Ομολογία

ΙΒ΄


ΑΞΙΟΜΙΣΘΙΕΣ ΑΓΙΩΝ

Αξιομισθίες των αγίων είναι μια Παπική θεώρηση, ότι οι άγιοι της Εκκλησίας έχουν κάνει περισσότερα καλά έργα, απ’ ότι χρειάζονται για τη σωτηρία τους, οπότε αυτά τα περισσεύματα καλών έργων μπορεί να χρησιμοποιηθούν για τη σωτηρία άλλων ανθρώπων, με τη μεσολάβηση κυρίως του Πάπα, αλλά και άλλων.
Οι αξιομισθίες δε του ίδιου του Χριστού είναι άπειρες και ανεξάντλητες!
Βέβαια η έννοια της αξιομισθίας δεν υπάρχει στην Ανατολική Ορθόδοξη Εκκλησία.

Η δογματική της αξιομισθίας στηρίζεται στη θεωρία, ότι ενώ ο Χριστός οφείλει υπακοή στη δικαιοσύνη και στην τιμή του Θεού, δεν οφείλει να πεθάνει, επειδή είναι αναμάρτητος, γι’ αυτό θεωρείται ο θάνατός του, ως «υπέρτακτο έργο», δηλ. ως αξιομισθία του Χριστού.
Μετά την «ικανοποίηση της θ. δικαιοσύνης», ο Χριστός αποζημιώνεται υποχρεωτικά από τον Πατέρα με μια αμοιβή.
Όμως επειδή ο Χριστός είναι Θεάνθρωπος δεν του χρειάζεται η αμοιβή.
Αν όμως ο «κερδηθείς μισθός» δε δινόταν σε κανέναν θα ήταν άχρηστος.
Γι’ αυτό ο Χριστός παρέχει την ανταμοιβή, την αξιομισθία Του.
Αυτή η αξιομισθία του Χριστού παραχωρείται από τον Θεό στον Πάπα (vicarious Christi, αντιπρόσωπο του Χριστού).
Αυτός πλέον χειρίζεται τις αξιομισθίες του Χριστού, αλλά και των Αγίων, παρέχοντας ή δωρίζοντας αυτές σε πιστούς, για τη σωτηρία τους.

Συνδεδεμένη με τη θεωρία των αξιομισθιών είναι και η έννοια του Καθαρτηρίου, ενός τόπου μεταξύ Παραδείσου και Κολάσεως, όπου εκεί οι ψυχές, οι οποίες δεν πρόλαβαν να μετανοήσουν και να ξεπλύνουν εν ζωή τα αμαρτήματά τους, θα μπορέσουν να εξαλείψουν το χρέος τους με βάση τον θησαυρό των αξιομισθιών των αγίων!

Πουθενά, ωστόσο, το Ευαγγέλιο δεν διδάσκει τέτοιο πράγμα, ούτε δέχεται «περισσεύουσες αξιομισθίες» στους ανθρώπους, όσο άγιοι κι’ αν ήτανε στη ζωή τους.
Όσον αφορά δε το Καθαρτήριο, ουδαμού αναφέρεται τέτοιος τόπος στην Πατερική Θεολογία. Υπάρχει Παράδεισος και Άδης και όχι κάποιος άλλος πρόσκαιρος τόπος, η δε μεταξύ τους απόσταση συνιστά χάσμα μέγα.
Ουδαμού στην Αγία Γραφή δεν αναφέρεται, ότι αμέσως μετά την έξοδο της ψυχής από το σώμα έχομε Παράδεισο, Καθαρτήριο και Κόλαση.
Η πρόγευση του Παραδείσου και της Κόλασης αρχίζει από την έξοδο της ψυχής από το σώμα.
Οι δίκαιοι βρίσκονται με άνεση και ελευθερία μαζί με τους αγγέλους στον ουρανό και προγεύονται της Βασιλείας των Ουρανών, οι δε αμαρτωλοί βρίσκονται κλεισμένοι στον Άδη, αναμένοντας με στενοχώρια και απαραμύθητη λύπη, σαν κατάδικοι, την απόφαση του Κριτή, βλέποντας όμως την αιώνια βάσανο.
Μετά την ανάσταση, αφού η ψυχή εισέλθει πάλι στο άφθαρτο σώμα και αλλοιωθεί όλη η κτίση και αφού διαιρεθεί το άκτιστο πυρ σε φωτιστικό και καυστικό, τότε ο άνθρωπος θα γευθεί της αιωνίου ζωής ή της αιωνίου κολάσεως.
Αναφέρει σχετικά ο άγιος Νεκτάριος:
«Κατά την Ορθόδοξον Εκκλησίαν, μετά θάνατον ουδεμία υπάρχει μεσάζουσα τάξις μεταξύ των μεταβαινόντων εις Ουρανούς και των καταβαινόντων εις Άδην. Δεν υπάρχει τόπος ειδικός, μεσάζων, ένθα ευρίσκονται αι ψυχαί των μετανοησάντων και μη ενεγκόντων καρπούς μετανοίας…..»
(Μελέτη περί της αθανασίας της ψυχής, σελ. 168-169).

Ι. ΚΑΡΔΑΣΗΣ