διότι είχε άλλες προτεραιότητες, έστελνε συχνά τον Τιμόθεο ως εκπρόσωπό του. Κυρίως τον έστελνε σε εκκλησίες διαφόρων πόλεων για να επιλύσει προβλήματα. Του ανέθεσε επίσης να ποιμάνει την εκκλησία της Εφέσου, τη μεγαλύτερη από όσες ίδρυσε. Ως υπεύθυνος της εκκλησίας αυτής ο Τιμόθεος εκτός από τους ειδωλολάτρες είχε να κάνει και με τους ιουδαΐζοντες γνωστικούς, που ήταν επικίνδυνοι, άπιστοι, διαφθαρμένοι, δαιμονιώδεις, φονιάδες, αρσενοκοίτες, μοιχοί, πόρνοι, ασελγείς, πωρωμένοι, κατά του γάμου, εμφανιζόμενοι ως κατέχοντες τη γνώση, ασχολούμενοι με μύθους ασεβείς, και άλλα πολλά. Ο Παύλος του συνιστά προσοχή στην αντιμετώπισή τους.

Το ανάγνωσμά μας είναι από τη Β΄ προς Τιμόθεον Επιστολή. Την Επιστολή αυτή την έστειλε στον Τιμόθεο ενώ ήταν φυλακισμένος στη φυλακή της Ρώμης με βαρειές συκοφαντίες και μέρα με την ημέρα περίμενε τον αποκεφαλισμό του. Παρ’ όλο που βρίσκεται στα πρόθυρα του μαρτυρικού θανάτου του ο Παύλος του δίνει θάρρος. Του λέει·

Παιδί μου Τιμόθεε, ευχαριστώ το Θεό τον οποίο λατρεύω όπως μου δίδαξαν οι πρόγονοί μου με καθαρή συνείδηση, διότι  σε θυμάμαι ακατάπαυστα μέρα και νύχτα στις δεήσεις μου, έχοντας ζωηρό πόθο να σε δω για να γεμίσω από χαρά, καθώς θυμάμαι τα δάκρυά σου όταν χωριζόμασταν. Θυμάμαι επίσης την ειλικρινή και ανυπόκριτη πίστη σου, η οποία  κατοίκησε πρώτα στη γιαγιά σου τη Λωΐδα και στη μητέρα σου Ευνίκη, και σίγουρα και σε σένα (3-5).

Σχόλιο Ιωάννου χρυσοστόμου· Ο Παύλος έχει καθαρή συνείδηση, διότι έχει καθαρή ζωή. Τον Τιμόθεο τον αγαπάει τρυφερά και ποθεί να τον δει σαν πατέρας, καθώς θυμάται τα δάκρυά του όταν του είχε δώσει εντολή να πάει στην Έφεσο και τον αποχωριζόταν. Η αγάπη του για το μαθητή του εκκενώνεται κυρίως στις ιερές ώρες της προσευχής του. Ο Τιμόθεος δεν έχει μόνο τα δάκρυα, αλλά και την κληρονομημένη και διδαγμένη από τη γιαγιά του και τη μητέρα του πίστη, η οποία όχι μόνο τον συγκρατεί αλλά και τον ανέδειξε σε άδολο εργάτη της αληθείας. Και συνεχίζει ο Παύλος·

Επειδή είμαι σίγουρος για τη σταθερή και αμετακίνητη πίστη σου, σου θυμίζω να αναζωπυρώνεις το χάρισμα του Θεού, δηλαδή της ιερωσύνης, που ενεργεί μέσα σου από την ημέρα που σε χειροτόνησα θέτοντας πάνω σου τα χέρια μου. Η αναζωογόνηση  του χαρίσματος θα σου προσθέτει θάρρος· διότι ο Θεός δεν μας έδωσε πνεύμα δειλίας αλλά πνεύμα δυνάμεως και αγάπης και σωφρονισμού. Μη ντραπείς λοιπόν το σταυρικό μαρτύριο του Κυρίου μας ούτε εμένα το φυλακισμένο γι’ αυτόν, αλλά συγκακοπάθησε  για το ευαγγέλιο με τη δύναμη που σου δίνει ο Θεός που μας έσωσε (6-9α).

Σχόλια του ιδίου·

1. Από τα λόγια του Παύλου φαίνεται κάποια αθυμία του Τιμοθέου. Πού οφείλεται; Δεν αναφέρεται, αλλ’ είναι εύλογο να πούμε σε πολλούς λόγους. Ότι έχει απέναντί του τους κερδοσκόπους αργυροκόπους, που χάνουν τα συμφέροντά τους και απειλούν τη ζωή του, ότι οι αιρετικοί κινούνται δαιμονιωδώς και του δημιουργούν σοβαρά προβλήματα, ότι είναι ένας και είναι πολλοί, ότι είναι μακριά ο Παύλος και δεν έχει την ευχέρεια να τον συμβουλεύεται, και άλλα.

