«Η ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΝΟΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΥΠΑΚΟΗΣ». (Χωροεπισκόπου Χβοστάν και Μπαράγεβο Ναούμ)(ΜΕΡΟΣ-Α)

 

Δημοσιεύουμε σε δύο μέρη   την ομιλία του Χωροεπισκόπου Χβοστάν και Μπαράγεβο Ναούμ (Μίρκοβιτς) της Επαρχίας Ράσκας και Πριζρένης στην εξορία με τίτλο «Η ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΝΟΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΥΠΑΚΟΗΣ».

Η διάλεξη αυτή έγινε στις 21 Απριλίου 2017 στην  Θ Σύναξη των αρχιερέων της συγκεκριμένης Επαρχίας στο μοναστήρι του Αγίου Ιουστίνου του Πόποβιτς στο Μπαράγιεβο.

Η μετάφραση στα ελληνικά έγινε από τον  Μάρκο Πεϊκοβιτς. Η επιμέλεια του κειμένου έγινε από τον πρωτοπρεσβύτερο Δημήτριο Αθανασίου.

ΜΕΡΟΣ Α-

---

ΕΝΟΤΗΤΑ 1: ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΚΑΙ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Περιλαμβάνει την παρουσίαση της διάλεξης από τη Συντακτική Ομάδα, το ιστορικό πλαίσιο (αίτημα της προηγούμενης Σύναξης), την προσευχή του ομιλητή για φώτιση, και την ελπίδα ότι το άρθρο θα γίνει «καταλύτης συνοδικότητάς μας στον Θεό». Επίσης, την επίκληση του «δίδου σοφῷ ἀφορμήν, καὶ σοφώτερος ἔσται» (Παρ. 9,9) προς τους ακροατές.

---

ΕΝΟΤΗΤΑ 2: Η ΥΠΑΚΟΗ ΩΣ ΘΕΜΕΛΙΟ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΤΡΙΑΔΟΣ

Ανάπτυξη της τριαδολογικής βάσης της υπακοής:

• Η τέλεια υπακοή του Υιού προς τον Πατέρα («τὸ ἔργον ἐτελείωσα», «γενηθήτω τὸ θέλημά σου», «οὐ τί ἐγὼ θέλω, ἀλλ᾿ εἴ τι σύ»)
• Η τέλεια υπακοή του Πατέρα προς τον Υιό («ἐγὼ δὲ ᾔδειν ὅτι πάντοτέ μου ἀκούεις», «ἐδόξασα καὶ πάλιν δοξάσω»)
• Η τέλεια υπακοή του Αγίου Πνεύματος προς τον Υιό (η Υποσχεμένη έλευση του Παρακλήτου)
• Η συνοδικότητα ως αποτέλεσμα της αμοιβαίας αγάπης και υπακοής στην Αγία Τριάδα

---

ΕΝΟΤΗΤΑ 3: Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΩΣ ΘΕΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΣΩΜΑ ΚΑΙ ΚΑΘΟΛΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ

Δογματική θεμελίωση της εκκλησιολογίας:

• Η Εκκλησία ως «ζωντανός θεανθρώπινος οργανισμός» και «θεανθρώπινη οργάνωση»
• Οι τέσσερις ιδιότητες: ενότητα, αγιότητα, συνοδικότητα (καθολικότητα), αποστολικότητα
• Το Σύμβολο της Πίστεως: «Εἰς μίαν, ἁγίαν, καθολικήν καί ἀποστολικήν Ἐκκλησίαν»
• Μόνο η Ορθόδοξη Εκκλησία είναι Καθολική — έναντι της ψευδούς «Θεωρίας των Κλάδων»

---

ΕΝΟΤΗΤΑ 4: Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΚΗ ΥΠΑΚΟΗΣ

Ανθρωπολογία και σωτηριολογία:

• Ο άνθρωπος ως «στέφανο της Θεϊκής Δημιουργίας»
• Ο στόχος: θέωση μέσω ανάπτυξης «θεοπρεπών δυνάμεων»
• Η αμαρτία ως ανυπακοή που κατέστρεψε την ενότητα με τον Θεό
• Η ιερά υπακοή ως οδός επιστροφής στον παράδεισο
• Η μίμηση του υπάκουου Χριστού («ὑπήκουος μέχρι θανάτου, θανάτου δὲ σταυροῦ» — Φιλιπ. 2:8)
• Ο μοναχός ως άνθρωπος που θέλει να γίνει «τέλειος Χριστιανός. 

ΚΕΙΜΕΝΟ.

ΕΝΟΤΗΤΑ 1: ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΚΑΙ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Εισαγωγή

Σεβασμιώτατε και Θεοφιλέστατοι, Σεβαστοί Πατέρες και Μητέρες – στην προηγούμενη Σύναξη των αρχιερέων και των ηγουμένων, με παρακαλέσατε να γράψω ένα άρθρο με τίτλο «Η διατήρηση της συνοδικότητας μέσω της υπακοής». Κινήθηκα από τον νόμο αγάπης και προσευχήθηκα στον Θεό Χριστό «ἐν ᾧ εἰσιν πάντες οἱ θησαυροὶ τῆς σοφίας καὶ γνώσεως ἀπόκρυφοι» (συγκρ. Α' Κορ. 1:24, Κολ. 2:3), ώστε να γίνει ο Βοηθός μου, με σκοπό να ικανοποιήσω την αίτησή σας και να είναι το άρθρο μου ωφέλιμο πνευματικά, καθώς για εσάς που μ' ακούτε, ούτω γι' εμένα που έγραψα αυτό. Εξετάζοντας αυτό το θέμα, δεν ήθελα απλώς να σας διδάξω με αυτόν τον τρόπο, επειδή όλα όσα έγραψα παρακάτω – δεν είναι κάτι άγνωστο για εσάς. Αλλά, ήθελα να προτρέψω τους σοφούς μου ακροατές για πιο μεγάλη σοφία, σύμφωνα με τα εξής λόγια: «δίδου σοφῷ ἀφορμήν, καὶ σοφώτερος ἔσται» (Παρ. 9,9).

Ευχαριστώντας τον Θεό για όλα, σας προσφέρω το άρθρο αυτό, με ελπίδα ότι αυτό θα γίνει καταλύτης συνοδικότητάς μας στον Θεό.

---

ΕΝΟΤΗΤΑ 2: Η ΥΠΑΚΟΗ ΩΣ ΘΕΜΕΛΙΟ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΤΡΙΑΔΟΣ

Ο Θεός μας είναι αγάπη. Αυτός είναι Ένας Τριαδικός. Τρία πρόσωπα (υποστάσεις) – ένας Θεός. Η Αγία Τριάδα στην Ενότητα. Ο Πατέρας, ο Υιός, το Άγιο Πνεύμα – ο Ένας Μοναδικός Θεός. Το Μεγάλο Όνομα – η Αγία, Ζωοδότρα και Αδιαίρετη Τριάδα. Ανάμεσα στις υποστάσεις της Αγίας Τριάδος πραγματοποιήθηκαν η απόλυτη αγάπη, η απόλυτη υπακοή και η απόλυτη συνοδικότητα. Δεν υπάρχουν κάποια άλλη αγάπη ή κάποια άλλη υπακοή ή κάποια άλλη συνοδικότητα, οι οποίες θα μπορούσαν να εξισωθούν με αυτές, από τις οποίες αποτελείται η Αγία Τριάδα.

Ιδού! Η τέλεια υπακοή του Υιού προς τον Πατέρα: «… τὸ ἔργον ἐτελείωσα ὃ δέδωκάς μοι ἵνα ποιήσω… γενηθήτω τὸ θέλημά σου… ἀλλ' οὐ τί ἐγὼ θέλω, ἀλλ' εἴ τι σύ» (Ιω. 17:4, Ματθ. 6:10, Μαρκ. 14:36).

Ιδού! Η τέλεια υπακοή του Πατέρα προς τον Υιό: «ἐγὼ δὲ ᾔδειν ὅτι πάντοτέ μου ἀκούεις…» και άλλου: «πάτερ, δόξασόν σου τὸ ὄνομα. ἦλθεν οὖν φωνὴ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ· καὶ ἐδόξασα καὶ πάλιν δοξάσω» (Ιω. 11:42, 12:28).