2. Ο Παύλος του δίνει θάρρος. Δεν θέλει να περάσει από τη σκέψη του Τιμοθέου ότι τον καταφρόνησε ή τον κατέκρινε ή τον ξέχασε εκεί που είναι· τον θυμάται πάντα και προσεύχεται. Του λέει· Τιμόθεε, έχεις το Θεό μαζί σου, που σε οπλίζει με πίστη και πνευματικά  χαρίσματα, και μάλιστα με την ιερωσύνη. Δείξε προθυμία και κάνε να ξαναφουντώσει η φωτιά του ζήλου και των χαρισμάτων που έλαβες για να προστατεύεις την εκκλησία, για να κάνεις διάφορα σημεία, για όλη τη λατρεία και το λαό. Μη ξεχνάς ότι από εμάς εξαρτάται και το να σβήσουμε το χάρισμα και το να το ανάψουμε. Από την αθυμία σβήνει, από την εγρήγορση και την προσοχή φουντώνει. Υπάρχει μέσα σου, εργάσου το εντονότερα, γέμισέ το με θάρρος, με χαρά, με ευφροσύνη· στάσου γενναίος.

3. Ο Θεός, συνεχίζει ο Παύλος, σου έδωσε πνεύμα δυνάμεως και αγάπης. Και αυτό χάρισμα του Θεού είναι. Δείξε και συ την ανάλογη προθυμία. Το χάρισμα που μας αξιώνει να προσφωνούμε το Θεό «Πατέρα», εμπνέει και την αγάπη προς το Θεό και την αγάπη προς τον πλησίον, αφού η κοινή προσφώνηση μας κάνει να είμαστε μεταξύ μας αδέρφια. Η εκδήλωση δυνάμεως και θάρρους φέρνει την αγάπη.

4. Σου έδωσε ο Θεός και πνεύμα σωφρονισμού, δηλαδή πνεύμα υγιούς σκέψεως και διανοίας. Η υγιής σκέψη τονώνει την αυτοσυγκράτηση και κόβει και πετάει τα περιττά και αμαρτωλά. Ας μην πονούμε και αθυμούμε από τα δεινά που μας έρχονται. Δεινά υπάρχουν πάντοτε και για όλους. Ο ένας υποφέρει από τη γυναίκα του, ο άλλος από το παιδί του,  ο άλλος από το δούλο, ο άλλος από το φίλο, ο άλλος από τον εχθρό, ο άλλος από το γείτονα, ο άλλος από ζημιές. Πολλές και διάφορες αιτίες υπάρχουν που κάνουν τους ανθρώπους να υποφέρουν. Ας μη παραπονιόμαστε ότι μόνο εμείς έχουμε δεινά.

5. Εξ άλλου τί είναι αυτά τα δεινά μπροστά στον εξευτελισμό που υπέμεινε ο Κύριος στο σταυρό;  Και εγώ που σου γράφω αυτή την ώρα είμαι στη φυλακή συκοφαντημένος σαν κακούργος για τον Κύριο. Αλλ’ αν ο Κύριος δεν ντράπηκε το σταυρό, ούτε και εγώ ντρέπομαι τη φυλακή. Μην πάθεις κάτι το ανθρώπινο, αλλ’ όπως ο Κύριος, όπως εγώ, έτσι και σύ· συγκακοπάθησε για το κήρυγμα του ευαγγελίου με τη δύναμη που σου έδωσε ο Θεός ο σωτήρας μας.

Συμπέρασμα. Οι αντίθεες δυνάμεις σε κάθε εποχή δεν παραιτούνται. Με κάθε τρόπο αποβλέπουν στο να ρίξουν τους Χριστιανούς, ακόμη και τους εκλεκτούς, όπως τον Τιμόθεο, στην αθυμία και στην απόγνωση. Αλλά ο Χριστιανός δεν πρέπει να τις κάνει το χατίρι και να αθυμεί, όταν ξέρει ότι ο Χριστός που είναι μαζί τους είναι μεγαλύτερος και δυνατότερος και θα φέρει την τελική νίκη· Μείζων ο εν ημίν ή ο εν τω κόσμω, λέει ο ευαγγελιστής Ιωάννης. Πιο δυνατός είναι ο Θεός που είναι μαζί μας παρά ο διάβολος που κυριαρχεί στον μακριά από το Θεό κόσμο και απειλεί τους ανθρώπους του Θεού. Ας μη λησμονούμε και τη διαβεβαίωση του Ψαλμού· Ούτοι εν άρμασι και ούτοι εν ίπποις, ημείς δε εν ονόματι Κυρίου Θεού ημών μεγαλυνθησόμεθα (19,7).