Ιδού! Η τέλεια υπακοή του Αγίου Πνεύματος προς τον Υιό: «πέμψω αὐτὸν πρὸς ὑμᾶς… ἵνα μένῃ μεθ' ὑμῶν εἰς τὸν αἰῶνα. – ὅταν δὲ ἔλθῃ ὁ παράκλητος… τὸ Πνεῦμα τῆς ἀληθείας ὃ παρὰ τοῦ πατρὸς ἐκπορεύεται, ἐκεῖνος μαρτυρήσει περὶ ἐμοῦ» (Ιω. 16:7, 14:16, 15:26). Και πράγματι, πενήντα μέρες μετά από την Ανάσταση του Κυρίου Ιησού Χριστού, ο Παράκλητος υπάκουα ήλθε επ' αυτούς ως Υποσχεμένος.

Η συνοδικότητα, την οποία ο Απόστολος Παύλος συμβουλεύει στους Χριστιανούς σύμφωνα με τα λόγια «…τῇ τιμῇ ἀλλήλους προηγούμενοι…» (Ρωμ. 12:10), απολύτως πραγματοποιήθηκε ανάμεσα στις υποστάσεις της Αγίας Τριάδος.

---

ΕΝΟΤΗΤΑ 3: Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΩΣ ΘΕΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΣΩΜΑ ΚΑΙ ΚΑΘΟΛΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ

Η Ιερά Ορθόδοξη Εκκλησία είναι το Θεανθρώπινο Σώμα του Χριστού. Πρώτον, Αυτή είναι ζωντανός θεανθρώπινος οργανισμός, και δεύτερον, Αυτή είναι θεανθρώπινη οργάνωση και κοινότητα του Θεού και των ανθρώπων. Στην Εκκλησία, στην θεόθεν χτισμένη θεανθρώπινη κοινότητα των ανθρώπων στον Χριστό, οι άνθρωποι ενώνονται χάρη στο Άγιο Πνεύμα, την Ορθόδοξη Πίστη, τον Νόμο του Θεού, τα Ιερά Μυστήρια και την εκκλησιαστική ιεραρχία. Η ιεραποστολή και ο στόχος της Εκκλησίας αποτελούνται από την σωτηρία και την ένωση όλων και του παντός στον Χριστό, καθώς και την θέωση του παντός στον Τρισυπόστατο Θεό. Για αυτήν την ένωση όλων των ανθρώπων στην αγάπη και την αλήθεια, προσευχήθηκε ο Κύριος στον Θεό Πατέρα: «ἵνα πάντες ἓν ὦσι, καθὼς σύ, πάτερ, ἐν ἐμοὶ κἀγὼ ἐν σοί, ἵνα καὶ αὐτοὶ ἐν ἡμῖν ἓν ὦσιν … ἵνα ὦσιν ἓν καθὼς ἡμεῖς ἕν ἐσμεν … ἐγὼ ἐν αὐτοῖς καὶ σὺ ἐν ἐμοί, ἵνα ὦσι τετελειωμένοι εἰς ἕν» (Ιω. 17:21-23).

Από την ίδια την φύση της Εκκλησίας προέρχονται οι ιδιότητες της Εκκλησίας: η ενότητα, η αγιότητα, η συνοδικότητα (η καθολικότητα) και η αποστολικότητα. Τηρώντας την από θεού αποκαλυπτόμενη διδασκαλία των Αγίων Πατέρων, ομολογούμε την Πίστη μας μέσω του ένατου άρθρου του Συμβόλου της Πίστεως: «Εἰς μίαν, ἁγίαν, καθολικήν καί ἀποστολικήν Ἐκκλησίαν». Πιστεύουμε ότι η Ιερά Ορθόδοξη Εκκλησία είναι Καθολική, επειδή περιέχει μέσα στον εαυτό της όλα τα θεϊκά δώρα για την σωτηρία, ενώνοντας στον εαυτό της τους Αγγέλους και τους ανθρώπους. Δηλαδή, η Εκκλησία δεν περιορίζεται ούτε με τόπο, ούτε με χρόνο, ούτε με λαό, αλλά δέχεται τους Χριστιανούς όλων των εποχών, όλων των τόπων και όλων των λαών. Μόνο η Ιερά Ορθόδοξη Εκκλησία είναι Καθολική, διότι με βάση την καθαρότητά της και την ολότητα, διατηρεί την ευαγγελική και οικουμενική Πίστη, η οποία κηρυττόταν από τους Αγίους Αποστόλους και κατοχυρώθηκε από τις Σεπτές Οικουμενικές Συνόδους και τους Αγίους Πατέρες.

---

ΕΝΟΤΗΤΑ 4: Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΚΗ ΥΠΑΚΟΗΣ

Ο άνθρωπος είναι στέφανο της Θεϊκής Δημιουργίας. Αυτός αποτελεί την μυστική ένωση της αθάνατης ψυχής και του σώματος, του αόρατου και του ορατού, του πνεύματος και της ύλης, του ουρανού και της γης, του διαστημικού και του απέραντου.

Ο Θεός όρισε τον στόχο για τον άνθρωπο – να ομοιάσει τον Δημιουργό, να θεωθεί μέσω της σωστής ανάπτυξης των δικών του θεοπρεπών δυνάμεων. Δηλαδή, ο άνθρωπος πρέπει ολόψυχα να ζει με τον Θεό και στον Θεό, χωρίς περισπασμούς και φαντασίες, σαν κάποιος άγγελος, στην δική του μακαριότητα – την αδιάκοπη, νοερά και καρδιακή προσευχή. Σαν το ον καθολικό και θεοπρεπές, το οποίο ζει στην κοινωνία μαζί με τους άλλους, ο άνθρωπος πρέπει να προσπαθεί να αποκτήσει τέτοια τέλεια αγάπη, υπακοή και συνοδικότητα, οι οποίες βρίσκονται στην Αγία Τριάδα. Αυτό μπορεί να γίνει μόνο εάν αυτός ζει με τον Θεό και στον Θεό, εάν είναι πιστό τέκνο της Ιεράς Ορθόδοξης Εκκλησίας. Γι' αυτό, ο Άγιος Κυπριανός Καρχηδόνας κηρύττει: «όποιος δεν έχει την Εκκλησία μητέρα δεν μπορεί να έχει τον Θεό πατέρα».

Μετά από την αμαρτία στον παράδεισο, ο άνθρωπος κατέστρεψε την ενότητά του με τον Θεό. Εξαιτίας της ανυπακοής ο άνθρωπος διώχτηκε από τον παράδεισο, ενώ χάρη στην ιερά υπακοή επιστρέφει στον παράδεισο.

Την επανένωση με τον Θεό, ο άνθρωπος πραγματοποιεί μέσω του Αγίου Πνεύματος στην Εκκλησία του Θεού (στο Θεανθρώπινο Σώμα του Χριστού), ζώντας μέσα σ'Αυτή με τα Ιερά Μυστήρια και τις Θείες Αρετές, πράττοντας όλα του τα έργα εις το όνομα και την δόξα του Θεού, ζώντας με την ιερά υπακοή προς τον πνευματικό πατέρα, δηλ. καθώς έζησε ο σαρκωθείς Θεός, ο Θεάνθρωπος Κύριος Χριστός. Αυτός ο Ίδιος ήταν υπάκουος προς τον Πατέρα έως τον θάνατο στον Σταυρό (Φιλιπ. 2:8). Ζώντας υπάκουα σαν Χριστός, ο άνθρωπος γίνεται ένα σύνολο με τον Κύριο Χριστό (τον Σωτήρα του), ενώνεται μ'Αυτόν και γίνεται θεός κατά Χάριν. Τον στόχο αυτό πρέπει να έχουν καθώς μοναχοί, ούτω και λαϊκοί, διότι ο Κύριος κήρυττε το Ευαγγέλιο σε όλους. Ο μοναχός είναι άνθρωπος, ο οποίος θέλει να γίνει τέλειος Χριστιανός.

ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ.

---